PL24843B1 - Sposób wytwarzania barwników wieloazowych. - Google Patents

Description

Wykryto, ze otrzymuje sie cenne czarne barwniki wieloazowe przez poddawanie zwiazku tetrazowego 4,4' - dwuamino-dwu¬ fenylu sprzeganiu w kwasnym srodowisku z dajacym sie dwukrotnie sprzegac kwasem / - amino - 8 - oksynaftaleno - sulfonowym oraz przez laczenie otrzymanego poczatko¬ wo zwiazku w roztworze slabo alkalicznym ze zwiazkiem dwuazowym dowolnej aminy aromatycznej, po czym otrzymany w ten sposób barwnik disazowy, zawierajacy feszcze jedna wolna grupe dwuazowa, sprzega sie w mocno alkalicznej cieczy z 2,4 - dwuoksychinolina lub 4 - oksy - 2 - - chinolonem. Kolejnosc, w jakiej poszcze* gólne zwiazki poddaje sie wzajemnej przemianie, moze byc przy tym dowolnie zmieniana. Mozna np. postepowac w ten sposób, ze po sprzeganiu w kwasnym sro¬ dowisku z kwasem l - amino - 8 - oksyna- ftalenosulfonowym najpierw nasyca sie wolna jeszcze grupe dwuazowa 4,4' - dwu- aminodwufenylu przez polaczenie z dwu¬ oksychinolina i sprzeganie w alkalicznym srodowisku z rozmaitymi aminami przepro¬ wadza sie przed zakonczeniem reakcji.Mozna równiez do tej reakcji stosowac mieszaniny rozmaitych tetrazowanych 4,4'- - dwuamino-dwufenyli.Barwniki otrzymywane w ten sposób nadaja sie do farbowania welny, jedwabiu, bawelny oraz tkanin wytworzonych z mie¬ szaniny tych wlókien, nastepnie do papieru, zwlaszcza zas do farbowania wszelkiegorodzaju skór, poniewaz wykazuja one do¬ skonala odpornosc na dzialanie wody, za¬ sad i kwasów. Barwniki te przenikaja przy tym tak gleboko w glab skóry,; ze dzieki powstajacej z tego powodu ich znacznej trwalosci na scieranie staja sie one szcze¬ gólnie cenne przy barwieniu skór weluro- wych. Barwniki te ciagna zasadniczo na material, podlegajacy barwieniu, w odcie¬ niach zielonkawo-czarnych do niebieska- wo-czarnych.Przyklad 1. Zwiazek tetrazowy wy¬ tworzony ze 184 czesci wagowych 4,4' - - dwuaminodwufenylu miesza sie w roz- czynie kwasu mineralnego z 319 czesciami wagowymi kwasu 1 - aminoi - 8 - oksyna- ftaleno - 3,6 - dwusulfonowego, a otrzy¬ many zwiazek sprzega sie w temperaturze 5°C w slabo alkalicznym roztworze ze zwiazkiem dwuazowym otrzymanym z 218 czesci wagowych kwasu / - amino - 2 - ni- trobenzeno - 4 - sulfonowego. Sprzeganie zostaje ukonczone w ciagu kilku minut.Otrzymany w ten sposób barwnik disazowy, zawierajacy jeszcze jedna grupe dwuazo- wa tetrazobenzydyny, sprzega sie nastep¬ nie w mocno alaklicznym roztworze z 2,4 - - dwuoksychinolina w ten sposób, ze doda¬ je sie roztwór 183 czesci wagowych jej soli jednosodowej zadany 100 czesciami wago¬ wymi 38%-owego lugu sodowego, a sprze¬ ganie doprowadza sie do konca przy wie¬ logodzinnym mieszaniu mieszaniny w zwyklej temperaturze reakcyjnej. Powsta¬ ly barwnik wydziela sie po krótkim ogrze¬ waniu przez wysolenie. Daje on na wlók¬ nach zwierzecych zabarwienie o odcieniach zieionkawo-czarnych.Jezeli zamiast kwasu / - amino - 2 - ni- trobenzeno - 4 - sulfonowego uzyje sie 277 czesci wagowych kwasu 4 - aminoazoben- zeno - 4* - sulfonowego, to po sprzezeniu z 2,4 - dwuoksychinolina otrzymuje sie barw¬ nik wieloazowy dajacy równiez odcienie zielonkawo - czarne, podczas gdy przy uzyciu zwiazku dwuazowego ze 173 czesci wagowych kwasu 1 - aminobenzeno - 4 - sulfonowego otrzymuje sie barwnik tris- azowy dajacy zabarwienia o odcieniu nie¬ co bardziej hlekitnym.Do sprzegania kwasu 1 - amino - 8 - - oksynaftaleno - 3,6 - dwusulfonowego w srodowisku alkalicznym mozna równiez stosowac i inne dowolne aminy aromatycz¬ ne dajace sie dwuazowac. W celu otrzy¬ mania barwników o zadowalajacej rozpu¬ szczalnosci najlepiej jest stosowac aminy zawierajace grupy sulfonowe lub karbo¬ ksylowe. Tytulem przykladu nalezy tu wymienic kwasy amino - naftaleno - sulfo¬ nowe, amino - dwufenyloamino - sulfono¬ we, amino - oksybenzeno - sulfonowe, ami¬ no - oksy - benzeno - karbonowe i kwasy amino - benzeno - karbonowe.Przyklad II. Produkt posredni, otrzy¬ many sposobem wedlug przykladu I z 4,4'- - dwuamino - dwufenylu, kwasu 1 - amino- - 8 - oksynaftaleno - 3,6 - dwusulfonowe¬ go i kwasu 1 - amino - 2 - nitrobenzeno - - 4 - sulfonowego, sprzega sie z kwasem 2,4 - dwuoksychinolinosulfonowym w taki sposób, ze do roztworu wymienionego pro¬ duktu posredniego dodaje sie roztwór 241 czesci wagowych kwasu 2,4 - dwuoksychi- nolinosultonowego w 212 czesciach wago¬ wych sody kalcynowanej i 2 500 czesciach wagowych wody i w ciagu wielogodzinnego mieszania mieszaniny reakcyjnej doprowa¬ dza sie sprzeganie do konca. Po wysoleniu i odpowiedniej obróbce otrzymuje sie barw¬ nik dajacy czarne zabarwienie o odcieniu zielonym.Przy uzyciu kwasu dwuoksy - chinoli- nosulfonowego mozna do sprzegania kwasu 1 - amino - 8 - oksynaftaleno - 3,6 - dwu¬ sulfonowego w srodowisku alkalicznym za¬ stosowac równiez aminy nie zawierajace grup sulfonowych, np. zwykly aminoben- zen, poniewaz barwniki, zawierajace 3 gru¬ py sulfonowe, sa juz dostatecznie rozpu¬ szczalne.Zamiast 2,4 - dwuoksychinoliny lub jej — 2 —kwasu sulfonowego mozna tez stosowac i inne jej pochodne dajace sie sprzegac, np.N - metylo - 4 - oksy - 2 - chinolon. Do zwiazku posredniego wspomnianego w przykladzie I dodaje sie np. roztwór 106 czesci wagowych sody bezwodnej, a bez¬ posrednio po tym doprowadza sie roztwór 175 czesci wagowych wymienionego chino- lonu w 120 czesciach wagowych 38%-owe¬ go lugu sodowego i 2 500 czesciach wago¬ wych wody. Sprzeganie doprowadza sie do konca przy wielogodzinnym mieszaniu mie¬ szaniny reakcyjnej, po czym barwnik wy¬ dziela sie w zwykly sposób. Daje on na wlóknach zwierzecych glebokie zabarwie¬ nia zielonkawo-czarne.Jezeli zamiast kwasu 1 - amino - 8 - - oksynaftaleno - 3,6 - dwusulfonowego u- zyje sie odpowiedniego kwasu 4,6 - dwu¬ sulfonowego, wówczas otrzymuje sie barw¬ nik dajacy równiez zabarwienia zielonka¬ wo-czarne. Wreszcie zamiast 4,4* - dwu- aminodwufenylu mozna stosowac jego po¬ chodne, np, 4,4' - dwuamino - 3,3' - dwu- chloro-dwufenyl lub odpowiedni kwas 3,3'- dwusulfonowy.Przyklad III. Do zwiazku tetrazowego mieszaniny wytworzonej z okolo 129 cze¬ sci wagowych 4,4' - dwuamino - dwufeny¬ lu i okolo 64 czesci wagowych 4,4' - dwu¬ amino - 3,3' - dwumetylodwufenylu w roz¬ tworze kwasu solnego wprowadza sie w ciagu, godziny energicznie mieszajac kwa¬ sny (na lakmus) roztwór wodny 319 czesci wagowych kwasu 1 - amino - 8 - oksynaf¬ taleno - 3,6 - dwusulfonowego i 53 czesci Wagowych sody bezwodnej. Ciecz reakcyj¬ na miesza sie w temperaturze 5°C jeszcze w ciagu 1 godziny, a nastepnie zobojetnia sie ewentualnie pozostaly jeszcze kwas mi¬ neralny w ciagu 8 godzin dodajac po¬ woli roztwór 53 czesci wagowych sody bez¬ wodnej w wodzie. W ciagu nastepnych 8 godzin wprowadza sie powoli roztwór 68 g krystalizowanego octanu sodu. Ciecz re¬ akcyjna wykazuje wówczas jeszcze steze¬ nie jonów wodorowych o wartosci pH= 3r9.Po dodaniu lodu ciecz te zadaje sie w tem¬ peraturze 5°C najpierw zwiazkiem dwuazo- wym wytworzonym ze 173 czesci wago¬ wych kwasu sulfanilowego, po czym doda¬ je sie roztwór 300 czesci wagowych sody bezwodnej, wskutek czego stezenie jonów wodorowych cieczy reakcyjriej uzyskuje wartosc pH = 8,5. Skoro po mieszaniu trwa¬ jacym okolo V2 godziny obecnosc zwiazku dwuazowego nie daje sie juz wykryc w cier czy, wówczas przez wielogodzinne miesza¬ nie doprowadza sie proces sprzegania do konca za pomoca roztworu 183 czesci wa¬ gowych jednosodowej soli 2,4 - dwuoksy- chinoliny i 100 czesci wagowych 38% -owego lugu sodowego w wodzie; Nastepnie wysala sie latwo rozpuszczalny barwnik i przerabia go w zwykly sposób. Daje on na skórze we- lurowej czern z odcieniem zielonkawym o doskonalych wlasciwosciach. Zabarwienie to posiada nieco czerwienszy odcien od za¬ barwienia uzyskanego przy uzyciu odpo¬ wiedniego barwnika 4,4 - dwuamino - dwu- fenylowego.W podobny sposób mozna do wytwo¬ rzenia barwnika uzywac mieszaniny obu powyzej wymienionych dwuamino - dwufe¬ nyli zmieszanych w innym stosunku, np. mieszanine okolo 64 czesci wagowych 4,4'- dwuamino - dwufenylu i okolo 138 czesci wagowych 4,4' - dwuamino - 3,3' - dwume¬ tylodwufenylu.Przyklad IV. Zwiazek dwuazowy barw¬ nika jednoazowego otrzymany ze zwiazku tetrazowego wytworzonego ze 184 czesci wagowych 4,4' - dwuaminodwufenylu i 319 czesci wagowych kwasu 1 - amino - 8 - oksy¬ naftaleno - 3,6 - dwusulfonowego sprzega sie w slabym roztworze sody ze zwiazkiem dwuazowym otrzymanym z 253 czesci wa¬ gowych kwasu 1 - amino - benzeno - 2,4 - dwusulfonowego. Otrzymany w ten sposób barwnik disazowy, zawierajacy wolna gru¬ pe dwuazowa, sprzega sie w mocno alka¬ licznym roztworze z wodnym roztworem — 3 —211 czesci wagowych dwuoksynaftochinoli- ny [7,8 - benzo - 2,4 - dwuoksychinoliny), zawierajacym 186 czesci wagowych 38%- owego lugu sodowego, przy wielogodzin¬ nym mieszaniu, przy czym 7,8 - benzo - 2,4- -dwuoksychinoline mozna otrzymac wedlug patentu francuskiego Nr 689 171 z 1 - ami- nonaftalenu i dwuetylowego estru kwasu malonowego.Barwnik trisazowy otrzymany w ten sposób daje na skórze glebokie zabarwie¬ nia zielonkawo-czarne. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania barwników wielo- azowych, znamienny tym, ze zwiazek tetra- zowy otrzymany z 4,4' - dwuamino - dwu¬ fenylu sprzega sie w dowolnej kolejnosci w srodowisku kwasnym z dajacym sie dwu¬ krotnie sprzegac kwasem 1 - amino - 8 - oksynaftaleno - sulfonowym i w roztworze slabo alkalicznym sprzega sie produkt re¬ akcji ze zwiazkiem dwuazowym otrzyma¬ nym z dowolnej aminy aromatycznej, po czym powstaly zwiazek poddaje sie reakcji z 2,4 - dwuoksychinolina lub 4 - oksy - 2 - chinolonem. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Tfarszawa. PL