PL23966B1 - Sposób wytwarzania barwników azowych zawierajacych metal. - Google Patents

Description

Wykryto, ze otrzymuje sie barwniki a- zowe, zawierajace metal, jezeli od znanych barwników azowych, zawierajacych metal, otrzymywanych ze zwiazków dwuazowych, uzyskanych przez podstawienie w poloze¬ niu 5 kwasów 2 - amino - l - oksybenzeno- - 4 - sulfonowych, 1 - oksy - 2 - aminonaf- taleno - 4 - sulfonowych lub ich pochod¬ nych i dowolnych zwiazków, sprzegajacych sie w polozeniu orto wzgledem grupy OH, albo zwiazków dwuazowych amin aroma¬ tycznych, zawierajacych w polozeniu orto wzgledem grupy aminowej grupe wodoro¬ tlenowa, karboksylowa lub alkoksylowa, i kwasów 1 - oksynaftaleno - 4 - sulfono¬ wych i ich pochodnych, przez traktowanie kwasem lub srodkami, wydzielajacemi kwasy, odszczepia sie grupe sulfonowa w polozeniu 4 w pierscieniu benzenowym wzglednie naftalenowym.Fakt, ze ta reakcja barwników azo¬ wych, zawierajacych metal, przebiega la¬ two i równomiernie, jest zupelnie nieocze¬ kiwany, poniewaz odpowiednie barwniki azowe, niezawierajace metalu, przy takiem samem traktowaniu latwo ulegaja rozkla¬ dowi. Rodzaj i ilosc kwasu, który ma byc zastosowany, zalezy w znacznym stopniu od pozostalych warunków przemiany. Im mniejsza jest ilosc kwasu lub stopien jego dysocjacji, tern wyzsza musi byc tempera¬ tura przemiany lub dluzszy czas dzialania."L)o £J^s2C2£pfeiila giftipy satittonowej mozna stosowac zarówno kwasy mineralne, np. kifras solny lub siarkowy, jak i kwasy or¬ ganiczne, np» kwas jednochforooctowy lub tjrójchlorooctowy. W wielu przypadkach celowe jest prowadzenie pracy pod cisnie¬ niem. . , ' Traktowaniu kwasami mozna poddawac badz juz gotowe wydzielone, zespolone barwniki chromowe, badz tez nie stosowac uprzedniego wydzielania barwników i trak¬ towanie kwasami laczyc z procesem otrzy¬ mywania tych barwników. Jezeli otrzymy¬ wanie zespolonych zwiazków chromu usku¬ tecznia sie w roztworae 'kwasnym, wów¬ czas odszczepienie grupy sulfonowej moz¬ na przeprowadzic przez dluzsze ogrzewa¬ nie, najlepiej podwyzszajac temperature i ewentualnie dodajac nowe ilosci kwasu.Zespolone barwniki chromowe, sluzace ja¬ ko materjal wyjsciowy, mozna otrzymywac w dowolny, znany sposób, np. przez goto¬ wanie barwnika azowego z alkalicznym roztworem chrominu rodowego lub priae^o- grzewanie barwnika, ewentualnie pod ci¬ snieniem, z roztworami odpowiednich soli chromu, takich jak np. fluorek chromu, siarczany chromu lub zwiazki podobne, albo z solami chromowemi kwasów orga¬ nicznych, np. z mrówczanem chromu, octa¬ nem chromu lub chlorooctanem chromu.Mozna równiez stosowac mieszaniny kilku takich zwiazków chromu. Pewne korzysci w wielu przypadkach daje zastosowanie odpowiednich eterów aminofenoli wzgled¬ nie aminonaftoli albo tez kwasów sulfono¬ wych tych zwiazków do otrzymywania barwników azowych, stanowiacych podsta¬ we wytwarzanych zespolonych zwiazków chromu, jak równiez do kh odalkylowuja- cego chromowania.Jezeli do wytwarzania barwników sto¬ suje sie takie skladniki, które zawieraja oprócz grup sulfonowych, podlegajacych odszczepieniu, jedna lub wieksza liczbe grup sulfonowych, wówczas otrzymuje sie barwniki, które nadaja sie zarówno do farbowania welny, jedwabiu, skóry, jak i likierów zaponowych. W porównaniu ze znanemi 'barwnikami wyjsciowemi, zawie¬ ra jacemi chrom, barwniki, wytwarzane we¬ dlug wynalazku niniejszego wyrózniaja sie w wielu przypadkach znacznie wieksza odpornoscia przy praniu i wieksza zdolno¬ scia dawania równych zabarwien. Barwni¬ ki, niezawierajace grup sulfonowych, nie rozpuszczaja sie prawie w wodzie i roz- ?tworzte sody i ^lafco tfoEJMiiszciaja sie w lu¬ gu sodowym. Nadaja sie one doskonale do farbowania lakierów zaponowych.*W barwnikach, których skladniki sprze¬ gania i skladniki dwuazowe zawieraja po jednej grupie sulfonowej w polozeniu 4, mozna odszczepiac badz jedna z tych grup sulfonowych, badz obie grupy sulfonowe.Tak np. otezymuje sie barwnik symetrycz¬ nie zbudowany, jezeli zwiazek dwuazowy, wytworzony z kwasu 2 - amino - 1 - oksy- naftaleno - 4,8 - dwusulfonowego sprzega sie z kwasem '/ - oksynaftóleno - 4,8 - dwu- sul tonowym, poczem otrzymany barwnik przeprowadza sie w jego zespolony zwia¬ zek metalowy, a nastepnie odszczepia, jak to opisano powyzej, obie grupy sulfonowe.Wskutek odszczepienia grupy sulfono¬ wej nastepuje przesuniecie sie odcienia barwy. Otrzymane barwniki wyrózniaja sie wieksza odpornoscia na folowanie i pranie, jak równiez naogól znacznie lepsza barwa w swietle sztucznem (wieczorowem).Przemiane, o której mowa, mozna przepro¬ wadzic w tak lagodnych warunkach, ze grupa sulfonowa w polozeniu 4 zostaje od- szczepiona tylko w czesci barwnika ^wyj¬ sciowego. Dzieki temu mozna w zalezno¬ sci od zadanego odcienia barwy otrzymy¬ wac mieszaniny niezmienionego barwnika wyjsciowego i zwiazku chromu, w którym odlszczepiona jest grupa sulfonowa. Sklad tych mieszanin mozna zmieniac w najszer¬ szym zakresie, Przyklad J, 203 czesci wagowe 1 -me- — 2 —tofcsy - 2 - amino:- 4 - chloro - 5 - nitro¬ benzenu dwuazuje sie i nastepnie* sprzega w srodowisku obojetnem lub alkalicznem z 3S0 nailaleno - 4,8 - dwusulfonowegb. Pfr 24 * godzinach wytworzony barwnik odsacza sie-f,zarabia; z woda na mase ciastowata, zo- bojetnia i po dodaniu roztworu 240 czesci wagowych mrówczanu chromu i wody roz¬ ciencza mniej- wiecej do 10000 czesci wa¬ gowych* Nastepnie mieszanine reakcyjna ogrzewa sie w naczyniu zamknietem w cia¬ gu1 godziny db 120°Cr w ciagu nastepnej godziny do 125°G i w ciagu jeszcze jednej godziny do 130°C. Nastepnie naczynie otwiera sie i wysala- sola kuchenna: wytwo¬ rzony zwiazek chromu, który daje na wel¬ nie zabarwienia niebieskie o odcieniu czer¬ wonym, o nieladnej barwie w swietle wie- czorowenr. Wydzielony zwiazek odsacza sie, zarabia na mase ciastowata z 8000 cze¬ sci* wagowych 4% -owego kwasu siarkowe¬ go i ogrzewa w ciagu 3 godzin pod cisnie- niem do 135QC Po ochlodzeniu barwnik wydziela sie prawie calkowicie i zostaje oddzielony w zwykly sposób. Na wlóknach zwierzecych daje on bardzo trwaly blekit zielonkawy o ladnej barwie w swietle wie- ozorowem.Jezeli opisana przemiane przeprowadza sier w ciagu czasu krótszego, niz powyzej podano, wówczas otrzymuje sie mieszani¬ ny niezmienionego barwnika wyjsciowego i zwiazku chromu* w którym grupa sulfo¬ nowa w polozeniu 4 jest odszczepiona^ mieszanina skladajaca sie mniej wiecej z 75% niezmienionego1 barwnika wyjsciowe¬ go i 25% zwiazku chromu, w którym grupa sulfonowa w polozeniu 4 jest odkzczepiona, daje piekny, bardzo trwaly granat o ladnej barwie w swietle wieczorowem.Przyklad II. Barwnik, otrzymany ze zwiazku dwuazowego, powstalego z 203 czesci wagowych 1 - metoksy - 2 - amino - - 4 - chloro - 5 - nitrobenzenu i 330 czesci wagowych kwasu 1 - oksy - naftaleno - - 4%8 - dwwsulfonowego, w ilosci, podanej w przykladzie I, miesza sie z roztworem zasadowego siarczanu chromu, zawieraja¬ cego na 1 atom chromu mniej wiecej 2,5 równowazników kwasu siarkowego, w sto¬ sunku 1,2 mola zasadowego siarczanu chromu na 1 mol barwnika. Nastepnie ciecz wytworzona uzupelnia sie woda do 10 000 czesci wagowych i ogrzewa w ciagu jedfaej godziny do 125°G, w ciagu nastepnej go¬ dziny do 130°C i po dodaniu 200 czesci wagowych kwasu siarkowego jeszcze w ciagu 5 godzin do 135°C. W ten- sposób otrzymuje sie ten sam barwnik, co w przy¬ kladzie I.Przyklad III. Barwnik, otrzymany ze zwiazku dwuazowego, powstalego z 239 czesci wagowych / - amino - 2 - oksynafta- leno - 4 - sulfonowego kwasu i 330 czesci wagowych kwasu V - oksynaftaleno - 4,8 - dwusulfonowego, miesza sie z roztworem 240 czesci wagowych mrówczanu chromu, dopelnia woda do 10 000 czesci wagowych i gotuje w ciagu 4 godzin pod chlodnica zwrotna. Nastepnie mieszanine reakcyjna zadaje sie mniej wiecej 200 czesciami wa¬ gowemi; kwasu solnego (o ciezarze wlasci¬ wym 1,17) i ogrzewa w ciagu 4 godzin do 135°C.Otrzymany barwnik daje na wlóknach zwierzecych bardzo trwale odcienie.Przyklad IV. 224 czesci wagowych kwasu 1 - oksy - 2 - amino - 4 - chloroben- zeno - 6 - sulfonowego dwuazuje sie i sprzega z 250 czesciami wagowemi kwasu 1 - oksynaftaleno - 4 - sulfonowego. Po¬ wstaly barwnik wysala sie, odsacza i prze¬ prowadza w) jego zwiazek miedziowy przez gotowanie z roztworem amonjakalnym 250 czesci wagowych siarczanu miedzi. Po ochlodzeniu zwiazek wytworzony odsacza sie, wprowadza do czterokrotnej ilosci 4% - owego kwasu siarkowego i w ciagu 5 godzin ogrzewa do 135°C. Barwnik, otrzymany w ten sposób, daje na welnie nadzwyczaj trwa¬ le zabarwienia o odcieniach fiolkowych. _ 3 —Przyklad V. 156 czesci wagowych 4 - chloro t 2 - amino - 1 - metoksy - benzenu dwuazuje sie, jak zwykle, i sprzega z 330 czesciami wagowemi kwasu / - oksynafta¬ leno - 4,8 - dwusulfonowego. Otrzymany barwnik odsacza sie, wprowadza do 10 000 czesci wagowych wody i po uprzedniem do¬ daniu roztworu, zawierajacego 120 czesci wagowych tlenku chromu w 150 czesciach wagowych kwasu siarkowego o stezeniu 66°Bef ogrzewa w naczyniu zamknietem w ciagu jednej godziny do 120°C, w ciagu nastepnej godziny — do 125°C oraz w cia¬ gu! jeszcze jednej, godziny do 130°C. Przez dodanie 2500 czesci wagowych soli wydzie¬ la sie wytworzony barwnik chromowany, który sie odsacza. Nastepnie barwnik wy¬ tworzony wprowadza sie do 10 000 czesci wagowych wody i ogrzewa w naczyniu za¬ mknietem w ciagu 4 godzin do 150°C. Nie¬ wielka ilosc kwasu, zawartego w osadzie odsaczonym, wystarcza do odszczepienia grupy sulfonowej, znajdujacej sie w polo¬ zeniu 4. Po ochlodzeniu odsacza sie barw¬ nik, który daje na welnie i jedwabiu bardzo trwalen zabarwienia niebieskie o odcieniu czerwonym.Przyklad VI. 32 czesci wagowych kwa¬ su 2 - amino - 1 - oksynaftaleno - 4,8 - dwu- sulfomowego dwuazuje sie i sprzega z 16 czesciami wagoiwemi /) - naftolu w srodo¬ wisku alkalicznem. Powstaly barwnik wy¬ dziela sie przez zakwaszenie i odsacza go, poczem wprowadza sie go do 800 czesci wagowych wody. Nastepnie dodaje sie roz¬ twór 12 czesci wagowych tlenku chromu w 24 czesciach wagowych 100%-owego kwa¬ su mrówkowego i 50 czesciach wagowych wody i ogrzewa w naczyniu zamknietem najpierw w ciagu jednej godziny do 115°C, a nastepnie w ciagu jednej godziny do 120°C. Wówczas wytworzony zespolony zwiazek chromowy wysala sie, odsacza i po wprowadzeniu go do 1000 czesci wago¬ wych wody i dodaniu 40 czesci kwasu siar¬ kowego o stezeniu 66°Be, ogrzewa w za¬ mknietem naczyniu w ciagu 4 godzin do 135^C. < Otrzymany barwnik wydziela sie prawie calkowicie i zostaje odsaczony. Na welnife, jedwabiu i skórze daje on bardzo trwate niebieskie zabarwienia. Nadaje sie on równiez do barwienia lakierów z estrów lub eterów celulozy oraz innych organicz¬ nych mas sztucznych.Przyklad VII. 32 czesci wagowych kwasu 2 - amino - 1 - oksynaftaleno - 4,8 - dwusulfonowego dwuazuje sie i sprzega z 19 czesciami wagowemi 1 - fenylo - 3 - - metylo - 5 - pyrazolonu. Po skonczonem sprzeganiu barwnik wydziela sie przez za* kwaszenie i odsacza go. Nastepnie wprowa¬ dza sie go do 800 czesci wagowych wody, poczem dodaje sie roztwór, zawierajacy 12 czesci wagowych tlenku chromu w 24 czesciach wagowych 100%-owego kwasu mrówkowego i 100 czesciach wagowych wody, i cala mase te ogrzewa w naczyniu zamknietem w ciagu jednej godziny do 120°C, a w ciagu 3 godzin — do 130°C. Po¬ wstaly zespolony zwiazek chromu wysala sie, a nastepnie odsacza. Chromowany barwnik zagniata sie z 1000 czesciami wa¬ gowemi wody i powtórnie ogrzewa w na¬ czyniu zamknietem w ciagu 2 godzin do 150°C i w ciagu nastepnych 2 godzin — do 170°C. Niewielka ilosc kwasu, zawarta w barwniku, wystarcza calkowicie do odszcze¬ pienia jednej grupy sulfonowej. Po ochlo¬ dzeniu barwnik odsacza sie.Otrzymany barwnik daje na welnie i jedwabiu bardzo trwale zabarwienia bordo- czerwone. W przeciwienstwie do zespolone¬ go barwnika chromowego, niepoddanego nastepnie traktowaniu i dajacego zabar¬ wienia o odcieniach zóltszych, barwnik ten ciagnie równiez na jedwab w kapieli obo¬ jetnej lub slabo alkalicznej, dajac glebokie wyfarbowania.Przyklad VIII. 32 czesci wagowe kwa¬ su 2 - amino - 1 - oksynaftaleno - 4,8 - dwusulfonowego dwuazuje sie i sprzega z 28 czesciami wagowemi 1 - (3V- sulfofe- — A —rcylo)i - 3 - metylo - 5 - pyrazolonu. Otrzy¬ many barwnik zagniata sie z roztworem 24 czesci wagowych mrówczanu chromu, do¬ pelnia woda do 1000 czesci wagowych i ogrzewa w naczyniu zamknietem w ciagu jednej godziny do 120°C, w ciagu nastepnej godziny do 125°C, poczem w ciagu 3 go¬ dzin — do 130°C i w ciagu nastepnych 3 godzin — do 150°C.Otrzymany barwnik daje na wlóknach zwierzecych bardzo trwale czerwono-fiol¬ kowe zabarwienia.Przyklad IX. Zwiazek dwuazowy, o- trzymany z 24 czesci wagowych kwasu 1 - oksy - 2 - aminonaftaleno - 4 - sulfonowe¬ go, wprowadza sie dawkami, w temperatu¬ rze otoczenia, do roztworu 28 czesci wago¬ wych 1 - (3* - sulfofenylo) - 3 - metylo - 5 - pyrazolonu w 100 czesciach wagowych wo¬ dy i 70 czesciach wagowych lugu sodowego o stezeniu 40°Be. Po uplywie mniej wiecej 20 godzin mieszanine reakcyjna zakwasza sie i odsacza wydzielony barwnik. Nastep¬ nie barwnik ten wprowadza sie do roztwo¬ ru 12 czesci wagowych tlenku chromu w 24 czesciach wagowych 100%-owego kwasu mrówkowego, poczem cala te mieszanine dopelnia do 1000 czesci wagowych i ogrze¬ wa w naczyniu zamknietem w ciagu jednej godziny do 120°C, w ciagu nastepnej go¬ dziny — do 125°C i w ciagu jeszcze jednej godziny do 150°C. Po ochlodzeniu barwnik wysala sie 250 czesciami wagowemi soli.Wydzielony barwnik odsacza sie, po¬ nownie wprowadza do 1000 czesci wago¬ wych wody i ogrzewa w ciagu 2 godzin do 150°C, a w ciagu nastepnych 2 godzin do 170^C. Po ochlodzeniu barwnik wydziela sie czesciowo; przez dodanie 100 czesci wa¬ gowych soli wydzielanie barwnika dopro¬ wadza sie do konca.Otrzymany barwnik daje na welnie bar¬ dzo trwale zabarwienia niebieskie O' odcie¬ niu czerwonym.Przyklad X. Zwiazek dwuazowy, o- trzymany z 24 czesci wagowych kwasu 1 - - oksy - 2 -aminonaftaleno - * - sulfonowe¬ go, wprowadza sie dawkami do' roztworu 25 czesci wagowych kwasu 2 - oksynaftale^ no " 4 - sulfonowego w 100 czesciach wagp* wych wody i 70 czesciach wagowych lugu sodowego o stezeniu 40°Be. Po uplywie mniej wiecej 20 godzin mieszanine reakcyj¬ na zobojetnia sie kwasem solnym i barwnik wysala. Wydzielony barwnik odsacza sie, po ponownem wprowadzeniu go do 1000 czesci wagowych wody zadaje roztworem, zawierajacym 12 czesci wagowych tlenku chromu w 24 czesciach wagowych 100 % - owego kwasu mrówkowego, i ogrzewa w ciagu jednej godziny do 120°C, w ciagu na¬ stepnej godziny — do 125°C oraz w ciagu jeszcze jednej godziny do 130°C. Przez do¬ danie 250 czesci wagowych soli wydziela sie zespolony zwiazek chromu, wówczas od¬ sacza sie go i ponownie wprowadza do 1000 czesci wagowych wody. Nastepnie ogrzewa sie powtórnie w ciagu 2 godzin do 150°C i w ciagu nastepnych 2 godzin do 170aC. Po ochlodzeniu barwnik wydziela sie calkowicie przez dodanie 100 czesci wa¬ gowych soli.Na welnie i jedwabiu daje on zabarwie¬ nia szaro-niebieskie.Przyklad XL Barwnik azowy, zawie¬ rajacy chrom, otrzymuje sie w sposób na¬ stepujacy: 24,8 czesci wagowych kwasu 5 - nitro - - 2 - amino - 1 - metoksybenzeno - 4 - sul¬ fonowego1 rozpuszcza sie z odczynem obo¬ jetnym w 300 czesciach wagowych wody z dodatkiem roztworu sody. Po dodaniu 6,9 czesci wagowych azotynu sodu roztwór wlewa sie do mieszaniny 60 czesci wago¬ wych kwasu solnego (o ciezarze wlasci¬ wym 1,08) i 150 czesci wagowych lodu, a otrzymany roztwór dwuazowy wlewa sie po uplywie jednej godziny do roztworu, zawierajacego 35 czesci wagowych kwasu 2,3,6 - naftolodwusulfonowego w 800 cze¬ sciach wagowych wody i 30 czesciach wa¬ gowych sody kalcynowanej. Powstaly barw- —¦ 5 —nik odsacza sie, a odsaczony osad zadaje sie roztworem 12 czesci wagowych tlenku chromu (100% -owego) w 15 czesciach wa¬ gowych kwasu siarkowego (o 66cBe) i roz¬ ciencza woda mniej wiecej do 1000 czesci wagowych. Nastepnie mieszanine te ogrze¬ wa sie w naczyniu zamknietem w ciagu jednej godziny do 125°C, w ciagu nastep¬ nej godziny — do 130°C i w ciagu jeszcze 3 godzin — do 135CC. Powstaly zespolony zwiazek chromu wydziela sie przez doda¬ nie 250 czesci wagowych chlorku sodu i od¬ sacza. Na welnie daje on zabarwienia czer¬ wono-fiolkowe.Barwnik, zawierajacy chrom, dokladnie rozciera sie z 1000 czesci wagowych wody i po dodaniu 40 czesci wagowych kwasu siar¬ kowego o stezeniu 66°Be, ogrzewa w na¬ czyniu zamknietem w ciagu 3 godzin do 140°C. Powstaly barwnik wydziela sie przez dodanie 200 czesci wagowych chlor¬ ku sodu1 Na welnie i jedwabiu daje on za¬ barwienia, niebieskie o odcieniu czerwonym.Przyklad XII. Zespolony barwnik chromowy, otrzymany w sposób analogicz¬ ny do sposobu, opisanego w przykladzie! I, z kwasu 5 - nitro - 2 - amino< - 1 - metoksy- benzeno - 4 - sulfonowego i kwasu 1 - oksy- naftaleno - 3,8 - dwusulfonowego, wytwa¬ rza na welnie zabarwienia niebieskie o od¬ cieniu czerwonym, jednakze nie daje on zabarwien równych* Przez ogrzewanie 63,8 czesci wagowych barwnika z 1000 czesci wagowych 4%-owe¬ go kwasu siarkowego w temperaturze 135°C w ciagu 6 godzin otrzymuje sie barwnik, zawierajacy chrom, który daje na welnie bardzo równomierne zabarwienia zielono- niebieskie.Przyklad XIII. 23,8 czesci wagowych kwasu 5 - chloro - 2 - amino - 1 - metoksy- benzeno - 4 - sulfonowego miesza sie z 200 czesciami wagowemi wody, 200 czesciami wagowemi lodu i 10 czesciami wagowemi stezonego kwasu solnego, poczem dwuazu- je sie, dodajac roztwór 6,9 czesci wago¬ wych: azotynu sodu w niewielkiej ilosci wo¬ dy. Roztwór dwuazowy sprzega sie z roL" tworem 25 czesci wagowych kwasu 2 - na^ ftolo - 6 - sulfonowego w 1000 czesciach- wagowych wody i 30 czesciach wagowych sody kalcynowanej. Podczas mieszania wy¬ dziela sie barwnik chlorkiem sodu, odsacza go, poczem po uprzedniem dodaniu roz¬ tworu 12 czesci wagowych tlenku chromu (100% -owego) w 24 czesciach wagowych kwasu mrówkowego (100% -owego) i 700 czesciach wagowych wody ogrzewa go w zamknietem naczyniu w ciagu jednej godzi¬ ny do 125^C, w ciagu nastepnej godziny do 130°C i wreszcie w ciagu 2 godzin do 135^0.Wówczas wydziela sie barwnik, dodajac 250 czesci wagowych soli kuchennej* i od¬ sacza.Otrzymany barwnik, zawierajacy chromi jeszcze w stanie wilgotnym uzupelnia sie woda mniej wiecej do 1000 czesci wagp* wych i ogrzewa w naczyniu zamknietem w ciagu 2 godzin do 150°C oraz w ciagu na¬ stepnych 2 godzin -^ do 170°C Wystarcza przytem ilosc kwasu, pozostala jeszcze od chromowania w barwniku, zawierajacym chrom, aby spowodowac odszczepienie sie grupy sulfonowej z polozenia 4 piearscienia benzenowego. Po kilkogodzinnem mieszaniu w temperaturze pokojowej wydziela sie barwnik bez dodatku soli. Zarówno barw* nik, niepotraktowany dodatkowo, jak i po¬ traktowany dodatkowo zabarwiaja welne w odcieniach niebieskawo -bordo-czerwo- nych, przyczem jednak barwnik, potrak¬ towany dodatkowo, jest bardziej trwaly na pranie.Przyklad XIV. 24,8 czesci wagowych kwasu 5 - nitro - 2 - amino - / - metoksy- benzeno - 4 - sulfonowego dwuazuje sie w sposób, podany w przykladzie I, poczem sprzega sie z roztworem, zawierajacym 16 czesci wagowych /? - naftolu w 200 cze¬ sciach wagowych wody, 9 czesciach wago¬ wych lugu sodowego (o 40°Be) i 30 cze¬ sciach wagowych sody, Wytworzony barw.- — e -nik wytraca sie chlorkiem sodu i odsacz&, odsaczony osad w postaci pasty zadaje roz¬ tworem/ 12 czesci wagowych tlenku chromu w 15 czesciach wagowych kwasu siarkowe¬ go (o stezeniu 66°Be), rozciencza 800 cze¬ sciami wagowemi wody i ogrzewa miesza¬ nine w ciagu jednej godziny do 120°C, w ciagu nastepnej godziny — do 125°C1 w ciagu 2 godzin — do 130°C i wreszcie w ciagu 2 godzin —do 135°C. Po ochlodzeniu barwnik wydziela sie w postaci dobrze wy¬ krystalizowanej, poczem zostaje odsaczo¬ ny; rozpuszcza sie on dosc dobrze w wo¬ dzie, latwo zas — w rozcienczonym roz¬ tworze sody.Nastepnie wytworzony barwnik zadaje sie 900 czesciami wagowemi wody i po do¬ daniu 40 czesci wagowych kwasu siarkowe¬ go, o stezeniu 66°Be, ogrzewa sie; go w cia¬ gu 3 godzin do 135°C i w ciagu nastepnych 3 godzin — do 145°C. Wytworzony barw¬ nik wytraca sie prawie calkowicie, poczem mozna go odrazu odsaczyc i przemyc wo¬ da. Jest oni prawie nierozpuszczalny w wo¬ dzie i rozcienczonym roztworze sody, roz¬ puszcza sie nieco w rozcienczonym roztwo¬ rze zasad zracych i latwo rozpuszcza sie w rozpuszczalnikach organicznych. Rozpu¬ szcza sie on w lakierach zaponowych i bar¬ wi je na trwale odcienie czerwonawo-nie- hieskie. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania barwników a- zowych, zawierajacych metal, znamienny tern, ze zwiazki dwuazowe, otrzymane z dajacych sie dwuazowac amin aromatycz¬ nych, posiadajacych w polozeniu orto wzgledem grupy aminowej grupe hydro¬ ksylowa, karboksylowa lub alkoksylowa, sprzega sie z kwasem i - oksynaftalenó d - 4 - sulfonowym albo z jego pochodnemi, o ile zwiazki te posiadaja jeszcze wolne polozenie 2, otrzymane zas barwniki trak¬ tuje sie srodkami, wydzielajacemi metal, i nastepnie odszczepia sie grupe kwasu sul¬ fonowego, znajdujaca sie w polozeniu 4 w pierscieniu naftalenowym przez traktowa¬ nie kwasami lub srodkami, wydzielajacemi kwas, przyczem traktowanie barwników a- zowych srodkami, wydzielajacemi metal, oraz odszczepianie grupy kwasu sulfono¬ wego z polozenia 4 moze byc ewentualnie przeprowadzane w jednym procesie robo¬ czym. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze zwiazki dwuazowe kwa¬ su 1 - oksy - 2 - amino - naftaleno - 4 - sul¬ fonowego lub jego pochodnych sprzega sie z takiemi zwiazkami, zawierajacemi grupe hydroksylowa, jakie w polozeniu, sasiadu- jacem z grupa hydroksylowa, sa zdolne do sprzegania sie, i tak otrzymane barwniki traktuje sie dalej sposobem wedlug zastrz. 1. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze zwiazki dwuazowe pod¬ stawionych w polozeniu 5 kwasów 2 - ami¬ no - 1 - oksy - benzeno - 4 - sulfonowych lub ich pochodnych sprzega sie z takiemi zwiazkami, zawierajacemi grupe hydroksy¬ lowa, które w polozeniu, sasiadujacem z grupa hydroksylowa, sa zdolne do sprze¬ gania sie, i tak otrzymane barwniki traktu¬ je sie dalej wedlug zastrz.

1. I. G. Fa rb eni ndus tr ie Ak t iengesell scha ft. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa, PL