Niniejszy wynalazek dotyczy szybko¬ bieznych rotacyjnych maszyn drukarskich, których walce obracaja sie normalnie z szybkoscia obwodowa ponad 60 m na minu¬ te, zwlaszcza zas szybkobieznych maszyn drukarskich do drukowania gazet, których szybkosc obwodowa moze dochodzic do 360 m na minute i które zadrukowuja jed¬ noczesnie i niezaleznie jedno od drugiego kilka pasm papieru, które zostaja nastep¬ nie rozciete i zlozone, tworzac w ten spo¬ sób gazete.Jest rzecza oczywista, ze w szybkobiez¬ nych rotacyjnych maszynach wspomniane¬ go typu wymagana zgodnosc biegu poszcze¬ gólnych pasm papieru moze byc zachowa¬ na tylko wtedy, jezeli wszystkie walce dru¬ karskie maja te sama dlugosc obwodu i sa ze soba sprzezone stale zapomoca kól ze¬ batych.Jezeli jednak zadrukowane uprzednio pasmo, rózniace sie gatunkiem papieru lub rodzajem druku, i w dalszym ciagu nazy¬ wane wstawka, ma byc wstawione w pasmo, zadrukowywane w danej chwili na maszy¬ nie rotacyjnej, tak aby wstawka ta dostoso¬ wala sie do zadrukowywanego pasma i u- tworzyla z niem calosc, to dotychczas zgod¬ nosc biegu wstawek i pasm, zadrukowywa- nych na maszynie rotacyjnej, nie mogla byc osiagnieta zapomoca mechanizmu, urucho¬ mianego mechanicznie. Nie ddaje sie przezwyciezyc tej trudnosci 1 awet wtedy, gdy dlugosc obwodu walca, drukujacegoWstawke, bedzie scisle dostosowana do dlu¬ gosci obwodu walca drukarskiego maszyny rotacyjnej. Stwierdzono, ze nawet w naji- dealniej szych warunkach zachodzi przesu¬ wanie sie wstawki naprzód lub wtyl, przy- czem w razie sumowania sie tych przesu¬ wów zgodnosc biegu, istniejaca w chwili u- ruchomienia maszyny, bardzo szybko za¬ traca sie, a brak zgodnosci biegu zostaje je¬ szcze uwydatniony wskutek zmiennosci na¬ prezenia wstawki w róznych okresach dru¬ kowania, wskutek kurczenia sie wstawki po zadrukowaniu i nawet wskutek zmiany wa¬ runków atmosferycznych w czasie druko¬ wania.Byly juz poczynione próby stworzenia mechanizmu, któryby podczas drukowania gazety utrzymywal wymagana zgodnosc biegu wstawki i pasma gazety, np. propono¬ wano zastosowanie poruszanego recznie mechanizmu do przestawiania rozsuwane¬ go kola pasowego lub do wlaczania prze¬ kladni slimakowej, sluzacej do rozrzadza¬ nia wielkosci posuwu wstawki. Przy stoso¬ waniu takiego mechanizmu, calkowicie za¬ leznego od obslugi, blad w uzgodnieniu moze byc poprawiony dopiero po zbadaniu wydrukowanego egzemplarza gazety, przy- czem poprawka taka moze byc dokonana tylko droga prób, polaczona z czestem zmienianiem szybkosci maszyny rotacyjnej.Sposób taki, pociagajacy za soba strate czasu, badanie calego nakladu oraz mar¬ nowanie materjalu, nie moze byc oczywi¬ scie stosowany do nowoczesnych szybko¬ bieznych maszyn drukarskich.Oprócz wspomnianego, poruszanego recznie mechanizmu, znane sa inne, podane naprzyklad w brytyjskich drukach paten¬ towych Nr 7892 z r. 1902 i 13363 z r. 1903, w których zawarte jest twierdzenie, ze moz¬ na utrzymac zgodnosc biegu pasma, zadru- kowywanego na maszynie rotacyjnej, i wstawki, wprowadzanej w te maszyne.W opisie patentowym Nr 7892 z roku 1902 jest opisany przyrzad, który ma we¬ dlug mniemania wynalazcy utrzymywac zgodnosc biegu wstawki i zadrukowywa- nych w maszynie rotacyjnej pasm, zapo- moca srodków mechanicznych. W przyrza¬ dzie, opisanym w tym opisie, wstawka prze¬ suwa sie po bebnie podawczym, zaopatrzo¬ nym w dwa trzpienie, wspóldzialajace z o- tworami wstawki w taki sposób, ze gdy zgodnosc biegu wstawki i pasm, zadruko- wywanych na maszynie rotacyjnej, zosta¬ nie naruszona, to jeden z trzpieni przesu¬ wa sie przez otwór we wstawce i dziala na zapadke, sprzezona z trzpieniami. Wsku¬ tek tego zapadka ta zaczepia sie o jedno z dwóch kól zapadkowych, polaczonych z mechanizmem róznicowym, rozrzadzaja¬ cym posuwem wstawki. Nalezy uwzglednic, ze wskutek duzej szybkosci, z która musi obracac sie ten beben podawczy, aby do* prowadzic wstawke do pasm, zadrukowy- wanych na szybkobieznej maszynie rota¬ cyjnej, znajdujaca sie na nim zapadka, w razie raptownego przesuniecia jej w celu zaczepienia sie z kolem zapadkowem, spo¬ woduje duzy wstrzas ciezkiego mechaniz¬ mu, sluzacego do poprawiania biegu wstaw¬ ki. Mozna wiec przypuszczac, ze powyzszy mechanizm nie bedzie spelnial czynnosci, do której go przeznaczono.W opisie Nr 13363 z roku 1903 wyna¬ lazca twierdzi, ze mozna uskuteczniac do¬ stosowanie sie wstawki do pasm papieru, zadrukowywanych na szybkobieznej rota¬ cyjnej maszynie drukarskiej, zapomoca czysto mechanicznych dzialan. W opisie u- rzadzenia, stanowiacego przedmiot powy¬ zej wymienionego patentu, jest podane, ze przesuniecie sie któregokolwiek z dwóch trzpieni poprzez odpowiednie otwory w bebnie podawczym, po którym jest przecia¬ gana wstawka, sluzy do uruchomiania me¬ chanizmu, utrzymujacego rozmaite pasma we wzajemnem dostosowaniu sie. Wstawka posiada znajdujace sie w pewnych odste¬ pach od siebie otwory, które nie pokrywa¬ ja sie z obydwoma otworami w bebnie pp- - 2 —dawczym wtedy, gdy pasma znajduja sie w nalezytern dostosowaniu sie. Jezeli jed¬ nak jeden z tych otworów pokryje sie z jednym z otworów w bebnie podawczym, to wedlug opisu odpowiedni trzpien uzy¬ skuje moznosc wysuniecia sie poza po¬ wierzchnie bebna podawczego poprzez pa¬ pier i podczas obrotu tego bebna uderza o kolo zebate, które uruchomia mechanizm, powodujacy przesuw, poprawiajacy wstaw¬ ke w stosunku do innych pasm. Odnosnie do tej konstrukcji mozna zauwazyc, ze wzglednie lekki trzpien styka sie z nieru- chomem kolem zebatem, sprzezonem z ciez¬ kim mechanizmem, poprawiajacym wstaw¬ ke w sposób mechaniczny. Wobec tego na¬ lezy przypuscic, ze wstrzasnienie, którego dozna trzpien wskutek raptownego zde¬ rzenia sie z kolem zebatem, którego ruchom stawiaja opór ciezkie czesci poprawczego mechanizmu, nie bedzie w stanie uskutecz¬ nic czynnosci, do wykonania której ten me¬ chanizm ma sluzyc.Dzialanie mechanizmów, opisanych w powyzszych opisach patentowych, zalezy od raptownego uderzenia, nadawanego ciezkiemu, mechanicznie poruszanemu me¬ chanizmowi poprawczemu; mechanizm ten dziala tak dlugo, jak dlugo trzpien i kolo zebate w jednym przypadku, a zapadka i kolo zapadkowe w drugim przypadku, po¬ zostaja w zetknieciu sie ze soba. Okres ten, zwlaszcza w razie zastosowania trzpienia i kola zebatego, nie wystarcza do spowodo¬ wania istotnej zmiany szybkosci przesuwu.W szybkobieznych rotacyjnych maszynach drukarskich o szybkosci 18000 obrotów na godzine lub wiecej, raptowne uderzenia te¬ go rodzaju beda szkodliwe dla wszelkiego mechanicznie uruchomianego mechanizmu, a wiec maszyna, zbudowana wedlug po¬ wyzszych opisów, nawet jezeli bedzie dzia¬ lala, zniszczy sie bardzo szybko. Jednym z celów mniejszego wynalazku jest stworze¬ nie srodków, uskuteczniajacych prawidlo¬ we dostosowanie sie wstawki, wtedyf gdy takie dostosowanie sie jest potrzebne wzgledem jednego lub kilku pasm papieru, zadrukowywanych na szybkobieznej ma¬ szynie drukarskiej, zapomoca spowodowa¬ nia wspóldzialania wspólzaleznych narza¬ dów, umieszczonych odpowiednio na wal¬ cu podawczym, z narzadami, umieszczone- mi obok nich, a to w ciagu okresu czasu, wystarczajacego do przesuniecia wstawki wzgledem innych pasm. Innemi slowy, w celu uskutecznienia poprawki, wspólzalez¬ ne narzady musza wspóldzialac ze soba w przeciagu czasu, wystarczajacego do uru¬ chomienia mechanizmu poprawczego.Brytyjski patent Nr 316956 przewiduje srodki, zapomoca których narzady pneuma¬ tyczne i elektryczne utrzymuja wstawke w dostosowaniu sie do pasm, zadrukowywa¬ nych na szybkobieznej maszynie drukar¬ skiej. Podstawa dzialania tych srodków po¬ lega na osiagnieciu tego, aby przenosnik chwytal wstawke i poruszal sie wraz z nia co najmniej w okreslonym przeciagu czasu z jej szybkoscia oraz, aby podczas co naj¬ mniej tego okreslonego przeciagu czasu, je¬ zeli wstawka utraci prawidlowe dostoso¬ wanie sie, mechanizm poprawiajacy byl wprawiany w ruch stopniowo i bez wstrza¬ su.Celem niniejszego wynalazku jest nato¬ miast stworzenie srodków mechanicznych, któreby zapewnialy dostosowanie sie wstawki do pasm, zadrukowywanych na szybkobieznej rotacyjnej maszynie dru¬ karskiej.Celem niniejszego wynalazku jest rów¬ niez stworzenie srodków powyzszego ro¬ dzaju, któreby zapewnialy, aby pasma pa¬ pieru natychmiast byly dostosowywane do siebie zapomoca narzadów, niezaleznych od tych narzadów, które utrzymuja te pa¬ sma w dostosowaniu.Wedlug niniejszego wynalazku szybko¬ biezna rotacyjna maszyna drukarska posia¬ da narzady, które mozna uruchomiac . w celu ciaglego dostosowywania z pasmem — 3 —wstawki, na której znajduje sie uprzednio wykonany druk, rozmieszczony w prawi¬ dlowych odstepach wzdluz niej, oraz prze¬ nosnik, wykonany tak, ze chwyta wstawke i obraca sie wraz z nia przynajmniej w cia¬ gu z góry okreslonego przeciagu czasu z szybkoscia linijna tej wstawki. Przenosnik ten jest polaczony z narzadami, przezna- czonemi do wykrywania wszelkiej zmiany w dostosowaniu sie wstawki do pasm, za- drukowywanych na maszynie rotacyjnej, o- raz do zapewniania zapomoca mechanizmu, napedzanego mechanicznie, uruchomiania narzadów, dzialajacych w celu poprawia¬ nia polozenia wstawki.Nalezy jasno zaznaczyc, ze niniejszy wynalazek jest zastosowany tylko do szyb¬ kobieznych rotacyjnych maszyn drukar¬ skich, pracujacych z szybkoscia, przewyz¬ szajaca szybkosc takich maszyn, które wy¬ twarzaja np. fotoryty.W jednym przykladzie wykonania wstawka, która ma byc polaczona z pasma¬ mi, zadrukowywanemi na maszynie rota¬ cyjnej, posiada na swej dlugosci szereg prawidlowo rozmieszczonych otworów, które najlepiej posiadaja ksztalt okragly i srednice, nie wieksza niz 6,3 mm. Wstawka otacza czesc obracajacego sie walka po- dawczego, który dziala jako przenosnik tej wstawki, w taki sposób, ze wstawka jest utrzymywana w zetknieciu sie z przenosni¬ kiem przynajmniej na okreslonej zgóry dlu¬ gosci, aczkolwiek wstawka ta moze byc u- trzymana w zetknieciu sie z przenosnikiem równiez na wiekszej dlugosci, co nie wply¬ wa na dzialania maszyny, W tym poszcze¬ gólnym przypadku jest rzecza istotna, ze przenosnik obraca sie z taka sama szybko¬ scia obwodowa, jak walce maszyny drukar¬ skiej, i jest wraz z niemi napedzany. Me¬ chanizm poprawczy jest normalnie nieczyn¬ na gdy wstawka jest dostosowana do pasm, które sa zadrukowywane na maszynie.Gdyby jednak jeden z otworów we wstaw¬ ce, sluzacych do dostosowywania jej, od¬ sunal sie z normalnego polozenia, odpowia¬ dajacego prawidlowemu dostosowaniu sie wstawki, to na narzady, znajdujace sie po jednej stronie wstawki, jest przewidziany otwór, tak ze jest umozliwione tym narza¬ dom przesuniecie sie przez wstawke i stop¬ niowe uruchomienie narzadów, umieszczo¬ nych po przeciwleglej stronie wstawki, w ciagu czasu, dostatecznego do zapewnienia uruchomienia mechanizmu poprawczego.Wedlug niniejszego wynalazku jest rzecza istotna, aby wstawka byla utrzymana w ciagu tego wlasnie okresu czasu w zetknie¬ ciu z ta czescia przenosnika, przez która te narzady przesuwaja sie. Narzady, umie¬ szczone po stronie wstawki, przeciwleglej przenosnikowi, wspóldzialaja w takim przypadku z narzadami, znaj dujacemi sie na przenosniku, w przeciagu czasu, który umozliwia mechanizmowi poprawczemu, rozrzadzanemu przez te narzady, dzialanie przynajmniej w ciagu takiego samego okre¬ su czasu.Szybkobiezna rotacyjna maszyna dru¬ karska z mechanizmem wedlug niniejszego wynalazku moglaby np, posiadac przeno¬ snik, skladajacy sie z walca o obwodzie 1,2 m, obracajacego sie z szybkoscia 12000 obrotów na godzine, i z mechanicznych srodków do jego uruchomiania. W tym przypadku wspólzalezne narzady, umie¬ szczone po kazdej stronie wstawki, stano¬ wia trzpien, który moze wysuwac sie poza powierzchnie przenosnika i wstawki, oraz pare pochylych dzwigni, które sa umie¬ szczone na drodze tych trzpieni i sa zapo¬ moca jednego z tych trzpieni stopniowo u- ruchomiane. Te dzwignie posiadaja ksztalt lukowy, odpowiedni do powierzchni prze¬ nosnika, i dlugosc, równa lukowi np. 30°.Szybkosc obrotowa przenosnika w tych warunkach wynosi w przyblizeniu 244 m na minute, czyli 4 m na sekunde. Wspomniana dzwignia lukowa pozwala trzpieniowi na zaczepienie sie o nia na okres jednej czter¬ dziestej; sekundy za kazdym obrotem. Przy — 4 —szybkosciach i wymiarach, podanych wy¬ zej, istnieje okreslony zgóry, najmniejszy przeciag czasu, podczas którego moze byc uruchomiony mechaniczny przekaznik, któ¬ ry nastepnie utrzymuje mechanizm popraw¬ czy w dzialaniu w ciagu wzglednie dlugie¬ go okresu czasu. Nalezy uwzglednic, ze gdy po przeciwleglej wzgledem przenosnika stronie wstawki jest stosowana para nieru¬ chomych dzwigni, to dlugosc tej dzwigni wzdluz luku zalezy od szybkosci obwodo¬ wej przenosnika, powstalej wskutek jego obrotu; np. jezeli walek o obwodzie 1,2 m obraca sie z szybkoscia 24 000 obrotów na godzine, to dzwignia stykowa musi byc wieksza, aby osiagnac ten zgóry okreslony przeciag czasu, który jest niezbedny do u- ruchomienia mechanicznego przekaznika, Na rysunku fig. 1 przedstawia widok zboku mechanizmu poprawczego wedlug wynalazku niniejszego, fig. 2 — przekrój wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1, przyczem zo¬ stala opuszczona czesc wstawki, fig. 3 — rzut poziomy czesci mechanizmu, umie¬ szczonej powyzej linji 3 — 3 na fig. 1, fig. 4 — przekrój wzdluz linji 4 — 4 na fig. 1 i 3, fig. 5 — w wiekszej skali szczegól prze¬ kroju wzdluz linji 5 — 5 na fig. 4, fig. 6 — przekrój wzdluz linji 6 — 6 na fig. 5, fig. 7 — przekrój wzdluz linji 7 — 7 na fig. 1, z opuszczeniem kilku szczególów, fig. 8 — orzekrój wzdluz linji 8 — 8 na fig. 1, fig. 9 przedstawia schematycznie widok czesci wstawki, uwidoczniajacy stosunek pomie¬ dzy wstawka a trzpieniami, umieszczonemi na przenosniku, fig. 10 — pionowy podluz¬ ny przekrój innej postaci wykonania prze¬ nosnika, wraz z polaczonym z nim mecha¬ nizmem, fig. 11 — przekrój wzdluz linji // — 11 na fig. 10, fig. 12 — przefoój wzdluz linji 12 — 12 na fig. 10, fig. 13 — widok boczny innej postaci wykonania me¬ chanizmu poprawczego, fig. 14 — rzut po¬ ziomy mechanizmu wedlug fig. 13, fig. 15— przekrój w wiekszej podzialce wzdluz linji 75 — 15 na fig. 13, przyczem czesci mecha¬ nizmu sprzegajacego sa przedstawione w widoku, fig. 16 — przekrój wzdluz linji 16 — 16 na fig. 15, fig. 17 — przekrój wzdluz linji 17 — 17 na fig 15, fig. 18 — przekrój wzdluz linji 18 — 18 na fig. 15, fig. 19 przedstawia czesc przenosnika i od¬ miany mechanizmu, sprzezonego z nim, fig. 20 — poprzeczny przekrój przenosnika wzdluz linji 20 — 20 na fig. 19, fig. 21 — przekrój szczególów wzdluz linji 21 — 21 na fig. 19, a fig. 22 — schematyczny widok czesci wstawki w celu uwidocznienia sto¬ sunku pomiedzy wstawka i szeregiem trzpieni, umieszczonych na przenosniku, przedstawionym na fig. 19 — 21.Na fig. 1 — 9 zadrukowana uprzednio wstega 1 papieru, która w dalszym ciagu jest nazwana wstawka, jest osadzona w po¬ staci roli la na osi 2, która jest umieszczo¬ na obrotowo w lozyskach ramy 3. Wstawka / jest przeprowadzona przez pare walków podawczych 4 i 5, stykajacych sie ze soba i osadzonych na walach 4a, i 5a, umieszczo¬ nych w lozyskach ramy 3. Walki 4 i 5 sa obracane zapomoca kól zebatych 6, 7 i 8, przyczem kola 6 i 7 sa osadzone na walach 4a i 5a walków 4 i 5 i zazebiaja sie ze soba, zebate kolo 8 zazebia sie natomiast z zeba- tem kolem 7 i jest osadzone na tulei 9, ob¬ racajacej sie w lozysku ramy 3. Na drugim koncu tuleja 9 jest zaopatrzona w rozsuw- ne kolo pasowe 20, napedzane zapomoca srodków napednych maszyny drukarskiej w sposób, ponizej opisany. Wstawka 1 opa¬ suje czesciowo walek podawczy 5 i jest skierowana stad do góry na walek napreza¬ jacy 10, osadzony na osi 11, która moze obracac sie w lozyskach ramion 12, zakli¬ nowanych na wale 13, osadzonym w lozy¬ skach ramy glównej 3. Ramiona 12 wraz z walkiem naprezajacym 10 sa wprawiane w ruch wahadlowy zapomoca walu 13.Wstawka / biegnie z walka naprezaja¬ cego wdól, opasuje czesciowo walek pro- wadniczy 14, podnosi sie i przewija sie po przenosniku 15, osadzonym na wale 17, ob- - 5 —racajacym sie w lozyskach glównej ramy 3.Wstawka jest nawinieta na przenosniku 15 na przestrzeni, wynoszacej zasadniczo po¬ lowe obwodu, poczem zostaje doprowadzo¬ na do zetkniecia sie z walkiem prowadni- czym 16 i dolaczona do zadrukowywanych pasm, które wychodza z szybkobieznej ro¬ tacyjnej maszyny drukarskiej i do których wstawka ta musi byc dostosowywana.Dlugosc obwodu przenosnika 15 równa sie dlugosci obwodu odpowiedniego walca drukarskiego szybkobieznej rotacyjnej ma¬ szyny drukarskiej; przenosnik 15 jest obra¬ cany z taka sama szybkoscia, jak walec dru* karski. Kolo pasowe 18 jest zaklinowane na wale 17 i jest polaczone pasem 19 z roz- suwnem kolem pasowem 20, osadzonem na tulei 9, tak ze obraca walki podawcze 4 i 5 za posrednictwem kól zebatych 6, 7, 8. Na¬ lezy zauwazyc, ze rozsuwanie albo zsuwa¬ nie kola pasowego 20 powoduje zmiane szybkosci, z która jest obracana tuleja 9, i tern samein — odpowiednia zmiane szyb¬ kosci, z która wstawka 1 jest przewijana przez maszyne.Przenosnik 15 jest zaopatrzony w pare trzpieni 21 i 22, z których jeden jest przed¬ stawiony dokladnie na fig. 8. Na kazdy z tych trzpieni 21 i 22 dziala sprezyna 23, która normalnie wyciska trzpien poza po¬ wierzchnie obwodowa przenosnika 15, w polozenie, w którem zatrzym 24 trzpienia styka sie z oporkiem 25, umieszczonym na wewnetrznej powierzchni przenosnika.Wstawka posiada szereg równomiernie w jednej linji rozstawionych otworów 26 (fig. 9), które sa umieszczone wzdluz wstawki.Odstep pomiedzy otworami zasadniczo od¬ powiada wielkosci jednego ustepu, druko¬ wanego na tej wstawce. Podwójna odle¬ glosc D pomiedzy otworami równa sie dlu¬ gosci obwodu przenosnika 15. Trzpienie 21, 22 sa umieszczone w plaszczyznie, po¬ przecznej wzgledem osi przenosnika, lecz sa równiez nieco odchylone od linji sredni¬ cowej tego przenosnika 15; podczas nor¬ malnego dzialania urzadzenia, obydwa wy¬ mienione trzpienie nie pokrywaja sie z o- tworami 26 wstawki 1, jak to schematycz¬ nie jest przedstawione na fig. 9. Poniewaz przenosnik 15 obraca sie w kierunku strzal¬ ki A (fig. 1), wiec trzpienie 21 i 22 po kolei stykaja sie ze wstawka 1 i sa wciskane, wbrew dzialaniu sprezyn 23, do wnetrza wstawka / i plytka 15a, o która opiera sie ta wstawka. Dopóki wiec wstawka jest u- trzymana w prawidlowem polozeniu wzgle¬ dem pasma zadrukowywanego, to trzpie¬ nie beda utrzymywane w polozeniu wcisnie- tem.Jezeli wstawka wyjdzie z dostosowania sie z nakladem szybkobieznej rotacyjnej maszyny drukarskiej, to otwory tej wstaw¬ ki przesuna sie w jednym albo drugim kie¬ runku w stosunku do trzpieni 21 i 22 prze¬ nosnika. 15, az jeden z nich pokryje sie z jednym z trzpieni 21 lub 22; wtedy trzpien ten, po wcisnieciu go przez plyte 15a, be¬ dzie mógl wysunac sie zpowrotem poprzez otwór 26. Wystajacy trzpien, podczas dal¬ szego obrotu przenosnika 15, zetknie sie z jedna z pary zakrzywionych lukowo dzwi¬ gni 27, 28, osadzonych przegubowo na czo¬ pach 29 drazka 30, slizgajacego sie w pro¬ wadnicach 31 ramy glównej 3. Wolne kon¬ ce dzwigni 27 i 28 slizgaja sie w prowadni¬ cach 30a (fig. 1 i 2). Wspóldzialanie pomie¬ dzy trzpieniami 21, 22 i odpowiedniemi dzwigniami 27 i 28 zapewnia nacisk kraz ków 32, osadzonych na kazdym koncu draz¬ ka 32 i stykajacych sie z para tarcz pro¬ wadniczych 33 (fig. 2 i 7), umieszczonych na koncach przenosnika 15. Te tarcze 33 nadaja drazkowi 30 slizgowy ruch zwrotny, tak ze dzwignia 27 moze wspóldzialac z trzpieniem 21, a dzwignia 28 — z trzpie¬ niem 22.Jezeli jeden lub drugi trzpien 21 albo 22 wystaje przez otwór 26 poza wstawke 1, to odpowiednia dzwignia 27 albo 28 zostaje przez niego przesunieta w czasie obrotu przenosnika, wbrew dzialaniu sprezyny 34 — 6 —(fig, 7), w kierunku strzalki E; przesuw ten zostaje przekazany przez jedna z linek Bowden'a 35, 36 odpowiedniej osadzonej przegubowo dwuramiennej dzwigni 37 lub 38 (fig. 3 i 4). Opisane dzialanie jednej z li¬ nek 35 lub 36 powoduje przesuniecie odpo¬ wiedniej dwuramiennej dzwigni 37 lub 38 w kierunku strzalki B lub C (fig. 3), wbrew dzialaniu sprezyny 39. Dzwignie 37 i 38 sa przesuniete przez prowadnice 40 i 41 i two¬ rza odpowiednie oparcia dla pary dwura- miennych dzwigni sprzeglowych 42 i 43, o- sadzonych obrotowo na odpowiednich tar¬ czach sprzeglowych 44 i 45, które sa osa¬ dzone na wale 46 regulatora (w celu, opi¬ sanym ponizej) i wskutek tarcia napedzaja ten wal, osadzony obrotowo w lozyskach ramy glównej 3. Dzwignie sprzeglowe 42 i 43 sa normalnie utrzymywane w polozeniu, wskazanem na fig. 3, wbrew dzialaniu spre¬ zyn 47 (fig. 6) tak, iz zeby 48 na tych dzwi¬ gniach nie zapadaja w odpowiednie wycie¬ cia 49 w kolnierzach 50 (fig. 5), zaklinowa¬ nych odpowiednio na napednych walach 51 lub 52, osadzonych obrotowo w lozyskach glównej ramy 3. Zeby 48 nie zazebiaja sie wówczas z odpowiednim szeregiem wyciec 49a kolnierzy 50a, osadzonych na koncach walu 46 regulatora (fig. 5 i 6). Waly 51, 52 sa odpowiednio polaczone przekladnia ze¬ bata 53, 54 z glównym walem 55, który jest napedzany silnikiem elektrycznym 56. Wa¬ ly 51, 52 obracaja sie w odwrotnych kie¬ runkach.Uruchomienie dzwigni 37 lub 38 w opi¬ sany sposób powoduje zwolnienie odpo¬ wiedniej dzwigni sprzeglowej 42 lub 43, która zostaje natychmiast przesunieta spre¬ zyna 47 w taki sposób, ze zab 48 zapada w wyciecie 49 odpowiedniego kolnierza 50 i w wyciecie 49a odpowiedniego kolnierza 50a, tak ze odpowiedni wal 51 lub 52 zosta¬ je sprzezony z walem regulatora 46, który fest wtedy obracany w jednym lub drugim kierunku. Przestawienie dzwigni sprzeglo¬ wej 43 nie moze nastapic, gdy dzwignia jest wlaczona, i odwrotnie, a to wskutek u- mieszczenia na dwuramiennych dzwigniach 37, 38 (pozostajacych pod dzialaniem spre¬ zyn) zapadek 57, które normalnie utrzymu¬ ja jeden koniec wspomnianych dzwigni sprzeglowych w zaczepieniu z dwuramien- nemi dzwigniami 37 i 38. Na obracanie sie walu 46 regulatora wzgledem jednej z dzwigni sprzeglowych 42 lub 43 pozwala¬ ja cierne tarcze sprzeglowe 44 i 45.Jezeli ta z dzwigni 37 lub 38, która by¬ la przestawiona, powrócila do normalnego polozenia, przedstawionego na fig. 3 tak, iz znowu znajduje sie na drodze odpowied¬ niej dzwigni 42 lub 43, to po calkowitym obrocie walu 46 regulatora, dzwignia sprze¬ glowa, która byla przestawiona, opiera sie znowu o odpowiednia zapadke 57 i odchy¬ la te ostatnia, poczem opiera sie o odpo¬ wiednia dzwignie 37 lub 38 i pozostaje w ciagu dalszego obrotu odpowiedniej tarczy sprzeglowej 44 lub 45 przekrecona na swej osi, dopóki zeby 48 wspomnia¬ nej dzwigni nie wysuna sie z wyciec 49 lub 49a, tak iz wal 46 regulatora przestaje sie obracac. Wal regulatora jest sprzezony za posrednictwem stoz¬ kowych zebatych kól 58 z walem 59 (fig. 1), osadzonym w pionowych lozyskach glównej ramy 3. Na wale 59 jest osadzony slimak 60, zazebiajacy sie z wycinkiem ko¬ la slimakowego 61, zaklinowanym na wale 13, tak iz obrót walu 59 w jednym lub dru¬ gim kierunku powoduje odpowiedni ruch obrotowy walu 13. Obracanie sie walu 13 powoduje odpowiedni obrót walka napre¬ zajacego 10, w stosunku do walka podaw- czego 5 i do nieruchomego walka prowad- niczego 14, tak iz przesuw wstawki / zosta¬ je odpowiednio i natychmiast zwiekszony lub zmniejszony.Na wale 59 jest osadzony drugi slimak 62, zazebiajacy sie z kolem slimakowem 63, umocowanem na wale 9a, który posiada na¬ gwintowany odcinek 64, który moze wkre¬ cac sie w odpowiednio nagwintowany otwór — 7 —glównej ramy 3, lub z tego otworu wykre¬ cac sie. Wolny koniec walu 9a przechodzi przez tuleje 9 i posiada stozkowa nasade 65, która wskutek przesuwania sie walu 9a rozrzadza dajacemi sie rozsuwac cze¬ sciami kola pasowego 20, napedzajacego posrednio walki podawcze 4 i 5. Obrót walu 59 w jednym lub drugim kierunku powodu¬ je odpowiedni ruch obrotowy oraz osiowy przesuw walu 9a i towarzyszace temu zwiekszenie lub zmniejszenie srednicy ko¬ la pasowego 20 tak, iz szybkosc obrotowa walków podawczych 4 i 5 zostaje odpo¬ wiednio zmniejszona lub zwiekszona.Dzialanie przyrzadu jest nastepujace.Przyjmuje sie, ze silnik 56 obraca sie z rów¬ nomierna szybkoscia i ze przenosnik obraca sie z taka sama szybkoscia jak odpowiednie walki drukarskie szybkobieznej rotacyjnej maszyny drukarskiej, walki zas podawcze 4 i 5 obracaja sie z wyznaczona szybkoscia, aby doprowadzac wstawke 1 do nakladu wspomnianej maszyny. Jezeli otwory 26 we wstawce 1 nie ustawia sie wtedy ponad trzpieniami 21 i 22, to mechanizm popraw¬ czy nie bedzie uruchomiony. Jezeli wstawka 1 przesunie sie nastepnie w jednym lub dru¬ gim kierunku wzgledem pasm, stanowiacych naklad maszyny, to jeden z trzpieni 21 lub 22 na przenosniku 15 bedzie wystawal po¬ przez otwór 26 we wstawce 1 i wskutek ob¬ racania sie walka 15 przestawi jedna z dzwigni 27 lub 28, sprzezonych ze soba.Ruch dzwigni 27, 28 jest wzglednie niewiel¬ ki i jest spowodowany ruchem trzpieni 21, 22 po wzglednie dlugim luku, zapewniajac w ten sposób stopniowe i pewne dzialanie mechanizmu. Gdy dzwignia 27 lub 28 zosta¬ nie przestawiona, to pociaga ona jedna z li¬ nek Bowden'a i wyprowadza jedna z dwu- ramiennych dzwigni 37 lub 38 z zaczepia¬ nia sie z odpowiednia dzwignia sprzeglowa 42 lub 43. Nastepnie sprezyna 47 przesuwa dzwignie sprzeglowa w celu sprzegniecia walu 51 lub 52 z walem 46 regulatora, któ¬ ry zostaje wtedy obrócony i powoduje od¬ powiedni obrót walu 59, przesuniecie sie walka naprezajacego 10 i obrót walu 9a, który uskutecznia wtedy zmiane szybkosci doprowadzania wstawki 1, jak powyzej o- pisano.Jezeli jeden obrót wfialu 46 regulatora nie wystarcza do przywrócenia dostosowa¬ nia sie wstawki 1 z nakladem maszyny ro¬ tacyjnej, to trzpien 21 lub 22, który wystaje poprzez otwór 26 we wstawce /, bedzie zno¬ wu wystawal przy trwajacym w dalszym ciagu obrocie przenosnika, i przestawi od¬ powiednia dzwignie 27 lub 28, i tak dalej, dopóki nie zostanie przywrócone prawidlo¬ we dostosowanie sie wstawki 1 z nakladem maszyny. Trzpienie 21 i 22 zostana wtedy unieruchomione wewnatrz przenosnika 15 wskutek oparcia sie o wstawke 1 tak, iz dzwignie 27 lub 28 nie moga byc urucho¬ miane.Przestawianie dzwigni 27 i 28 zapomoca ruchu trzpieni 21, 22 na zasadniczo dlugim luku jest analogiczne do obrotu przenosni¬ ka na drugim luku, jak to jest opisane w o- pisie brytyjskiego patentu Nr 316956. Pod¬ czas tego ruchu wstawka i pasmo, zadruko- wywane na maszynie rotacyjnej, nie sa do siebie dostosowane, a dostosowywanie od¬ bywa sie wedlug tego patentu zapomoca e- lektrycznych lub pneumatycznych przyrza¬ dów. Równiez mechaniczny przekaznik, wprawiany w ruch zapomoca linek Bow- den'a 35, 36 odpowiada elektrycznemu lub pneumatycznemu przekaznikowi, opisane¬ mu we wspomnianym opisie, podczas gdy mechanizm, który uskutecznia poprawe wstawki, jest zasadniczo taki sam, jak wy¬ szczególniony we wspomnianym opisie Nr 316956.Wielkosc przestawienia, która osiaga sie po kazdem uruchomieniu którejkolwiek z dzwigni 27 lub 28, moze byc okreslona wzajemnym stosunkiem srednic zebatych kól stozkowych, lub stosunkiem slimaka 60 do kola slimakowego 61, oraz slimaka 62 do kola slimakowego 63. — 8 —Fig. 10 — 12 przedstawiaja odmiane przenosnika, w którym umieszczone sa trzpienie 24 i 22, podobne do przedstawio¬ nych na fig. 1 — 9. Trzpienie 21 i 22 sa jed¬ nak wciskane do wnetrza przenosnika 15 i sa sprzezone zapomoca trzpienia i szczeliny z ramionami 66 i 67, które sa przegubowo sprzezone z drazkami popychajacemi 68 i 69. Drazki te sa osadzone w przenosniku, przesuwnie w kierunku osiowym, i normal¬ nie sa utrzymywane sprezynami 70 w polo¬ zeniu, odpowiadajacem polozeniu drazka 68 na fig. 10. Kazdy z drazków popychaja¬ cych jest zaopatrzony, nazewnatrz watka, w krazek 71 lub 72, które sluza do przesta¬ wiania jednej z pary palakowatych dzwigni 73, 74, osadzonych na czopach. Dzwignie 73 i 74, w razie obracania ich na czopach, po¬ ciagaja linki Bowden'a 35, 36, które uru¬ chomiaja mechanizm poprawczy w sposób, podobny do opisanego uprzednio. Para wy¬ snuwanych drazków 75, 76 fest osadzona w przenosniku 15 na jednej osi z drazkami popychajacemi 68, 69. Zewnetrzne konce drazków 75, 76 sa zaopatrzone w krazki 77 i 78, które tocza sie po powierzchni prowad¬ niczej 79 i moga przesuwac te drazki wbrew dzialaniu sprezyn 80.Dzialanie tej odmiany Jest nastepujace.Podczas obrotu przenosnika 15, drazki wy- suwne 75, 76 sa kolejno przesuwane w kie¬ runku osiowym, podczas ruchu krazków 77, 78 po wzglednie dlugim luku prowadniczej powierzchni 79. Jezeli trzpienie 21 i 22 sa t&rzymywane przez wstawke 1 w polo¬ zeniu wcisnietem, jak to jest przedstawione wzgledem trzpienia 21 na fig. S, to ramiona 66 i 67 sa wysuniete z osi drazków 75 i 76, a drazki 68 i 69 nie moga byc przesuniete.Jezeli jednak wBtawka przesunie sie z pra¬ widlowego dostosowania sie do nakladu ro¬ tacyjnej maszyny drukarskiej, to jeden z trzpieni 21 lub 22 wysunie sie przez otwór 26 we wstawce 1 i odpowiednie ramie 66 lub 67 zostanie ustawione w jednej linji z wysuwanym drazkiem 75 lub 76 tak, ze przesuniecie wspomnianego dirazka praez prowadnicza powierzchnie 73 spowoduje przesuniecie sie odpowiedniego popychaja* cego drazka 68 lub 69, który ze eweg tsfcony wywola przestawienie dzwigni 73, 74i wpra- wienie w ruch poprawczego mechaoizmu, aa posrednictwem linki Bowdena 35 ldb 3n jak to powyzej opisana Na lig. 10 trzpien 22 jest przedstawiony w polozeniu, wysu- nsetem przez otwór 26 we wstanie i* a ra¬ mie 67 znajduje sie w jednej liwjti z draz¬ kiem 76, tak ze drazek ten przesuwa dra¬ zek popychajacy 69 i dzwignie 14, gAyprze* nosnik obraca sie.W tej odmianie przesuwy drazków 75, 76 sa wykonywane podczas wzglednie dlu¬ giego okresu, odpowiadajacego drodze krazków 77, 78 po dlugim luku powierzchni prowadniczej 79, i odpowiada ja zgóry usta¬ lonym okresom, podczas kfcórjah dziala mechanizm poprawczy, wprawrany w ruch elektrycznie lub pnenmatycznie, -jak pawia- no w opisie patentowym hryty^knn jNc 316956.Uruchomianie mechanizmu moze byc -u- skuteczniarae równiez zapomoca np. ^pneu¬ matycznych albo hydraulicznych impulsów.Wedlug fig. 13 — 18 wstawka 1 -pmrwLja sie z roli la pomiedzy walkami poofeawcze- mi 4 i 5 i jest skierowana do ^óry do wal¬ ka naprezasjacego 10, a stad ku dolowi do walka prawadniczego 14, poczem jest na¬ winieta na wiekszej czesci obwodu prze¬ nosnika 15 i na walku prowadniczym M, poczem wstawka ta zostaje doprowadzona do zadrukowanych pasm, wychodzacych z szybkobieznej rotacyjnej «aaszyny drukar¬ skiej, podobnie jak uprzednio opisano. Wa¬ lek podawczy 5 jest obracamy T&pomooa kól zebatych 7 i 8 oraz kola pasowego 20, roz* suwanego przez wal i7 przenosnika, w spo¬ sób podobny do opisanego wyzej.Trzpienie 21 i 22 (fig. 15 i 17jf podobne do trzpieni uprzednio opisanych, «a umie¬ szczone w przenosniku 15 5 sa nofmalnie wyciskane z przenosnika sprezynami 23+w — $ —mieszczonemi w wydrazonych czesciach trzpieni. Na trzpieniach 21, 22 sa osadzone na czopach narzady 81, 82. Gdy trzpienie wystaja poza powierzchnie przenosnika, np. trzpien 21 na fig. 15, to wypelniaja one odstep pomiedzy drazkiem popychajacym 68 lub 69 i drazkiem wysuwnym 75 lub 76.Drazki wysuwne 75, 76 sa przesuwane, w czasie obrotu przenosnika 15, zapomoca powierzchni prowadniczej 79, przytwier¬ dzonej do ramy 3 maszyny. Drazki popy¬ chajace 68, 69 przesuwaja wahajace sie ra¬ miona 83, 84, osadzone na czopach na prze¬ nosniku 15, które wtedy odpowiednio prze¬ suwaja, wbrew dzialaniu sprezyn 87, trzpie¬ nie 85, 86, osadzone przesuwnie w przeno¬ sniku 15.Trzepienie 85, 86 sa umieszczone na jednej srednicy przenosnika 15 w rozmai¬ tych odleglosciach od jego osi i wspóldzia¬ laja odpowiednio z prowadniczemi po¬ wierzchniami 88, 89, wykotifonemi na luko¬ watym narzadzie 90 (fig. 16) przytwierdzo¬ nym do ramienia 91, sztywno osadzonego na wale 92, osadzonym obrotowo w lozysku glównej ramy 3 maszyny. Wal 92 jest prze¬ suniety przez glówna rame 3 (fig. 13), na- zewnatrz której jest przymocowana na sta¬ le do tego walu dwuramienna dzwignia 93 z wystepami 94,95, które uruchomiaja dzwi¬ gnie kolankowe 96, 97, osadzone wahadlo¬ wo na glównej ramie 3 i utrzymywane w polozeniu normalnem przez sprezyny 98, Jeden koniec kazdej z dzwigni kolanko¬ wych 96, 97 tworzy widelki 99, których kon¬ ce sa osadzone przegubowo na kadlubach 100 i 101 lozysk kulkowych, przejmuja¬ cych nacisk osiowy i przytwierdzonych od¬ powiednio do stozkowych tarcz sprzeglo¬ wych 102, 103. Tarcze 102, 103 sa zaklino¬ wane na wale 104 przesuwnie, sam zas wal jest osadzony obrotowo w lozyskach 105 glównej ramy 3. Zebate kola stozkowe 106. 107 sa osadzone luzno na wale 104 i zaze¬ biaja sie z kolem stozkowem 108, osadzo- nem na stale na wale 17 przenosnika, tak iz obrót tego ostatniego powoduje obraca¬ nie sie zebatych kól stozkowych 106 i 107 w przeciwnych wzgledem siebie kierun¬ kach.Kolo zebate 109 jest na stale osadzone na górnym koncu walu 104 i zazebia sie z kolem zebatem 110, umocowanem na dol¬ nym koncu jednego z pary nagwintowanych wrzecion 111, osadzonych pionowo w lozy- skach glównej ramy 3. Wrzeciona 111 sa osadzone w nagwintowanych lozyskach, wykonanych w slizgowych plytach 112, w których sa umieszczone lozyska walka na¬ prezajacego 10. Wrzeciona 111 sa ze soba sprzezone tak, ze sa obracane za posrednic¬ twem stozkowych kól zebatych 113 i po¬ przecznie umieszczonego walu 114, obraca¬ jacego sie w lozyskach glównej ramy 3.Dwa pionowe prety prowadnicze 115 sa o- sadzone w ramie 3 i przechodza przez pro wadnice, wykonane w plytach 112.Wal 114 jest polaczony zapomoca na¬ pedu lancuchowego 116 z walem 9a, który jest uruchomiany w celu rozrzadzania roz¬ suwajacych sie czesci kola pasowego 20, jak bylo uprzednio opisane.W przedluzeniu kazdego z trzpieni 21, 22 (fig. 15, 17, 18) jest wykonane wyciecie 117; wolny koniec kazdego ramienia z pa¬ ry ramion 118 siega w to wydrazenie, drugi zas koniec tego ramienia jest przytwierdzo¬ ny do konca walu 119, osadzonego obroto¬ wo w lozyskach przenosnika 15. Wal 119 przechodzi na wylot przez czolowa scianke 15a tego przenosnika; na tymze koncu wa¬ lu nasadzone jest ramie 120, wolny koniec którego jest zaopatrzony w krazek 121, przyciskany do tarczy prowadniczej 122 (fig. 18), osadzonej na stale na ramie glów¬ nej 3. Tarcza 122 sluzy do rozrzadzania przesuwu trzpieni 21, 22 w obrebie prze¬ nosnika 15, w ciagu zgóry okreslonej czesci obrotu.Mechanizm dziala w sposób nastepuja¬ cy. Gdy otwory 26 we wstawce 1 znajduja sie w prawidlowem ustosunkowaniu sie do — 10 —przenosnika 15, jak to jest przedstawiono schematycznie na fig. 9, to trzpienie 21, 22 nie moga wysuwac sie nazewnatrz przez te otwory i tarcza prowadnicza 122 zatrzymu¬ je wspomniane trzpienie w polozeniu we- wnetrznem, w ciagu tej czesci kazdego ob¬ rotu, podczas której trzpienie te nie styka¬ ja sie ze wstawka, gdyz ta ostatnia opasu¬ je tylko czesc przenosnika, nie zas caly przenosnik* Jezeli jednak wstawka zmieni swoje polozenie w jednym lub drugim kie¬ runku wzgledem nakladu maszyny rotacyj¬ nej tak, iz otwór 26 pokryje sie z jednym z trzpieni 21 lub 22, to trzpien ten przesunie sie przez otwór i uruchomi narzad 81 lub 82, polaczony z trzpieniem, w celu ustalenia polaczenia pomiedzy odpowiednim draz¬ kiem wysuwanym 75 lub 76 i drazkiem po¬ pychajacym 68 lub 69. Dalszy obrót walka przenoszacego sprawia, ze powierzchnia prowadnicza 79 przesuwa odpowiednio wahajace sie ramie 83 i 84 i wraz z niem trzpien 85 lub 86, wbrew dzialaniu sprezy¬ ny 87, w celu wysuniecia tego trzpienia z czolowej scianki przenosnika. Gdy prze¬ nosnik obraca sie w kierunku strzalki na fig. 16, to wystajacy trzpien styka sie z pro¬ wadnicza powierzchnia 88 lub 89 lukowa¬ tego narzadu 90 i przekreca wal 92 i dwu- ramienna dzwignie 93 w odpowiednim kie¬ runku. Wystep 94 lub 95 zostaje wskutek tego przesuniety az do zetkniecia sie z od¬ powiednia dzwignia kolankowa 96 i 97 i sprawia, ze czesci 102, 106, lub 103, 107 od¬ powiedniego sprzegla zostaja ze soba sprze¬ zone tak, ze wal 104 zostaje obrócony w jednym lub drugim kierunku i uskutecznia odpowiedni obrót nagwintowanych wrze¬ cion Ul za posrednictwem kól zebatych 109, 110. Obrót wrzeciona 111 podnosi al¬ bo opuszcza walek naprezajacy 10 w celu uskutecznienia natychmiastowego dostoso¬ wania sie wstawki / wzgledem przenosnika 15, podczas gdy towarzyszacy temu obrót walu 114 uskutecznia za posrednictwem przekladni lancuchowej 116 dostosowanie sie srednicy kola pasowego 20 i wskutek te¬ go odpowiednie dostosowanie sie szybkosci obrotowej walków podawczych 4 i 5.Jezeli którykolwiek z trzpieni 21 lub 22 jest wysuniety z otworu 26 we wstawce 1, jak powyzej opisano, to trzpien ten zosta¬ je wsuniety do wnetrza przenosnika wsku¬ tek dzialania tarczy prowadniczej 122, jak powyzej opisano, wbrew dzialaniu sprezy¬ ny 23.W tej odmianie wykonania uruchomie¬ nie mechanizmu poprawczego nastepuje podczas wzglednie dlugiego okresu, odpo¬ wiadajacego zgóry wyznaczonemu okreso¬ wi, podczas którego jest uruchomiony po¬ prawczy mechanizm, uruchomiany elek¬ trycznie lub pneumatycznie i opisany w po¬ wyzej wspomnianym patencie brytyjskim Nr 316956. W ten sposób niniejszy mecha¬ nizm uskutecznia mechanicznie to, co wyko¬ nywa mechanizm pneumatyczny lub elek¬ tryczny, wedlug patentu brytyjskiego Nr 316956.Na fig. 19 — 22 przedstawiona jest na¬ stepna odmiana mechanizmu. Trzpienie 21, 22 sa zastapione przez dziesiec trzpieni 2la, 22a, umieszczonych szeregowo tak, ze wy¬ krycie zesuniecia sie wstawki 1 z dostoso¬ wania sie z przenosnikiem nastepuje, gdy ten przesuw jest wzglednie znaczny lub gdy powtarza sie podczas wzglednie znacznej liczby kolejnych obrotów przenosnika 15.Kazdy szereg trzpieni 21a, 22a jest u- mieszczony w kadlubie 123, osadzonym we¬ wnatrz przenosnika 15. Kazdy z trzpieni styka sie z odpowiednia sprezyna plaska 124, która stara sie wycisnac trzpien z przenosnika. Na przedluzeniu kazdego trzpienia 2la, 22a jest wykonane wyciecie 125, a na odcinku 127 jest umieszczone ze¬ berko 126, które siega w wyciecia /25 kaz¬ dego szeregu trzpieni. Zeberka 126 posia¬ daja mniejsza szerokosc, niz wyciecia 125.Odcinki 127 sa odpowiednio polaczone przegubowo z koncem ramienia 118, przy¬ twierdzonym do walu 119, podobnie jak na — U -fig. 13 — 18, tak iz trzpienie kazdego sze¬ regu zostaja zbiorowo wciagniete do wne¬ trza przenosnika 15, gdy odpowiednia czesc powierzchni tego przenosnika nie znajduje sie w zetknieciu ze wstawka, która czescio¬ wo opasuje walek. Gdy kazdy szereg trzpie¬ ni zostaje zwolniony wskutek przesuwu od¬ cinka 127, to kazdy z tych trzpieni zostaje zwolniony i pozostaje tylko pod dzialaniem swej sprezyny 124, tak ze moze przesunac sie nazewnatrz powierzchni przenosnika, gdy otwór 26 wstawki przypadnie nawprost tego trzpienia, jak to przedstawiono wzgle¬ dem trzpienia 21b na fig. 20.Przedluzenie kazdego z trzpieni 21a, 22a jest przegubowo polaczone zapomoca czopa ze szczelina ogniwa 128, które jest polaczone przegubowo z glowica 129 lub 130, osadzona na koncu odpowiedniego drazka popychajacego 68, 69, tak iz gdy trzpien 2la lub 22a jest wsuniety do prze¬ nosnika, to odpowiednie ogniwo 128 jest obrócone na czopie tak, iz uklada sie na jednej wysokosci i w jednej linji z nasada 131, osadzona na wewnetrznym koncu kaz¬ dego wysuwanego drazka 75 lub 76. Wpra¬ wienie w ruch któregokolwiek z drazków, wysuwanych w sposób, opisany uprzednio (fig. 13 do 18), powoduje zatem uruchomie¬ nie odpowiedniego drazka popychajacego 68 lub 69 w celu uruchomienia mechanizmu poprawczego.Gdy wstawka 1 znajduje sie w prawi- dlowem dostosowaniu sie z przenosnikiem 15, to trzpienie 2la i 22a znajduja sie wzgledem otworów 26 we wstawce 1 w ta- kiem polozeniu, jakie przedstawiono sche¬ matycznie na fig. 22. Przesuniecie sie wstawki w którymkolwiek kierunku wzgle¬ dem przenosnika o wielkosc, odpowiadaja¬ ca wzglednie znacznej dlugosci luku tego ostatniego, powoduje odsloniecie trzpieni 21a, 22a, tak ze nastepuje jednorazowe u- ruchomienie, lub tez kilkakrotne urucho¬ mienie poprawczego mechanizmu.Ostatnio opisany mechanizm doi przesu¬ wania trzpieni, gdy trzpienie te wyszly z zetkniecia sie ze wstawka, moze byc zasto¬ sowany do którejkolwiek z odmian, opisa¬ nych poprzednio.Czulosc mechanizmu, polaczonego z przenosnikiem 15, moze byc regulowana zapomoca zmiany wymiarów trzpieni 21, 22, 21a, 22a i wymiarów otworów 26t wy¬ konanych we wstawce 1. Wspomniane o- twory moga miec wymiary, równe wymia¬ rom trzpieni, lub tez moga miec wieksze od nich wymiary, jesli to bedzie pozadane, np. otwory moga miec wymiary, wiecej niz dwukrotnie przekraczajace srednice kazde¬ go trzpienia. PL