Przedmiotem wynalazku jest zespól konstrukcyjny reflektora pojazdu, zlozonego ze zwier¬ ciadla parabolicznego i szyby rozpraszajacej, w którym dzieki zastosowaniu odpowiedniego srod¬ ka klejacego uzyskuje sie nierozlaczne polaczenie elementów, W znanej postaci wykonania reflektora pojazdu obrzeze metalowego zwierciadla parabolicz¬ nego, graniczace z obrzezem obwodowym szyby rozpraszajacej, jest poszerzone na zewnatrz w po¬ staci kolnierza i zakonczone cylindryczna opaska, tak, iz powstaje pierscieniowe zestopniowa- ne podparcie do osadzenia szyby rozpraszajacej* Do poszerzonego w postaci kolnierza odcinka zwierciadla parabolicznego przyspawane sa po jego stronie, odwróconej od szyby rozpraszajacej, elementy przylaczeniowe do nastawialnego zawieszenia reflektora w wybraniu nadwozia pojazdu* W celu prawidlowego osadzenia szyby rozpraszajacej wzgledem wymienionych elementów przylacze¬ niowych, jest przewidziany wykrój w cylindrycznej opasce, gdy szyba rozpraszajaca jest zaopat¬ rzona w pasujacy wypust, badz tez w poszerzonym w postaci kolnierza odcinku zwierciadla para¬ bolicznego jest wykonane wciecie w obszarze powierzchni podparcia szyby rozpraszajacej, gdy jest ona zaopatrzona w pasujacy wpust* Stwierdza sie, ze caly odcinek zwierciadla parabolicznego, tworzacy powierzchnie podpar¬ cia szyby rozpraszajacej wraz z elementami przylaczeniowymi i elementem ograniczajacym poloze¬ nie jest narazony na wplywy atmosferyczne* Chociaz podejmowane £a obecnie ze stronY wytwórców duze wysilki i ponoszone sa znaczne koszty, aby uzyskac w akceptowalny sposób takie zabezpie¬ czenie powierzchni zwierciadla parabolicznego, by byly spelnione coraz surowsze normy miedzy¬ narodowe, to jednak pojawiaja sie stale trudnosci, poniewaz ostrych krawedzi, pozostalych na nich zadziorów, a takze powierzchni spoin pomiedzy parabolicznym elementem podstawowym a ele¬ mentami przylaczeniowymi nie mozna zabezpieczyc na powierzchni jednakowo pod wzgledem jakosci jak pozostalych czesci powierzchniowych* Napotyka sie takze inne trudnosci, na przyklad chro¬ powatosc powierzchni* Wskutek tego w miejscach tych pojawia sie rdza, która niszczy reflektor.2 138 792 Zwierciadlo paraboliczne zawiera w rzeczywistosci swobodne krawedzie równiez tam, gdzie znajduje sie podparcie oprawki zarówki, jednak w praktyce krawedzie te nie sa niebezpieczne, poniewaz w zmontowanym stanie sa one szczelnie przykryte kolpakiem gumowym i w ten sposób za¬ bezpieczone przed szkodliwymi wplywami atmosferycznymi* Celem wynalazku jest wyeliminowanie pojawiania sie rdzy (w okresie co najmniej szesciu lat) w obszarze krawedziowym metalowego zwierciadla parabolicznego, graniczacym z szyba roz¬ praszajaca reflektora pojazdu* Cel ten osiaga sie w ten sposób, ze .do zmontowania metalowego zwierciadla parabolicznego i szyby rozpraszajacej reflektora pojazdu stosuje sie profilowy pierscien oprawkowy, który moze byc wykonany z tworzywa sztucznego i dzieki temu nie podlega rdzewieniu, przy czym ten pierscien oprawkowy jest nosnikiem srodka klejacego, w który zaglebia sie swobodne krawedzie zwierciadla parabolicznegoi W pierscieniu oprawkowym z tworzywa sztucznego skojarzone sa przy tym nastepujace funkcje: jego profil przekroju osiowego, obejmujacy niesymetryczny odcinek korytkowy, umozliwia proste technologicznie naniesienie podstawowej warstwy srodka klejacego; trzy wystepy, przewidziane na powierzchni dennej odcinka korytkowego, podpieraja kolnierz zwierciadla parabolicznego z pewnym odstepem od powierzchni dennej tego odcinka korytkowego, tak, iz pomiedzy wymienionym kolnierzem a odcinkiem korytkowym wystepuje z pewnoscia warstwa srodka klejacego; wieniec zewnetrzny pierscienia oprawkowego lub odcinka korytkowego, prze¬ znaczony do osadzenia szyby rozpraszajacej, posiada na swym swobodnym obrzezu wystajace do wewnatrz wystepy, za pomoca których osadzona szyba rozpraszajaca jest przytrzymywana nieza¬ wodnie w zespole konstrukcyjnym równiez w tym przypadku, gdy pierscien oprawkowy odlaczy sie od srodka klejacego (z powodu wibracji); pomiedzy wymienionym kolnierzem a powierzchnia czo¬ lowa szyby rozpraszajacej znajduje sie zawsze przynajmniej minimalna warstwa srodka klejacego; w celu umozliwienia zamocowania reflektora w wybraniu nadwozia pojazdu przewidziany jest odpo¬ wiedni pierscien oprawkowy z tworzywa sztucznego z uchami przylaczowymi, natomiast w celu uzyskania prawidlowego polozenia (obrócenia) szyby rozpraszajacej wzgledem tych uch przylaczo¬ wych w wymienionym wiencu zewnetrznym pierscienia oprawkowego lub Jego odcinka korytkowego przewidziane jest biegnace promieniowo na zewnatrz i dostepne jednostronnie w kierunku osiowym gniazdo do osadzenia dopasowanego do niego wystepu szyby rozpraszajacej* Podczas osadzania szyby rozpraszajacej srodek klejacy jest odpowiednio wypierany, a jednoczesnie ulegaja zalaniu na zewnatrz wszystkie szczeliny pomiedzy szyba rozpraszajaca a pierscieniem oprawkowym z two¬ rzywa sztucznegoi V praktyce istnieja szyby rozpraszajace z róznie wyprofilowanymi odcinkami czolowymi, w których - jak to zostalo stwierdzone przy analizie stanu techniki - dla uzyskania prawidlo¬ wego ustawienia wzgledem elementów przylaczowych reflektora przewidziane jest gniazdo, dla którego w pierscieniu oprawkowym z tworzywa sztucznego przewidziany jest odpowiednio wystep, co jest wlasnie przeciwnie niz w omówionej powyzej postaci wykonania wedlug wynalazku. Bez szczególowego opisywania rozwiazan w takich przypadkach widoczne jest na podstawie podanego ponizej opisu konkretnych postaci wykonania, ze równiez te rozwiazania mozna zrealizowac przez zastosowanie zasady przedstawionej w ramach wynalazku* Przez zalanie kolnierza zwierciadla parabolicznego ze wszystkich stron srodkiem klejacym, przez przeniesienie elementów przylaczowych reflektora zv zwierciadla parabolicznego na pier¬ scien oprawkowy z tworzywa sztucznego oraz przez wykonania ich z tworzywa sztucznego wraz z pierscieniem oprawkowym w postaci jednej calosci eliminuje sie calkowicie zródla rdzy* V ten sposób osiaga sie cel wynalazku* Aczkolwiek do zespolu konstrukcyjnego zwierciadla parabolicznego i szyby rozpraszajacej dolaczony zostal dodatkowy element, mianowicie pierscien oprawkowy z tworzywa sztucznego, to jednak opisany powyzej postep techniczny ani nie przyczynil sie do powstania dodatkowych pro¬ blemów technologicznych, ani tez nie zwiekszyl nakladu kosztów; wytwarzanie zwierciadla para-138792 3 bolicznego (teraz bez oprawki cylindrycznej do przytrzymywania szyby rozpraszajacej) jest tu znacznie uproszczone, nie zachodzi potrzeba zajmowania sie problemem ostrych krawedzi i pozos¬ tajacych zadziorów, odpadaja operacje robocze przyspawania elementów przylaczowych itd* Pd- nadto mozliwa jest obecnie bardzo prosta kontrola jakosci wytworzonego zespolu konstrukcyj¬ nego: nalezy jedynie sprawdzic, czy warstwa wypartego srodka klejacego nie jest na obwodzie przerwana z jednej strony pomiedzy pierscieniem oprawkowym a zwierciadlem parabolicznym i z drugiej strony pomiedzy pierscieniem oprawkowym a szyba rozpraszajaca.Poniewaz wynalazek zajmuje sie problemem rdzewienia, nasuwa sie zasadnicze pytanie, czy nie nalezy poszukiwac rozwiazania w tworzywie sztucznym jako materiale do wytwarzania zwier¬ ciadla parabolicznego• Odpowiedz na to pytanie mozna znalezc w licznych przeprowadzonych juz w swiecie fachowych próbach tego rodzaju, które dotychczas konczyly sie niepowodzeniem wobec surowych miedzynarodowych wymagan homologacyjnychi W rozwiazaniu wedlug wynalazku metalowe zwierciadlo paraboliczne jest wstawione w po¬ wleczony warstwa podkladowa srodka klejacego pierscien oprawkowy z tworzywa sztucznego, któ¬ ry otacza szybe rozpraszajaca, która jest zaglebiona swym odcinkiem przylaczeniowym w war¬ stwie finalnej srodka klejacego ponad kolnierzem zwierciadla parabolicznego i z pewnym od¬ stepem od niego* Kolnierz zwierciadla parabolicznego jest zakonczony odcinkiem obwodowym, któ¬ ry jest zagiety pod katem z plaszczyzny kolnierza w te strone 9 w której znajduje sie zwier¬ ciadlo parabolicznei Pierscien oprawkowy ma w przekroju osiowym ksztalt cyfry "411 lub litery nhH albo jej obrazu zwierciadlanego oraz ma wieniec wewnetrzny i wieniec zewnetrzny, a takze laczacy odci¬ nek pierscieniowy* Wieniec wewnetrzny jest przedluzony w kierunku osiowym ponad odcinkiem pierscieniowym w postaci progu pierscieniowego, zas w przestrzeni naroznej pomiedzy wiencem zewnetrznym a odcinkiem pierscieniowym ma korzystnie trzy wystepy* Wieniec zewnetrzny Jest zaopatrzony na swym swobodnym koncu korzystnie trzy skierowane promieniowo do wewnatrz wystepy* Na powierzchni bocznej pierscienia oprawkowego, korzystnie na jego wiencu zewnetrznym, uformowane sa ucha przylaczeniowe dla zawieszenia reflektora* Obwodowy odcinek kolnierza zwierciadla parabolicznego opiera sie na wystepach, przy czym przestrzen pierscieniowa pomiedzy kolnierzem a odcinkiem pierscieniowym, lacznie z progiem pierscieniowym i wystepami, jest wypelniona warstwa podkladowa srodka klejacego, natomiast przestrzen pierscieniowa pomiedzy szyba rozpraszajaca, kolnierzem i wiencem zewnetrznym jest wypelniona warstwa finalna srodka klejacego* Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig*1 przedstawia szczegól zespolu konstrukcyjnego zwierciadla parabolicznego i szyby rozpraszajacej reflektora pojazdu w przekroju osiowym, fig* 2 - szczegól pierscienia oprawkowego z fig* 1 w widoku z góry, fig* 3 - dalszy szczegól zespolu konstrukcyjnego z uwidocznieniem ucha przy¬ laczeniowego jako jednej calosci z pierscieniem oprawkowym w przekroju osiowym, fig* 4 - szczegól pierscienia oprawkowego z gniazdem orientujacym szyby rozpraszajacej w przekroju osiowym, fig* 5 - gniazdo orientujace z fig* 4 w widoku z góry, a fig* 6 - informacyjny przy¬ klad wykonania zespolu konstrukcyjnego wedlug wynalazku przy zastosowaniu zmodyfikowanej szyby rozpraszajacej w przekroju osiowym* Zespól wedlug wynalazku zawiera szybe rozpraszajaca 1 reflektora* Metalowe zwierciadlo. 2 jest natomiast pod wzgledem konstrukcyjnym tak uproszczone, ze dla zamocowania jest wykonane jedynie z prostym kolnierzem 3, którego odcinek obwodowy 4 jest nieco odgiety od plaszczyzny kolnierza 3 w kierunku, w którym znajduje sie wlasciwa parabola* Pierscien oprawkowy 5 z tworzywa sztucznego jest podobny w przekroju poprzecznym do cy¬ fry u4" lub litery "h" albo jej obrazu zwierciadlanego* Sklada sie on z wienca wewnetrznego 6 i wienca zewnetrznego 7f które sa polaczone ze soba za pomoca odcinka pierscieniowego 8* Wie¬ niec wewnetrzny 6 jest przedluzony w kierunku osiowym ponad plaszczyzna odcinka pierscienio¬ wego 8 w postaci progu pierscieniowego 9, tak, iz tworzy on wraz z wiencem zewnetrznym 7 i4 138 792 odcinkiem pierscieniowym 8 odcinek pierscienia oprawkowego 5* majacy w przekroju poprzecznym postac korytka* "W przestrzeni naroznej pomiedzy wiencem zewnetrznym 7 a odcinkiem pierscie¬ niowym 8 utworzone sa korzystnie trzy wystepy 10 jako podparcia zwierciadla parabolicznego 2* Korzystna postac wykonania wystepu 10 jest widoczna na fig* 2* Wieniec zewnetrzny 7 jest na¬ tomiast zaopatrzony na swym swobodnym obrzezu wewnetrznym w korzystnie trzy biegnace promie¬ niowo do wewnatrz wystepy 11 do osadzenia szyby rozpraszajacej 1, zawierajacej uksztaltowany stozkowo odcinek przylaczeniowy (figi 1). Uksztaltowanie, wystepu 11 jest widoczne równiez na fig, 2i Pierscien oprawkowy 5 jest dalej zaopatrzony na swej powierzchni bocznej w trzy ucha przylaczeniowe 12, z których.jedno jest uwidoczniona na fig. 3 w przekroju osiowym* W przed¬ stawionym przykladzie wykonania wieniec zewnetrzny 7 jest w tym celu korzystnie miejscowo prze¬ dluzony w kierunku wienca wewnetrznego 6 i równolegle do niego, tak, iz uzyskuje sie nieza¬ wodna wytrzymalosc ucha przylaczowego 12. Na fig. 3 uwidoczniona jest linia przerywana czesc elementu mocujacego z tworzywa sztucznego do nastawialnego unieruchamiania reflektora w nadwoziu.Figury 4 i 5 uwidaczniaja - jedynie dla kompletnosci przedstawienia przedmiot wynalazku - gniazdo 13 w wiencu zewnetrznym 7 na niewidoczny wystep szyby rozpraszajacej 1, co jest nie¬ zbedne do prawidlowego zorientowania tej ostatniej. Ta cecha konstrukcyjna wraz z innymi ce¬ chami, majacymi znaczenie z technologicznego punktu widzenia, takimi jak zebra wzmacniajace, stozkowy ksztalt scianek jest jednak nieistotna dla wynalazku; Wreszcie figi 6 uwidacznia, ze wynalazek mozna stosowac przy rozmaitych rozwiazaniach szyb rozpraszajacych 1 zarówno pod wzgledem przekroju poprzecznego ich odcinka przylaczeniowego jak i pod wzgledem ksztaltu ich obrysu* W odróznieniu od pierwszego przykladu wykonania nano¬ si sie tu srodek klejacy po osadzeniu szyby rozpraszajaceji Fachowiec moze bez specjalnego objasnienia dopasowac opisane rozwiazanie równiez do tych przypadków, w których gniazdo i wy¬ step sa wzajemnie zastapionei Podczas montazu zespolu konstrukcyjnego wedlug wynalazku nanosi sie do przestrzeni na¬ roznej pomiedzy wiencem zewnetrznym 7 a odcinkiem pierscieniowym 8 pierscienia oprawkowego 5 dookola (takze na wystepy 10) warstwe podkladowa 14a srodka klejacego. Bezposrednio potem wstawia sie w pierscien oprawkowy 5 zwierciadlo paraboliczne 2, którego kolnierz 3 wyciska przy tym naniesiona mase srodka klejacego do wewnatrz nad próg pierscieniowy 9 oraz na zew¬ natrz do wienca zewnetrznego 7* Zwierciadlo paraboliczne wciska sie dotad, az odcinek obwodo¬ wy 4 kolnierza 3 oprze sie o wystepy 10* W wyniku tej operacji powinno sie osiagnac to, ze szczelina pomiedzy zwierciadlem parabolicznym 2 a progiem pierscieniowym 9 zostaje zalana w widoczny sposób srodkiem klejacymj w konsekwencji nadmiar srodka klejacego, zawarty w war¬ stwie podkladowej 14a, powinien byc przy tym wyc5 sniety przede wszystkim do wewnatrz* Pomoc¬ ny jest tu obwodowy odcinek 4 kolnierza 3, który jest zagiety, jak to opisano i uwidocznionoi Co dotyczy zas pokrywania sie osi zwierciadla parabolicznego 2 i pierscienia oprawkowego 5, to nie istnieja tu zadne szczególne wymagania praktyczne.W ramach nastepnej operacji do przestrzeni naroznej pomiedzy wiencem zewnetrznym 7 pier¬ scienia oprawkowego 5 a kolnierzem 3 zwierciadla parabolicznego 2 nanosi sie na wycisnieta uprzednio minimalna ilosc srodka klejacego warstwy podkladowej I4a dokola warstwe finalna 14b tego srodka (figi 1)« Z kolei wciska sie w to szybe rozpraszajaca 1* Poniewaz chodzi tu o wy¬ konanie szyby rozpraszajacej ze stozkowym odcinkiem przyla ^eniowym wobec tego nadmiar (wy¬ cisnieta ilosc) srodka klejacego wyplywa intensywniej w kierunku do zewnatrz, co jest faktycz¬ nie pozadane* W celu skontrolowania zespolu konstrukcyjnego, nalezy calkowicie wypelnic kle¬ jem szczeline pomiedzy szyba rozpraszajaca 1 a swobodnym obrzezem wienca zewnetrznego 7, tak, aby klej byl widoczny*138 792 5 Wykonany w ten sposób zespól konstrukcyjny staje sie trwaly po zestaleniu sie srodka klejacego (w piecu)• Zespól ma niezmieniony ksztalt, chociaz zwierciadlo paraboliczne 2 zo¬ stalo wykonane slabiej w porównaniu ze znanymi rozwiazaniami, a ponadto pierscien oprawkowy 5 z tworzywa sztucznego nie jest sam w sobie sztywny* Podczas uzytkowania reflektora wyste¬ py 11 spelniaja funkcje kotwiaca i wykluczajaca jakakolwiek mozliwosc odlaczenia sie w jaki¬ kolwiek sposób pierscienia oprawkowego 5 od pozostalych elementów zespolu konstrukcyjnego.Zastrzezenia patentowe 1. Zespól konstrukcyjny reflektora pojazdu, zlozony ze zwierciadla parabolicznego i szy¬ by rozpraszajacej, w którym dzieki zastosowaniu odpowiedniego srodka klejacego uzyskuje sie nierozlacznie polaczenie elementów, znamienny tym, ze metalowe zwierciadlo pa¬ raboliczne (2) jest wstawione w powleczony warstwa podkladowa (14a) srodka klejacego pier¬ scien oprawkowy (5) z tworzywa sztucznego, który otacza szybe rozpraszajaca (1), która jest zaglebiona swym odcinkiem przylaczeniowym w warstwie finalnej (14b) srodka klejacego ponad kolnierzem (3) zwierciadla parabolicznego (2) i z pewnym odstepem od niegoi 2i Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kolnierz (3) zwierciadla parabolicznego (2) jest zakonczony odcinkiem obwodowym (4), który jest zagiety pod katem z plaszczyzny kolnierza (3) w te strone, w której znajduje sie zwierciadlo paraboliczne (2)* 3« Zespól wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze zawiera pierscien oprawkowy (5) majacy w przekroju osiowym ksztalt cyfry M4'! lub litery whM albo jej obrazu zwierciadla¬ nego oraz majacy wieniec wewnetrzny (6) i wieniec zewnetrzny (7) a takze laczacy odcinek pierscieniowy (8)# 4* Zespól wedlug zastrz* 3, znamienny tym, ze wieniec wewnetrzny (6) jest przedluzony w kierunku osiowym ponad odcinkiem pierscieniowym (8) w postaci progu pierscie¬ niowego (9), zas w przestrzeni naroznej pomiedzy wiencem zewnetrznym (7) a odcinkiem pier¬ scieniowym (8) ma korzystnie trzy wystepy (10), przy czym wieniec zewnetrzny (7) jest za¬ opatrzony na swym swobodnym koncu w korzystnie trzy skierowane promieniowo do wewnatrz wyste¬ py (11)i . 5» Wieniec wedlug zastrz* 3 albo 4, znamienny tym, ze na powierzchni bocz¬ nej pierscienia oprawkowego (5)» korzystnie na jego wiencu zewnetrznym (7) uformowane sa ucha przylaczeniowe (12) do zawieszenia reflektora* 6. Zespól wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze obwodowy odcinek (4) kolnie¬ rza (3) zwierciadla parabolicznego (2) opiera sie na wystepach (10), przy czym przestrzen pierscieniowa pomiedzy kolnierzem (3), a odcinkiem pierscieniowym (8), lacznie z progiem pier¬ scieniowym (9) i wystepami (10), jest wypelniona warstwa podkladowa (14a) srodka klejacego, natomiast przestrzen pierscieniowa pomiedzy szyba rozpraszajaca (1), kolnierzem (3) i wiencem zewnetrznym (7) jest wypelniona warstwa finalna (l4b) srodka klejacego*138 792 Fig. 4 Fig. 6 Fig. 5 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena J 30 zl PL PL PL