Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia cieklego koncentratu dymu.Znane sa z „Die Fleischwirtschaft" tom 5 nr 2 str. 183—187 (19T74) wyniki badan wiekszej liczby dostepnych Cieklych koncentratów dymnych. Wy¬ nika z nich, ze swoisty zapach i/lub smak wedze¬ nia byl powodowany w okolo 66% przez zwiazki fenolowe, w okolo 14% przez zwiazki karbonylo- we i iw idkolo 20% prizlea poziojsftale slklajdinilkii. Po¬ niewaz w cieklych produktach destylacji rozklado¬ wej materialu celulozowego i/lub ligninowego zi¬ dentyfikowano ponad 300 zwiazków oznacza to, ze nie moga byc podane wyraznie wskazówki co do tego, jakie zwiazki sa odpowiedzialne za swoisty zapach i/lub smak wedzenia.Zostalo jednak ustalone, ze zwiazki fenolowe i zwiazki karbonylowe zawarte w cieklym produk¬ cie dymnym sa glównie odpowiedzialne za swoisty aromat i/lub smak. Jednakze stwierdzono, ze zbyt niskie stezenie zwiazków fenolowych, to jest po¬ nizej 4 g/l, nie prowadzi do istotnego zapachu i/luib smaku produktu wedzonego i, jesli byly uzy¬ te preparaty dymne o niskich stezeniach zwiazku fenolowego, uzyte ilosci preparatów dymnych po¬ winny byc wysokie. To powoduje zbyt duze ste¬ zenie zwiazków kanbonylowych, co w rezultacie daje w miesie poddanym dzialaniu duzy ubytek podstawowego kwasu aminowego, lizyny.Z drugiej strony, preparaty dymne bez zwiaz¬ ków fenolowych i zawierajace glównie zwiazki 10 U karbonylowe i kwasy organiczne nie wytwarzaja specyficznego zapachu i/lub smaku. Poza tym wy¬ soka kwasowosc jest nie wskazana, poniewaz kwasy reaguja z proteinami miesa, powodujac utrate zdolnosci utrzymywania wody w miesie po jego przygotowaniu.Znany jest z (polskiego opisu patentowego nr 80096 spos6b wytwarzania cieklego koncentratu dymu polegajacy na tym, ze dowolny material celulozowy i/lub ligninowy podjdaje sie rozklado¬ wej destylacji w obecnosci 4—30-totheg0' nadmia¬ ru powietrza, w temperaturze od 400 do 1200°C, a otrzymany dym kondensuje sie w sztucznie wy- twonzoinyimi poiliu teirmiifczmyim, graiwiiitacyijinym lufo elektrostatycznym, albo stosujac rozprezenie adia¬ batyczne. Otrzymany kondensat poddaje sie na¬ stepnie frakcjonowaniu. Z kondensatu wyodrebnia sie trzy frakcje, które stanowia komponenty tego cieklego koncentratu dymu. Ma on wiele zastoso¬ wan w róznych dziedzinach zycia. Niemniej otrzy¬ mane ciekle koncentraty dymu, nie znajduja za¬ stosowania do wszystkich artykulów spozywczych.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania cieklego koncentratu dymu o stosunko¬ wo niskim stezeniu zwiazku fenolowego i stosun¬ kowo wyisoikatm sftejzemiiu ziwiacikiu kairibomyloiwegio, który bedzie korzystny dla artykulów spozyw¬ czych. Cel ten zostal zrealizowany wedlug wyna¬ lazku.Sposób wytwarzania cieklego koncentratu dymu, 117 372117 372 przez uwalnianie dymu otrzymanego na drodze de¬ stylacji rozkladowej w temperaturze 350—450°C materialu celulozowego i/lub ligninowego z lot¬ nych czastek popiolu, a nastepnie kondensacje dymu, wedlug wynalazku, charakteryzuje sie tym, ze usuwa sie kolejno pierwsza frakcje smoly przez schladzanie cieczy do temperatury od 150°C do 200°C, nastepnie druga frakcje smoly przez schla¬ dzanie cieczy do temperatury od 80°C do 120°C i ostatecznie schladza sie ciecz do temperatury pokojowej przy jednoczesnym usuwaniu gazów nie ulegajacych skropleniu, przyx czym otrzymuje sie ciekly koncentrat dymu o zawartosci 3, 4-benzopi- renu- i 1, 2, 5, 6-dwubenzoantracenu ponizej 0,2 nanograma, o zawartosci smoly obliczonej jako weglowodory aromatyczne, wielopierscieniowe, po¬ nizej 1 mikrograma (kg zawartosci zwiazków feno¬ lowych, obliczonych jako fenol, od 0,90 do 1,60 g/l, korzystnie od 1,00 do 1,40 g/l, i w której stosunek zawartosci zwiazków fenolowych do zawartosci zwiazków karbonylowych obliczonych jako aceton, do zawartosci kwasów dajacych sie zmiareczko- wac, obliczonych jako kwas octowy, wynosi 1 : (17,0—47,0) : (13,0—40,0), korzystnie 1 : (20,0— —37,0) : (14,0—34,0), po czym ewentualnie osusza sie ciekly koncentrat dymu w obecnosci jadalne¬ go nosnika, korzystnie maltodekstryny. Korzystnie usuwa sie kolejno pierwsza frakcje smoly schla¬ dzajac ciecz do temperatury od 170°C do 190°C, a druga frakcje schladzajac ciecz do temperatu¬ ry od 90^ do 100°C.Korzystnie destylacje rozkladowa z materialu celulozowego i/lub ligninowego przeprowadza sie w obecnosci pary wodnej, a koncowy, ewentual¬ ny etap suszenia cieklego koncentratu dymu pro¬ wadzi w obecnosci jadalnego nosnika korzystnie maltodekstryny.Sklad chemiczny cieklego koncentratu dymnego jest przyjety dla temperatury 20°C.Zawartosc zwiazków fenolowych jest okreslona po rozcienczeniu 10 ml cieklego koncentratu dym¬ nego woda destylowana do objetosci 1000 ml. Z tego rozcienczonego roztworu pobiera sie 10 ml i do pobranej próbki dodaje sie kolejno 0,6 ml 2% wagowych roztworu 4-aminoantyporyny, 2 ml 2n roztworu wodnego amoniaku i 2 ml 2% wago¬ wych roztworu zelazocyjanku potasu. Po kazdym dodaniu miesza sie zawartosc kolby ruchem obro¬ towym i po ostatnim dodaniu okresla sie czas (t).Koncowy roztwór rozciencza sie woda destylowa¬ na do objetosci 100 ml i dokladnie po t 2 minutach dokonuje sie pomiaru absorbancji roztworu Es w odniesieniu do wody, w 1 cm kuwecie, przy 510 mm. W tycih saimycihi wariunkacih. i w toi sam sposób okresla sie absorbancje odnosnika Ebl, jak równiez absorbancje wzorcowego roztworu feno¬ lu Bet, zawierajacego 1 mg/ml fenolu. Zawartosc zwiazków fenolowych, wyrazonych w g fenolu/l jest-obliczana ze wzoru: Es —Ebl Bet —Ebl Zawartosc zwiazków karbonylowych (aldehydy i ketony) oianacza. sie pmzeiz dodanie- chttiarowio- dorku hydroksyloaminy do okreslonej ilosci cie¬ klego koncentratu dymnego, w obecnosci alkoho¬ lu izopropylowego, po czym uwolniona podczas reakcji ze zwiazkami karbonylowymi równowazna ilosc chlorowodoru okresla sie przez miareczko- 5 wanie In roztworem wodorotlenku sodu. Ilosc zwiazków karbonylowych w cieklym koncentracie dymnym jest wyrazana w g acetonu/l.Calkowita zawartosc kwasów dajacych sie zmia- reczkowac oznacza sie przez rozcienczenie 2 ml cieklego koncentratu dymnego 23 ml wody desty¬ lowanej i zmiareczkowanie tego roztworu 0,1 n roztworem wodorotlenku potasu, przy pomocy pH-metru. Calkowita zawartosc kwasów dajacych sie zmiareczkowac jest wyrazona w g kwasu octo¬ wego/l.Ciekle koncentraty dymne otrzymane z wyniku stosowania sposobu wedlug wynalazku w zastoso¬ waniu sa rozcienczone przy pomocy nosnika, roz¬ cienczalnika lub absorbentu. Jako nosnik moze byc uzyta kazda substancja jadalna, taka jak sól, korzenie, srodki konserwujace, ziola, przyprawy, ekstrakty, syntetyczne i/lub naturalne srodki za¬ pachowe, skladniki do artykulów spozywczych. Ja¬ ko rozcienczalnik moze byc uzyta woda ciecze kwasowe, takie jak ocet, alkohol, oleje jadalne, tluszcze, emulsje olejowe i wodne i/lub inne roz¬ puszczalniki lub ciecze nie budzace pod wzgledem fizjologicznym zastrzezen. Jako absorbenty moga byc uizyjte maiftodekistrypiy Dqb skrobie.W zadeiznicisci oid ositaltecznego, sitosowamLai moga byc uizylte preparaty smakowe i/Ulub zapachowe, oibeaimiujajc 0,01 do 10% wagowych cieklego, kon- cen|to:aitu dymineigo wedlug wynalaizkui. Koncenitrat moize byc rozcienczony bezposrednio przed uzy¬ ciem. W celu zwiekszenia' zdolnosci przechowy¬ wania! cieklego, kcmcenltraitiu dymnego moga byc do ni'ego dodanie uznane, moizlILwe, do przyjecia, prize- ciiwuitflieniaicze taMe, jak bultyllowany hydroksyami- zol (BHA) i biuityiUoiwany. hydiroksyitoluen (BHT).. Ciekly koinceiilfcrait dymny moize byc takze sto- sorwany jako srodek aroimafcyiziuijajcy i/lub smakoiwy do pnzygoitoiwanypih poi&Mkcjw i kielbas, do przy¬ rzadzania poitiraiw, ziup i tym podobnych pnodiuk- tióiw. Kcnceinitraity. rciwniez micga, byc S/tOBOtwame w postaci stalej, jako srodek aromaftyziuijajcy o po- smiEfeui wedzenia, na przyklad przeiz suszenie rorz- pryisikorwe na nosniku takiimv jak malliodeksitryna luib prizeiz liMifeaicje.K-cirizysitny spoeolb wyitjwarizaniia dymu odpowied¬ niego do cfbirójbki sposobem wedlug wynalazku jest podany w brytyjskich cpiisach. paitenlticfwych rur nr 1137(636, li 1137 637 i l'2Q2 9!25.t Ciekly dym wyftiwcirizcny przez generator dyimu jeiSit poddamy kondensacji frakcjonoiwaneg. Dym otrzymany, z generatora dymu w (teirnperatturze 350—450°C jest nagpieirw uiwoilkiicny, od lotnych czajsitek popiolu, po." czyni zostaje usunieta cflezka frakcja s;moily pinzeiz cclhlodizenie do temperatury w zakresie 15i0f-H2l0i0oC. W dlnug:iim sltadiuim dym zoistaije ocihliodizony do temperatury iw zakresie 80—(li20°C tak, alby byla usunieta druga frakcja smoly. W koncu produkt zostaje ochlodzony do temperatury pokJotflowej i sia od niego- oddzielone gaizy nie ufliegaijaice skropleniu.Stezenie i wartosc pH koncowego cieklego kon- 20 21 30 M 40 4S 50 105 117 372 6 ce;::ura li ile odpowiedniego razcienczalbnika, jak na przyklad wody i jadalnego kjwa.su llulb nieszkodliwej zasady..Kondensacje frakcjonowana porowadizii .sie w taki sposób, aby zawartosc zwiajzków fenolowych, ob¬ liczonych jako fenol, wynosila od 0,90 do 1,60 g/l cieklego kcncenitraltiu dymnego,, natomiast stosunek zawartosci ziwiazfccjw fenolowych da zawartosci zwiajzków karbcnylcwych, obliczonych jako aceton, i do calkowitej zawartosci kwasów dajacych sie zimiareczkow-ac, obliczonych jako kiwais octowy wynosil 1:(,17,0,—47,0): (13,0^40,0).Wynalazek ilustrujacy nastepujace, nie ogra¬ niezajace. pirizyklady.Portykilad I. Skroplony dym drzewny, curzy- many w temperaturze cktalo 400°C z generatora dymu Pesis-manna', opósanegoi w brytyjskim cpilsie patentowymi nr 1 137 637, stosujac glównie drewT- no dejbowe i bukowe, uwolniono cd lotnych cza¬ stek popiolu, po czym uisumiejtoi dwie frakcje smo¬ ly pirizez kondensacje frakcjonowana odpowiednio w tempeiralbujrizie 170°C i 9i5°C. Gaizy nie ulegajace skropleniu uisiumiejto1 i uzyskano koncowy ciekly kencentrajt dymny, który mciai zawartosc zwiazków fenolowych 1,110 g/li, naitomiiaisit stosunek zawartosci zwiazków fenolowych do zawartosci zwiazków kar- bcnyiDcwych, obliczonych jako aceton, i do calko¬ witej zawartostcii1 kwasów dajacych sie ziniiarecz- kowa-c, obliczonych jako kwais octowy, wynosil 1 : 33,6 :24,5. Ciekly koncentrat dymny miei zawie¬ ral 3,4-bemzop:frenui i 1, 2, 5, 6-dwuibenzoiantracenu, zawartosc smoly wynosila ponizej 1 mikrogra^ iria/kg.Wytworzono- kielbase typu frankfurckiego- przez nadzianie typowej powloki, nastepujacym skladam: mieso wieprzowe 50% wagowych mieso, wolowe 2,5% wagowych emulsja koirzeinna 10,0% wagowych tluszcz wieprzowy 13,5% wagowych woida 16,0% wagowych skrobia 4,0% wagow/ych przyprawy, sól 4,0% wagowych Tak wyjtwoirzona kiiellbase frankfurcka, wysu- szonoi i (nastepnie zanurzono, na 30 selkund w wy¬ zej opisanym clejklym koncenltracie dymnym,, w temperaturze o takim samym skladzie i wyitwo- riztona w ten sam sposób lecz wejdzcina w wedzar¬ ni. Porównania- dokonal specjalistyczny, doswiad¬ czony zespól degustacyjny 10 czlonków. Kielbasa frankfurcka, zanurzona w cieklym: koncentracie dymnym byla lepielj oceniiona przeizi 9 czlonków.Jezeflji uzyto ciekly koncentrat dymny,, w któ¬ rym zawartosc (fenolu byla wyzsza nfiiz 1,60 g/l cieklego koncertratu. dymnego, lecz w któryni za¬ wartosc zwiiiaizkójw karbonyflowych i calkowifta zawartosc kwasójw dajacycih sie zmiarecizkowac byly rizejdlu zgodiniie z wynalaizkieim, wówczas zes¬ pól specjalistyczny jednomyslnie wyrazil opitnie, ze- nie wystejpowial typowy smak prodAiktu wedzo¬ nego, przy czym 8 czlonkórw wyrazilo- opinie, ze kielbasa frankSfurcka zanurzona w cieklym ken- celntraeib dymnym miala, smak silnie „fenolfowy".Jesli byl .uzyty ciekly koncentrat dymny, w któ¬ rym 'zawartoisc zwilazkó/w karbcnylicwych, oblicizo- nych jako aceRion, byly ponizeu rzejdoi jak opisano w wynalazku, natomiast zawartosc zwiazków fe¬ nolowych wynosila od, 0,90 do 1,60 g/l cieklego koncentratu dymnego, a calkowita zawartosc kwa¬ sów, obliczemych jako kwas octowy, byla- w gra- 5 nicach wedlug wynalazku, wówczas 8 czlonków specjalistycznego zespolu degustacyjnego uwazalo barwe kielbasy Lfirankcflurck:\ej nie do przyjecia,, a 9 czlonków wolalo kielbase .frankfurcka wytwo1- rzicna w typowy sposób, ndlz kielbase zanurzona w 10 cieklym koncentracie1 dymnym.Jesli byl • uzyty ciekly; (koncentrat dymny, w którym zawartosc zwl:aj:ków fenolowych byla cd 0,90 do1 1,60 g/l ciiekleglO' koncentratu, dymnego, za¬ wartosc zwiazków karbcnylowych byla, w grani- 15 cach wedlug wymalaizku, lecz calkowita zawartosc kwasów dajacych sie zmiareczkowac nio odipowia- dala. granicom wedlug wynalazku,, wówczas 7 czlonków (specjalistycznego zespolu degiustacyj¬ nego stwierdzilo smak kielbasy frankfurckiej nie 20 do przyjecia..Te wyniki • jiasnoi wskakuja, ze, kazdy z trzech skladników; zestawu cieklego koncentratu dymne¬ go jest nieodzowny i\ ze te trzy skladniki daja zajdany koncowy efekt sprzezenia, to jest kieflba- 21 sa frankfurcka wykazuje pozadany wyglad i ty¬ powy smak ,/wedlzenia".Przyklad II. Ciekly kcncentrat dymny, jak wyitworzono i opisano w piriz,ykladz!ie I, tto jer-t ma- jiacy zawartosc zwiaizkcw fenolowych 1,10 g/l i ^ sitois-uneik zawartosci zwiaizków fenoiBoiwych do- za¬ wartosci zwiazków karbonyiowych i do calkowi¬ tej 'zawartoisci kwasów dajacych sie zmiareczko- wac, l1: 33,6 :i 24,5, uzylto przy wytworizeniu kielba¬ sy wieprzowej itypu salami^ skladajacy sie z na» 35 stepujacego zestawu: Boczek -wieprzowy okrawany 93,4% wagowych krew 0,4% wagowych sól i przyprawy 3,2% wagowych faszerunek z kultura bakterii 40 kwasu mlekowego 1,0% wagowych ciekly koncentrat dymny, jaki wytworzono 2,0% wagowych Po nadzianiu do typowej, powloki, produkt pod¬ dano typowemu procesowi, z wyjatkiem wedzenia 45 w wedzarni, które pominieto. Tak otrzymany pro¬ dukt porównanjo z kielbasa wieprzowa o tym sa¬ mym skladzie i wyltiworzona w taki sam sposób, lecz wejdzona w wejdizarnii. Porównania dokonal doswiadczony zespól degusitacyjny 10 dzionków. 0 Kielbaisa wieprzowa z cieklym koncenltraltem dym- nym w porównaniu z typowym produktem byla lepiej oceniona przez 9 czlonków.Jesli byl uzylty koncenitratt dymny, w którym zawartosc fenolu byla wieksza niz li,60 g/l ciekle- go koncentraftu dymnego, lecz w którym zawartosc zwiajzków ka kwaisó|w daijacycih sie amiareczkiowac, byly rzedu wedlug wynalazku, wówczas zespól deguistac^'ny jednomysHnie wyrazil opinie, ze. nie wystepowal 8(J wymagany smak .produktu wedzonego, natomiast 8 czlonków wyrafcila po«g{lajd, ze kielbasa wieprzo¬ wa z cieklym koncentratem dymnym miala smak silnie ^fenolowy".Jesli byl uzyty ciekly koncentrat dymny, w któ- „ rym zawartosc zwiazków karbonyiowych, obliozo-117 372 10 nych jako acertton, byfta ponizeg. rzejdiu jak opisa¬ no w wymatlazku, natomiast zawartosc zwiazków fenolowych by4a od 0,90 do 1,60 g/l cieklego kon¬ centratu dymnego i calkowita zawartosc kwasów dajacych &va zuniareczkcwac, obliczonych jako kwas octowy, byla w granitach . wynalazku, wówczas 8 czlonków zespolu degustacyjnego uwazalo smak kielbasy wieprzowej nie do przyjecia (jkwasko- waity" i „fenolowy"), a 7 czlonków wolalo kielba¬ se wieprzowa typowa, niz kielbase zawierajaca ciekly koncentrat dymmy.Jesli byl uzyty cdtekly ktoncentrait dymny, w któ¬ rym tylko zawartosc zwiazków fenolowych i za- waintoisc awiaizkow karbonyLowyCh byly w grani¬ cach wedlug wynalazku, wówczas 8 czlonków zes¬ polu uznalo simak kielbasy wieprzowej nie do przyjecia.Przyklad III. Ciekly koncentrat dymny, jak opisano w przykladzie I, uzyto do wytworzenia sproszkowanej, suCheij dymnej przyprawy smako¬ wej przez zrobienie papki o skladzie: mal/todekisitrynai (Paselli MD-OO, znak towarowy) 45% wagowych ciekly koncentrat dymny z przykladu I 50% wagowych woda 3% wagowych Wytworzona papke wysuszono w siuiszairce roz- pryskcweij o temperaturze powietrza wloitowego 180°C i powietrza wylotowego 95°C. Otrzymamy proszek byl szczególknie odpowiedni do przypra¬ wienia ziup i sosów w proszkiu, oditwaiTizanyichi przez dodanie wody. Sucha ziupe w proszku wytworzono z mieszaniny; suchy zmielony groch 97,0% wagowych ziola i przyprawy 1,5% wagowych chlorek sodu 1,5% wagowych 1126 g teg mieszaniny zmieszano z 2 g proszku aromatyzujacego wytworzonego przez, soiszenie roz- pryskowe cieklego koncentratu dymnego, jak opi¬ sano powyzej i do teg sproszkowanej mieszaniny dodano wody do otrzymania 1 1 zupy (zupa A).Taka sama zupe wytworzono równiez bez prosz¬ ku aromatyzujacego o smaku wedzenia wedlug wymalactou, lecz z taka sama idtascia proszku* w cieczy aromatyzujacej o smaku wedzenia, bedaceó protdukrteffn handlowym, w którym stosunek za¬ wartosci zwiazków fenolowycih do zawartosci zwiazków kairbonylowych wynosi 1:5 (zupa B). iNa podstawiie badania przez, zespól degustacyj- ny 7 fc*perów z 9 k^petro|w wojLalo zupe A, majaca przyprawe w proszku o smaku wedzenia wedlug wynalazkiu. iPrizyfclaid IV. Dym drzewiny otrzymany w teimperatarze okolo 400°€ z generatora dymiu Fes- amainna, jak opisano w brytyjskim opisie paten¬ towym nr 1187 637, przy uzyciu glównie dre(wna diejbciweigo i bfukowegio-, uwolniono od lotnych cza¬ stek popiolu i skrtiplonoi, po czym usunieto dwie fbrakctje smoly przaz kondiensacje frakcjonowana odptówiedlndtoi w temperaltounze 160°C i 86°C. Gazy nie ulegajace skiropOettiki usuniejto i otrzymano koncofwy ciekly kcnlC€nJtIralt, dymny, który mial za¬ wartosc zwiazkójw fenolowych 0,02 g/l, natomiast stosunek zawairtosIclL zwiazków fenolowych do za¬ wartosci zwiiatzkójw dickiego- koncentratu dymne¬ go, jak wyftwonzono wyizej (przekaska mierna B).Badawczy zespól 11 kiperów nie mógl wyczsuc zadnej róznicy smakowej pomiedzy przekaska mie¬ sna A i przekaska miesna B. W ten sposób ciekly f koncentrat dymny moze byc uzyty do nadania sma¬ ku przekasce miLesnej, bea skaty na jakosci jed¬ nak z uniknieciem wszystkich wad dotyczacych* uzycia wedlacnego bekicnoi, co jest duza korzys¬ cia. 10 Prizy.klaid V. Kielbasa berlinska charaktery- zujia sie delikatnym smakiem wedzenia, który jeist udzielony produktowi przez tuzycie wedzonych bccdkcw wieprzowych, tak zwanego boczku deli¬ kates:wego. Tan sposób wytwarzania jest jednak 15 dosc drogi! i jakosc wejdlzonych' boczków wieprzo¬ wych otrzymywanycfh w ncmmalnych wedzarnila z ciagiem naltiurallnym zmiieniia sie w duzym stop¬ niu. Próbowano stosowac dostepne ciekle prepa¬ raty dymne, lecz nadawaly one kielbasie zbyt fe- M nolowy posmak, ajlfbo wcale- nie dawaly znaku we- cJzeniia. Opracowano dwa przepisy, jeden z uzyciem klasycznych wedizonych boczków wieprzowych, a drugi z ciieiklym klonceotrateni dymnym jaki wy¬ tworzenia w przykladzie I, mianowicie: 21 Przepis A wajtróbki wieprzowe 42% wagowych wedzone policzki wieprzowe 45%, wagowych skrcfbila zdemniiaczaina 3% wagowych sól i prziyprawy' 3,5% wagowych 30 woda (8^5% wagowych Przepis B wafJfólblki w.ieprzoiwe 42% wagowych pctlliczki wieprzowe nie wedizioine 5il% wagowych skrobia ziemniaczana 3% wagawycih 31 sól i ,przyprawy 3,5% wagowych ciekly koncentrat dymny x przykladu I 0,5% wagicwych Obaj przepisy byly prowadzone w taki sam sposób, mianowicie przezi 'siekanie i mieszanie w 40 wiilkhi do miejsa, nadzianie doi powlok i gotowa¬ nie.Badawczy zespól diegmsitiacyjny przeibaclal oiba ro- dzaije berlinskich kielbas, podaijiac w rezultacie, ze 7 z 10 kiperów wolalo kielbasy z przepisu B, w 45 którym byl uzyty ciekly koncentrat dymny wedlug wynalazku.Wynik ten jasno wskaiziuje, ze wytwarzanie ber¬ linskich kielbas moze byc niei tylko znacznie po¬ lepszone i uproszczone przez, uzycie koncentratu 50 dymnego wedlug wynalazku lecz równiez, ze smak i zapach sa nawet lepsze, nuz berlinskiej kielbasy wytwarzanej' w sposób klasyczny stosiuflac koszr- towny wejdiziony bocizek witeprzowy. 55 Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania cieklego koncentratu dymu, przez uwalniande dyimiu otrzymanego- na drodze destylacji rozkladowej w temperaturze 3'50—450°C 60 materialu celulozowego i/iUujb ligninowegoi z lot¬ nych caejstek popiolu, a nastepnik kondensacje dy- mlu, naumiieiijiy. tym, ze usuwa sie kolejno pierw- -sza firakcóe - smoly przez schladzanie cieczy do temperatury od 15jp°C do 20Ó°C, nastepnie druga 15 frakcje smoly przez schladzanie cieczy do tempera-117 372 T/ S tury od 80°C dfo 12Ó°C i osftartlecznie schladza sie •ciecz do teimjperaitoiiry pokojlowieji pnzy jeidnoczes- nyim usuwaniu, gazdw nie uifegaijacych skiropLemilu, pufcy czym otayimude sie ciekly koncentralt dyim(u,o zawartosci 3, 4-jbenzopLreiniu- i 1, 2, 5, 6-diwuben- zoamitraceiniu ponizej 0,2 namognama, o zawatrltosci smoly obliczonetj jakio weglowodory aromatyczne, wieillqpieirscieniotwe, ponizej 1 mifebograima/kg za¬ wartosci fenolojwylch, obliczonych jako fenol, od 0,00 do- 1^0 g/l, komzysltmie od 1,00 do. 1,40 g/l, i w kitióreij sitosiumejk zawartosci zwiazków fenolowych do zawairitosici zwiazków kacribonyloiwyich oblicz-o- nyiGh jako aceiton, do; zawartosci kwasów dajacych sile zimuasreczkowac,, obliczonych jako. kwas octowy, wynosi H :, (17,0M47,0): (13,Oh^L0,0), foorzysitnie 1 : i20fi—07,0): itfl4,OM34,0), po czym ewentualnie osu- siza sie ciekly koncenflrait dyimai w obecnosci) ja¬ dalnego nosnika, korzystnie mal/todielktstiryiny. 2. Sposób wedlug zasitonz. 1, znamienny tym, ze usuwa sie piebriwsza frakjcje smoly schladzajac ciecz do teimperalfcuiry oc} 170°C do 190°C, a druga frak¬ cje usuwa sie scihiladzagac oiecz do tempeiraitury od 90°C do 100°C. 3. Sposólb wytwarzania wedlug zastirz.. 1 allbo 2, znamienny tymi, ze destylacje rodkladlorwa z ma¬ terialu celulozowego i/luib ligninowego przepiro- waidiza sie w obecnosci pairy wodinej. 4. Sposób wedlug zasta. 1, znamienny tym, ze prowadzi sie koncowy, ewentualny etap suszenia cieklego koncentraitu dymiu w obecnosci jadalnego nosnika korzystnie malltodejkstiryny. 10 l PL PL PL PL PL PL PL