Sposób otrzymywania srodka aromatyzujacego i/lub antyseptycznego i/lub przeciwdzialajacego utlenianiu Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia srodka, który dodany do róznych produktów, zwlaszcza do artykulów spozywczych, pasz itp. na¬ daje im cechy produktów wedzonych, poprawia ich wlasciwosci smakowo-zapachowe i/lub dziala antyseptycznie i/lub przeciwdziala utlenianiu.Znane jest szeroko stosowane nadawanie pro¬ duktom spozywczym cech wedzonkowych przez poddawanie tych produktów dzialaniu' dymu we- dzarniczego, znajdujacego sie w stanie aerozolu.Przenoszenie skladników dymu do produktów od¬ bywa sie na zasadzie dyfuzji, w urzadzeniach zwa¬ nych wedzarniami owiewowymi. Sporadycznie stosuje sie takze osadzanie dymu na produktach pcd dzialaniem sil elektrostatycznych.Bezposrednie dzialanie dymu na produkty na¬ daje im wprawdzie typowy, pozadany aromat we¬ dzonkowy, ale sposób ten jest bardzo nieekonomi¬ czny, a szczególna jego wada jest to, ze daje pro¬ dukty zanieczyszczone balastowymi i szkodliwymi skladnikami dymu, w tej liczbie takze rakotwór¬ czymi weglowodorami wielopierscieniowymi. Wada ta wystepuje jeszcze wyrazniej w przypadku osa¬ dzania skladników dymu na produktach pod wplywem sil elektrostatycznych.Ostatnio stosuje sie tez niekiedy wedzenie pro¬ duktów przez dodawanie do nich preparatów we- dzarniczych, przewaznie otrzymywanych z produk¬ tów rozkladowej destylacji drewna lub surowców pokrewnych. Wszystkie preparaty otrzymywane 10 25 30 na drodze rozkladowej destylacji drewna prowa¬ dzonej bez dostepu powietrza wykazuja jednak ce¬ chy sensoryczne rózniace sie znacznie od typowe¬ go aromatu wedzonkowego. Sposród znanych spo¬ sobów otrzymywania tych preparatów jedynie spo¬ sób podany w polskich opisach patentowych nr 49216 i nr 52159 umozliwia wytworzenie preparatu, który nadaje produktom cechy smakowo-zapacho¬ we zblizone typowym produktom wedzonym. Spo¬ sób ten polega na destylacji rozkladowej drewna prowadzonej w temperaturze okolo 400°C i przy 6—10-krotnym nadmiarze powietrza, pochlanianiu powstajacego dymu w roztworach alkalicznych lub skropleniu w filtrze elektrostatycznym, a nastepnie rozdzieleniu selektywnym na grupy zwiazków chemicznych, prowadzacym do wydzielenia frak¬ cji zawierajacej fenolany. Frakcje te poddaje sie z kolei saturacji roztworem gazowym C02 w sro¬ dowisku kwasnego weglanu sodu dla przeprowa¬ dzenia fenolanów w fenole stanowiace preparat wedlug wynalazku, przy czym pozostale frakcje odrzuca sie jako odpad.Zasadnicza wada tego sposobu jest malo ko¬ rzystny sklad jakosciowy dymu uzyskiwanego w procesie destylacji rozkladowej ze wzgledu na du¬ za ilosc fenoli niskoczasteczkowych dajacych po¬ smak krezolowy, a spowodowany niska tempera¬ tura spalania drewna oraz niska wartoscia pH w fazie uwalniania fenoli. Wada jest równiez wy¬ stepujacy stosunkowo niski stopien wykorzystania 80 09680 096 cennych skladników wytworzonego dymu, wywo¬ lany takimi zjawiskami jak utlenianie frakcji fe¬ nolowej i polimeryzacja najaktywniejszych sklad¬ ników dymu.Istotna równiez niedogodnoscia jest mala stabil¬ nosc i niepowtarzalnosc skladu ilosciowego i ja¬ kosciowego otrzymanego preparatu wynikajaca za¬ równo z podanych wyzej operacji, jak i z warun¬ ków procesu selektywnej ekstrakcji, nie pozwala¬ jacych na prowadzenie jej w sposób scisle pro¬ gramowany i kontrolowany. Co najwazniejsze jed¬ nak sposób otrzymywania preparatu dymu wedzar- niczego wedlug patentów nr 49216 i nr 52159 po¬ zwala na zuzytkowanie tylko jednej frakcji za¬ wierajacej fenole, natomiast w pozostalosciach ek¬ strakcyjnych stanowiacych odpad pozostaje szereg cennych substancji o wysokich walorach aroma- tyczno-smakowych, antyseptycznych i antyutlenia- jacych.Znane sposoby wyjalowiania artykulów spozyw¬ czych, pasz i podobnych produktów polegaja na wykorzystaniu czynników fizycznych, takich jak podwyzszona temperatura, odwadnianie, dzialanie promieni nadfioletowych i jonizujacych, dzialanie ultradzwieków, albo tez na stosowaniu chemicz¬ nych srodków o dzialaniu antyseptycznym lub anty- biotycznym. Sposród licznej grupy znanych anty- septyków i antybiotyków jako dodatek do artyku¬ lów spozywczych, pasz i podobnych produktów nadaje sie tylko niewielka ich liczba, przy czym ani jeden z nich nie umozliwia równoczesnie aro¬ matyzowania lub polepszania cech sensorycznych produktu. Wlasciwosci takich nie maja równiez wymienione wyzej czynniki fizyczne. Takie sku¬ mulowane dzialanie wykazuja tylko niektóre sklad¬ niki dymu, ale jak dotychczas nie podano sposobu ich wyodrebniania.Dzialanie przeciwutleniajace wykazuja zwiazki zdolne do aktywnego przechwytywania rodników lub energii pobudzenia. Takimi znanymi przeciwu- tleniaczami sa na przyklad kwas nordwuhydrogua- jaretowy, butylohydroksyanizol, butylohydroksyto- luen, kwas gallusowy itp. Zaden z tych srodków nie posiada jednak zdolnosci aromatyzowania pro¬ duktów i poprawy ich cech smakowo-zapachowych arii tez wlasciwosci antyseptycznych. Zwiazki od¬ znaczajace sie kompleksem tych cech stwierdzono w dymie wedzarniczym, ale sposoób ich wyodreb¬ niania z dymu nie byl dotychczas znany.Wynalazek umozliwia wytwarzanie srodka, któ¬ ry dodawany do artykulów spozywczych, pasz i podobnych produktów dziala równoczesnie aroma- tyzujaco, antyseptycznie i przeciwutleniajaco, przy czym w zaleznosci od przewidywanego zastosowa¬ nia tego srodka mozna, zgodnie z wynalazkiem, wyeksponowac dowolna z tych cech.Srodek otrzymany sposobem wedlug wynalazku jest wolny od zwiazków balastowych i calkowicie pozbawiony rakotwórczych weglowodorów wielo¬ pierscieniowych, wystepujacych w kazdym dymie wedzarniczym, a badania wskazaly, ze nie ma on wlasciwosci toksycznych i mutagennych. Ponadto stwierdzono, ze srodek ten zastosowany jako do¬ datek do paszy dla zwierzat powoduje wiekszy w jednostce czasu przyrost wagowy niz pasze ze zna¬ nymi dodatkami, poprawia jakosc futer u zwierzat futerkowych, a takze obniza zapadalnosc na zlosli¬ we nowotwory. Srodek otrzymany sposobem we¬ dlug wynalazku jest takze stymulatorem smaku i 5 zapachu produktów spozywczych i stosowany na¬ wet w dawkach podprogowych dziala jako syner- gent smakowy i/lub zapachowy, powodujac wydat¬ niejsze wystepowanie korzystnych i/lub typowych cech smakowo-zapachowych produktu. Dodawany io do artykulów spozywczych, pasz i podobnych pro¬ duktów, srodek otrzymany sposobem wedlug wy¬ nalazku hamuje i/lub opóznia wzrost drobnoustro¬ jów i/lub obniza ich liczebnosc, zmniejsza ich zdol¬ nosc rozwojowa i/lub oslabia ich odpornosc na 15 dzialanie znanych innych czyników fizycznych lub srodków chemicznych, dzialajacych hamujaco lub zabójczo na drobnoustroje.Dzieki tym wlasciwosciom srodek otrzymywany sposobem wedlug wynalazku moze byc korzystnie 20 stosowany do kontrolowania wzrostu i produkcji kultur drobnoustrojowych, jak tez kontroli i kie¬ rowania procesami technologicznymi, opartymi na selektywnej fermentacji drobnoustrojowej. 25 Srodek otrzymywany sposobem wedlug wyna¬ lazku moze byc takze stosowany w celu zopobie- gania niekorzystnym zmianom, wywolanym przez dzialanie zródel wysokoenergetycznych, takich jak promienie jonizujace, promienie ultrafioletowe, mi- krofale, opady radioaktywne, jak równiez do usu¬ wania tych zmian, a takze do zabiegów farmako- dynamicznych, zarówno profilaktycznych jak i leczniczych, a zwlaszcza do zwalczania nowotwo¬ rów, choroby popromiennej itp. Do wszystkich tych celów srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany równiez w kombinacjach ze znanymi juz srodkami.Sposób otrzymywania srodka wedlug wynalazku polega na tym, ze dowolny material celulozowy 40 i/lub ligninowy, korzystnie drewno z drzew igla¬ stych i/lub lisciastych lub torf, poddaje sie roz¬ kladowej destylacji w obecnosci 4—30-krotnego nadmiaru powietrza, a korzystnie przy nadmiarze 6—15-krotnym, a temperaturze 400—12iOO°C, a ko- 45 rzystnie 600—1000°C i otrzymywany dym konden- suje sie w sztucznie wytworzonym polu termicz¬ nym, grawitacyjnym lub elektrostatycznym, albo stosujac rozprezenie adiabatyczne. Korzystnie jest laczyc niektóre z tych zabiegów, np. kondensacje 50 grawitacyjna z termiczna lub grawitacyjna z elek¬ trostatyczna. Daje to te korzysc, ze niezaleznie od zwiekszonej wydajnosci produktu unika sie zanie¬ czyszczenia powietrza atmosferycznego skladnika¬ mi dymu. 55 Otrzymywany kondensat pcddaje sie nastepnie frakcjonowaniu, wykorzystujac selektywna zdol¬ nosc jego skladników do dysocjacji elektrolitycznej, tj. rózne wartosci stalej dysocjacji tych skladni¬ ków, jak równiez zdolnosci niektórych skladników eo do tworzenia zwiazków typu soli w zaleznosci od wartosci pH srodowiska, a takze wykorzystujac rozpuszczalnosc skladników dymu nie ulegajacych dysocjacji i/lub zwolnionych ze zwiazków typu so¬ li w organicznych rozpuszczalnikach nie mieszaja- 65 cych sie z woda.5 Z kondensatu wyodrebnia sie trzy frakcje, które stanowia komponenty srodka wedlug wynalazku.Frakcjonowanie polega na alkalizowaniu kondensatu za pomoca wodnego roztworu silnej zasady, nasta¬ wianiu wartosci pH mieszaniny reakcyjnej na od¬ powiednia wielkosc za pcmoca kwasu i ekstraho¬ waniu ^mieszaniny organicznym rozpuszczalnikiem nie mieszajacym sie z woda. Nastepnie oddziela sie faze wodna od fazy organicznej, wyodrebnia z jednej z tych faz zadana frakcje, a druga faze przerabia dalej, nastawiajac odpowiednio wartosc pH przez dodanie kwasu lub zasady i ponownie ekstrahuje rozpuszczalnikiem organicznym, przy czym otrzymuje sie frakcje stanowiaca drugi kom¬ ponent srodka wedlug wynalazku. Postepujac dalej w analogiczny sposób z pozostalosci oddziela sie na drodze ekstrakcji niepozadane skladniki bala¬ stowe, a z mieszaniny pozostalej po ich oddziele¬ niu ekstrahuje sie rozpuszczalnikiem organicznym, przy odpowiedniej wartosci pH, trzecia frakcje kondensatu, stanowiaca trzeci komponent srodka wedlug wynalazku.Jak wspomniano wyzej jako silne zasady stosu¬ je sie korzystnie wodorotlenki metali alkalicznych, zwlaszcza wodorotlenek sodowy lub potasowy, a jako kwasy mineralne stosuje sie przede wszy¬ stkim kwas siarkowy, kwas ortofosforowy lub kwas solny. Jako nie mieszajacy sie z woda roz¬ puszczalnik organiczny do ekstrakcji stosuje sie zwlaszcza rozpuszczalnik polarny, na przyklad e- ter dwuetylowy lub octan etylu. Rozpuszczalnik u- zyty do ekstrakcji regeneruje sie w znany sposób i zawraca do procesu.Pierwsza ekstrakcje prowadzi sie przy wartosci pH oklo 10,5, rozdziela fazy, faze organiczna alka- lizuje do wartosci pH okolo 12,8 ekstrahuje i roz¬ dziela fazy, po czym faze wodna zakwasza sie po¬ nownie do wartosci pH okolo 10,5, ekstrahuje, roz¬ dziela fazy i po odparowaniu rozpuszczalnika z fazy organicznej otrzymuje frakcje stanowiaca pierwszy komponent srodka wedlug wynalazku.Frakcja ta zawiera glównie zwiazki fenolowe o ciezarze czasteczkowym powyzej 140 i ma konsy¬ stencje bardzo gestego miodu o barwie czekolado¬ wej. Faze organiczna, otrzymana w wyniku eks¬ trakcji przy wartosci pH okolo 12,8, poddaje sie destylacji pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymu¬ jac frakcje, stanowiaca drugi komponent srodka wedlug wynalazku. Frakcja ta wrze pod cisnie¬ niem 10 mm Hg w temperaturze do 220°C i skla¬ da sie glównie ze zwiazków, które w srodowisku o wartosci pH okolo 12,8 nie tworza polaczen typu soli. Ma ona konsystencje rzadkiego syropu o bar¬ wie ciemno bursztynowej, lekko przesivitujacej krwisto.Faze wodna, oddzielona od fazy organicznej po pierwszej ekstrakcji przy wartosci pH okolo 10,5 zakwasza sie do wartosci pH okolo 5 i ekstrahuje rozpuszczalnikiem organicznym, rozpuszczajac ni- skoczasteczkowe fenole, fenolokwasy i garbniki, stanowiace niepozadany balast, który odrzuca sie.Oddzielona po ekstrakcji przy wartosci pH okolo 5 warstwe wodna zakwasza sie do wartosci pH okolo 3, ekstrahuje, oddziela faze organiczna i po odparowaniu rozpuszczalnika otrzymuje frakcje, ) 096 6 stanowiaca trzeci komponent srodka wedlug wy¬ nalazku. Frakcja ta zawiera nizsze kwasy karbo¬ ksylowe, zwlaszcza kwas octowy, mrówkowy, pro- pionowy, walerianowy itp. Ma ona konsystencje 5 rzadkiej cieczy, nieco lepkiej, barwe lekko zóltawa i ostra won octu oraz waleriany. Frakcje pierwsza i druga sa praktycznie nierozpuszczalne w wodzie, natomiast frakcja trzecia jest rozpuszczalna w wo¬ dzie. io W celu otrzymania gotowego srodka wedlug wy¬ nalazku, w zaleznosci od jego przewidywanego za¬ stosowania miesza sie w odpowiednim stosunku wszystkie trzy wyzej wymienione frakcje lub tyl¬ ko dwie z nich albo stosuje sie pojedyncze frak- 15 cje. Mianowicie w celu otrzymania srodka prze¬ znaczonego do aromatyzowania artykulów spozyw¬ czych, np. przetworów miesnych, ryb lub wódek gatunkowych, serów oraz pasz i podobnych pro¬ duktów trzy frakcje miesza sie w stosunku wa- 20 gowyni jak: 1 : (0,1—0,4) : (0,0—0,2). W celu otrzy¬ mania srodka przeznaczonego do stosowania zasa¬ dniczo tylko jako srodek antyseptyczny miesza sie frakcje pierwsza z frakcja trzecia w stosunku wa¬ gowym jak 1 : (0,2—0,5), zas w celu otrzymania 25 srodka, który ma byc stosowany jako srodek prze- eiwutleniajacy miesza sie frakcje pierwsza z frak¬ cja trzecia w stosunku wagowym jak 1 : (0,0Q—2,20).Ze wzgledu na wysoka aktywnosc srodka otrzy¬ mywanego sposobem wedlug wynalazku i wynika- 30 jaca stad koniecznosc stosowania go w zaleznosci od przeznaczenia w dawkach od kilku do kilkuset czesci wagowych na milion czesci wagowych pro¬ duktu, konieczne jest rozcienczenie srodka nosni¬ kiem lub rozcienczalnikiem. Jako nosnik stosuje 35 sie dowolne substancje, dopuszczone do stosowania w produktach spozywczych, paszach lub tp., przy czym w zaleznosci od potrzeby stosuje sie nosnjk bedacy rozpuszczalnikiem srodka, wedlug wynalaz¬ ku. Takimi nosnikami — rozpuszczalnikami sa na 40 przyklad: alkohol etylowy, glikol etylowy, glice¬ ryna, tluszcze zwierzece lub, roslinne, przy czym mozna równiez stosowac mieszaniny tych nosni¬ ków. Innego typu nosnikami sa na przyklad: sól kuchenna, skrobia, przyprawy, topniki, mieszanki 45 peklujace itp., które nasyca sie srodkiem wedlug: wynalazku. Mozna równiez stosowac srodek otrzy¬ mywany wedlug wynalazku w postaci emulsji, na przyklad w wodzie, solankach peklujacych itp.W zaleznosci od przeznaczenia wytwarza sie pre¬ paraty zawierajace 10—20°/o wagowych srodka i 90 —80% wagowych nosnika. Preparaty te rozciencza sie ewentualnie bezposrednio przed uzyciem, na przyklad preparaty w postaci roztworów srodka otrzymywanego sposobem wedlug wynalazku ko¬ rzystnie jest rozcienczac do stezenia okolo 2°/o wa¬ gowych.Jezeli jako nosnik stosuje sie substancje bedaca dobrym rozpuszczalnikiem srodka, na przyklad al- Gi kohcl etylowy, glikol etylenowy, gliceryne lub tlu¬ szcz, wówczas gotowy preparat w postaci roztworu otrzymuje sie przez zwykle zmieszanie srodka z no¬ snikiem, ewentualnie przy ogrzaniu do temperatu¬ ry okolo 50—100°C. Na nosniki stale nanosi sie 65 srodek przez ucieranie mieszaniny w mlynie ku- .n .u.r#s. mm7 lowym, mieszadle lub gniotowniku. Preparaty w postaci emulsji wytwarza sie w znanych urzadze¬ niach do emulgowania, zwlaszcza przy wykorzy¬ staniu ultradzwieków.Przy mieszaniu srodka z nosnikiem korzystnie 5 jest niekiedy dodawac okolo 5—25°/o wagowych al¬ koholu etylowego w stosunku do masy nosnika i po wymieszaniu z nosnikiem odparowac alkohol etylowy pod cisnieniem okolo 10 mm Hg, ogrze¬ wajac cala mase do temperatury 50—100°C. Ma 10 to na celu usuniecie ewentualnych sladów roz¬ puszczalnika organicznego, stosowanego do eks¬ trakcji.Wynalazek wyjasniono blizej w nastepujacych przykladach, które nie ograniczaja jego zakresu. 15 Przyklad I: 100 kg trocin z drewna iglaste¬ go, wysuszonych w powietrzu zzarza sie przy do¬ stepie powietrza w temperaturze 690—980°C i 0- trzymany dym osadza w filtrze elektrostatycznym, pracujacym przy napieciu skutecznym 40 kV, przy 20 czym wydajnosc filtru wynosi 75°/o wagowych or¬ ganicznych skladników aerozolu dymowego. Otrzy¬ many kondensat dymu poddaje sedymentacji uzy¬ skujac 10 kg smolistych skladników dymu. Pro¬ dukt ten emulguje sie z 50 kg 2% roztworu wed- 25 nego wodorotlenku potasowego, wartosc pH emulsji koryguje sie za pomoca stezonego kwasu siarko¬ wego do 10,5 i ekstrahuje octanem etylowym, uzy¬ tym w ilosci objetosciowo równej ilosci roztworu.Po rozbiciu emulsji faza^wodna zakwasza sie kwa- 30 sem siarkowym do zawartosci pH 5, ponownie e- mulguje z równa objetosciowo porcja octanu ety¬ lu i po rozbiciu emulsji rozdziela fazy. Faze orga¬ niczna, zawierajaca niepozadane skladniki balasto¬ we odrzuca sie, faze wodna zas zakwasza kwasem 35 siarkowym do pH 3 i ekstrahuje octanem etylu.Przy oddzielaniu faz odrzuca sie faze wodna, a z fa¬ zy organicznej odparowuje rozpuszczalnik otrzy¬ mujac jako pozostalosc frakcje trzecia srodka we¬ dlug wynalazku, zawierajaca kwasy karboksylowe. 40 Skladniki dymu wyekstrahowane rozpuszczalni¬ kiem w czasie pierwszej ekstrakcji roztworu o wartosci pH 10,5 emulguje sie z 25 kg 2°/o roztwo¬ ru wodnego wodorotlenku potasowego w celu o- trzymania odczynu o pH 12,8, a po rozbiciu emul- 45 sji, rozdzieleniu faz i odparowaniu rozpuszczalnika z fazy organicznej pozostalosc poddaje sie desty¬ lacji pod cisnieniem 10 mm Hg, oddzielajac frak¬ cje do temperatury wrzenia 220°C. Jest to frakcja druga srodka wedlug wynalazku, zawierajaca 50 zwiazki nie tworzace soli w srodowisku o odczy¬ nie majacym pH 1!2,8.Alkaliczny roztwór wodny, z którego usunieto zwiazki stanowiace frakcje druga, zakwasza sie kwasem siarkowym do wartosci pH okolo 10,5 i 55 ekstrahuje uwolnione fenole octanem etylu. Z roz¬ tworu w octanie etylu odparowuje sie rozpuszczal¬ nik, otrzymujac frakcje pierwsza srodka wedlug wynalazku.Wydajnosc poszczególnych frakcji jest nastepu- 63 jaca: frakcja pierwsza — 1 kg, frakcja druga — 0,4 kg i frakcja trzecia — 0,2 kg. Przez zmieszanie tych frakcji w odpowiednim stosunku otrzymuje sie gotowy srodek wedlug wynalazku,' który mie¬ sza sie nastepnie znosnikiem. 65 8 Przyklad II: Dym wytworzony w sposób od¬ pisany w przykladzie I ochladza sie wstepnie do temperatury pokojowej i nastepnie osadza w tan¬ demie zlozonym z separatora odsrodkowego wy¬ twarzajacego pole grawitacyjne 2 X 104 xg i cyklo¬ nu kaskadowego. Otrzymany kondensat ogrzewa sie do temperatury 80°C i za pomoca wirówko¬ wego separatora oddziela sie skladniki smoliste.Otrzymuje sie 8 kg produktu smolistego, który przetwarza sie dalej w sposób opisany w przykla¬ dzie 1, uzyskujac 0,75 kg frakcji pierwszej, 0,3 kg frakcji drugiej i 0,15 kg frakcji trzeciej.Przyklad III: Dym wytworzony w sposób opisany w przykladdzie I ochladza sie do tempe¬ ratury pokojowej i kondensuje w wielosekcyjnej komorze osadczej o sciankach chlodzonych do temperatury +1°C. Zebrany kondensat ogrzewa sie do temperatury 90°C i pozostawia w odstojniku do rozwarstwienia. Wyodrebniony produkt smolisty przerabia sie dalej w sposób opisany w przykla¬ dzie I, z ta róznica, ze do alkalizowania stosuje sie roztwór wodny wodorotlenku sodowego o rów¬ nowaznym stezeniu, a jako kwas mineralny sto¬ suje sie kwas ortofosforowy, a jako rozpuszczalnik eter dwuetylowy.Wydajnosc poszczególnych frakcji srodka we¬ dlug wynalazku jest bardzo zblizona do uzyska¬ nej w przykladzie II.Przyklad IV: Dym wytworzony w sposób o- pisany w przykladzie I, ale przy stosowaniu torfu zamiast drewna, spreza sie do cisnienia 35 atm i ochladza do temperatury 1°C, a nastepnie rozpre¬ za do cisnienia atmosferycznego. Otrzymany kon¬ densat rozwarstwia sie za pomoca separatora wi¬ rówkowego i produkt smolisty przerabia dalej w sposób opisany w przykladzie I, lecz stosujac jako kwas mineralny kwas solny. Wydajnosc poszcze¬ gólnych frakcji srodka otrzymywanego sposobem wedlug wynalazku jest zblizona do wydajnosci podanej w przykladzie I.Przyklad V: Frakcje srodka otrzymanego sposobem wedlug wynalazku, otrzymane w przy¬ kladzie I miesza sie ze soba w nastepujacych ilos¬ ciach wagowych: frakcja pierwsza — 1 kg, frakcja druga —0,25 kg, frakcja trzecia — 0,05 kg, po czym dodaje sie 1 kg alkoholu etylowego (rektyfikat 96°/o), starannie miesza ogrzewajac para do tem¬ peratury 50°C i zalewa iloscia 8,7 kg smalcu wiep¬ rzowego, ogrzanego uprzednio do temperatury 60°C.Mieszanine przenosi sie do ^prózniowego aparatu wyparnego pracujacego przy nastepujacych para¬ metrach: temperatura pary grzejnej — 105°C, ci¬ snienie — 10 mm Hg i destylacje alkoholu prowa¬ dzi sie az do chwili, kiedy temperatura mieszaniny osiagnie 90°C. Otrzymany produkt w stanie gora¬ cym rozlewa sie do pojemników i wysyla do od¬ biorcy, który rozciencza go do stezenia roboczego przez ogrzanie do temperatury 45°C i zmieszanie z czterokrotna wagowo iloscia smalcu ogrzanego takze do 45°C.Srodek otrzymany w ten sposób znajduje zasto¬ sowanie przede wszystkim do konserw miesnych i kielbas, zwlaszcza parzonych.Przyklad VI: Frakcje srodka otrzymanego sposobem wedlug wynalazku otrzymane w przy- swtit. a.80 096 9 kladzie III miesza sie ze soba w nastepujacych ilosciach wagowych: frakcja pierwsza — 1 kg, frakcja druga — 0,3 kg, frakcja trzecia — 0,15 kg, po czym dodaje sie 1 kg alkoholu etylowego (rek¬ tyfikat 96%), ogrzewa do temperatury 50°C sta¬ rannie mieszajac i miesza z iloscia 8,55 kg soli kuchennej (warzoriki), ucierajac mase w gniotow¬ niku, a otrzymany produkt wsypuje sie do mie¬ szadla prózniowego, w którym znajduje sie 40 kg soli kuchennej (warzonki) i starannie miesza sie przez 60 minut, przy cisnieniu 10 mm Hg.Otrzymany produkt jest 2% roztworem srodka wedlug wynalazku naniesionym na sól kuchenna i znajduje zastosowanie przede wszystkim do kiel¬ bas, zwlaszcza fermentowanych, ryb itp.Przyklad VII: Frakcje otrzymane w przy¬ kladzie II miesza sie ze soba w nastepujacych ilosciach wagowych: frakcja pierwsza — 1 kg, frakcja druga — 0,4 kg, po czym dodaje sie 1 kg al¬ koholu etylowego i mieszanine starannie miesza, podnoszac jej temperature do 50°C, po czym do¬ daje 8,6 kg masla uprzednio odwodnionego i ogrza¬ nego do temperatury 60°C. Mieszanine przenosi sie do prózniowego aparatu wyparnego, opisanego w przykladzie V i pracujacego przy tych samych pa¬ rametrach.Otrzymany produkt znajduje zastosowanie prze¬ de wszystkim w przemysle mleczarskim i serowar- skim, gdzie rozciencza sie go czterokrotna iloscia wagowa masla na drodze starannego wymieszania.Przyklad VIII: Frakcje otrzymane w przy¬ kladzie nr IV miesza sie ze soba w nastepuja¬ cych ilosciach wagowych: frakcja pierwsza — 1 kg, frakcja druga — 0,15 kg, miesza starannie ze soba, dodaje 0,05 kg emulgatora i miesza w emul¬ gatorze z 8,7 kg solanki peklujacej nastrzykowej.Otrzymana emulsja znajduje zastosowanie przede wszystkim przy produkcji duzych elementów mie¬ sa czy ryb, majacych nabrac cech wedzonego pro¬ duktu, np. szynka, losos.Przyklad IX: Frakcje otrzymane jak w przy¬ kladzie IV miesza sie ze soba w nastepujacych ilos¬ ciach: frakcja pierwsza — 1 kg i frakcja trzecia — 0,1 kg dodajac 0,05 kg stabilizatora emulsji (le¬ cytyny) i po wymieszaniu w emulgatorze dodaje do kultur drobnoustrojów (bakterie kwasu mleko¬ wego) w celu hamowania wzrostu szczepów nie¬ pozadanych. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL