Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia umozliwiajacego szybki i eko*- nomiczny wyrób pali betonowych doklad¬ nie ubitych na calej swej wysokosci.Zgodnie z wynalazkiem, w oslonie pa¬ la od chwili rozpoczecia wbijania urza¬ dzenia w grunt jest umieszczony narzad niezbedny do ubijania betonu, t. j. ubijak.Podczas ubijania betonu ubijak i oslone podnosi sie naprzemian kolejno na wyso¬ kosc czesci wykonywanego pala, przyczem oslone podnosi sie, podczas gdy ubijak podniesiony uprzednio ubija beton.Podczas wbijania oslony w ziemie, u- bijak moze sluzyc do wbijania trzewika o- raz tejze oslony, a to dzieki temu, ze górna czesc ubijaka stanowi rodzaj kowadla i wówczas opiera sie o górna czesc tej oslo¬ ny. Ubijak wbija oslone pod wplywem u- derzen kafaru parowego, lub poruszanego sprezonem powietrzem lub kafaru swobod¬ nie spadajacego.Podczas betonowania wolna prze*- strzen, utworzona wewnatrz oslony pod u- bijakiem w czasie jego podniesienia, wy¬ pelnia sie samoczynnie betonem, opadaja¬ cym z zapasowej przestrzeni w oslonie.Te wolna przestrzen zapasowa mozna otrzymac w sposób trojaki: badzto zuzyt- kowujac pierscieniowy luz miedzy oslona a ubijakiem, badz tez wykorzystujac luz miedzy oslona a kadlubem ubijaka orazpusta przestrzen, zawarta wewnatrz ubija¬ ka, bAidz ¦wreszcie ^uzytkowujac tylko wol¬ na przestrzen wewnatrz kadluba ubijaka.Do przestrzeni zapasowej beton dopro¬ wadza sie przez otwór znajdujacy sie w górnej czesci oslony, Zgodnie z wynalazkiem w chwili pod¬ noszenia ubijaka uderza on swa górna cze¬ scia czyli kowadlem o babe kafaru, dzieki czemu beton, zawarty w przestrzeni zapa¬ sowej ulega wstrzasnieniu i spulchnieniu, co jest korzystne z tego wzgledu, iz beton ten bywa czesto zbyt zwarty, aby mógl sie usunac nadól.Prócz tego przewidziane sa srodki do spulchniania betonu w przestrzeni zapaso¬ wej i przyspieszania jego spadku nadól podczas podnoszenia ubijaka, naprzyklad w tym celu sluza nierównosci i wystepy na ubijaku wzglednie drapacze, dajace sie u- suwac. W razie, gdy komora zapasowa zawarta jest wewnatrz ubijaka mozna zastosowac narzad przemocowany do oslo¬ ny i spychajacy beton podczas podnosze¬ nia ubijaka.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku.Fig. 1 —5 przedstawiaja schematycz¬ nie rozmaite okresy wykonywania pala; fig. 6 i 7 przedstawiaja w wiekszej skali wierzcholek i podstawe przyrzadu wedlug wynalazku przed wbiciem go w ziemie; fig. 8, 10 i 9, II przedstawiaja odmiany urza¬ dzenia wedlug wynalazku w przekrojach podluznych i poprzecznych wzdluz pla¬ szczyzn X — X oraz XI — XI (na fig. 8 i 9j; fig. 12 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku, w którem sam ubijak zawiera zbiornik zapasowy do betonu, a fig. 13 — przekrój poprzeczny tegoz urzadzenia w plaszczyznie XIII — XIII (na fig. 12); fig. 14 przedstawia urzadzenie wedlug wyna¬ lazku, w którem sam ubijak stanowi zbior¬ nik zapasowy do betonu, a fig. 15 — prze¬ krój tegoz urzadzenia w plaszczyznie XV"— XV (na fig. 14), fig. 16 przedstawia urza¬ dzenie, w którem ubijak zawiera zapaso¬ wy zbiornik betonu.Fig. 1 przedstawia polozenie czesci przyrzadu w chwili rozpoczecia wbijania oslony w grunt. Oslona 1 styka sie z trze¬ wikiem 2, na którym opiera sie ubijak 4, którego górna czesc stanowi kowadlo 3, po którem uderza, baba 5. Kowadlo 3 opiera sie na oslonie 1. Do wbijania oslony 1 mo¬ ze byc uzyty kafar parowy, albo kafar po¬ ruszany sprezonem powietrzem, albo tez kafar o swobodnym spadku.Trzewik 2, oslona 1 oraz ubijak 4 za¬ glebiaja sie jednoczesnie az do chwili o- siagniecia polozenia uwidocznionego na fig. 2. Wtedy przez otwór 6 oslony 1 wsy¬ puje sie beton do przestrzeni 19, zawartej miedzy oslona 1 a ubijakiem 4. W celu u- bijania betonu, ubijak 4 podnosi sie na wy¬ sokosc od 50 cm do 200 cm. Beton wypel¬ nia wtedy caly przekrój oslony 1 do od¬ powiedniej wysokosci, jednakze ponizej ubijaka.Fig. 3 uwidocznia ten wlasnie przebieg pracy. Przy takiem polozeniu poszczegól¬ nych czesci urzadzenia uruchomia sie ba¬ be 5, zapomoca której wbija sie ubijak 4.W ten sposób osiaga sie dokladnie ubicie betonu, znajdujacego sie pod ubijakiem.W miare ubijania betonu wyciaga sie jednoczesnie stopniowo z gruntu oslone 1 zapomoca dzwigu, wskutek czego wierz* cholek tej oslony zbliza, sie stopniowo do kowadla 3, opuszczajacego sie pod dziala¬ niem baby 5. Ten okres pracy uwidocznia fig. 4.Ubijak 4 i oslona 1 zajmuja zaraz po¬ tem wzgledem siebie ponownie polozenie analogiczne do polozenia uwidocznionego na fig. 2. Wtedy natychmiast przerywa sie ruch baby, przyczem ustaje takze i ruch oslony 1. Ubijak 4, jak równiez ko¬ wadlo 3, oraz baba 5, stanowiace calosc, zostaja nastepnie ponownie podnoszone, — 2 —azeby umozliwic nasypanie nowej ilosci betonu pod ubijak 4.W chwili, gdy ubijak 4 podnosi sie, mozna celem wstrzasniecia zespolu ude¬ rzyc kilkakrotnie baba 5, wskutek czego beton znajdujacy sie w pierscieniowej przestrzeni miedzy oslona 1 a ubijakiem 4 zostanie spulchniony i opadnie na dno oslony 1 pod ubijak 4.Dalszy przebieg pracy jest podobny do powyzej opisanego, przyczem ubijak 4 za¬ glebia sie zapomoca baby 5, a jednocze¬ snie podnosi sie oslone 1, która musi na¬ potkac kowadlo ubijaka 4.W przykladach wykonania wynalazku, uwidocznionych na rysunkach, trzewik 2, który moze byc betonowy, pozostawiony jest w ziemi.Fig/ 6 przedstawia wykonanie górnej czesci ubijaka 4 i oslony /. Na figurze tej uwidoczniony jest sposób wykonania otwo¬ ru zasypowego 6 wedlug wynalazku u wierzcholka oslony /. Liny 7, przeznaczo¬ ne do wyciagania oslony 1, jak równiez i liny 18, przeznaczone do wyciagania ubi¬ jaka 4 i kowadla 3, na którem znajduje sie baba 5, przedstawione sa schematycznie na fig. 6.Na fig. 7 przedstawione sa schematycz¬ nie dolne czesci oslony 1 oraz ubijaka 4, jak równiez powierzchnie wzdluz których przylegaja te czesci do trzewika 2 podczas wbijania tego ostatniego do ziemi. Do pra¬ widlowego prowadzenia ubijaka 4 we¬ wnatrz oslony 1 sluza wystepy prowadni¬ cze 8 i 9, umieszczone u dolu i u góry tych czesci. Wystepy 8 (w ilosci np. trzech) u- mocowane sa na oslonie 1, zas wystepy 9 osadzone sa na ubijaku 4, przyczem jest ich cztery.Beton zawarty w pierscieniowej prze¬ strzeni 19 jest ubijany pod dzialaniem ci¬ snienia, jakie wywiera na niego ubijak 4, wskutek czego czesc jego zostaje wypy¬ chana do góry do przestrzeni pierscienio¬ wej 19, czesc zas stlacza sie w dolnej cze¬ sci oslony. Podczas podnoszenia ubijaka 4 beton moze sie zatrzymywac i niecalko¬ wicie opadac do próznej przestrzeni, znaj¬ dujacej sie pod ubijakiem 4. Aby temu za¬ pobiec, ubijak 4 jest zaopatrzony badzto w zeby 11 (fig. 8) o podstawie trójkatnej, badz tez w wystepy 10 (fig. 9). Wystepy te umieszczone sa na ubijaku 4 w pewnych odstepach, dostatecznych do zapewnienia swobodnego opadania betonu wdól.Trzpienie 12 (fig. 10), umieszczone na ubi¬ jaku 4, powoduja mieszanie skladników betonu podczas jego wsypywania do prze¬ strzeni 19. Trzpienie 13 (fig- 8) i 14 (fig. 9) mozna zblizac lub oddalac od osi ubijaka 4 zapomoca urzadzenia kierowanego z ze¬ wnatrz i umieszczonego przy glowicy ubija¬ ka, wskutek czego wystepy te lub trzpienie, poruszajac sie w betonie zawartym w prze¬ strzeni 19, powoduja dostateczne spulch¬ nianie tego betonu i umozliwiaja opadanie jego pod ubijak 4.Trzpienie 13 i 14 rozrzadzane sa w ten sposób, ze ich konce zblizaja sie do srod¬ ka ubijaka podczas jego podnoszenia, na¬ tomiast oddalaja sie od osi ubijaka 4 i wchodza do przestrzeni 19 podczas opu¬ szczania ubijaka 4, dzieki czemu beton o- pada.Trzpienie 13 sa poruszane zapomoca klina 20 (fig. 8), przymocowanego do draz¬ ka kierowniczego 21 i umieszczonego o- siowo miedzy powierzchniami skosnemi tych trzpieni. Trzpienie te 13, pod dziala¬ niem sprezyn sa stale przyciagane w kie¬ runku osi.Jedne konce trzpieni 14 sa przymoco¬ wane do drazka kierowniczego 21, drugie zas konce opieraja sie o prowadnice 22.Drazek kierowniczy 21 moze byc oczy¬ wiscie napedzany w dowolny sposób. Jego górna czesc znajdujaca sie w kowadle 3 moze byc np. zebatka, poruszana zapomoca kola zebatego, osadzonego na wale 17, u- — 3 —mieszczonym w kowadle 3 i poruszanym np, zapomoca korby lub lancucha.Drazek 21 mozna oprócz tego umiescic w ten sposób ruchomo wzgledem ubijaka 4, aby drazek ten zmienial swoje poloze¬ nie wzgledem ubijaka 4 wtedy, gdy o ten ostatni uderza baba, W tym celu wystarczy drazek ten wykonac w ten sposób, by da¬ zyl on stale do wystawania ponad górna powierzchnie kowadla. Podczas podno¬ szenia kowadla 3, mozna po niem kilka¬ krotnie uderzyc baba, wskutek czego u- rzadzenie podlega wstrzasowi, który po¬ woduje opadanie betonu w przestrzeni 19.Kowadlo moze byc zaopatrzone w rur¬ ke 16 (fig, 12), której wylot znajduje sie u podstawy ubijaka 4, a która sluzy do do¬ prowadzania wody do betonu, podczas be¬ tonowania, albo tez jej wtryskiwania pod trzewik 2 podczas wbijania oslony 1.Ubijak 4 moze byc wydrazony, to jest moze byc wykonany z rury, W tym przy¬ padku moze on sluzyc jako zbiornik za¬ pasowy, W dolnej swej czesci ubijak moze posiadac klapke 15 (fig., 12), która otwie¬ rajac sie pozwala na swobodne przedosta¬ wanie sie betonu do próznej przestrzeni, znajdujacej sie pod ubijakiem 4.Dolna czesc wydrazonego slupa, two¬ rzaca zbiornik zapasowy (fig. 14), moze posiadac otwarty wylot, wykonany w ten sposób, aby podczas ubijania betonu nie przedostawal sie on zpowrotem do wne¬ trza ubijaka, czemu zapobiega dostatecz¬ nie zwarta warstwa betonu w otworze.Warstwe te podczas podnoszenia ubijaka mozna rozbijac zapomoca uderzen baba, powodujac jednoczesnie spulchnianie be¬ tonu zawartego w ubijaku i otwierajac dol¬ ny jego wylot do nowego ladunku betonu.Otwór 28 w dolnej czesci wydrazonego ubijaka moze sie znajdowac w wiencu 30 nasadzonym na ten ubijak i moze byc zwe¬ zony jak to uwidocznia fig, 14, W wykonaniu wedlug fig, 14 i 15 ubi¬ jak stanowi zbiornik zapasowy do betonu.W górnej czesci oslony 1 umieszczony jest lej zasypowy 22, przez który wsypuje sie beton do ubijaka 4.Czesc 23 leju zasypowego 22 przenika do wnetrza ubijaka 4.Lej zasypowy 22 sluzy oprócz tego do podtrzymywania narzadu 25, którego dol¬ na czesc 29 posiada ksztalt zgarniacza, który spycha beton podczas podnoszenia ubijaka 4 w oslonie 1.Fig, 16 przedstawia urzadzenie, w któ- rem rura 1 jest zaopatrzona w przedluze¬ nie 26, przyczem beton dostaje sie do ubi¬ jaka 4 przez otwór 27 wykonany posrod¬ ku kowadla, a nie tak, jak w powyzej opi¬ sanych przykladach wykonania, w których beton byl dosypywany do pierscieniowej przestrzeni pomiedzy oslona 1 i ubijakiem 4, wzglednie bezposrednio do ubijaka 4, Wedlug wynalazku przestrzen lub przestrzenie, stanowiace zbiorniki zapaso¬ we do betonu, moga miec przekrój nieco zwiekszajacy sie ku dolowi, aby w ten sposób ulatwic opadanie betonu wdól.Jezeli zbiornik zapasowy zawarty jest we wnetrzu ubijaka, wówczas wydrazenie tego ostatniego moze byc stozkowate.Stosunek dlugosci oslony 1 do dlugo¬ sci ubijaka 4 moze byc rózny, zaleznie od warunków tak, iz jesli kowadlo 3, polaczo¬ ne z ubijakiem 4, opiera sie o oslone 1, to dolna czesc tego ubijaka 4 moze znajdo¬ wac sie powyzej wzglednie ponizej dolnej czesci oslony 1 badz tez na jednym z nia poziomie. PL