PL99549B1 - Srodek do ochrony surowych skor i welny - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do ochrony surowych skór i welny.Wiadomo, ze surowce w przemysle skórzanym i futrzarskim a zwlaszcza zawierajace glównie bialko skóry suche, z welna lub bez;, skórki futer i solone skóry, a takze surowa welna sa narazone w czasie przymusowego dlugiego skladowania na rózne szkodliwe wplywy. Rózne owady jak np. chrzaszcz ryzowy, mole i ich larwy, a takze gry¬ zonie, przede wszystkim myszy moga powodowac znaczne szkody.W celu zapobiegania szkodom wywolanym przez owady, surowe skóry traktuje sie róznymi srod¬ kami. Do tego celu stosowany srodek nie powi¬ nien byc zbyt toksyczny, rozprowadzony na po¬ wierzchni skóry musi wywolywac zadane dziala¬ nie ochronne, nie powinien jednak wywolywac zadnych trwalych zmian i powodowac zadnych trudnosci przy dalszej obróbce skóry oraz powi¬ nien dawac sie usuwac bez sladu.Dla zmniejszenia szkód wywolywanych przez owady od dawna stosuje sie srodki odstraszajace (repellenty).Najbardziej rozpowszechnionym srodkiem do te¬ go celu jest naftalina, która jest tania, praktycz¬ nie nieszkodliwa dla ludzi i nieszkodliwa równiez dla surowej skóry. Naftalina jednak i podobne srodki odstraszajace nie zapewniaja wystarczajacej ochrony przed owadami, nawet wtedy, gdy w cza- 2 sie skladowania zabieg ochronny powtarza sie 2—3 razy. .Usilowano równiez zamiast srodków odstrasza¬ jacych stosowac zwiazki o dzialaniu insektobój- czym. Najbardziej znanym przedstawicielem tych zwiazków jest p^-dwuchlorodwufenylotrójchloro¬ etan znany jako DDT. Srodek ten z powodzeniem stosowano do ochrony przeciw owadom dlugo skladowanych skór surowych. Równiez DDT ma jednak ta^ wade, ze zmniejszajac ilosc uszkodzen wywolanych przez owady nie niszczy calkowicie, nawet przy 2—3-krotnym powtarzaniu, owadów i ich larw. Wadliwe prócz.tego jest, ze DDT jest trujacy i akumuluje sie w ciele ludzkim, co do¬ prowadzilo do zakazu stosowania DDT prawde w calym swiecie.Inne zwiazki owadobójcze, np. pochodne fenolu nie moga byc stosowane do skór surowych, ponie¬ waz wywoluja w nich trwale zmiany.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedostat¬ ków, a zadaniem technicznym wiodacym do tego celu jesit opracowanie srodka do ochrony suro¬ wych skór i welny.Srodek wedlug wynalazku zawiera jako sklad¬ nik odstraszajacy — naftaline, w ilosci 70—95% oraz organiczna pochodna estru kwasu fosforowe¬ go w ilosci 1—10% oraz dodatkowo w stosunku do skladników czynnych 3—10% wody i 1—10% srodka ulatwiajacego rozprowadzenie.Sposób wytwarzania srodka wedlug wynalazku 99 5493 99 549 4 polega na tym, ze wymienione wyzej substancje czynne miesza sie ze srod'kaimi ulatwiajacymi jednorodne rozprowadzanie z woda, wykonujac preparat za pomoca mieszania.Laczne zastosowanie obu wymienionych sub¬ stancji czynnych jest nowe i zapewnia w specjal¬ nej grupie materialowej skór surowych, sikorek futerkowych i welny surowej skuteczna ochrone przed szkodnikami.Jak to wykazano jednoznacznie pomiarami pod¬ czas dlugotrwalego skladowania, dzialanie obu srodków.wykazuje efekt synergetyczny.Jako pochodne organiczne estru kwasu fosforo¬ wego stosuje sie zgodnie z wynalazkiem srodki owadobójcze, które przy podawaniu doustnym szczurom wykazuja zamierzona wartosc LDs0 po¬ nad 500 mg/kg, naleza wiec do slabych trucizn.- Jako przyklady, zwiazków stosowanych w srodku wedlug wynalazku mozna wymienic nastepujace: fosfonian 0,0-dwumetylo-l-hydroksy-2,2,2-trójchloro- etylu, fosfonian 0,0-dwumetylo-/2,2,2-trójchloro/-n- -butyroksyetylu, tiofosfonian 0,0-dwumetylo-O-fc)- -bromo-2,5^dwuichlorofenylu itd.Srodek wedlug wynalazku w postaci proszku zawiera obok substancji czynnych srodek ulatwia¬ jacy jednorodne rozprowadzanie w ilosci 1—10%.Srodkiem tym w pierwszym rzedzie moga byc naturalne maczki mineralne np. talk, kaolin, ben¬ tonit itd. mozna jednak stosowac równiez synte¬ tyczny kwas krzemowy, tlenek glinu lub inne obojetne dla skóry i skórek futerkowych, latwo usuwalne, drobnoziarniste substancje o duzej po¬ wierzchni.Srodek wedlug wynalazku zawieja równiez 3—10°/o wody. Ta zawartosc wody zapobiega po¬ wstawaniu pylu przy wytwarzaniu i stosowaniu.Z drugiej strony zawartosc wody powoduje okres¬ lony stan fizyko-chemiczny preparatu, w którym dzialanie synergetyczne — przede wszystkim przez wplyw wspólczynników rozpuszczalnosci jak rów¬ niez warunków adsorpcji przejawia sie szczególnie silnie.Srodek wedlug wynalazku zawiera ewentualnie jeszcze dalsze dodatki.Sposób wytwarzania srodka wedlug wynalazku polega na tym, ze 70—95% naftaliny, 1—10% estru kwasu fosforowego o dzialaniu owadobójczym i 1—10% srodka ulatwiajacego jednorodne rozpro¬ wadzanie preparatu miesza sie ze soba i podczas mieszania dodaje sie 3—10% wody. Substancje czynne i wypelniacze umieszcza sie w kotle lub bebnie homogenizacyjnym lub innym aparacie o dobrym dzialaniu mieszajacym, przy czym wode wtryskuje sie równomiernie w czasie mieszania.Brzy stosowaniu, srodek wedlug wynalazku na¬ nosi sie .korzystnie przez posypywanie na po- wierchnie skóry surowej. Srodek korzystnie sto¬ suje sie w ilosci 10—50 g/m2.W przypadku surowej welny skladowanej w be¬ lach na powierzchnie beli o wadze 200—250 kg stosuje sie okolo 250-=--450 g preparatu.Dzialanie srodka wedlug wynalazku przewyzsza dzialanie wszystkich podobnych, znanych srodków.Czysta naftaline musi sie stosowac w ilosci 1,5—2,5 razy wiekszej i zabieg pawtarzac 2—3 krotnie w czasie skladowania a oprócz tego nie osiaga sie pelnej ochrony. Równiez przy uzyciu DDT rozpro- • wadzanie przeprowadza sie 2—3-ikrotnie skutkiem czego znacznie wieksza ilosc zwiaizku owadobój- • czego dostaje sie na powierzchnie surowej skóry, niz to ma miejsce przy stosowaniu srodka wedlug wynalazku, pomimo to ochrona za pomoca DDT jest niewystarczajaca.Stosujac srodek wedlug wynalazku mozna unik- io nac szkód wywolywanych przez owady i larwy owadów za pomoca jednego pojedynczego rozpro¬ wadzenia w ciagu calego czasu *skladowania. Po- " czatkowe szkody wywolane przez owady calkowi¬ cie zostaja wstrzymane 'po uplywie 24 godzin.Srodkiem wedlug wynalazku niszczy sie prócz tego muchy w pomieszczeniach skladowych, co stanowi rozwiazanie waznego zagadnienia zdrowotnego.Dotychczas stosowane srodki nie wykazuja tego efektu. Zapobiega sie równiez szkodom powodo- wanym przez myszy, co nie osiaga sie zadnym dotychczas stosowanym srodkiem. Skóry jednora¬ zowo potraktowane srodkiem wedlug wynalazku sa po 2—3 miesiecznym skladowaniu calkowicie wolne od owadów i ich larw. Surowe i solone skóry, jak równiez welny nie sa uszkadzane pre¬ paratem przy dalszym przerabianiu. Na powierzch¬ ni skór preparat nie zostawia zadnych trwalych zmian. Toksycznosc preparatu przy uwzglednieniu jego niezwyklej skutecznosci jest zaskakujaco ma- la. Przy dawkowaniu per os u myszy stwierdzo¬ no, ze LD5o = 2000 mg/kg.Ponizej przedstawiono porównawcze badania prowadzone na tworzywach skóropodobnych pod nazwa Biviimpax, Ujpest. 400 larw .moli zebrano z suchej owczej skóry rasy merino pochodzacej ze skladowanych skór, larwy podzielono w grupie zawierajace po 100 larw. Kazda grupe umieszczono w specjalnych naczyniach zawierajacych pozywke w tej samej ilosci i tej samej jakosci i traktowano «o taka sama iloscia róznych badanych zwiazków i obliczono liczbe zniszczonych larw. Stosowano badany zwiazek w ilosci okolo 0,5 g na 100 cm2.Zwiazek badany 1. 100% talku (próba kontrolna) 2. 90% naftaliny * +10% talku ' 3. 5% trichlorfonu +95% talku 4. 90% naftaliny + 5% trichlorfonu | +5% talku Zniszczone larwy 1 dzien 1,5% 62,0% 59,0% 81,0% 2 dzien 2,7% 68,0% 69,0% 89,0% 3 dzien 3,7% '71,0% 70,0% 98,0% | Trichlorfon = fosfonian 0,0-dwumetylo-l-hydro- ksy-2,2,2-trójchloroetylu Ze wzgledu na duzy stopien zniszczenia, który obserwowano juz pierwszego dnia mieszanina nr 4 w postaci pylu, daje zdecydowanie najlepsze wyniki ze wzgledu na prawie calkowite zniszcze¬ nie larw takie same w ciagu 3 dni.Srodek wedlug wynalazku moze byc szeroko sto-99 sowany i- jego aktywnosc jest trwala przez kilka lat. Przy zastosowaniu srodka wedlug wynalazku do ochrony skóry raz w roku, to szkodniki takie jak mole i gryzonie takie jak myszy nie atakuja jej. Skóra taka moze byc nadal stosowana w kus¬ nierstwie nic nie tracac ze swojej jakosci.Srodek wedlug wynalazku wyjasniono blizej w ponizszych przykladach, bez ograniczania wyna¬ lazku do tych przykladów.Przyklad I. 5% fosfonianu 0,0-dwumetylo- -l-hydroksy-2,2,2-trójchloroetylu, 5% talku, 3% wody i 87°/o naftaliny przerabia sie na mieszanine w postaci proszku.Przyklad II. 5°/o fosfonianu 0.0-dwumetylo- -2,2,2-trójchloro-n-burtokisyetyru, 5°/o koalinu, 3°/o wody i 87% naftaliny przerabia sie na mieszanine w postaci proszku.Przyklad III. 5% tiofosfomianu 0,0-diwume- tylo-0-/p-bromo-2,5-dwuchlorofenylu/, 5% bentoni¬ tu, .3% wody i 87% naftaliny przerabia sie na mieszanine w postaci proszku.JSuche, welniste, niewelniste, ewentualnie solone skóry i skórki futerkowe posypuje sie 10—50 g na m2 owodobójczej mieszaniny proszkowej. Po dlu¬ gim czasie skladowania skóry sa calkowicie wolne od uszkodzen spowodowanych przez owady lub gryzonie. Surowa welne prasowana w belach o 549 6 wadze 200—250 kg posypuje sde proszkowym pre¬ paratem w ilosci 250—450 g na bele. Skladowana welna jest równiez po dlugiim czasie skladowania wolna od uszkodzen spowodowanych insektami i gryzoniami.Przyklad IV. s W bebnie homogenizujacym miesza sie w ciagu 20 godzin 900 kg naftaliny. 50 kg fosfonianu 0,0-dwumetylo-l-hydroksy-2,2,2- -tirójchloroetylu i 50 kg talku. Podczas mieszania dodaje sie wtryskujac wode w sposób ciagly {lacznie 100 kg). PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do ochrony surowej skóry i welny przeciw szkodnikom, znamienny tym, ze jako sub¬ stancje czynne zawiera 70—95% naftaliny i 1—10% organicznego estru kwasu fosforowego o dzialaniu owadobójczym oraz dodatkowo w stosunku do skladników czynnych 3—10% wody i 1—10% srod¬ ka ulatwiajacego rozprowadzenie.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako organiczny ester kwasu fosforowego zawiera fosfonian 0,0-dwumetylo-l-hydroksy-2,2,2-trójchloro- etylu. PL