PL69080B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 11.10.1966 Szwajcaria Opublikowano: 20.04.1974 KI. 22a,39/00 MKP C09b 39/00 Wlasciciel patentu: CIBA — Geigy A.G., Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania nowych, nierozpuszczalnych w wodzie barwników azowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych, nierozpuszczalnych w wodzie barwni¬ ków azowych o wzorze 1, w którym B oznacza grupe skladnika biernego z szeregu aniliny, pira- zolonu kwasu barbiturowego lub oksychinoliny, nie zawierajaca grup nadajacych rozpuszczalnosc w wodzie, X oznacza grupe nitrowa, cyjanowa, grupe estru kwasu karboksylowego, grupe amidu kwasu karboksylowego, grupe alkilosulfonylowa lub trój- fluorometylowa, jeden z podstawników Y oznacza grupe fenoksylowa, fenyloalkoksylowa, fenylome- rkapto, fenyloalkilomerkapto, fenylowa lub fenylo- alkilowa, a drugi z podstawników Y oznacza atom wodoru, grupe alkilowa, alkoksylowa, fenoksylo¬ wa, fenyloalkoksylowa, fenylomerkapto, fenyloal¬ kilomerkapto, fenylowa lub fenyloalkilowa, lub oznacza podstawnik drugiego rodzaju, przy czym tylko jeden z podstawników Y moze oznaczac gru¬ pe fenoksylowa lub fenyloalkoksylowa.Sposób wytwarzania nowych barwników o wzo¬ rze 1, w którym B, X i Y maja wyzej podane znaczenie, polega wedlug wynalazku na tym, ze zwiazek dwuazowy aminobenzenu o wzorze 2, w którym X i Y maja wyzej podane znaczenie, sprzega sie ze skladnikiem biernym z szeregu ani¬ liny, pirazolonu, kwasu barbiturowego lub oksy- chinoliny, nie zawierajacym grup nadajacych roz¬ puszczalnosc w wodzie.Do podstawników Y oznaczajacych podstawniki drugiego rodzaju zalicza sie na przyklad grupe cy- 25 30 2 janowa, grupe estru kwasu karboksylowego, gru¬ pe amidu kwasu karboksylowego, grupe trójfluo- rometylowa, a zwlaszcza grupe nitrowa.Szczególnie korzystne jako skladnik czynny sa zwiazki dwuazowe aminobenzenu o wzorze 2, w którym X oznacza grupe nitrowa, a Y ma wyzej podane znaczenie.Do aminobenzenów o wzorze 2 zalicza sie na przyklad: l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen, l-amino-2-fenoksy-4-cyjanobenzen, l-amino-2-fenoksy-4-karbometoksybenzen, l-amino-2-p-chlorofenoksy-4-nitrobenzen, l-amino-2-o-metylofenoksy-4-nitrobenzen, l-amino-2-benzyloksy-4-nitrobenzen, l-amino-2-fenylomerkapto-4-nitrobenzen, l-amino-2-benzylomerkapto-4-nitrobenzen, 1 -amino-2-fenylo-4-nitrobenzen, l-amino-2-benzylo-4-nitrobenzen, l-amino-2,5-dwa(fenylomerkapto)-4-nitrobenzen, l-amino-3-fenoksy-4-nitrobenzen, l-amino-3-fenylomerkapto-4-nitrobenzen, l-amino-3-fenoksy-4-nitro-6-metylobenzen, l-amino-2-metoksy-4-nitro-5-fenoksybenzen.Jako skladniki bierne stosuje sie korzystnie ami- nobenzeny lub pirazolany sprzegajace sie w polo¬ zeniu para do grupy aminowej, a zwlaszcza aminy o wzorze 3, w którym R1 oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe alkilowa, acyloaminowa, fe¬ noksylowa, fenylomerkapto, fenylowa lub trójflu- 69 0803 69 080 4 orometylowa, R2 oznacza atom wodoru, grupe alki¬ lowa lub alkoksylowa, a kazdy z podstawników R3 i R4 oznacza atom wodoru lub ewentualnie podstawiona grupe alkilowa, zwlaszcza grupe ety¬ lowa ewentualnie podstawiona atomem chlorowca 5 grupe hydroksylowa, alkoksylowa, cyjanoalkoksy- lowa, acyloksylowa, cyjanowa, karbalkoksylowa lub karbamidowa.Do aminobenzenów stosowanych jako skladnik bierny zalicza sie na przyklad: 10 anilina, 3-metyloanilina, 3-metylo-6-metoksyanilina, 3-fenoksyanilina, 2-metoksy-5-fenoksyanilina, is N-metyloanilina, N-etyloanilina, N-cyjanoetyloanilina, N-cyjanoetoksyetyloanilina, N-cyjanoetoksyetylo-5-acetyloaminoanilina, 20 N-cyjanoetoksyetylo-2-metoksy-5-acetyloamino- anilina, N,N-dwuetyloanilina, N,N-dwuetylo-3-metylo-anilina, N,N-dwuetylo-2-metoksy-5-metylo-anilina, 25 N,N-dwuetylo-5-acetyloamino-anilina, N,N-dwuetylo-2-metoksy-5-acetyloaminoanilina, N,N-dwuetylo-2-metoksy-5-fenoksyanilina, N-etylo-N-cyjanoetyloanilina, N-etylo-N-cyjanoetylo-3-metyloanilina, 30 N-etylo-N-cyjanoetylo-2-metoksy-5-metyloanilina, N-etylo-N-cyjanoetylo-3-acetyloamino-anilina, N-etylo-N-cyjanoetylo-2-metoksy-5-acetyloamino- anilina, N-etylo-N-cyjanoetylo-3-fenoksyanilina, 35 N-etylo-N-cyjanoetylo-2-metoksy-5-fenoksyanilina, N-etylo-N-cyjanoetylo-2-metoksy-5-fenylomerka- ptoanilina, N-etylo-N-acetoksyetyloanilina, N-etylo-N-acetoksyetylo-3-metyloanilina, 40 N-etylo-N-acetoksyetylo-3-propionyloaminoanilina, N-etylo-N-acetoksyetylo-3-fenoksyanilina, N-etylo-N-acetoksyetylo-2-metoksy-5-fenoksyani- lina, N-hydroksyetylo-N-cyjanoetyloanilina, 45 N-hydroksyetylo-N-cyjanoetylo-3-metyloanilina, N-hydroksyetylo-N-cyjanoetylo-3-acetyloamino- anilina, N,N-dwa-hydroksyetylo-3-metyloanilina, N,N-dwa-cyjanoetylo-anilina, 60 N,N-dwa-cyjanoetylo-3-metyloanilina, N,N-dwa-cyjanoetylo-2-etoksy-5-fenoksyanilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-anilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-3-metyloanilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-2-metoksy-5-metyloanilina, s5 N,N-dwa-acetoksyetylo-5-acetyloaminoanilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-2-metoksy-3-acetyloamino- anilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-3-fenoksyanilina, N,N-dwa-acetoksyetylo-2-metoksy-5-fenoksyanilina. 60 Z szeregu pirazolonów jako skladnik bierny szczególnie interesujace sa takie zwiazki o wzorze 4, w którym R5 oznacza atom wodoru, grupe alki¬ lowa lub fenylowa, a R6 oznacza grupe alkilowa lub karboalkoksylowa. 65 Do pirazolonów stosowanych jako skladnik bier¬ ny zalicza sie na przyklad: 3-acetylo-pirazolon-5, 3-karbometoksypirazolon-5, 3-karboetoksypirazolon-5, 1-fenylo-3-metylopirazolon-5, 1-p-chlorofenylo-3-metylopirazolon-5, l-(2',5'-dwuchlorofenylo)-3-metylopirazolon-5.Dwuazowanie skladników dwuazowych mozna prowadzic w znany sposób, na przyklad za pomoca kwasu mineralnego, zwlaszcza solnego i azotynu sodowego, lub na przyklad w roztworze kwasu nitrozylosiarkowego w stezonym kwasie siarko¬ wym.Sprzeganie mozna prowadzic równiez znanymi sposobami, na przyklad w srodowisku slabo alka¬ licznym, obojetnym do kwasnego, ewentualnie w obecnosci octanu sodowego lub substancji buforo¬ wych zwykle wplywajacych na szybkosc sprze¬ gania, lub w obecnosci katalizatorów, takich jak pirydyna wzglednie jej sole.Wytworzone barwniki moga byc po reakcji sprzegania latwo wyodrebnione z mieszaniny rea¬ kcyjnej, na przyklad na drodze odsaczenia, po¬ niewaz sa praktycznie nierozpuszczalne w wodzie.Nowe barwniki sa stosowane jako pigmenty i nadaja sie szczególnie do barwienia i drukowa¬ nia wyrobów, zwlaszcza wlókien i tkanin, na przy¬ klad na osnowie octanu celulozy i pliamidów, korzystnie na osnowie aromatycznych poliestrów.Uzyskuje sie w ten sposób silne wybarwienia o doskonalej odpornosci, zwlaszcza na swiatlo, su- blimacje i tarcie.W celu farbowania stosuje sie nowe barwniki korzystnie w postaci dokladnie rozproszonej i barwi w obecnosci dodatku srodków dyspergu¬ jacych, takich jak mydla, lugi posiarczynowe lub syntetyczne srodki piorace, lub dodatku mieszaniny rozmaitych srodków dyspergujacych i zwilzaja¬ cych. Z reguly korzystne jest przeksztalcenie barw¬ nika przed barwieniem w preparat barwnikarski, który zawiera srodek dyspergujacy i dokladnie rozprowadzony barwnik w takiej postaci, ze po rozcienczeniu preparatu woda otrzymuje sie subtelna zawiesine. Takie preparaty barwnikar- skie moga byc otrzymane w znany sposób, na przy¬ klad na drodze wytracenia barwnika z kwasu siarkowego i zmielenia tak otrzymanego szlamu z lugami posiarczynowymi, ewentualnie na drodze zmielenia barwnika w szybkobieznym urzadzeniu mielacym w postaci suchej lub mokrej, z wprowa¬ dzeniem lub bez wprowadzania dodatku srodka dyspergujacego podczas przebiegu mielenia.W celu osiagniecia silniejszych wybarwien na wlóknie polietylenotereftalowym okazalo sie ko¬ rzystne dodawanie do kapieli barwiacej srodka speczniajacego lub zwlaszcza prowadzenie procesu barwienia pod cisnieniem w temperaturze ponad 100°C, na przyklad w temperaturze 120°C. Jako srodki speczniajace odpowiednie sa aromatyczne kwasy karboksylowe, na przyklad kwas benzo¬ esowy lub salicylowy, fenole, takie jak o- lub p-hydroksydwufenyl, aromatyczne chlorowco- zwiazki, takie jak chlorobenzen, o-dwuchlorobenzen lub trójchlorobenzen, fenylokarbinol, fenylornety-69 080 lokarbinol lub dwufenyl. Przy barwieniu pod cis¬ nieniem okazalo sie korzystne slabe zakwaszanie kapieli, na przyklad na drodze dodawania slabego kwasu, takiego jak kwas octowy.Nowe barwniki, dzieki swej odpornosci na al¬ kalia nadaja sie takze do barwienia sposobem tak zwanego termicznego utrwalania, wedlug którego tkanine przeznaczona do barwienia impregnuje sie w temperaturze najwyzej 60°C wodna zawiesina barwnika zawierajaca 1—50% mocznika i zagesz¬ czacz, zwlaszcza alginian sodowy, i w znany spo¬ sób wyzyma. Korzystnie wyzyma sie tkanine tak, aby po zaimpregnowaniu zatrzymywala ona ciecz barwiaca w ilosci 50—100% swego poczatkowego ciezaru.Tak zaimpregnowana tkanine, korzystnie po uprzednim wysuszeniu na przyklad strumieniem goracego powietrza, ogrzewa sie w temperaturze powyzej 100°C, na przyklad w temperaturze 180—220°C, w celu utrwalenia barwnika.Wspomniany juz sposób termicznego utrwalania jest szczególnie przydatny przy barwieniu tkanin mieszanych na osnowie wlókien poliestrowych i celulozowych, zwlaszcza bawelny. W takim przy¬ padku stosuje sie ciecz napawajaca, która oprócz barwników wytworzonych sposobem wedlug wy¬ nalazku zawiera jeszcze barwniki nadajace sie do barwienia bawelny, zwlaszcza barwniki kadziowe lub reaktywne, to znaczy barwniki utrwalajace sie na wlóknie celulozowym przez tworzenie wia¬ zania chemicznego, a wiec przykladowo barwniki zawierajace reszte chlorotriazynowa lub chloro- diazynowa. W tym ostatnim przypadku okazalo sie korzystne wprowadzanie do roztworu napawajace¬ go srodka wiazacego kwas, na przyklad weglanu, fosforu, boranu lub nadboranu metalu alkalicznego, albo mieszaniny tych srodków. Przy stosowaniu barwników kadziowych niezbedne jest po cieplnej obróbce napawanej tkaniny, traktowanie jej wod¬ nym alkalicznym roztworem srodka redukujacego zwyczajowo stosowanego w barwieniu kadziowym.Barwniki wedlug wynalazku dzieki ich dobrej ochronie na welne nadaja sie równiez doskonale do barwienia tkanin mieszanych z wlókien polie¬ strowych i welny.Otrzymane wybarwienia poddaje sie dalszej ko¬ rzystnej obróbce na przyklad na drodze ogrzewa¬ nia w wodnym roztworze srodka pioracego nie zawierajacego jonów.Barwniki te moga byc nanoszone na drodze dru¬ kowania zamiast na drodze impregancji. W tym celu stosuje sie na przyklad farbe drukarska, która oprócz znanych pomocniczych srodków drukar¬ skich, takich jak srodki zwilzajace i zageszczacze, zawiera dokladnie rozprowadzony barwnik, ewen¬ tualnie zmieszany z jednym z wyzej wspomnianych barwników do bawelny i ewentualnie zawiera mo¬ cznik i/lub srodek wiazacy kwas.Podane nizej przyklady objasniaja blizej sposób wedlug wynalazku, przy czym w przykladach tych, o ile nie podano inaczej, czesci oznaczaja czesci wagowe, procenty oznaczaja procenty wagowe, a temperature podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. 2,3 czesci l-amino-2-fenoksy-4- -nitrobenzenu rozpuszcza sie w 45 czesciach lodo¬ watego kwasu octowego i wkrapla w temperaturze 15—20°C do roztworu 0,7 czesci NaN02 w 10 cze¬ sciach kwasu siarkowego, zadanego uprzednio 15 5 czesciami lodowatego kwasu octowego. Po zakon¬ czeniu dwuazowania nadmiar azotynu rozklada sie, a roztwór w temperaturze 0—10°C i wobec od¬ czynu o wartosci pH=7—8, wkrapla sie do roztwo¬ ru 1,8 czesci l-fenylo-3-metylo-pirazolonu-5 w 150 10 czesciach alkoholu. W celu calkowitego sprzegnie¬ cia calosc miesza sie, nastepnie barwnik odsacza, przemywa woda i suszy pod próznia. Barwi on wlókno poliestrowe na zólte odcienie o doskonalej trwalosci wobec swiatla i odpornosci na sublimacje. 15 Przepis barwienia: 1 czesc barwnika otrzymane¬ go wedlug niniejszego przykladu miele sie na mo¬ kro z 2 czesciami 50% wodnego roztworu soli so¬ dowej kwasu l,l'-dwunaftylometano-2,2'-dwusulfo- 2Q nowego i nastepnie suszy. Otrzymany preparat barwiacy miesza sie z 40 czesciami 10% wodnego roztworu soli sodowej kwasu N-benzylo-n-fiepta- -decylobenzimidazolodwusulfonowego i dodaje 4 czesci 40% roztworu kwasu octowego. Kapiel bar- 25 wiaca przygotowuje sie przez rozcienczenie tej mieszaniny 4000 czesciami wody. Do kapieli w tem¬ peraturze 50°C wprowadza sie 100 czesci oczysz¬ czonych wlókien poliestrowych, ogrzewa w ciagu pól godziny do temperatury 120—130°C i barwi 30 w tej temperaturze w zamknietym naczyniu w cia¬ gu 1 godziny. Nastepnie wlókna plucze sie. Otrzy¬ muje sie mocne wybarwienie zólte o znakomitej trwalosci wobec swiatla i odpornosci na sublima- cje. 35 Przyklad II. Jesli zamiast podanych w przy¬ kladzie I 1,8 czesci l-fenylo-3-metylo-pirazolonu-5 zastosuje sie 1 czesc 3-metylo-pirazolonu-5, to otrzymuje sie barwnik barwiacy wlókno poliestro¬ we na odcienie zólte o doskonalej trwalosci wo- 40 bec swiatla i odpornosci na sublimacje.Przyklad III. 2,3 czesci l-amino-2-fenoksy- -4-nitrobenzenu rozpuszcza sie w 45 czesciach lodowatego kwasu octowego i wkrapla w tempe- 45 raturze 15—20°C do roztworu 0,7 czesci NaN02 w 10 czesciach kwasu siarkowego, zadanego uprze¬ dnio 15 czesciami lodowatego kwasu octowego. Po zakonczeniu dwuazowania, nadmiar azotynu roz¬ klada sie, a roztwór w temperaturze 0—10°C 50 wkrapla sie do roztworu 2 czesci N,N-dwa-^-cy- janoetyloaniliny w 150 czesciach 80% kwasu oc¬ towego. Calosc miesza sie w ciagu szesciu godzin, mieszanine buforuje sie za pomoca 30% roztworu NaOH, nastepnie chwile miesza, odsacza sie barw- 55 ' nik, przemywa go dokladnie i suszy pod próznia.Barwi on wlókno poliestrowe na pomaranczowe odcienie o doskonalej trwalosci wobec swiatla i odpornosci na sublimacje.W podanej nizej tabeli wyszczególniono inne 60 barwniki, które otrzymuje sie na drodze sprzegania zwiazku dwuazowego aminy podanej w kolumnie I ze skladnikiem biernym podanym w kolumnie II.Wybarwienie otrzymane na wlóknie poliestro- 65 wym podano w kolumnie III tabeli.69 080 Tabela Barw¬ nik nr II III 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen 1 -amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen l-amino-2-fenoksy-4-nitrobenzen 2-(p-nitrofenylo)-4-nitro-anilina 2-(p-nitrofenylo)-4-nitro-anilina 3-fenylomerkapto- 2-chloro-4-nitro-5-tiofenoksy- -anilina 2-fenoksy-4-nitro-anilina 2-fenoksy-4-nitro-anilina 2-metoksy-4-nitro-5-fenylo-anilina 2-metoksy-4-nitro-5-fenoksy- anilina 2-fenoksy-4-nitro-anilina 2-fenoksy-4-nitro-anilina N,N-dwa-cyjanoetylo-3-metylo- -anilina N-cyjanoetylo-N-acetoksy-etylo- -anilina N,N- dwa- acetoksyetyloanilina N,N-dwa-acetoksyetylo-3-mety- loanilina N,N-dwa-acetoksypropyloanilina dwuester propionowy N-dwa-oksyetyloaniliny N-cyjanoetylo-2-metoksy-5-feno- ksyanilina N,N-dwa-acetoksyetylo-2-meto- ksy-5-fenoksy-anilina l-fenylo-3-metylopirazolon N-dwa-/?-cyjanoetylo-anilina 1-fenylo-3-metylo-pirazolon l-fenylo-3-metylo-pirazolon kwas barbiturowy 8-oksychinolina 1 -fenylo-3-metylo-pirazolon N-dwa-/?-cyj anoetyloanilina N-dwa-/?-cyjanoetyloanilina anilina pomaranczowy pomaranczowy szkarlatny czerwony szkarlatny szkarlatny czerwony czerwony zólty pomaranczowy zólty zólty zólty brazowy zólty pomaranczowy pomaranczowy szkarlatny I Barwnik nr 17 wykazuje ponadto dobre powino¬ wactwo do wlókien polipropylenowych zawieraja¬ cych nikiel.Przyklady wytwarzania amin, stanowiacych os¬ nowe skladnika czynnego.Przyklad IV. 3-fenylomerkapto-4-nitro-ani- lina. 17,25 czesci 3-chloro-4-nitro-aniliny rozpusz¬ cza sie w 150 czesciach objetosciowych sulfotlenku dwumetylowego, nastepnie dodaje sie 10,4 czesci objetosciowych tiofenolu, ogrzewa do temperatury 70°C i wkrapla 20 czesci 30% roztworu NaOH.Calosc miesza sie w ciagu nocy w temperaturze 85—90°C, po czym wylewa na okolo 300 czesci lodu. Otrzymany osad odsacza sie, przemywa do odczynu obojetnego i suszy pod próznia w tempe¬ raturze 80°C. Po przekrystalizowaniu z etanolu otrzymuje sie produkt o wzorze 5, którego analiza elementarna wykazuje: obliczono: C 58,52%, H 4,09%, S 13,02%. znaleziono: C 58,2%, H 4,3%, S 19,2%.Przyklad V. 2-chloro-4-nitro-5-fenylomerka- ptoanilina. Jesli zamiast podanych w przykladzie IV 17,25 czesci 3-chloro-4-nitroaniliny stosuje sie 20,7 czesci 2,5-dwuchloro-4-nitro-aniliny, to otrzy¬ muje sie produkt o wzorze 6.Przyklad VI. 3-fenoksy-4-nitroanilina.Jesli zamiast podanych w przykladzie IV 10,4 45 50 55 65 czesci objetosciowych tiofenolu stosuje sie 12 cze¬ sci fenolu, to otrzymuje sie produkt o wzorze 7.Przyklad VII. 2-(p-nitrofenylo)-4-nitro-ani- lina. a) 33,8 czesci 2-aminodwufenylo acyluje sie bez¬ wodnikiem octowym. b) 75,0 czesci 100% kwasu siarkowego (monohy¬ dratu) chlodzi sie do temperatury 5°C. Nastepnie wprowadza sie 10,55 czesci 2-fenyloacetyloaniliny, miesza w ciagu 30 minut, chlodzi do temperatury —10 °C i w tej temperaturze wkrapla 14 czesci mieszaniny nitrujacej. Calosc miesza sie jeszcze w ciagu 30 minut, wlewa do wody z lodem, od¬ sacza, a pozostalosc rozciera sie z bardzo rozcien¬ czonym amoniakiem. Nastepnie mieszanine saczy sie i przemywa do odczynu obojetnego. c) Wilgotny produkt odacylowuje sie w alkoholu z dodatkiem niewielkiej ilosci kwasu solnego.Otrzymuje sie produkt o wzorze 8, w którym polo¬ zenie grup nitrowych okreslono za pomoca analizy spektralnej magnetycznego rezonansu jadrowego.Przyklad VIII. 2-fenoksy-4-nitroanilina. a) 185,23 czesci 2-fenoksyaniliny acyluje sie bez¬ wodnikiem octowym. b) Do 224 czesci objetosciowych 62% HNOa wpro¬ wadza sie w temperaturze 20—25°C 113,5 czesci dokladnie sproszkowanej 2-fenoksyacetyloaniliny.69 080 10 Nastepnie wkrapla sie w temperaturze 15—20°C 64 czesci objetosciowe 96% HN03, miesza w ciagu 15 minut, wkrapla 100 czesci wody z lodem, miesza jeszcze w ciagu 2,5 godziny i odsacza. Otrzymana pozostalosc rozciera sie z bardzo rozcienczonym amoniakiem, ponownie odsacza, a pozostalosc prze¬ mywa sie do odczynu obojetnego. c) Wilgotny produkt odacylowuje sie w wodnym roztworze kwasu siarkowego. Otrzymuje sie pro¬ dukt o wzorze 9.Przyklad IX. 2-metoksy-4-nitro-5-fenoksy- anilina. a) 21,5 czesci 2-metoksy-5-fenoksyaniliny acylo- wuje sie bezwodnikiem octowym. b) z 12,85 czesci 2-metoksy-5-fenoksyacetyloaniliny sporzadza sie zawiesine w 100 czesciach objetoscio¬ wych kwasu octowego. Nastepnie calosc chlodzi sie do temperatury 15°C i wkrapla 50 czesci obje¬ tosciowych HN03 (d=l402), przy czym utrzymuje sie temperature 15—20°C i miesza w tej tempe¬ raturze w ciagu 3 godzin, potem wkrapla 100 czesci wody, miesza w ciagu 3 godzin i odsacza. Pozosta¬ losc rozciera sie z bardzo rozcienczonym amonia¬ kiem, przesacza i przemywa do odczynu obojetne¬ go, suszy i przekrystalizowuje z toluenu. c) Produkt otrzymany jak w punkcie b) odacy¬ lowuje sie w etanolu z dodatkiem malej ilosci kwasu solnego. Po przekrystalizowaniu z etanolu otrzymuje produkt o wzorze 10, którego analiza elementarna wykazuje: obliczono: C 59,99%, H 4,65%, N 10,77%. znaleziono: C 59,9%, H 4,8%, N 10,9%.Przyklad X. 2-metoksy-4-nitro-5-fenyloani- lina.Jesli zamiast podanych w przykladzie IX 21,5 czesci 2-metoksy-5-fenyloksyaniliny stosuje sie 19,9 czesci 2-metoksy-5-fenyloaniliny, to otrzymuje sie produkt o wzorze 11, którego analiza elementarna wykazuje: obliczono: C 63,92%, H 4,95%, N 11,47%. znaleziono: C 63,9%, H 5,1%, N 11,3%. PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych, nierozpuszczal¬ nych w wodzie barwników azowych o wzorze 1, w którym B oznacza grupe skladnika biernego 5 z szeregu aniliny, pirazolonu, kwasu barbiturowe¬ go lub oksychinoliny, nie zawierajaca grup nada¬ jacych rozpuszczalnosc w wodzie, X oznacza grupe nitrowa, cyjanowa, grupe estru kwasu karboksy- lowego, grupe amidu kwasu karboksylowego, gru- 10 pe alkilosulfonylowa lub trójfluorometylowa, jeden z podstawników Y oznacza grupe fenoksylowa, fe- nyloalkoksylowa, fenylomerkapto, fenyloalkilome- rkapto, fenylowa lub fenyloalkilowa, a drugi z pod¬ stawników Y oznacza atom wodoru, grupe alki- 15 Iowa, alkoksylowa, fenoksylowa, fenyloalkoksylo- wa, fenylomerkapto, fenyloalkilomerkapto, fenylo¬ wa lub fenyloalkilowa, lub oznacza podstawnik drugiego rodzaju, przy czym tylko jeden z pod¬ stawników Y moze oznaczac grupe fenoksylowa 20 lub fenyloalkoksylowa, znamienny tym, ze zwia¬ zek dwuazówy aminobenzenu o wzorze 2, w któ¬ rym X i Y maja wyzej podane znaczenie, sprzega sie ze skladnikiem biernym z szeregu aniliny, pi¬ razolonu, kwasu barbiturowego lub oksychinoliny, 25 nie zawierajacym grup nadajacych rozpuszczalnosc w wodzie.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny stosuje sie zwiazek dwuazó¬ wy aminobenzenu o wzorze 2, w którym X oznacza 30 grupe nitrowa, a Y ma znaczenie podane w zastrz. 1.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako skladnik bierny stosuje sie zwiazek o wzo¬ rze 3, w którym R± oznacza atom wodoru lub 35 chlorowca, grupe alkilowa, acyloaminowa, feno¬ ksylowa, fenylomerkapto, fenylowa lub trójfluoro- metylowa, R2 oznacza atom wodoru, grupe alkilowa lub alkoksylowa, a kazdy z podstawników R3 i R4 oznacza atom wodoru lub ewentualnie podstawio- 40 na grupe alkilowa.

4. Sposób wedlug zastrz. 1—2, znamienny tym, ze jako skladnik bierny stosuje sie pirazolon o wzorze 4, w którym R5 oznacza atom wodoru, gru¬ pe alkilowa lub fenylowa, a R6 oznacza grupe 45 alkilowa lub karboalkoksylowa.KI. 22a,39/00 69 080 MKP C09b 39/00 N=N-B y Wzór / X NH, y Wzor 2 02N NH- 0 "^H5 Wzór 7 / 3 N M Wzor 3 02N NH. S-C.H 6"'5 Wzor 5 LHo-" C K( i i 0-C N V Wzor 4 Cl 02N NH- S-C6H5 Wzor 6 0,NK 0-C6H5 ¦NH. K/zor 9 OCH 02N- 3 NH- C6H5 t-Vircl/- // Wzdr OCH 02N 3 NH- 0 C6H5 Wzor W ERRATA lam 7, poz. nr 20 jest: 2-fenoksy-4-nitro-anilina winno byc: 3-fenoksy-4nitro-anilina Cena 10 zl RZG — 1956 74 105 egz. A4 PL PL