PL67741B3 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 08.IX.1969 (P 135 722) 16.VII.1973 67741 KI. 22a,43/0O MKP C09b 43/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wieslaw Haladaj, Elzbieta Rybak, Maria Haladaj, Ju- litta Korzeniowska Wlasciciel patentu: Wolskie Zaklady Przemyslu Barwników, Wola Krzysztopor¬ ska (Polska) Sposób wytwarzania pigmentów organicznych do barwienia tworzyw sztucznych Wedlug patentu nr 57629 pigmenty organiczne do barwienia tworzyw sztucznych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza rodnik 4,4,-dwufenylenowy, 3,3'-dwu- chloro-4,4'-dwufenylenowy, 3,3'-dwumetylo^l,4'-dwufeny- lenowy, albo 2-chloro-l,4-fenylenowy, B oznacza pod¬ stawnik 2-chlorofenylowy, irchlorofenylowy, 2-karbome- toksyfenylowy, 2-karboetoksyfenylowy, 2-metylo-3-chlo- , rofenylowy, 2-metylo-5-chlorofenylowy, 2-metylo-6-chlo- rofenylowy, 2,5-dwuchlorofenylowy, 2-metoksy-4chloro- -5-metylofenylowy lub 4-chloro-2,5-dwumetoksyfenylowy wytwarza sie poddajac 1 mol barwnika monoazokarbo- ksylowego o ogólnym wzorze 2, w którym B ma wyzej podane znaczenie, w temperaturze 70—80°C w ciagu okolo 2 godzin reakcji z chlorkiem tionylu w srodowisku bezwodnego chlorobenzenu, przy czym barwnik i chlo¬ rek tionylu stosuje sie w stosunku molowym okolo 1:3.Sposób ten, pozwala uzyskac chlorek barwnika mono- azokarboksylowego z dobra wydajnoscia i bez zanie¬ czyszczen smolistych, wymaga jednak oddestylowania w temperaturze 60°C, pod zmniejszonym cisnieniem nie- przereagowanego chlorku tionylu: Proces destylacji próz¬ niowej w srodowisku chlorobenzenu jest procesem pra¬ cochlonnym, wymagajacym specjalnej aparatury. Prze¬ dluzenie procesu destylacji moze prowadzic do rozkladu chlorku kwasowego barwnika monoazokarboksylowego, zwiazku nietrwalego dla wiekszosci omawianych struk¬ tur chemicznych.Nastepnie wedlug patentu 57629 otrzymany chlorek barwnika monoazokarboksylowego w ilosci 2,1 mola poddaje sie kondensacji z 1 molem 4,4'-dwuamino-dwu- 10 15 20 25 30 fenylu lub 3,3'-dwuchloro-4,4'-dwuaminodwufenylu lub 3,3'-dwumetylo-4,4/-dwuaminodwufenylu lub 2-chloro- -1,4-dwuaminobenzenu rozpuszczonym w chlorobenzenie z dodatkiem okolo 1,5 mola pirydyny w temperaturze 70—80°C w ciagu okolo 5 godzin. Do mieszaniny reak¬ cyjnej dodaje sie ponownie okolo 1,5 mola pirydyny, ogrzewa sie mieszanine stopniowo w ciagu okolo 2 go¬ dzin do temperatury 130°C i w tej temperaturze utrzy¬ muje sie ja w ciagu dalszych 5—7 godzin, po czym utworzony zwiazek odsacza sie, przemywa i suszy.Stosowana wedlug patentu 57629 w procesie konden¬ sacji pirydyna, w ilosci 3 mole pirydyny na 1 mol dwu- aminy, jest silna trucizna ukladu nerwowego i stwarza niebezpieczenstwo dla zdrowia obslugi, ponadto wyma¬ ga stosowania specjalnych zabiegów technicznych, zapo¬ biegajacych dostawaniu sie jej do scieków produkcyj¬ nych.Stwierdzono, ze mozna otrzymac pigmenty organicz¬ ne do barwienia tworzyw sztucznych o strukturach ana¬ logicznych jak w patencie 57629, stosujac sposób ich wytwarzania eliminujacy wyzej wymienione niedogod¬ nosci.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze barwni¬ ki monoazokarboksylowe o ogólnym wzorze 2, w któ¬ rym B ma wyzej podane znaczenie, otrzymane w sposób znany na drodze reakcji sprzegania zdwuazowanych amin aromatycznych szeregu benzenowego jak w paten¬ cie 57629 poddaje sie w srodowisku bezwodnego chloro¬ benzenu reakcji z chlorkiem tionylu, stosujac na 1 mol 67741'¦ 67741 barwnika monoazokarboksylowego 1,02 — 1,4 mola chlorku tionylu.Proces prowadzi sie w temperaturze 70—80°C w cia¬ gu 2—3 godzin, przy ciaglym mieszaniu produktu re¬ akcji. Do otrzymanego produktu reakcji wprowadza sie 0,48 mola bezwodnego roztworu chlorobenzenowego dwuaminy jak w patencie 57629, w obecnosci 0,1 — 0,8 mocznika, wiazacego wydzielajacy sie w reakcji chloro¬ wodór i dwutlenek siarki oraz przyspieszajacego te re¬ akcje. Proces kondensacji prowadzi sie w ciagu okolo 5 godzin w temperaturze 70—80°C, a nastepnie w tem¬ peraturze 130°C przez dalsze 5 — 8 godzin, po czym utworzony pigment odsacza sie, przemywa, suszy i roz¬ drabnia.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest mozliwosc uzy¬ skania doskonalej wydajnosci i jakosci chlorku kwaso¬ wego barwnika monoazokarboksylowego z pominieciem pracochlonnego i niebezpiecznego procesu destylacji prózniowej, oraz wyeliminowanie z procesu trujacej pi¬ rydyny, co pozwala na znaczne uproszczenie procesu technologicznego regeneracji rozpuszczalników.Otrzymane sposobem wedlug wynalazku pigmenty or¬ ganiczne wykazuja bardzo dobra lub doskonala odpor¬ nosc na dzialanie swiatla, wysokiej temperatury jak rów¬ niez migracje w tworzywach i moga byc stosowane do barwienia tworzyw termoplastycznych i termoutwardzal¬ nych. Ponadto pigmenty te moga byc stosowane do wy¬ twarzania farb i lakierów o duzej odpornosci termicz¬ nej. W przytoczonym nizej przykladzie przedstawionym w celu zilustrowania lecz nie ograniczajacym wynalazku opisano synteze pigmentu organicznego do barwienia tworzyw sztucznych.Przyklad I. Do 170 czesci wagowych suchego chlorobenzenu wprowadza sie 16,6 czesci wagowych wy¬ suszonego barwnika monoazokarboksylowego otrzyma¬ nego uprzednio na drodze sprzegania zdwuazowanych 7,6 czesci wagowych l-amino-2-karbometoksybenzenu z 9,6 czesciami wagowymi kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowe- go. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury wrzenia rozpuszczalnika i oddestylowuje okolo 40 czesci wago¬ wych chlorobenzenu wraz z resztkami wody zawartej w barwniku. Do pozostalosci dodaje sie 0,2 czesci wago¬ wych dwumetyloformamidu i chlodzi do temperatury 75°C stale mieszajac. Nastepnie wlewa sie 7,0 czesci wa¬ gowych chlorku tionylu.Mase reakcyjna utrzymuje sie w ciagu 2,5 godzin w temperaturze 70—80°C. W miedzyczasie przygotowuje sie roztwór 3,6 czesci wagowych bezwodnego 4,4'-dwu- aminodwufenylenu w 400 czesciach wagowych bezwod¬ nego chlorobenzenu i podgrzewa do 80°C celem calko¬ witego rozpuszczenia dwuaminy. Roztwór dwuaminy wlewa sie do zawiesiny chlorku kwasowego barwnika podczas mieszania. Wsypuje sie 0,2 czesci wagowych mocznika suchego i miesza w temperaturze 70—80°C w ciagu 4 godzin. Po tym czasie dodaje sie nastepna por¬ cje 0,2 czesci wagowych suchego mocznika, stopniowo w ciagu 1 godziny podnosi sie temperature masy reak¬ cyjnej do 130°C i w tej temperaturze prowadzi sie pro¬ ces w ciagu dalszych 7 godzin. -Po ukonczeniu konden¬ sacji utworzony pigment odsacza sie, przemywa wrza¬ cym chlorobenzenem do uzyskania bezbarwnego przesa¬ czu, dalej myje sie wrzacym etanolem i wrzaca woda.Otrzymany pigment barwy czerwonej suszy sie w tem- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 peraturze 70°C a w koncu rozdrabnia, uzyskuje sie 15,3 czesci wagowych pigmentu.Ponizsza tablica obejmuje pigmenty organiczne, które otrzymuje sie w podany w przykladzie sposób, jezeli dwuazozwiazek otrzymany przez zdwuazowanie aminy podanej w kolumnie I, podda sie reakcji sprzegania z kwasem 2-hydroksy-3-naftoesowym, a otrzymany barw¬ nik monoazokarboksylowy podda sie reakcji z chlor¬ kiem tionylu i uzyskany chlorek barwnika monoazokar¬ boksylowego podda sie reakcji kondensacji z**dwuamina szeregu aromatycznego podana w kolumnie II. Nato¬ miast w III kolumnie tablicy podano kolory wybarwien polichlorku winylu odpowiednimi pigmentami.Tablica wybarwien polichlorku winylu pigmentami organicznymi, otrzymanymi sposobem wedlug wynalazku: 43 Monoamina do dwuazowania 1. l-Amino-2-me- toksy-4-chloro- 5-metylobenzen 2. l-Amino-2-me- toksy-4-chloro- 5-metylobenzen 3. l-Amino-2- chlorobenzen 4. J-Amino-2- chlorobenzen 5. l-Amino-2- chlorobenzen 6. l-Amino-2- karbometoksy- benzen 7. l-Amino-2*kar- bometoksyben- zen 8. l-Amino-2- karboetoksy- benzen 9. l-Amino-2- karboetoksy benzen 10. l-Amino-2,5- dwuchloio- 1 benzen 11. l-Amino-2,5- dwuchloro- benzen 12. l-Amino-3- chlorobenzen 13. l-Amino-3- chlorobenzen 14. l-Amino-2-me- tylo-3-chloro- benzen 15. l-Amino-2-me- tylo-3-chloro- benzen Dwuamina do kondensacji [ 3,3'-Dwucbloro-4,4'- dwuaminobenzen 2-Chloro-l,4-dwu- aminobenzen 2-Chloro-l,4-dwua- aminobenzen 4,4'-Dwuamino- dwufenyl 3,3/-Dwumetylo- 4,4'-dwuamino- dwufenyl 2-chloro-l,4-dwua- minobenzen 3,3'-Dwuchloro-4,4'- dwuaminodwufe- nyl 3,3'-Dwuchloro- 4,4'-dwuamino- dwufenl 2-Chloro-l,4- dwuaminobenzen 4,4'-Dwuamino- dwufenyl 3,3'-Dwuchloro- 4,4'-dwuamino- dwufenyl 2-Chloro-l,4-dwu- aminobenzen 3,3'-Dwumetlo-4,4'- dwuamino-dwufenyl 2-Chloro- 1,4-dwuaminoben- zen 3,3'-Dwuchloro- 4,4'-dwuaininodwu- fenyl wybarwienie w pcv rubin czerwien czerwony brunat szkarlat czerwien czerwony i szkarlat j czerwien czerwien szkarlat czerwien czerwien brunat czerwien szkarlat czerwien5 67741 6 16. 1-Amino- 2,5-dwumetok- sy-4-chloro- | benzen 1 17. l-Amino-2,5- dwumetoksy- | 4-chlorobenzen 18. l-Amino-2,5- dwumetoksy- 4-chlorobenzen 1 19. l-Amino-2-me- tylo-5*chloro- benzen 1 20. l-Amino-2-me- tylo-6-chloro < benzen 1 21. l-Amino-2-me- tylo-6-chloro- 1 benzen 22. l-Amino-2-me- tylo-6-chloro- benzen 23. l-Amino-2- chlorobenzen 24. l-Amino-3- chlorobenzen 25. l-Amino-2- karbometok- sybenzen i 26. l-Amino-2-kar- bometoksyben- zen 2-Chloro-l,4-dwua- minobenzen 4,4-'Dwuaminodwu- fenyl 3,3-'Dwuchloro-4,4' dwuaminodwufenyl 2-chloro-l,4-dwu- aminobenzen 3,3'-DwuchlOTó- 4,4'-dwuamino- dwufenyl 3,3'-Dwumetylo- 4,4'-dwuaminodwu - fenyl 2-Chloro-l,4-dwu- aminobenzen 3,3'-Dwuchloro- 4,4'-dwuamino- dwufenyl 3,3'-Dwuchloro- 4,4'-dwuamino- dwufenyl 4,4'-Dwuamino- dwufenyl 4,4'-Dwuamino¬ dwufenyl 27. l-Amino-2-me- 4,4'-Dwuamino- tylo-3-chloro- dwufenyl benzen | 28. l-Ammo-2-me tylo-5-chloro- benzan 29. l-Amino-2-me- tylo-6-chloro- benzen 44'-Dwuamino- dwufenyl 4,4'-Dwuamino- dwufenyl bordo fiolet marron szkarlat czerwien czerwien czerwien szkarlatna czerwony 1 oranz i szkarlat czerwien czerwien 1 czerwien czerwien czerwien 1 1 30. l-Amino-2,5- dwuchloroben- zen 1 31. l-Amino-2-fne- toksy-4-chlo- ro-5-metylo- benzen 32. l-Amino-2,5- dwumetoksy- 4-chlorobenzen 33. l-Amino-2,5 dwuetoksy- [ 4-chlorobenzen 1,4-Dwuamino- 2-chlorobenzen 4,4,-Dwuamino- dwufenyl 3,3'-Dwumetylo- 4,4,-dwuaminodwu - fenyl 3,3'-Dwumetylo- 4,4'-dwuaminodwu- fenyl czeiwien rubin fiolet fiolet PL

Claims (5)

1. Zastrzezenie patentowe 1. Sposób wytwarzania pigmentów organicznych do bar¬ wienia tworzyw sztucznych o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym A oznacza rodnik 4,4'dwufenylenowy, 3,3'-dwuchlo- ro-4,4'-dwufenylenowy, 3,3'-dwumetylo-4,4'-dwufenyleno- wy, albo 2-chloro-l,4-fenylenowy, B oznacza podstawnik
2. 2. -chlorofenylowy,
3. 3. -chlorofenylowy, 2-karbometoksyfe- riylowy, 2-karbometoksyfenylowy, 2-metylo-3-chlorofeny- lowy, 2-metylo-5-chlorofenylowy, 2-metylo-6-chlorofeny- lowy, 2,5-dwuchlorofenylowy, 2-metoksy-
4. 4. -chloro-
5. 5. -mety- lofenylowy lub 4-chloro-2,5-dwumetoksyfenylowy pole¬ gajacy na dzialaniu w srodowisku bezwodnego chloro- benzenu w temperaturze 70—80°C chlorkiem tionylu na 1 mol barwnika monoazokarboksylowego o wzorze ogólnym 2, w którym B ma wyzej podane znaczenie i kondensacji otrzymanego chlorku barwnika monoazo¬ karboksylowego z 0,48 mola 4,4'-dwuaminodwufenylu lub 3,3'-dwucMoro-4,4'-dwuaminodwufenylu lub 3,3'- -dwumetylo-4,4'-dwuaminodwufenylu lub 2-chloro-l,4- -dwuaminobenzenu rozpuszczonego w bezwodnym chlo- robenzenie, wedlug patentu 57629, znamienny tym, ze na 1 mol barwnika monoazokarboksylowego dziala sie 1,02 — 1,4 molem chlorku tionylu w ciagu 2—3 godzin przy ciaglym mieszaniu produktu reakcji, a proces kon¬ densacji otrzymanego chlorku barwnika monoazokarbo¬ ksylowego z dwuamina prowadzi sie w temperaturze 70—80°C w obecnosci 0,1 — 0,8 mola mocznika w cia¬ gu okolo 5 godzin, a nastepnie w temperaturze 130°C w ciagu dalszych 5—7 godzin, po czym utworzony zwiazek o wzorze 1 odsacza sie, przemywa, suszy i roz¬ drabnia znanym sposobem.KI. 22a,43/00 67741 MKP C09b 43/00 MO COHNANHOC OH B-N=N- \ • \ • -N=N-B Wzór | HO COOH B-N=N- Wzór2 MO COCl B-N-N- Wzór3 WDA-l. Zam. 5992, naklad 115 egz. Cena zl 10,— PL