PL45531B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia Id kwietnia 1962 r. 'publikowano di mu ^0 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45531 KI. 30 h, 2/30 VEB Serum — Werk Bernburg*) Bernburg, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wodzie soli kompleksowych zelaza z karboksymetylodekstranem Patent trwa od dnia 9 marca 1960 r.Wynalazek ma na celu wytwarzanie rozpusz¬ czalnych w wodzie soli kompleksowych zelaza z karboksymetylodekstranem.Zwiazkami zelazowymi dekstranu zaintere¬ sowano sie w ostatnich czasach, poniewaz w przeciwienstwie do znanych cukrzanów zela¬ zowych (Brit J. Pharmacol. 10, 375, 55) mozna je stosowac domiesniowo.W niemieckim opisie patentowym nr 938.502 podany jest sposób wytwarzania koloidalnych zwiazków kompleksowych zelaza z dekstranem, zwlaszcza do zastrzyków domiesniowych. Aby spowodowac reakcje dekstranu z wodorotlen¬ kiem zelaza trzeba oczywiscie zastosowac nis- koczasteczkowy dekstran, najkorzystniej dek¬ stran o lepkosci wewnetrznej — fi w granicach od 0,03—0,06, co odpowiada mniej wiecej cieza- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynallazku sa dr Ulrich Behrens, dr Manfred Ringpfeil i Anton GaberL rowi czasteczkowemu 1000 do 4000. Jak wiado¬ mo, tego rodzaju niskoczasteczkowe dekstrany mozna otrzymywac tylko przy nieproporcjonal¬ nie wysokim nakladzie srodków stracajacych.Poza tym zwiazek zelaza z dekstranem otrzy¬ muje sie, jako koloid w postaci skupionej, któ¬ rego doprowadzenie do postaci uzytkowania jest trudne, poniewaz postac ta musi sie od¬ znaczac trwaloscia i dobra przyswajalnoscia.W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.856.398 opisano wytwarzanie zwiazków kompleksowych zelaza z karboksy¬ metylodekstranem, które to zwiazki sluza jed¬ nakze nie dla celów farmaceutycznych, Jecz jako mniej lub wiecej nierozpuszczalne zwiazki do polepszania wlasciwosci gleby i podobnych celów. Reakcja karboksymetylodekstranu z so¬ lami zelaza zachodzi przy tym albo w zakresie silnie kwasnym (pH < 1,5) albo w alkalicznym (pH 7,0). Wydzielenie zwiazku nastepuje alba przez doprowadzenie roztworu do w&rteidpH 1,5—5,5, przy czym zwiazek wytraca sie albo przez wytracenie rozpuszczonego zwiazku przy silnie alkalicznym pH za pomoca alko¬ holu. Po rozpuszczeniu wydzielonego w ten sposób zwiazku w rozcienczonych alkaliach otrzymuje sie roztwory w postaci zelu o duzej lepkosci. Tego rodzaju zwiazki nie nadaja sie do celów iniekcyjnych.Stwierdzono, ze przy specjalnym przygoto¬ waniu dekstranu mozna otrzymac zwiazki o okreslonym ciezarze czasteczkowym i czysto kompleksowym charakterze, które pomimo du¬ zej zawartosci zelaza maja mala lepkosc i w wymaganym do celów iniekcyjnych zakresie wartosci pH 4,5—7 sa rozpuszczalne.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze roztwór soli zelaza trójwartosciowego w nadmiarze zadaje sie roztworem obojetnej soli karboksymetyllodekstranu, najkorzystniej soli sodowej i w razie potrzeby lekko zakwasza.Wytraca sie przy tym trudno rozpuszczalny zwiazek zelaza trójwartosciowego z karboksy- metylodekstranem koloru ochry. Odsacza sie go i przemywa destylowana woda, az do stwier¬ dzenia, ze woda z przemywania nie posiada juz zelaza. Oczyszczony w ten sposób zwiazek rozpuszcza sie w lugu, tworzac roztwór" prze¬ zroczysty przy jednoczesnym wytworzeniu sie kompleksu o intensywnym kolorze ciemnobru¬ natnym. Przez dodatek alkoholu wydziela sie produkt w postaci wytraconego osadu i przy powtórnym lub kilku powtórnych wytrace¬ niach osadu, uwalnia sie go od pozostalosci lugu. Po przeprowadzonej dekahtacji osad roz¬ puszcza sie w wodzie i za pomoca kwasu sol¬ nego doprowadza do wymaganego do celów iniekcyjnych zakresu pH, lub z wodnego roz¬ tworu po zobojetnieniu przed, lub po dopro¬ wadzeniu do wartosci pH wytraca przez do¬ danie odpowiedniego hydrofilowego rozpusz¬ czalnika, suszy, lub ze stezonego wodnego roz¬ tworu suszy metoda rozpylowa.Podany sposób wytwarzania odpowiedni jest tylko dla dekstranu o okreslonym zakresie cie¬ zaru czasteczkowego, to znaczy od 20.000 do 40.000. Dekstran stosowany, jako material wyj¬ sciowy o ciezarze czasteczkowym wyzszym i nizszym daje fjrodukt zelujacy, nie nadajacy sie do celów iniekcyjnych.Sposobem w^ug wynalazku mozna otrzy¬ mac czyste, trwale sole kompleksowe zelaza trójwartosciowego, z karboksymetylodekstra- fcem, które przy zachowywaniu podanego za¬ kresu ciezaru czasteczkowego sa tylko slabo [s&ki# * lW maja sklonnosci do zelowania.Wlasciwy zwiazek kompleksowy otrzymany sposobem wedlug wynalazku wyróznia sie tyrri, ze w przeciwienstwie do znanych zwiazków z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.856.398 nie wytraca sie w za¬ kresie wartosci pH 1,5—5,5 i dopiero win HCl w czasie ogrzewania do wrzenia rozpada sie na skladniki wyjsciowe, to jest jony zelaza trójwartosciowego i karboksymetylodekstran.Ta osobliwosc stwarza korzystne warunki do stosowania domiesniowego. Podczas gdy w dek¬ stranie zelazowym wiazanie miedzy obydwoma skladnikami jest tak luzne, ze po zastrzyku moze wystapic zabarwienie miejsca naklócia, to wiazanie kompleksowe jonów zelaza trój¬ wartosciowego z karboksymetylodekstranem jest tak trwale, ze dotad w zadnym przypadku nie zaobserwowano zabarwienia.Przyklad I. 50 g karboksymetylodekstra- nu (/? = 0,582; ciezar czasteczkowy karboksy- metylodekstranu 22.000) rozpuszcza sie w 1 li¬ trze destylowanej wody. Kwasna pochodna dekstranu przeprowadza sie za pomoca rozcien¬ czonego lugu sodowego w sól sodowa, przy czym wartosc pH otrzymanego roztworu po¬ winna wynosic 7. Do tego roztworu dodaje sie 250 ml 10%-go roztworu chlorku zelazowego.Wytworzony osad filtruje sie pod próznia i przemywa woda destylowana az do zaniku zelaza w wodzie z przemywania. Nastepnie osad przenosi sie porcjami do 500 ml 40%-go lugu sodowego. Rozpuszcza sie on przy tym calkowicie przy wystapieniu intensywnego ciemnobrazowego zabarwienia roztworu. Przez wlanie tego roztworu do metanolu wytraca sie zwiazek kompleksowy zelaza i karboksymetylo- dekstranu. Po zdekantowaniu pozostaly roz¬ twór lugu i metanolu przenosi sie do wody i na nowo wytraca z roztworu zwiazek kom¬ pleksowy metanolem. Czynnosc te powtarza sie jeszcze raz az do zupelnego wyodrebnienia zwiazku przez wytracanie metanolem. Po od¬ filtrowaniu pod próznia i przemyciu acetonem, produkt suszy sie w prózni. Wydajnosc: 33 g.Zawartosc zelaza 6,99%.Przyklad II. 50 g karboksymetylodek- stranu (/? = 0,681; ciezar czasteczkowy karbo- ksymetylodekstranu 30.000) przeprowadza sie w zwiazek kompleksowy zelaza i karboksyme- tylodekstranu i oczyszcza analogicznie, jak w przykladzie I. Po ostatnim straceniu roztwór znad osadu dekantuje sie, a pozostaly osad — 2 —przenosi sie do wody i doprowadza utworzony roztwór wodny do wartosci pH 5,5 za pomoca kwasu solnego. Wydajnosc: 35 g ( w przelicze¬ niu na sucha substancje). Zawartosc zelaza: 5,66% (w przeliczeniu na sucha substancje).Przyklad III. 50 g karboksymetylodek- stranu (fi = 0,638; ciezar czasteczkowy karbo- ksymetylodekstranu 40.000) przeprowadza sie w zwiazek kompleksowy zelaza i karboksyme- tylodekstranu i oczyszcza analogicznie, jak w przykladzie I. Po ostatnim straceniu ciecz znad osadu dekantuje sie, a pozostaly osad przenosi do wody tworzac 20%-wy roztwór, który nastepnie rozpryskuje sie w suszarce rozpylowej. Wydajnosc: 37 g. Zawartosc ze¬ laza: 6,85%.Jest zrozumiale, ze przeprowadzenie kwas¬ nego karboksymetylodekstranu w rozpuszczal¬ na w wodzie sól mozna dokonac za pomoca innych substancji anizeli lug sodowy. Tymi substancjami moga byc na przyklad: wodoro¬ tlenek potasowy, wodorotlenek amonowy lub alkalicznie reagujace sole, jak weglan sodo¬ wy i weglan potasowy. W ten sam sposób moz¬ na osad zwiazku zelaza i karboksymetylodek- stranu przeprowadzic z wyzej podanymi sub¬ stancjami w rozpuszczalny zwiazek komplek¬ sowy. Oprócz chlorku zelaza mozna stosowac takze inne rozpuszczalne sole zelaza trójwar¬ tosciowego, jak siarczan amonowo-zelazowy, cytrynian zelazowy i azotan zelazowy. Do wy¬ tracenia zwiazku kompleksowego z roztworu alkalicznego nadaja sie wszystkie hydrofilowe rozpuszczalniki organiczne. Naleza do nich zwlaszcza niskoczasteczkowe alkohole, jak me¬ tanol, etanol, propanol i alkohol izopropylowy.Do dalszych operacji wytracania nadaja sie oprócz niskoczasteczkowych alkoholi takze nis¬ koczasteczkowe ketony, jak aceton lub metylo- etyloketon. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wo¬ dzie soli kompleksowych zelaza i karboksyme- tylodekstranu, stosowanych do zastrzyków do¬ miesniowych, znamienny tym, ze na roztwór soli karboksymetylodekstranu otrzymanej z de¬ kstranu o ciezarze czasteczkowym 20.000—40.000 dziala sie solami zelaza trójwartosciowego w nadmiarze, w roztworze wodnym obojetnym lub kwasnym, po czym produkt reakcji w roz¬ tworze alkalicznym przeprowadza sie w odpo- N wiedni zwiazek kompleksowy, który po oczysz¬ czeniu przez kilkakrotne wytracenie za pomoca odpowiednich hydrofilowych rozpuszczalników organicznych rozpuszcza sie klarownie w roz¬ tworach wodnych obojetnych i kwasnych. VEB Serum-Werk Bernburg Zastepcy: Józef Felkner & Wanda Modlibowska rzecznicy patentowi PL