Wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia do wyrównania wlókien i wstepnego rozciiagu tasmy w maszynach wlókienniczych w ogólnosci, a zgrzeblarkach do bawelny, welny i wlókien syntetycznych oraz maszynach podobnych w szczególnosci.W odniesieniu do cyklu operacyjnego przy przedzeniu bawelny, dla wytwarzania przedzy o róznej grubosci, wiadomo, ze jakiekolwiek wlókno, po zgrzebleniu dokonanym dla dostatecz¬ nego rozJuzniienia i oczyszczenia, zastaje uksztal¬ towane w tasme, która nastepnie przechodzi do garów.Naistepnym stadium procesu wytwórczego sa ciagarki i przedzarki obraczkowe, które to ostat- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Ettore Bonalumi. niie sa uwazane jako bardziej nowoczesne anizeli trzy wrzecieniarki: gruba, srednia i cienka, jak równiez przedzarki obraczkowe do przedzenia normalnego — wszystko to do przedzy zgTzeblnej.W proces wytwórczy musi byc równiez wlaczona czesarka.Tasme ze zgrzeblarki otrzymuje sie wiec z run¬ ka zlozonego z przecinajacych sie wlókien trzy¬ majacych sie razem dzieki naturalnemu skretowi.Aby te tasme uszlachetnic d wyrównac, nalezy poszczególne wlókna poprzesuwac jedne wobec drugich celem ich wlasciwego uporzadkowania, co nie jest mozliwe w tasmie wychodzacej ze zgrzeblarki. Dla tego tasma ta musi byc rozciag¬ nieta na ciagarkach.Ciagarki te sa zasilane tasma lub zwojem do¬ starczonym przez laczniarki. Obecnie ciagarki sa budowane z czterema lub szescioma glówkami rozciagowymi, z których kazda posiada aparatrozciagowy zasilany szescioma lub osmioma tasmami, albo zwojem utworzonym z 16, 18 albo 20 tasm. Ciagarki pracuja w zespolach, przewaz¬ nie dwustopniowych, a czesto nawet w zespo¬ lach z trzema po sobie nastepujacymi kolejnymi rozciagami.Przedmiotem wynalazku jest nowy proces rów¬ nania wlókien i wstepnego rozciagu na zgrzeblar- kach, majacy na celu wytworzenie podstawy do nowego systemu przyrzadzenia pozwalajacego na zmniejszenie liczby poszczególnych manipu¬ lacji. System ten opaTty jest na nastepujacych zasadach: Wyrównywanie wlókien i rozciaganie tasmy dostarczanej przez zgrzeblarke; zmniejszanie fak¬ tycznego Tozciagu przy utrzymaniu tego samego stopnia zgrzeblenia; otrzymywanie ze zgrzebla- rek tasmy cienszej przy niezmienionej wydajno¬ sci; zmniejszanie ilosci wlókien (masy) zasilaja¬ cej rozciagarki; zmniejszanie liczby zespolów rozciagarek do jednego; zmniejszenie rozciagu na rozciagarkach pojedynczych przy utrzymywa¬ niu jakosci otrzymanej tasmy. W konkretnych przypadkach, urzadzenie do. wykonywania spo¬ sobu wedlug wynalazku pozwala na: opuszczenie wrzeoieniarki grubej z jej nieodlacznymi niedo¬ mogami i zasilanie tasma normalnej trzy-walkp- wej wrzeoieniarki sredniej, przy zachowaniu bez zmiany otrzymanej tasmy, po usunieciu ramy natykowej, która sie stala niepotrzebna i po zwiekszeniu wstepnego rozciagu z 1,50 do 1.70.Taki rozciag jest mozliwy w zwiazku z zasila¬ niem tasma. Pozostawiajac dalszy rozciag bez zmiany otrzymuje sie rozciag calkowity okolo 6 do 7.50 Nalezy zauwazyc, ze w dotychczaso¬ wych wrzecieniarkach srednich zasilanych z ce¬ wek z wrzecieniarki grubej, ws-tepny rozciag czyli tak zwany rozciag niweczacy skret, ogra¬ niczony jest do 1,15—1,22.W przypadku przedzy czesanej opisany proces pozwala na otrzymanie dodatkowo do wymienio¬ nych wyzej nastepujacych korzysci dodatkowych.A) Przecietne zmniejszenie wyczesków o okolo 3%, gdyz dzieki wyprostowaniu i uporzadkowa¬ niu wlókien mozliwy staje sie przerób w opisa¬ nym urzadzeniu, nawet wlókien o niedostatecznej dlugosci, które w innym przypadku byly by za¬ trzymane i stracone w zgrzebieniach.W kazdym przypadku, to jest tak przy przedzy zgrzeblnej jak i czesankowej moze byc osiagniete znaczne polepszenie jakosci przedzy pomimo wyr eliminowania jednego lub dwóch zabiegów roz¬ ciagania, pod warunkiem jednak, ze zwój do¬ starczony z trzepalni jest stosunkowo równo¬ mierny.Dalszymi technicznymi i ekonomicznymi zale¬ tami, które mozna osiagnac urzadzeniem wedlug wynalazku sa: powiekszenie zawartosci garów zgrzeblarkowych o okolo 30 do 40% wedlug wagi, dzieki wiekszej gestosci tasmy zgrzeblarkowej; powiekszenie wydajnosci ciagarek tasmy, dzieki zwiekszonej zawartosci garów d wynikajacej z tego powodu mniejszej liczby przerw w pracy przy wymianie garów.W przypadku zasilania ze zwoju: ciagarki sa zasilane mniejsza iloscia wlókna (mniejsza masa) przez co moze byc osiagniety lepszy przerób wraz z mniejszeniem liczby ciagarek; wyzsza wydajnosc zasilanych tasma wrzeoieniarek srednich (mniej zatrzyman i polaczen) dzieki znacznej róznicy w wadze tasmy w jednym garze i zasilaniu z ce¬ wek przeznaczonych dla^ zasilania ciagarki grubej; polepszenie równomiernosci grubosci przedzy i jej mocy, dzieki polepszonym warunkom pracy i rzad¬ szym przerwom, które prowadza do tak zwanego ,,zcieniania" i „zgrubiania" odcinków przedzy.Dzieki wynalazkowi mozna osiagnac powazne polepszenie wytrzymalosci przedzyr przez skró¬ cenie czasu przeróbki, gdyz wlókna sa mniej naprezane i oslabiane, czystsza przedze, przez co moze byc otrzymane silniejsze i równiej¬ sze barwienie, gdyz dzialanie grzebieni czesto wystarcza do wyciagniecia na zewnatrz nitek, supelków* i zanieczyszczen roslinnych, które ukazuja sie na powierzchni przedzy czy to¬ waru, szczególnie barwionego, dzieki silniej¬ szej absorpcji barwnika w stosunku do reszty surowca, zmniejszenie inwestycji, dzieki zmniej¬ szeniu liczby urzadzen i wiekszej wydajnosci cyklu technologicznego. Dzieki mniej intensyw¬ nej obróbce otrzymuje sie mniejsza strate wlók¬ na i pólfabrykatów. Do produkcji potrzeba mniej garów, dzieki odpadnieciu jednego lub dwóch rozciagów i zwiekszeniu wagi tasmy wchodzacej do jednego gara. Zmniejszy sie transport miedzy- operacyjny surowca, dzieki zmniejszeniu liczby maszyn i zwiekszaniu gestosci tasmy. Z wyzej wymienionych wynikaja dalej: zaoszczedzenie powierzchni podlogi dla takiego urzadzenia; oszczednosc na pradzie do silników, oszczednosc na smarach, zmniejszenie kosztów obslugi i zmniejszeniu ilosci czesci zapasowych i potrzeb¬ nych akcesorii; lepsze oswietlenie warsztatu — 2 —dzieki zmniejszonej ilosci maszyn, usunieciu ram natykowych dla ciagarki sredniej.Urzadzenie, dzieki któremu sposób wedlug wy¬ nalazku moze byc przeprowadzony praktycznie odznacza sie tym, ze zawiera zespól par walków majacych za zadanie przemiane runka na zgrzeb¬ larce, jak równiez obrotowy grzebien czeszacy za pomoca którego wlókna runka sa wyrównywane, ukladane i rozplatywane.Tak wyrównana i rozplatana tasma zasila wal¬ ki pociagowe d zostaje przecisniete przez lejek zgeszczajacy o ustalonym otworze (2,8—3 mm) po czym w postaci tasmy uklada sie w odpowied¬ nich garach.W szczególnie korzystnej i wygodnej postaci urzadzenia wedlug wynalazku, urzadzenie to obej¬ muje uiglony walek czeszacy, ustawiony miedzy rowkowanymi walkamii zasilajacym i odbieraja¬ cym tasme, z których kazdy jest sprzegniety ze swym górnym walkiem dociskowym. Powyzsze walki dociskowe sa obciagniete guma lub mate¬ rialem podobnym i sa czyszczone przez górne walki czyszczace spoczywajace na nich i obciag¬ niete filcem.Obracajacy sie cylindryczny walek szczotko¬ wy, zmontowany ponizej walka czeszacego, sluzy do ciaglego czyszczenia igiel powyzszego walka oraz jednoczesnego czyszczenia obydwóch wal¬ ków rowkowanych.Lejek o profilowym wylocie prowadzacy na rowkowany walek podawczy runka ma na celu prowadzenie podawania runka, gdyz plyta pod¬ trzymujaca tasme zmontowana na wyjsciu rowko¬ wanego walka odbiorczego zaopatrzona jest w staly grzebien, za pomoca którego dokonuje sie czyszczenia rowków walka.Przewidziane sa dalsze elementy typu normal¬ nego do napedu i regulacji wraz z elementami do montazu i demontazu tych walków. Calosc urzadzenia znajduje sie w obudowie i zabezpie¬ czona jest przed rozpylaniem oliwy i z góry po¬ kryta jest szczelna przykrywa od kurzu.Korzystna postac urzadzenia ¥f«dlug wynalazku pokazana jest tytulem przykladu na rysunku na którym: fig. 1 — przedstawia przekrój plaszczyzna pionowa przez urzadzenie, .fig. 2 — widok na lejek zgeszczajacy runko, fig. 3 przekrój uiglonego walka czeszacego, fig. 4 — widok mechanizmu dzwigniowego do Walków dociskowych, flg. 5 — naped walków rowkowanych, fig. 6 — widok perspektywiczny mechanizmu napedowego uaglo- nego walka czeszacego i obrotowej szczotki czysz¬ czacej, fig. 7 — przekrój mechanizmu napedowe¬ go z sprzeglem ciernym, fig 8 — przekrój sprze¬ gla do napedu uiglonego walka czeszacego i obro¬ towej szczotki czyszczacej, fig. 9 — widok per¬ spektywiczny urzadzenia zamontowanego przy zgrzeblarce z tasma wchodzaca do lejka zgesz- czajacego, skad jest ona podana do gara (zgrze- blarka typu normalnego z jednym runem, jedna tasma, jedna glówka rozdzielcza i jednym garem), fig. 10 — przekrój przez lejek zgeszczajacy z tas¬ ma dostarczana przez walki pociagowe do gara i fig. 11 — przekrój tasmy dostarczonej przez walki pociagowe do gara. W odniesieniu do fig. 1 do 11 rysunku: runko 1 wychodzace w znany sposób ze zgrzeblarki po stronie odbior¬ czej doprowadza sie do lejka 2 majacego najko¬ rzystniej wylot 3 o ksztalcie pokazanym na fig. 2 a to celem nadania runku ksztaltu splaszczonego i ulatwienia jego przelotu pod postacia splasz¬ czonej tasmy z pogrubionymi i wyprostowanymi bokami.Tasma ta przechodzi miedzy dwoma walkami 4, 5, których szybkosci obwodowe musza odpo- powiadac szybkosci wymaganej przez odnosny proces technologiczny, a która jest zasadniczo równa szybkosci obwodowej odbieracza.Walek 4 najlepiej napedzany przez odpowiedni naped nadany od zgrzeblarski, wykonany jest ze stali i posiada rowki równolegle do osi, podczas gdy jego górny walek dociskowy 5, najlepiej obciag¬ niety guma lub czyms podobnym, a to celem otrzymania zupelnie pewnego napedu i zaczepie¬ nia pociagowego od swego walka rowkowane¬ go- Potrzebny rozciag otrzymuje sie za pomoca po¬ dobnej pary walków 6, 7 (walki rozciagowe) to jest stalowego walka rowkowanego 6 podobne¬ go do walika 5 i górnego walka dociskowego 7 obciagnietego guma lub czyms podobnym w ten sam sposób co walek 5.Stosunek szybkosci obwodowych tych dwóch paT walków moze byc zmieniany od 1,30 do 1,70 stosownie do przerabianego materialu.Na runko 1 w czasie jego przelotu miedzy pa¬ rami walków 4, 5 i 6, 7 dziala uiglony walek czeszacy 8 zmontowany obrotowo miedzy powyz¬ szymi dwoma parami walków w taki sposób aby konce igiel przechodzily w odleglosci 1 mm od powierzchni walka 6.Powyzszy uiglony walek czeszacy 8 (czesak He- rissona) sklada sie z rury z brazu, w której sa wstawione stalowe igly. Powyzsze igly sa/wsta- — 3 —wione pochylo pod pewnym katem (w stosunku do pozycji promieniowej) w kierunku odbieracza i sa scentrowane na wale za pomoca dwóch bocz¬ nych tarcz.Celem otrzymania dzialania rozdzielajacego czy rozplatujacego poszczególne wlókna, powyzsze igly sa ustawione na wale w rzedach wzgledem siebie osiowo przestawionych. Co wiecej, walek ten w czasie pracy znajduje sie w takim poloze¬ niu aby igly te wchodzily cala swa dlugoscia w tasme gdy ta jest przesuwana poziomo w tym samym kierunku w jakim obraca sie walek cze¬ szacy.Poza tym, aby ulatwic przenikanie igiel cze¬ szacych w tasme, walek czeszacy obraca sie z szybkoscia obwodowa troche mniejsza niz wal¬ ki 6, 7 przez co uzyskuje sie lagodniejsze czesa¬ nie. W szczególnosci, poniewaz wlókna nie sa jeszcze calkowicie naciagniete, a to dzieki róz¬ nicy w szybkosci obwodowej walków, moga one z latwoscia wejsc miedzy igly unikajac przez to podnoszenia peczków lub nierównego przesuwa¬ nia wlókien w stosunku do przerabianej masy przez igly w czasie ich obrotu.Tak wiec igly czeszace maja do wypelnienia podwójne zadanie to jest podtrzymywanie wló¬ kien i jednoczesne hamowanie tylnych ich kon¬ ców podczas gdy ich przednie konce sa juz uchwycone miedzy walki rozciagowe. Tym sa¬ mym tylne konce sa przeciagane z pewna sila miedzy tymi iglami i odlaczane od dalszych wló¬ kien, których przednie konce jeszcze nie zostaly uchwycone miedzy walkami rozciagowymi 6, 7.Jak z tego wynika, wlókna sa przez to wyrów¬ nane i poddane dokladnemu oczyszczeniu i pra¬ wie cala ilosc obecnych w nich zanieczyszczen jak wezelki, plewy, piasek itd. sa wyrzucone z masy wlóknistej, podczas rozluzniania i rozpla¬ tywania przez te igly.Odleglosc miedzy srodkami walka uiglonego i walków rozciagowych jest uzalezniona od dlu¬ gosci wlókien 12 do 45 mm i równa. W przypadku /wlókien dluzszych jak np. — welna, surowce syntetyczne itp. — oczywiste jest ze wymiary walków rowkowanych, walków dociskowych i walka uiglonego winny byc odpowiednio po¬ wiekszone. Moze byc wskazane wstawienie jed¬ nej lub nawet dwóch par rolek prowadzacych, ustawionych w najodpowiedniejszy sposób miedzy para walków podawczych i walkiem uiglonym.\N kazdym przypadku odleglosc wymieniona na poczatku tegu ustepu* musi byc zawsze stala ale zwiekszana ptonorejonalnie do przecietnej dlu¬ gosci przerabianego wlókna.Górny walek dociskowy 7 po stronie odbior¬ czej tasmy musi byc tak zamontowany, aby jego os byla tak przestawiona w kierunku uiglonego walka 8 w odniesieniu do linii pionowej przecho¬ dzacej przez os walka 6, aby zmniejszyc odleg¬ losc miedzy punktem, w którym igly wchodza w tasme i punktem, w którym tasma jest uchwy¬ cona przez walki rozciagowe 6, 7 jak równiez aby polepszyc czynnosci wyrównania i rozluznia¬ nia, oraz aby uniemozliwic wyskakiwanie poje¬ dynczych wlókien z tasmy podczas jej przerobu.Tasma wychodzaca po stronie odbiorczej pod postacia plaskiej tasmy okolo 30 mm szerokosci jest nastepnie skierowana przez walek kierujacy 9 do lejka zgeszczajacego, który nadaje jej ksztalt okragly, po czym przechodzi ona na walki po¬ ciagowe i w koncu przez glówke rozdzielcza zo¬ staje ulozona w garze.Szybkosc obwodowa walków pociagowych winna byc zasadniczo równa szybkosci z jaka tasma wychodzi z urzadzenia wedlug wynalazku.Mozna z latwoscia ocenic, ze 3% zmniejszenie wyczesków mozna osiagnac wyzej opisanym urzadzeniem przez lepsze wyrównanie wlókien, gdyz normalnie poza wlóknami krótkimi równiez sa wyczesywane te wlókna o dostatecznej dlu¬ gosci, które sa polozone skosnie w stosunku do ruchu grzebienia, przez co strata na wlóknie jest wieksza lub mniejsza nie tylko w zaleznosci od lepszego lub gorszego wyrównania polozenia wlókien. Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala w znacznym stopniu na unikniecie tej niedogod¬ nosci, gdyz pojedyncze wlókna sa uprzednio roz¬ platane, wyrównane i ulozone równolegle pod naciagiem, przez co sa one równiez wydluzone.Liczba 10 oznaczony jest swobodny walek czyszczacy drewniany obciagniety filcem lub tka¬ nina i dzialajacy na walki 5 i 7, a liczba 11 — oznaczona jest obracajaca sie szczotka walkowa posiadajaca promieniowo ustawione wlosie prze¬ znaczone do utrzymywania w czystosci igiel wal¬ ka czeszacego 8 i jednoczesnego oczyszczania rowkowanych walków 4 i 6. Dodatkowo oczysz¬ czony jest walek 6 za pomoca malej szczotki 12 ustawionej nieruchomo w stosunku do plytki 13 ewentualnie podtrzymujacej tasme.Urzadzenie dzwigniowe za pomoca którego moz¬ na dociskac lub zwalniac osie walków 5 i 7 fig. 4 sklada sie z dwóch mostków 14% na które dziala — 4 —dzwignia dociskowa 15 uchylna trzpieniu 16. Gdy raczka 18 zostanie przerzucona w pozycje pio¬ nowa sprezyna 19 zostaje scisnieta i dociska mostki 14.Cisnienie dzialajace na pare walków 6 i 7 ze¬ spolu rozciagowego jest wieksze od cisnienia dzialajacego na pare walków 4, 5. Cisnienie to winno byc stale dla danego zastosowania urza¬ dzenia i ograniczone do wartosci ledwo wystar¬ czajacej do wlasciwego rozciagu tasmy 1.Przykrycie ochronne urzadzenia rozciagowego sklada sie z przykrywy wewnetrznej 20 fig. 1 zamocowanej uchylnie na trzpieniu 16 i zaopa¬ trzonej w zeberka w ksztalcie haka 21 podtrzymu¬ jace walek czyszczacy 10 oraz z przykrywy 22, na której zamontowany jest walek kierujacy 9.Cale urzadzenie rozciagowe jest zmontowane i chronione przez odpowiednie obramowanie fig. 7 skladajace sie z podstawy 23 boków 24 i scianki tylnej 25.Naped, urzadzenie rozciagowe i czeszace sa przykryte i zabezpieczone od kurzu przez dwie pokrywy boczne 26 i zamocowane do boków obramowanaa.Rowkowane walki 4 i 6 fig. 5 sa napedzane za pomoca zespolu kól lancuchowych 27, 28, 29, 30, polaczonych lancuchem 31. Ten system napedo¬ wy napedzany jest za pomoca kola zebatego 32 napedzanego od zgrzeblarki.Urzadzenie posiada dzialajace urzadzenie cier¬ ne zatrzymujace, które normalnie dziala w dwóch przypadkach: Tairczowe sprzeglo 33 znajduje sie na wale 34 na którym osadzone jest luzno kolo 27 oraz kolo zebate 32. Luzne kolo 27 moze byc sprzegniete z walem 34 za pomoca sprzegla skladajacego sie z elastycznego krazka dociskowego 35 i na¬ kretek 38 i 38'.Przypadek pierwszy: Powyzsze sprzeglo be¬ dzie stie slizgac w przypadku gdy tasma chocby czesciowo owinie sie na rowkowanym walku 6 (tworzac na nim rodzaj mufki). W tym przypadku zostanie odchylona do góry plytka 13 fig. 1, po¬ wodujac wylaczenie sprzegla z natychmiastowym zatrzymaniem urzadzenia.Przypadek drugi: Podobna kombinacja ma miej¬ sce, jezeli tasma nawinie sie na rowkowany wa¬ lek 4 lub walki dociskowe 5 lub 7, gdyz powiek¬ szenie ich srednicy spowoduje odpowiednie zwiekszenie cisnienia z wylaczeniem spTzegla i zatrzymaniem urzadzenia.Urzadzenie naprezajace lancuch 31 sklada sie z plaskiego drazka 39 uchylnego na trzpieniu 40 zamocowanym do boku ramy. Kolo lancuchowe 29 zamocowane na koncu tego drazka 39 moze byc podnoszone i opuszczane z nim razem a po ustawieniu w wymaganym polozeniu drazek ten zamocowuje sie za pomoca sruby 41.Uiglony walek czeszacy 8 i obrotowa szczotka 11 sa uruchamiane za pomoca podobnego urza¬ dzenia 42 zmontowanego po drugiej stronie urza¬ dzenia. Kolo zebale 43 osadzone jest luzno na wolnym koncu tego drazka, które napedzane jest przez kolo zebate 44 osadzone sztywno na row¬ kowanym walku 4.Ruch obrotowy moze byc nadany wyzej wspo¬ mnianemu walkowi czeszacemu i czyszczacemu zamocowanym na dwóch sankach 45 i 45' (te ostatnie nie pokazane na3 rysunku) zmontowanych po przeciwnych stronach ramy. Kolo zebaite 46 osadzone na trzpieniu 49 jednych z tych sanek napedza walek czeszacy 8, podczas gdy kolo ze¬ bate 47 luzno osadzone na trzpieniu 50 tychze sanek sluzy jako kolo posrednie do napedu kola zebatego 48 zaklinowanego na wale 51. Wal 51 napedza walek czyszczacy 11 powodujac jego obrót w tym samym kierunku co i walek czesza¬ cy 8. Aby mozna bylo opuszczac w dól caly ze¬ spól czeszaco-czyszczacy i odejmowac go jako ca¬ losc niezaleznie od walków rowkowanych 4 i 6, gdy np. na poczatku pracy tasma musi byc za¬ lozona miedzy walki podawcze i dla unikniecia mozliwosci owiniecia sie tasmy wokól walka czeszacego, jak równiez dla wygody obslugi przy czyszczeniu i czynnosciach konserwacyjnych dotyczacych walka czeszacego lub czyszczacego, wreszcie gdy te czesci musza byc wyjete i z po¬ wrotem wstawione, wyzej wymienione sanki 45 i 45' moga przesuwac sie wzdluz odnosnych -wy¬ ciec prowadniczych wycietych w obydwóch bocz¬ nych sciankach obudowy i sa dodatkowo prowa¬ dzone przez plytki 52 i 52'. Powyzsze sanki prze¬ suwaja sie dzieki naciskowi krzywki 53 na regu¬ lowany drazek 54 w który zaopatrzone sa kazde sanki. Nacisk krzywki 53 powoduje wystep 55 zamocowany do trzpienia 16 podtrzymujacego pokrywe 22 za kazdym razem skoro tylko pokry¬ wa ta jest podnoszona.Kazde sanki sa zaopatrzone w gwintowana sprezyne powrotna 56 dzialajaca na drazek 57 przez co caly zespól czeszaco-czyszczacy jest utrzymywany w okreslonej pozycji podniesionej tak dlugo jak dlugo pokrywa 22 jest docisnieta w czasie pracy urzadzenia. — 5 —Teleskopowy uklad na sprezynach zmontowa¬ ny na obydwóch koncach walków czeszacego i czyszczacego pozwala na szybkie i latwe wy¬ jecie lub wstawienie tak walka czeszacego 8 jak i walka czyszczacego 11 oraz na niezwloczne przylaczenie ich do napedu.Powyzszy system teleskopowy fig. 8 sklada sie z tulei 58 nasadzonej przesuwnie na wydrazony w srodku koniec walka. Rozprezanie sprezyny 59 znajdujacej sie wewnatrz tej tulei i wytoczonym wglebieniem konca walka organiczone jest przez kolek 61 przymocowany do konca walka i prze¬ suwajacy sie w wycieciu 60 w tulei 58. Plaski koniec tej tulei posiada szereg sztywno osadzo¬ nych kolków, które moga byc ustawione naprze¬ ciw otworów w tarczy 62 zamocowanej na wale 49 kola zebatego 46 i kola 48, stanowiacych czesc zespolu kól napedowych. Podobny zespól sprzeg¬ lowy przewidziany jest dla przeciwnych konców walków czeszacego i czyszczacego w ten sposób, ze wlaczenie kolków i otworów moze byc usku¬ tecznione tylko w odpowiedniej pozycji ustalo¬ nej dla kazdego z tych walków. Jak z tego wy¬ nika mozliwosc pomylki jest tu wykluczona gdyz polaczenie moze miec miejsce tylko w uprzednio ustalonej pozycji.Wszystkie elementy kontrolne, napedowe, prze¬ noszace i regulujace moga byc zmontowane albo po prawej albo po lewej stronie urzadzenia, w zaleznosci od tego czy zgrzeblarka posiada je z prawej czy z lewej strony, gdyz w tym urza¬ dzeniu sa one zamienne. Wszystkie elementy obracajace sie, sa na lozyskach kulkowych.Poniewaz urzadzenie rozciagowe wedlug wy¬ nalazku montuje sie w miejscu walków pociago¬ wych zgrzeblarki, w które zaopatrzone sa wszy¬ stkie nowoczesne zgrzeblarki, tasma wychodzaca z urzadzenia przechodzi do lejka zgeszczajacego 66 fig 10 i walków pociagowych 63 glówki roz- ; dzielczej 64 fig. 9, a z nich do gara 65.Srednica wylotu lejka zgeszczajecego wynosi od 2,8 do 3 mm w zaleznosci od gatunku przera¬ bianych wlókien oraz numeru przedzy, która ma byc wyprzedzona. Ten sam lejek zamienia pla¬ ska tasme w okragly niedoprzed o zmniejszonej srednicy i pozwala na zlozenie w garze wiekszej ilosci (30—40% wedlug wagi) materialu bez szko¬ dy dla wlókna, a to dzieki uprzedniemu wyrów¬ naniu Wlókien na urzadzeniu wedlug wynalazku i to pomimo tego, ze cisnienie wywierane przez walki pozostaje niezmienione. Nalezy zaznaczyc, ze przewaznie tasma przechodzi przez lejek zgeszczajacy z wylotem o srednicy 6 mm.Plaska tasma, która zostala zmieniona w tasme okragla jest ponownie splaszczona przy wejsciu do ciagarki i zamieniona jest na tasme o równej grubosci i równomierniejszym rozlozeniu wlókien, przez co rozciag moze byc dokonany latwiej.Sposób powyzszy jest zasadniczo rózny od zgeszczenia otrzymanego przez wcisniecie w ro¬ wek wyciety w walkach odbierajacych, który to sposób jest stosowany na niektórych fabrykach w celu otrzymania tasmy o zmniejszonych wy¬ miarach, co nie tylko wymaga duzego cisnienia, ale takze nie pozwala na wlasciwe zwalkowanie tasmy na ciagarkach z powodu nadmiernej twar¬ dosci jej srodka, a przede wszystkim z tego po¬ wodu, ze ksztalt przekroju tasmy zmienia sie, co powoduje koniecznosc powiekszenia odleglo¬ sci nastawienia i cisnienia po stronie zasilania ciagarkft, pogarszajac regularnosc i równomier¬ nosc przy tej czynnosci.Powyzszy opis dotyczyl zastosowania urzadze¬ nia wedlug wynalazku przy zgrzeblarkach nor¬ malnych z jedna glówka Tózdzielcza i z jednym garem.W przypadku tak zwanych „zgrzeblarek po¬ dwójnych" dajacych dwa runa lub dwie tasmy i wyposazonych w dwie glówki rozdzielcze i dwa gary, mozna zastosowac to samo urzadzenie%z ta tylko róznica, ze stosuje sie lejek z dwoma pla¬ skimi otworkami wylotowymi, a rozdzial run czy tasm zapewniony jest za pomoca specjalnej przegródki kierowniczej z plastyku wstawionej miedzy dwoma górnymi walkami dociskowymi i opierajacymi sie na osiach tych walków.Dzieki wyzej opisanemu zestawieniu róznych czesci, przy pomocy którego wytworzone jest urzadzenie rozciagajace wedlug wynalazku, po¬ wstaje nowy sposób w dziedzinie przedzenia wló¬ kien, oraz odnosne urzadzenie do wstepnego roz¬ ciagania tasmy. Sposób ten i urzadzenie pozwa¬ laja na znaczne polepszenie jakosci przedzenia a to dzieki temu, ze wlókna sa wyrównane: wy¬ prostowane juz w tasmie zgrzeblarkowej i to w stopniu odpowiadajacym temu, który moze byc osiagniety przez jedno przejscie przez ciagarke, ulatwiajac prace ciagarkom, gdyz moga one byc teraz zasilane runem czy tasma o wyzsze nume¬ racje z garów wykazujacych faktycznie zwiek¬ szona pojemnosc. Mozna takze osiagnac wciele innych zalet wymienionych juz powyzej.Opisane powyzej urzadzenie, którego dziala¬ nie jasno wynika z powyzszego opisu i rysunku, — 6 —moze byc zamontowane bez zadnych trudnosci na zgTzeblarce kazdego typu i do napedu wymaga tylko nadzwyczaj malej mocy, która mozna otrzy¬ mac ze zgrzeblarki bez potrzeby przeprowadze¬ nia w niej jakichkolwiek zmian.To samo urzadzenie, dostarczajace tasme roz¬ ciagnieta iz wprosjtowanymi wlóknami, pozwala na prace z jednym zabiegiem rozciagu ma cia¬ garkach, bez wzgledu na system podawczy, d pozwala ono przy utrzymaniu tej samej jakosci niedoprzedu na zmniejszenie calkowitego wycia¬ gu ciagarki glównej albo na pominiecie ciagarki grubej i bezposrednie zasilanie tasma ciagarki sredniej zwyklego typu, przy zwiekszonej jej wydajnosci i polepszeniu gatunku wyrobu.Poza tym nalezy podkreslic, ze opisanym urza¬ dzeniem mozna osiagnac powazne zmniejszenie wyczesów, dzieki rozplataniu poszczególnych wlókien tym sposobem, jak równiez dzieki wy¬ prostowaniu i wiekszemu wyciagnieciu tych wló¬ kien, a w koncu dzieki lepszemu przeczesaniu wlókien, co szczególnie jest wskazane przy to¬ warach, podlegajacych przy dalszych operacjach barwieniu.Dalszymi zat^tami opisanego urzadzenia poza malymi wymiarami sa: prosta konstrukcja, pew¬ nosc dzialania, latwy dostep i wymiennosc cze¬ sci z których sie ono sklada wraz z powaznymi zaletami z punktu widzenia technicznego i eko¬ nomicznego, które wynikaja ze skróconego i szybkiego procesu wytwórczego.Chociaz wynalazek zostal opisany z pewnymi szczególami nalezy rozumiec, ze opis ma sluzyc tylko jako jego przykladowa ilustracja. W szcze¬ gólnosci, zmiany moga byc zrobione odnosnie projektu i detali narzadów rozciagowych, czesza¬ cych, regulacyjnych i zgeszczajacych, aby je przystosowac do danych wymogów praktycznych.Co wiecej, mysl wynalazcza moze byc zastoso¬ wana takze za pomoca innych srodków równo¬ rzednych w stosunku do opisanych.Takie srodki moga byc równiez polaczone z srodkami dodatkowymi czy uzupelniajacymi, zaleznymi lub niezaleznymi od poprzednich, któ¬ re moga byc usprawiedliwione wymogami insta¬ lacyjnymi i zastosowaniem urzadzenia, kwestia kontroli i manipulacji itd. wchodzac w zakres ochrony z ponizszych zastrzezen. PL