PL30932B1 - Sposób wytwarzania trwalych srodków odkazajacych z kwasnych rodanków - Google Patents

Description

Znana jest rzecza stosowanie wodnych roztworów soli rodanku, zadanych kwasa¬ mi lub solami kwasnymi, jako srodków od¬ kazajacych. Przy laczeniu wodnych roz¬ tworów soli rodanku z kwasami lub solami kwasnymi ujawnia sie jednak ta niedogo¬ dnosc, ze po krótkim czasie roztwory te wytwarzaja siarkowodór i wobec tego za¬ wartosc kwasu w roztworach przy ich sta¬ niu coraz bardziej sie zmniejsza.Obecnie okazalo sie, ze niedogodnosci tych mozna uniknac, jezeli przy wytwarza¬ niu tych srodków odkazajacych wzglednie do ich gotowych roztworów doda sie bar¬ dzo nieznaczne ilosci takich metali wzgled¬ nie zwiazków metali, które zapobiegaja wytwarzaniu sie siarkowodoru tworzac siarczki trudno rozpuszczalne w kwasach, np. miedzi, srebra, rteci, bizmutu, olowiu i ich zwiazków, ponadto kwasu molibdeno¬ wego, a w pewnej mierze takze póltoratlen- ku chromu, podczas gdy takie zwiazki, jak np. kwas tytanowy, kwas wanadynowy, tle¬ nek uranu, tlenek manganu lub tlenek ceru, nie sa w stanie zapobiec wytwarzaniu sie siarkowodoru.Ilosci wchodzacych w rachube metali wzglednie zwiazków metali, dodawane we¬ dlug wynalazku niniejszego, zwykle sa znacznie mniejsze od ilosci stechiome- trycznych potrzebnych do wymiany stoso¬ wanych rodanków i wahaja, sie w grani¬ cach od 0,005 do 0,05%.Co prawda jest rzecza znana stosowa¬ nie mieszaniny zwiazków rodanku i zwiaz¬ ków miedzi, jako srodka do wytrawiania nasion siewnych. Wedlug tego znanego sposobu winno sie stosowac zwiazki ro-danku i zwiazki miedzi w stosunku stechio- metrycznym tak, aby z ich roztworu mo¬ gly sie wydzielic rodanki miedzi. Skutek, o który w wynalazku niniejszym chodzi, a mianowicie zapobieganie wytwarzaniu sie siarkowodoru, które zwykle szybko na¬ stepuje przy laczeniu roztworów soli ro¬ danku z kwasami lub solami kwasnymi, albo tez powstrzymywanie jego wytwarza¬ nia sie w sposobie znanym nie byl jeszcze rozpoznany, ani tez nie zamierzano go osiagnac. O dodatku kwasów lub soli kwasnych do -zwiazków rodanku nie ma, tam w ogóle mowy, znane jest natomiast, ze przedwczesnemu wydzielaniu sie ro¬ danków miedzi w nieobecnosci srodków redukujacych mozna zapobiec albo tez opóznic ich wydzielanie sie przez dodanie kwasów lub soli kwasnych. Ze przy tym jednak zwiazki miedzi sa w stanie zapobiec wytwarzaniu sie siarkowodoru, równiez nie bylo jeszcze rzecza znana.Nizej podane przyklady porównawcze wykazuja zalete sposobu wedlug wynalaz¬ ku niniejszego.Jesli wytworzy sie roztwór o lacznej wadze 500 g, zawierajacy 25 g rodanku sodu, 25 g dwusiarczanu potasu i 450 g wody, to taki 10%-owy roztwór juz po jedno- lub dwudniowym stanie wykazuje niepozada¬ ne, 'stale postepujace odszczepianie sie siarkowodoru.Jesli natomiast wytworzy sie roztwór o lacznej wadze 500 g, skladajacy sie z 25 g rodanku sodu, 25 g dwusiarczanu potasu i 450 g wody i doda sie do niego 0,05 g siarczanu mie¬ dzi w postaci krystalicznej (= 0,12/o mie¬ szaniny soli], wówczas roztwór ten przy¬ biera zólta do czerwonozóltej barwe. Tak¬ ze i po dluzszym staniu nie czuje sie zapa¬ chu siarkowodoru. Jesli wytworzy sie roz¬ twór o lacznej wadze 500 g, skladajacy sie z 25 g rodanku sodu, 25 g dwusiarczanu potasu i 450 g wody i doda do niego 0,02 g miedzi (= 0,04°/o mieszaniny soli) w postaci metalicznej, najkorzystniej w postaci mialkiego prosz¬ ku, to wytwarza sie trwaly, równiez zól- tawoczerwony roztwór, pozostajacy calko¬ wicie wolny od zapachu siarkowodoru.Jesli wytworzy sie roztwór o lacznej wadze 500 g skladajacy sie z 25 g rodanku sodu, 25 g dwusiarczanu potasu i 450 g wody i doda do niego 0,05 g Mo Os, to i w tym przypadku wytwarza sie trwaly roztwór wolny od wytwarzania sie siarkowodoru.Roztwór ten jest -zabarwiony ciemnoczer¬ wone Roztwory wytwarzane sposobem we¬ dlug wynalazku niniejszego nadaja sie bar¬ dzo dobrze do celów odkazania i wykazu¬ ja prawie stala kwasowosc.Na zadanie, wymienione nieznaczne ilo¬ sci metalu wzglednie zwiazków metali wspomnianego rodzaju, zapobiegaj acych wytwarzaniu sie siarkowodoru, zamiast do roztworów mozna dodawac takze do su¬ chej jeszcze mieszaniny rodanku i czynni¬ ka kwasowego wzglednie do jednego ze skladników mieszaniny majacej byc utwo¬ rzona wzglednie roztworu majacego byc wy¬ tworzonym, a wiec np. do stalego rodanku.Jesli srodek odkazajacy ma byc stoso¬ wany w polaczeniu ze sluzami roslinnymi, a wiec w postaci emulsji zelowej, co do niektórych celów jest rzecza szczególnie korzystna, wówczas zaleca sie znaczne (do — 2 —0,05%) powiekszenie ilosci dodawanych metali wzglednie zwiazków metali. W tym przypadku nadaja sie zwlaszcza, dodatki wolnych metali w postaci bardzo rozdrob¬ nionej, tym bardziej, ze pozostaja one przy tym takze równomiernie zawieszone w emulsji zelowej. Skutecznosc metali wol¬ nych jest w tym przypadku korzystniejsza, np. przy wytwarzaniu emulsji zelowej, za¬ wierajacej na 1 kg sluzu roslinnego po 1,25 kg rodanku sodu i siarczanu potasu w roz¬ tworze wodnym, mozna dodac 5 — 6 g miedzi lub srebra w postaci metalicznej, bardzo rozdrobnionej, aby otrzymac pre¬ parat trwale zabezpieczony od wytwarza¬ nia sie wolnego siarkowodoru.Przy stosowaniu sluzów roslinnych dc zwiekszenia lepkosci roztworów w celu umiejscowienia odkazajacego dzialania ro¬ danku kwasnego dzieki zwiekszonemu jego przyleganiu i w celu utrzymywania go w stanie czynnym przez czas dluzszy nalezy jednak miec na uwadze co nastepuje. Zna¬ na jest rzecza, ze sole rodanku dzialaja na wiele substancyj rozpuszczajaeo, np. na roztwory zelatynowe rodan dziala uplyn¬ niajaco. Poza tym jest rzecza znana, ze kwasno reagujace roztwory zmieniaja sto¬ pien lepkosci sluzu o gestosci papki na sto¬ pien lepkosci sluzu o gestosci oleju, wsku¬ tek czego roztwór powoli traci swoja lep¬ kosc i nie moze juz spelniac zadania po¬ wyzej wspomnianego. Wobec tego nie mozna stosowac zelatyny przy wytwarza¬ niu tego rodzaju srodków odkazajacych, Lepkie roztwory bialka na skutek doda¬ nia kwasnych roztworów rodanku równiez traca swoja lepkosc i wobec tego nie moz¬ na ich równiez stosowac. Pektyna, znajdu¬ jaca sie w handlu i czestokroc stosowana do wytwarzania lepkich roztworów przy wytwarzaniu kwasnych roztworów rodan¬ ku, poczatkowo wprawdzie spelnia swe za¬ danie, ale w ciagu niewielu juz tygodni na¬ stepuje daleko idace uplynnienie, wobec czego preparaty staja sie nieuzytecznymi.W ten sam sposób zachowuje sie tez wiele sluzów roslinnych, np. wyciagi z siemienia lnianego, z ziarn pigmowych, z nasion babki, z korzenia storczyka lub z ziela angielskiego* Obecnie stwierdzono, ze mozna wy¬ twarzac trwale i lepkie kwasne roztwory rodanku, jesli jako srodek zageszczajacy zastosuje sie tragant. W tym przypadku warunki ksztaltuja sie nawet wrecz od¬ wrotnie. Przy polaczeniu tragantu z kwas¬ nym roztworem rodanku po pewnym cza¬ sie nastepuje zwiekszenie sie gestosci. Ten stan utrzymuje sie tak równomiernie, ze preparat pozostaje przydatnym do uzytku przez czas dluzszy.Lepki kwasny roztwór rodanku wytwa¬ rza sie w sposób zwykle w praktyce stoso¬ wany rozcierajac potrzebna do pozadane¬ go stopnia lepkosci ilosc tragantu w prosz¬ ku z gliceryna i dodajac te mieszanine tra¬ gantu i gliceryny, przy ciaglym mieszaniu, do kwasnego roztworu rodanku, do które¬ go w sposób powyzej opisany celowo do¬ dano niewielkie ilosci metali lub zwiaz¬ ków metali wspomnianego rodzaju. W ten sposób powstaje nadajacy sie do uzytku lepki kwasny, roztwór rodanku.Mozna postepowac w sposób nizej po¬ dany. 11 czesci tragantu miesza sie z 20 czesciami kwasu borowego, a nastepnie do¬ kladnie rozciera sie z 300 czesciami glice¬ ryny (o ciezarze wlasciwym 1,23). Pro¬ dukt ten rozpuszcza sie w 404 czesciach wody na lepka mase i dodaje taka ilosc stezonego roztworu rodanku, nastawione¬ go na wartosc pn wynoszaca mniej wiecej 1,7 przez dodanie dwusiarczanu sodu, kwa¬ su solnego lub kwasu fosforowego, a wiec kwasnego roztworu rodanku, utrwalonego przez dodanie bardzo nieznacznych ilosci, np. l,5°/o siarczanu miedzi i wody, silnie mieszajac, az waga koncowa wyniesie 1 000 g i lepki ten roztwór wykaze steze¬ nie jonów rodanu w ilosci okolo 1,8% o wartosci pH wynoszacej mniej wiecej 1,7.Gliceryny mozna tez nie dodawac. — 3 — PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania trwalych srod¬ ków odkazajacych z kwasnych rodanków, znamienny tym, ze do rodanków lub do ich roztworów dodaje sie w bardzo nie¬ znacznych ilosciach (od 0,005 do 0,05°/o) takich metali wzglednie zwiazków metali, które tworza siarczki trudno rozpuszczal¬ ne w kwasach.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze metali lub zwiazków metali do¬ daje sie do stalej jeszcze mieszaniny wzgled¬ nie do jednego ze skladników sluzacych do wytwarzania tej mieszaniny lub roztworu.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, w przy¬ padku wytwarzania srodka odkazajacego w obecnosci sluzów roslinnych, znamienny tym, ze zwieksza sie ilosc dodawanych metali wzglednie zwiazków metali do 0,05%.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, w przypad¬ ku wytwarzania kwasnych roztworów ro¬ danku z dodatkiem sluzów roslinnych, zna¬ mienny tym, ze jako srodek zageszczajacy stosuje sie tragant. Gustav Schoenberg Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy Staatsdriickerei Warschau — Nr. 10819-42. PL