PL30823B1 - Sposób wytwarzania barwników szeregu ftalocyjaniny - Google Patents

Description

Barwniki ftalocyjaninowe, otrzymywa¬ ne wedlug znanych patentów, wymagaja na ogól w celu zastosowania ich w prak¬ tyce, jako barwników pigmentowych, uprzedniego mialkiego rozdrobnienia. Pro¬ ponowano tez mialkie mielenie ich w obec¬ nosci rozcienczalników, np. siarczanu ba¬ rowego, albo tez rozpuszczanie czystych krystalicznych barwników w stezonym kwasie siarkowym i stracenie ich w stanie bezpostaciowym przez wylewanie do wo¬ dy z lodem roztworu barwnika w kwasie siarkowym. W tym ostatnio podanym przy¬ padku po przemyciu do odczynu obojetne¬ go i ewentualnie po dodaniu srodków roz¬ puszczajacych i utwardzajacych otrzymu¬ je sie na saczkach placki barwnika, któ¬ ry nadaje sie do uzytku bezposrednio po wysuszeniu i zmieleniu na proszek.Obecnie wykryto, ze otrzymuje sie barwniki pigmentowe o duzej zdolnosci barwienia, wybitnej polyskliwosci i czysto¬ sci odcienia, jezeli ftalocyjaniny, wytwo¬ rzone w znany sposób, potraktuje sie roz¬ cienczonym kwasem siarkowym o stezeniu 75 — 85°/o, przy którym barwniki te sa nierozpuszczalne w temperaturze zwyklej lub nizszej, w kazdym badz razie nie prze¬ kraczajacej 40 — 50° C, i tworza zawie¬ sine w kwasie. Poczatkowo ciemnoblekitna i rzadko-plynna zawiesina barwnika gest¬ nieje przy tym stopniowo, a barwnik prze-ksztalca sie w geste ciasto zielonego siar¬ czanu ftalocyjaniny.Podczas dokonywanej potem hydrolizy przez wylanie otrzymanej mieszaniny do wody z lodem, ewentualnie po uprzednim oddzieleniu krysztalów siarczanu przy po¬ mocy kwasoodpornego saczka i wprowa¬ dzeniu do wody z lodem z 40 — 50%-owym kwasem siarkowym krysztalów siarczanu, zebranych na saczku, wydziela sie barw¬ nik w postaci polyskliwoblekitnych mikro- krysztalów. Tak otrzymany mikrokrysta¬ liczny barwnik pigmentowy wykazuje do¬ skonale wlasciwosci fizyczne i optyczne i znacznie przewyzsza produkt bezposta¬ ciowy, jesli chodzi o intensywnosc barwy i czystosc odcienia barwnego.Chociaz nawet wytwarzanie siarczanu barwnika z mocnymi kwasami bylo do przewidzenia na podstawie nienasyconego charajkteru zawartych w czasteczce barw¬ nika atomów azotu, to jednakze w zaden sposób nie mozna bylo przewidziec szcze¬ gólnego zachowania sie ftalocyjaniny wo¬ bec kwasu siarkowego o stezeniu 75 — 85%, a zwlaszcza oD° Be, co odpowiada steze¬ niu 78%. Ta reakcja swoista, wyrózniaja¬ ca sie energicznymi procesami pecznienia i wiodaca do otrzymywania mikrokrysta¬ licznej postaci barwnika, róznej od wszyst¬ kich dotychczas znanych jego postaci, nie byla jeszcze dotychczas zaobserwowana, ani opisana. A zaterii wynalazek niniejszy stanowi wazna nowosc o duzym znaczeniu technicznym przy wytwarzaniu barwników pigmentowych szeregu ftalocyjaniny, wy¬ rózniajacych sie dodatnio wlasciwosciami fizyczhymi i optycznymi w porównaniu z barwnikami bezpostaciowymi, otrzymy¬ wanymi przez stracanie z roztworu w ste¬ zonym kwasie siarkowym.Do barwników ciastowatych, otrzyma¬ nych wedlug wynalazku niniejszego, moz¬ na przed wysuszeniem dodawac srodków utrwalajacych i rozpraszajacych, np. zywi- czanóW metali i wielu innych, dzieki cze¬ mu otrzymuje sie bardzo miekkie i lekkie proszki o duzej polyskliwosci i duzej zdol¬ nosci barwienia.Przyklad I. Do 1 000 — 1 500 czesci war gowych kwasu siarkowego o stezeniu 60° Be stale mieszajac wprowadza sie stopnio¬ wo My zwyklej temperaturze 100 czesci wa¬ gowych mialko zmielonej miedzio-ftalocy- janiny otrzymanej w zwykly sposób. Po¬ czatkowo ciemnoblekitna rzadko-plynna za¬ wiesina gestnieje stopniowo, przy czym barwnik zamienia sie w ciemnozielony siar¬ czan. Po mieszaniu, trwajacym od 2 do 4 godzin, otrzymuje sie ciagliwo-plynne cia¬ sto, które powoli wprowadza sie do takiej ilosci zimnej wody, ewentualnie z lodem, zeby ostatecznie otrzymac stezenie kwasu siarkowego, wynoszace 5 — 10%. Podczas wprowadzania zawiesiny zielonego siarcza¬ nu barwnika do wody oziebionej lodem siarczan barwnika ulega hydrolizie, przy czym wydziela sie barwnik w postaci mi¬ krokrystalicznej o polyskliwoblekitnym za¬ barwieniu, a w swietle przechodzacym — o zielonkawym zabarwieniu. Nastepnie za¬ wiesine barwnika za pomoca wielokrotnej dekantacji przemywa sie woda do odczynu obój etnego.Tak otrzymany barwnik mozna stoso¬ wac bezposrednio albo tez po dodaniu ewentualnie srodków utrwalajacych i roz¬ cienczajacych i po wysuszeniu i zmiele¬ niu na proszek, Przyklad II. 100 czesci wagowych nik¬ lo-ftalocyjaniny traktuje sie 1 500 czescia¬ mi wagowymi kwasu siarkowego o steze¬ niu 60° Be w sposób opisany w przykla¬ dzie powyzszym. Otrzymuje sie zielono- blekitny pigment o wybitnej czystosci i intensywnosci odcienia barwnego.Przyklad III. 100 czesci wagowych bez¬ postaciowej miedzio-ftalocyjaniny traktu¬ je sie 1500 czesciami wagowymi kwasu siarkowego o stezeniu 60° Be w temperatu¬ rze 0 — 20° C sposobem opisanym w*przy- kladzie I. Ciasto barwnika, przemyte do — 2 -odczynu obojetnego, rozciencza Sie nastep¬ nie woda, do 4 000 Czesci objetosciowych i mieszajac ogrzewa sie do 50° C. Do tego dodaje sie wrzacy roztwór 20 czesci wa¬ gowych kalafonii w 20 czesciach wagowych lugu sodowego o stezeniu 36° Be i 200 — 500 czesci wody i ogrzewa mieszanine do 70 —80°C. Nastepnie dodaje sie pewna ilosc 10%-owego roztworu siarczanu glino¬ wego, wystarczajaca do slabego zaczerwie¬ nienia blekitnego papierka lakmusowego, ogrzewa sie calosc do wrzenia i utrzymuje przy slabym wrzeniu w ciagu 20 min. Po skonczonym gotowaniu saczy sie, ewen¬ tualnie po uprzednim rozcienczeniu woda zimna do podwójnej objetosci, przemywa zimna woda, az do wyplukania rozpusz¬ czalnych siarczanów, suszy w temperatu¬ rze 70 — 80° C, miele i przesiewa. Ilosc dodawanego zywiczanu mozna dowolnie zmieniac, a takze mozna stosowac inne srodki rozcienczajace, np. olej czerwieni tureckiej.Otrzymane barwniki sa miekkimi pro¬ szkami o malym ciezarze wlasciwym, o duzej wydajnosci i polysleliwosci odcie¬ nia barwnego.Przyklad IV. 100 czesci wagowych sproszkowanej surowej ftalocyJaniny, otrzymanej np. przez stopienie bezwodni¬ ka ftalowego- albo jego pochodnych z mocz¬ nikiem w obecnosci miedzi albo zwiazków miedzi i nastepujace potem wygotowanie z rozcienczonymi kwasami i alkaliami, wprowadza sie mieszajac do 1 500 czesci wagowych kwasu siarkowego o stezeniu 60° Be w temperaturze 0 — 20° C. Po czterogodzinnym mieszaniu gesta miesza¬ nine powoli i nie podnoszac temperatury rozciencza sie za pomoca wody z lodem, az do zawartosci kwasu wynoszacej 40 — 50°/o kwasu siarkowego, i nastepnie saczy sie przez saczek kamionkowy. Odsaczona pozostalosc przemywa sie okolo 1 000 cze¬ sciami wagowymi 40 — 50%-owego kwasu siarkowego, wprowadza sie kwasna paste do 10—15 000 czesci wody, przemywa za pomoca wielokrotnej d^kantacji zimna wo¬ da az do odczynu obojetnego i obojetna paste barwnika traktuje sie zywiczanami w sposób opisany w poprzednich przykla¬ dach. Otrzymuje sie przy tym barwnik pigmentowy w postaci bardzo miekkiego polyskliwego proszku o duzej zdolnosci barwienia. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania barwników sze¬ regu ftalocyjahiny, znamienny tym, ze barw¬ niki ftalocy janinowe, otrzymane zwyklymi sposobami, traktuje sie rozcienczonym kwasem siarkowym o stezeniu 75 — 85%, a zwlaszcza 78%, po czym wytworzona zawiesine w kwasie wlewa sie do wody, dekantuje i przemywa woda az do odczy¬ nu slabo kwasnego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze traktowanie kwasem wykonywa sie w temperaturze nie przekraczajacej 50° C.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienny tym, ze powstale ciasto siarczanu barwnika, po uprzednim rozcienczeniu wo¬ da, saczy sie az do zawartosci kwasu wynoszacej 40 — 50% H2SO4 i przemywa kwasem o takim samym stezeniu.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tym, ze do otrzymanych ciastowa- tych barwników dodaje sie rozcienczalni¬ ków, np. zywiczanów metali, po czym mie¬ szanine suszy sie, miele i przesiewa. „M ontecatin i" S o c i e t a Generale per 1' I n d u s t r i a Min er aria e d Agricol a Zastepca: inz. B. Muller rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 10314-42. PL