rUrw*/en*two 31 grudnia 193«i (Szwajcaria) Wynalazek niniejszy dotyczy miotacza granatów, a zwlaszcza miotacza, którego zamek spoczywa na plycie oporowej, umieszczonej na ziemi, a lufa opiera sie na lozu, przy czym pomiedzy plyta a lozem znajduje sie polaczenie elastyczne.Niniejszy wynalazek dotyczy w szcze¬ gólnosci elastycznego urzadzenia, laczace go loze z plyta oporowa, w postaci oporo- powrotnika.Znane sa urzadzenia tego rodzaju, za¬ wierajace zasadniczo tlok, sztywno pola¬ czony z lozem i dajacy sie przesuwac wbrew dzialaniu sprezyny w cylindrze, sztywno polaczonym z lufa, podczas gdy tlok, sztywno polaczony z lufa* przesuwa sie wbrew dzialaniu sprezyny w cylindrze, sztywno polaczonym z lozem. W chwili strzalu tloki i cylindry wykonywuja ruchy wzgledne wzgle 'em siebie, a nastepnie sprezyny sprowadzaja je w polozenie pierwotne.Ulepszenie wedlug wynalazku polega na tym, ze oporopowrotnik jest zaopatrzo¬ ny w urzadzenie, hamujace ruck jego czesci skladowych przy 'powrocie ich w polozenie pierwotne po strzale.Wedlug innej postaci wykonania urza¬ dzenia wedlug wynalazku glowica tloka przesuwa sie w cylindrze z lekkim tarciem, przy czym w tej glowicy sa wywiercone Je¬ den lub kilka otworów, w których sasób, te otwieraja cie do prupwmii cieczy od przodu ni tylowi Haka pwni cofania sie cyUndrm i zamykaja sie pod* czat jogo suwu powrotnego, wskutek czego ciecz, zamknieta z tylu za tlokiem, przeply¬ wa stopniowo do przód* poprzez bardzo maly luz, istniejacy pomiedzy glowica tlo¬ ka i cylindrem, i hamuje suw powrotny.Ulepszenie wedlug niniejszego wynt- lazku dotyczy równiez urzadzenia do ry¬ glowania glowic zamka i oporopowrotnika w gniezdzie plyty oporowej.Glowice zamka i oporopowrotnika sa uksztaltowane tak, ze tworza razem kule.Kula ta jest przystosowana do wkladania jej w wydrazenie w plycie oporowej, które jest wieksze od pólkuli. Azeby umozliwic wprowadzenie glowicy oporopowrotnika do wydrazenia, posiada ona splaszczenia, wy¬ drazenie zas jest wyciete tak, ze kula mo¬ ze wejsc w to wydrazenie na podobienstwo klucza do zamka, gdy te splaszczenia znaj¬ duja sie na wprost odpowiednich boków wycietych. Ryglowanie kuli w wydrazeniu uskutecznia sie nastepnie przez obracanie plyty oporowej wzgledem kuli, co dopro¬ wadza brzegi wyciecia na wprost najszer¬ szych czesci kuli, wskutek czego kula zo¬ staje zaryglowana w wydrazeniu.Otwór wydrazenia jest w ten sposób zwrócony w stosunku do sredniej pla¬ szczyzny strzelania, ze zamek lufy, sztywno polaczony z glowica oporopowrotnika za pomoca odlaczalnego narzadu, moze byc uwolniony i wyjety z wydrazenia plyty oporowej niezaleznie od glowicy oporopo¬ wrotnika, która pozostaje w polozeniu za¬ ryglowanym.Takie urzadzenie pozwala na przechy¬ lenie lufy w celu wyjecia np. niewypalu, utrzymujac oporopowrotnik zaryglowany w wydrazeniu plyty oporowej.Na rysunkach przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok schematyczny mozdzierza wedlug wynalazku w polozenia spoczynku, przy czym polozenie, które przyjmuja jego cze¬ sci w chwili odrzutu, jest oznaczone linia* mi kreskowanymi, fig. 2 i 3 przedstawiala przekroje podluzne jednego z cylindrów oporopowrotnika w polozeniu spoczynku i w chwili odrzutu, fig. 4 przedstawia wi¬ dok z góry oporopowrotnika, fig. 5 — jego widok z przodu, fig. 6 przedstawia szczegól zaworu w zwiekszonej podzialce, fig. 7 — przekrój wzdluz linii VII —VII na fig. 4, przy zalozeniu, ze calosc jest zaryglowana w wydrazeniu plyty oporowej, fig. 8 przedstawia przekrój wzdluz linii 8 — 8 na fig. 7, fig. 9 przedstawia przekrój wzdluz linii 9 — 9 na fig. 7, fig. 10 — przekrój przedstawiajacy narzady przegubowe w po¬ lozeniu odryglowanym.Fig. 1 przedstawia miotacz granatów (mozdzierz), którego lufa / opiera sie z ty¬ lu o plyte oporowa 2, a z przodu o tuleje 4, w której w chwili odrzutu daje sie przesu¬ wac swobodnie, przy czym tuleja ta za po¬ moca czopów 5 jest polaczona z wycinkami zebatymi 6, osadzonymi wahliwie za pomo¬ ca czopów 7 na lozu 3, i jest osadzona na podwoziu kolowym 8, 9, 10. Pomiedzy lo¬ zem 3 i plyta oporowa 2 jest umieszczone urzadzenie elastyczne, zawierajace dwa oporopowrotnik! //, polaczone ze soba po¬ przeczkami 12 i/3 (fig. 4), z których tylna posiada glowice, utworzona z dwóch czasz kulistych 13a i 13b i wkladana w wydra¬ zenie 14 w plycie oporowej 2.Kazdy z oporopowrotników posiada cy¬ linder zewnetrzny //, sztywno polaczony z poprzeczka 13, oraz rure 15, dajaca sie przesuwac w cylindrze // i sztywno pola¬ czona z poprzeczka 12, polaczona przegu¬ bowo z lozem za pomoca osi 16 (fig. 112).W rurze 15 umieszczona jest trzecia rura 17, sztywno polaczona z poprzeczka 13.Wreszcie drazek 18, polaczony z glowica tloka 19, dajacego sie przesuwac wewnatrz rury 17, jest prowadzony w poblizu przed¬ niego konca wystepem 20 rury 15. -2Glowica 19 tloka pomada otwory 21 (lig. 6)9 zakrywana zaworem klapkowym 22, dociskanym sprezyna 23 w polozenia zamykajace. Na drugim koncu drazek 18 posiada krazek 24, wspóldzialajacy z to¬ rem tocznym 25, znajdujacym sie na lozu.Sprezyna 26, opierajaca sie z jednej stro¬ ny na obrzezu 27 rury 17 za posrednictwem pierscienia uszczelniajacego 28, z drugiej zas strony na glowicy 19 tloka, utrzymuje normalnie ruchome narzady oporopowrot- nika w polozeniu wedlug fig. 2. Pierscien 28 moze posiadac rowki uszczelniajace 29 w celu przeciwdzialania wyplywaniu cie¬ czy przy ruchu pierscienia 28 od przodu ku tylowi lub odwrotnie.Dzialanie oporopowrotników jest na¬ stepujace.W chwili strzalu lufa / cofa sie naci¬ skajac na plyte oporowa 2, która zaglebia sie w ziemi (linia kreskowana na fig. 1).Poprzeczka 13, sztywno polaczona z plyta 2 za pomoca glowicy, zaryglowanej w wy¬ drazeniu 14% cofa sie równiez pociagajac za soba cylinder zewnetrzny 11 i rure 17, które sa sztywno ze soba polaczone (fig. 3).Poprzeczka 12, sztywno polaczona z rura 15, pozostaje praktycznie w spoczynku wskutek bezwladnosci. To samo dotyczy drazka /8, opierajacego sie o tor toczny loza za pomoca krazka 24.Taki ruch wzgledny tych narzadów po¬ woduje sciskanie sprezyny 26 oraz ewen¬ tualne przechylenie sie oporopowrotnika dokola przegubu 16. Powietrze, znajduja¬ ce sie w przestrzeni 33, wskutek przesunie¬ cia sie pierscienia uszczelniajacego 28 przechodzi do przestrzeni 34 otwierajac zawór 22.Powrót lufy w przednie polozenie od¬ bywa sie pod wplywem sprezyny 26. Pod¬ czas tego ruchu powietrze sprezone w prze¬ dziale 34 utrzymuje zawór 22 w polozeniu zamknietym i moze wydostawac sie tylko powoli przez maly luz pomiedzy tlokiem 19 i scianka rury 17 hamujac w ten sposób powrót cylindrów 15 i 11 w polozenie pier¬ wotne, przez co unika sie gwaltownego uderzania tych cylindrów w miejscu Jf.Oczywiscie, zamiast powietrza nttzna przestrzen 33 napelnic odpowiednia ciecza np. olejem, gliceryna itd.To samo urzadzenie hamujace moze byc zastosowane w przypadku umieszcze¬ nia jednego oporopowrotnika pomiedzy lo¬ zem i plyta oporowa, np. w rodzaju opisa¬ nego w patentach francuskich nr 993782 i 785171 oraz w patencie szwajcarskim nr 126841.Oczywiscie, mozna odwrócic polozenie cylindrów i tloków, gdyz nie ma znaczenia, które z nich sa sztywno polaczone z lozem, a które z plyta oporowa.Polaczenie przegubowe glowicy 13a i 13b poprzeczki, laczacej oporopowrotni* ki z plyta oporowa 2, jest wykonane w spo¬ sób nastepujacy. Wydrazenie 14 plyty 2 posiada powierzchnie zewnetrzna kulista wieksza od pólkuli i o tej samej srednicy co i glowica poprzeczki oporopowrotników.W tym wydrazeniu wykonane jest wycie¬ cie 40, pozwalajace na wprowadzanie kuli ze splaszczeniami, gdy jest ona skierowa¬ na tak, ze jej czesc 13b zajmuje polozenie przekrecone oW w stosunku do poloze¬ nia przedstawionego na fig. 5.' Odcinki kuliste 13a, 13b, stanowiace glowice poprzeczki oporopowrotników, posiadaja splaszczenia 41, znajdujace sie w pewnej od siebie odleglosci, co pozwala na wpro¬ wadzenie glowicy 13a, 13b do wydrazenia i zaryglowanie jej przez obrót plyty opo¬ rowej o cwierc obrotu (polozenie przed¬ stawione na fig. 5). Zamek lufy / jest za¬ konczony glowica 42 w postaci wycinka kulistego o tej samej srednicy co czasze 13a, 13b i wysokosci odpowiadajacej roz¬ stawieniu podstaw tych czasz. Ta glowi¬ ca zamka jest wprowadzona pomiedzy czasze 13a, 13b glowicy poprzeczki oporo¬ powrotnika i jest z nia polaczona przegu¬ bowo za pomoca sworznia 43, pozwalaja- 3 -Uberitt My/ A-forfe w caesei wydrazenie 14 (Ig. 7). « jeet unismchomiony. sapa* oowatt.Dla nachylenia lufy w celu wyjecia i wystrzelonego pocisku nalezy wyjac rzen 43, przy czym zaryglowania glowicy ufa M nit zoetajc usikodioos. Chcac od* ryglowac glowice /Ja, 116 popiaoezhl opo- ropowrotników wystarczy obrócic plyte oporowa 2 o cwierc obrotu w kierunku od* wrotnym do kierunku zaryglowania, aby sprowadzic brzegi wykroju 40 na wprost czesci 136 kuli za splaszczeniami, co po* zwala na wyciagniecie glowicy poprzeczki oporopowrotnika 13c, 13b z jego gniazda.Wymienione wyzej polaczenie przegu¬ bowe moze byc, oczywiscie, zastosowane nie tylko do mozdzierza, przedstawionego na rysunku, lecz równiez do kazdego mio¬ tacza o podobnej konstrukcji.Inaczej mówiac, wynalazek jest opisa¬ ny i omówiony tylko dla przykladu, tak iz mozne do niego wprowadzic rózne zmiany bez wykroczenia poza jego ramy. PL