Kola zestawów kopalnianych osadzone sa najczesciej na lozyskach tocznych (walkowych)/ Stosowane sa zarówno lo¬ zyska dlugowalkowe jak i krótkowalkowe; te ostatnie zwykle w postaci lozysk skosno- walkowych. Lozyska te wymagaja doklad¬ nego osadzenia w piascie jako tez i na osi- Pasowanie kól w piascie przy pomocy szli¬ fowania jest jednak szczególnie uciazliwe i kosztowne. Znane tez jest stosowanie na¬ rzedzi do obróbki wewnetrznych powierzch¬ ni panewek lozyskowych przez przeciaga¬ nie kalibrowanego trzpienia razem z narze¬ dziem tnacym, umozliwiajacym jednocze¬ snie wygladzanie sladów, spowodowanych przez narzedzie tnace.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób kalibrowania otworów w kolach, zwlaszcza w kolach do zestawów kopalnia¬ nych, zaopatrzonych w lozyska toczne, po¬ legajacy równiez na znanym przeciskaniu tloka kalibrowego. Wynalazek polega na tym, ze za pomoca wspiomnianego tloka* ka¬ librowego dopasowuje sie -dokladnie po¬ wierzchnie cylindiryczne pod pierscienie nosnych lozysk tocznych,. Za pomoca takie- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Adolf Duda ze Swietochlowic.go przeciagania uzyskuje sie proste i tanie dopasowywanie siedzisk lozysk tocznych, a równiez odginanie i wyglacLsanie sladów narzedzia tnacego na powierzbhniach tych siedzisk.Wynalazek obejmuje równiez przyrzad do wykonywania opisanego sposobu. Przy¬ rzad ten posiada jako istotna czesc sklado¬ wa wrzeciono gwintowane, zaopatrzone na dolnym koncu w osadzony obrotowo uchwyt, polaczony z narzedziem w postaci tloka kalibrowego, a na górnym koncu w przedluzenie o przekroju czworobocznym, wspólpracujace z odpowiednio uksztalto¬ wana prowadnica w piascie kola zebatego, napedzanego ewentualnie w sposób znany ze zmiana szybkosci obrotu.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy- konania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawila przekrój osiowy kola, a fig. 2— widok boczny przyrzadu do kalibro¬ wania.Kolo 1 np. zestawu kopalnianego po¬ siada piaste 2, w której sa osadzone lozy¬ ska skosnowalkowe 3, 3' z pierscieniami wewnetrznymi, umocowanymi na szyjce 5 oski. Powierzchnie cylindryczne 4, 4' pia¬ sty 2 musza byc dokladnie kalibrowane, ce¬ lem scislego ich dopasowania do zewnetrz¬ nych pierscieni lozysk 3, 3\ Kalibrowanie to odbywa sie wedlug wy¬ nalazku za pomoca przeciskania przez po¬ wierzchnie 4, 4% scisle kalibrowanego tloka, odginajacego i wygladzajacego poprzednio wytworzone na tych powierzchniach slady narzedzia tnacego.Przedstawiony na fig. 2 przyklad posta¬ ci wykonania przyrzadu, umozliwiajacego wspomniane wyzej przeciskanie tloka kali¬ browego, sklada sie z belki poprzecznej 7, umieszczonej na slupkach 6, 6', a dzwigaja¬ cej koziolki dla lozysk 14, 16 oraz 15 i 17. sWrzecLono gwintowane 8, posiadajace gór¬ ny koniec U o przekroju kwadratowym, osadzone jest w odpowiednich lozyskach, z których dolne stanowi równoczesnie sta¬ la nakretke, wspóldzialajaca z wrzecio¬ nem 8. Dolny koniec wrzeciona 8 dzwiga osadzony w lozysku kulkowym uchwyt 9, polaczony z tlokiem kalibrowym 10. Kól¬ ko zebate stozkowe 12, obejmujace kwadra¬ towy koniec 11 wrzeciona 8, zazebia, sie z kólkiem zebatym 13, zaklinowanym na walku 24, osadzonym w lozyskach 14 i 15, a posiadajacym dwa kola zebate 18 i 20. Na walku 23, równoleglym do 24, a osadzonym w lozyskach 16 i 17, sa umocowane klola zebate 19 i 21, z których jedno lub drugie zazebia sie zawsze badz z kolem 18, badz z kolem 20. Zmiane zazebienia uzyskuje sie przez przesuniecie walka 23 w lozy¬ skach 16 i 17, zaopatrzonego na prawym koncu w korbe 22.Przy zastosowaniu przekladni, przed¬ stawionej na fig. 2, walek 23, krecony kor¬ ba 22, obraca za posrednictwem pary kól 21 i 20 walek 24, który kred wrzeciono 8 za pomoca kól stozkowych 12 i 13. Wskutek tego ruchu tlok kalibrowy 10 przeciskany jest z duza sila i stosunkowo powoli przez powierzchnie 4 lub 4' w piascie 2 kola /.Jezeli chodzi np. o szybszy ruch powrotny tloka 10, wówczas wlacza sie przez przesu¬ niecie walu 23 w lewo przekladnie kól ze¬ batych 19, 18, wylaczajac równoczesnie przekladnie kól 20, 21. Poniewaz stosunek przekladni 18, 19 wywoluje szybszy obrót wrzeciona 8 niz poprzednio, wiec uzyskany przy tym ruch (np. powrotny) tloka 10 jest stosunkowo szybki. PL