PL28116B1 - Sposób wytwarzania srodków zwilzajacych do lugów merceryzacyjnych. - Google Patents

Description

Do merceryzacji najlepiej jest stoso¬ wac srodki zwilzajace, zlozone z jednej strony z mieszanin cial fenolowych, sluza¬ cych jako rozpuszczalnik, np. fenolu, ho- mologów krezolu, ksylenolu itd., lub z pro¬ duktów podstawienia fenoli, np. chloro- krezolu, chloroksylenolu, a z drugiej stro¬ ny — z substancji dzialajacych sku¬ tecznie jako srodki zwilzajace, lecz nie¬ rozpuszczalnych w lugach merceryzacyj¬ nych bez dodatku rozpuszczalników. Pro¬ ponowano bardzo znaczna liczbe takich substancji, np. uwodornione zwiazki aro¬ matyczne, alkohole, etery glikolowe, po- liglikolowe i glicerynowe o srednim cieza¬ rze czasteczkowym, zasady zawierajace azot, kwasy naftenowe, rózne sulfamidyi kwasy tiokarbaminowe lub kwasy sulfoa- minowe drugorzedowych amin alifatycz¬ nych itd.Okazalo sie jednak, ze dzieki dodaniu dalszych substancji do tych mieszanin mozna wytworzyc srodki zwilzajace do lugów merceryzacyjnych, odznaczaj ace sie znacznie lepsza rozpuszczalnoscia i skutecznoscia, niz srodki znane dotycz czas.Substancje, o których mowa, powstajaw wyniku oddzialywania kwasem azoto¬ wa na nienasycone kwas^ tluszczowe w ^niperatunce zawartej w* granicach od fenJperatur^ pokojowej do aieznacznie po¬ wyzej 100°C.Kwas azotowy oddzialywa na nienasy¬ cone kwasy tluszczowe w kierunku dwoja¬ kim: z jednej strony dziala utleniajaco, a z dlugiej strony do czasteczki wchodza grupy nitrowe. Grupy nitrowe moga byc poddane dzialaniu kwasów lub zasad, siar¬ czynu itd. bez znaczniejszej zmiany cha¬ rakterystycznych wlasciwosci kwasów tluszczowych, potraktowanych kwasem a- zotowym.Zamiast kwasów tluszczowych moga byc stosowane równiez same tluszcze, któ¬ re ulegaja rozszczepieniu podczas oddzia¬ lywania na nie goracym kwasem azoto¬ wym.Przyklad L Sporzadzono dwie mie¬ szaniny, z których jedna (oznaczona lite¬ ra a) skladala sie z 96 czesci' surowego krezolu i 4 czesci cykloheksanolu, a druga (oznaczona litera b) — z 76 czesci suro¬ wego krezolu, 20 czesci kwasu olejowego, potraktowanego kwasem azotowym, i z 4 czesci cykloheksanolu.Kazdej z mieszanin 'a i 6 po 15 gramów na litr dodaje sie do higu do merceryzo- wania o gestosci 30°Be. Roztwór a jest metny i po krótkim odstaniu tworzy osa¬ dy. Roztwór b jest calkowicie klarowny.Gdy w znany sposób zmierzy sie przy za¬ nurzaniu surowej przedzy bawelnianej szybkosc jej kurczenia sie, wówczas otrzy¬ muje sie wartosci nastepujace: Czas trwania 10 sekund 20 „ roztwór a 1,5 7,0 11,0 13,5 14,5 15,0 roztwór b w°/o%pier- | wotnej dlu¬ gosci. 4,51 12,0 14,0, 14,5 15,o| 16,01 — 2 Kwas olejowy, potraktowany kwasem azotowym, zostal sporzadzony w sposób nastepujacy. Do 1 500 czesci' wagowych kwasu azotowego o gestosci 40°Be dodaje sie w przeciagu 8 — 10 godzin w tempe¬ raturze okolo 75 — 80^ 1 000 czesci wago¬ wych kwasu olejowego, ogrzewa sie powo¬ li do 100°C, pozostawia sie na kilka go¬ dzin i odparowuje sie reszte kwasu azoto¬ wego. i| ; S Przyklad II. Kwas olejowy, potrak¬ towany jak wyzej kwasem azotowym, zo¬ stal w temperaturze 100°C w czasie kilku godzin poddany dzialaniu kwasu siarko¬ wego z dodaniem nieco wody, aby usu¬ nac dajace sie latwo odszczepiac grupy nitrowe, i oddzielony od warstwy wod¬ nistej. Przy pomocy uzyskanego w ten sposób kwasu wytworzono mieszanine na¬ stepujaca: 20 czesci tego kwasu, 70 czesci surowego krezolu i 10 czesci technicznego kwasu nafteno- wego.Z drugiej strony 90 czesci surowego krezolu zmieszano oddzielnie z 10 cze¬ sciami kwasu naftenowego. Jezeli z oby¬ dwóch mieszanin rozpusci sie po 10 gra¬ mów w litrze lugu do merceryzowania o gestosci 32°Be, wówczas pierwszy roztwór bedzie zupelnie klarowny, a drugi metnie¬ je ponownie tworzac po krótkim czasie osady. Szybkosc kurczenia sie podano w nastepujacej tabeli.Czas trwania 10 sekund 20 „ 30 „ 40 „ 50 „ 60 „ z dodatkiem kwasu olejo¬ wego, potrak¬ towanego kwasem azo¬ towym 2,5 10,0 14,0 14,5 15,0 16,0 bez dodatku kwasu olejo¬ wego, potrak¬ towanego kwasem azo¬ towym. 1,0 6,0 11,0 13,0 13,5 14,0 W%°/oP wotnej ( gosci PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania srodków zwilza¬ jacych do lugów meroeryzacyjnych, zna¬ mienny tym, ze do znanej mieszaniny fe¬ noli z substancjami zwilzajacymi, nieroz¬ puszczalnymi w lugach meroeryzacyjnych, dodaje sie produktów dzialania kwasem azotowym na nienasycone kwasy tluszczo¬ we w temperaturze zawartej w granicach od temperatury pokojowej do nieznacznie powyzej 100°C. L G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL