Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu przedzenia bawelny i podobnych materja- lów oraz nawijania przedzy na cewki w przasnicach obraczkowych.Celem wynalazku jest ulepszenie jako¬ sci wytworzonej przedzy, której nitki osia¬ gaja przecietnie wieksza dlugosc, niz przy stosowaniu przasnic wózkowych. Oprócz tego dzieki mniejszemu napieciu nitek szybkosc napedu moze byc wieksza, a sto¬ sowanie dluzszych cewek umozliwia otrzy¬ mywanie wiekszych ilosci przedzy na kaz¬ dej cewce.Przy znanych urzadzeniach nawijanie w przasnicach obraczkowych odbywalo sie zapomoga lawek obraczkowych, przyczem krazek sercowy napedzal mechanizm za¬ padkowy, regulujacy nawijanie i urucho¬ miajacy ewentualnie zebatke, która sluzy¬ la do nawijania kopki i jej nasadki. Przy innem urzadzeniu tego rodzaju, osiagano nawijanie zapomoca lancuchów, dzialaja¬ cych za posrednictwem odpowiedniego me¬ chanizmu na lawki obraczkowe.Wedlug niniejszego wynalazku do wy¬ twarzania stozka przedzy i kopki sluza od¬ dzielne ruchy urzadzen, stosowanych dla tych celów, a mianowicie czesc tych ru¬ chów wytwarza tylko kopke, podczas gdy druga ich czesc, odbywajaca sie w kierunkuprzeciwnym wytwarza stozek, nasadke i czesc kopki. Lawki obraczkowe wytwarza¬ ja nfiknowicie stozek, nasadke i czesc kopki, a wrzeciona przy ich ruchu w kierunku przeciwnym druga czesc kopki.Kazda kopka zawiera wieksze ilosci przedzy, niz ilosci otrzymywane dotych¬ czas stosowanemi sposobami, zbedne jest równiez urzadzenie do wytwarzania na¬ sadki, jezeli cewki otrzymaja w dolnej cze¬ sci ksztalt stozkowy, a nawijanie jest zu¬ pelnie równomierne.Glówna cecha wynalazku polega jednak na stopniowem przesuwaniu sie do góry obraczkowych lawek i równoczesnem prze¬ suwaniu sie wdól wrzecion, przyczem urza¬ dzenia, regulujace wytwarzanie stozka i czesci kopki, uruchomiaja urzadzenie regu¬ lujace wytwarzanie drugiej czesci kopki.Urzadzenie, wytwarzajace kopki, rózni sie od znanych urzadzen tylko tern, ze po¬ siada prowadnice dla wrzecion, które prze¬ suwaja sie z przerwami wdól. Oprócz tego urzadzenie wedlug wynalazku posiada dwa mechanizmy zapadkowe, które sluza do przesuwania lawek obraczkowych do góry oraz wrzecion nadól.Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia przasnice w widoku na poczatku przedzenia, a fig. 2 — w prze¬ kroju poprzecznym na koncu przedzenia.Fig. 3 — jest widokiem zprzodu, odpowia¬ dajacym fig. 1, fig. 4 — widokiem urzadze¬ nia nawijajacego, fig. 5 — widokiem me¬ chanizmu zapadkowego. Fig. 6 przedstawia w zwiekszonej podzialce urzadzenie za¬ padkowe do przesuwania podstawy wrze¬ cion, a fig. 7 — osadzenie wrzecion.Na wale 1 (fig. 1 i 4) umieszczone jest kolo 2, które zazebia sie z kolem 3, zakli¬ nowaniem na wale 4. Wal ten ulozyskowa- ny jest w prowadnicy 5 i napedza zapomo- ca kól zebatych 6, 7, 8, a wzglednie 6, 7, 9, 10 walki wyciagowe. Kola 2, 2a, 6a wyko¬ nane sa jako kola wymienne. Slimak 11 u* ruchomia za posrednictwem kola slimako¬ wego 12, walu 13, kól stozkowych 14, 15 i walu 16, krazek sercowy 17, który, dziala¬ jac na krazek 18, obraca drazek 19 na czo¬ pie 20.Drazek 19 zaopatrzony jest w krazek lancuchowy 22 i w kolo zapadkowe 21, któ¬ re uruchomiane zostaje zapadka 23 (fig. 5), umieszczona na drazku 23a. Zapadka 24 zapobiega obracaniu sie kola 21 wstecz.Drazek 23a opiera sie na srubie 19a% prze¬ prowadzonej przez drazek 19 tak dlugo, az nie zetknie sie on z ustawianym trzpieniem 25.Obrót drazka 19 powoduje nawijanie sie lancucha 26, sluzy wiec do uruchomia¬ nia lawek obraczkowych w celu wytwarza¬ nia stozka, jednej czesci kopki i ewentual¬ nie koniecznej nasadki.Ramie 27, ustawione na drazku 19 i za¬ opatrzone w krazek 28 (fig. 5 i 6), przesu¬ wa sie wraz z drazkiem 19 do góry i nadól.Skoro drazek 23a podczas obrotu drazka 19 wdól natrafi na trzpien 25, to ramie 27 prze¬ sunie wdól jeden koniec drazka 29, obra¬ cajacego sie na czopie 30, podczas gdy dru¬ gi koniec tego drazka dziala na zapadke 32, umieszczona na koncu ramienia 33. Do re¬ gulowania ruchu drazka 29 sluzy sruba 31.Ramie 33 osadzone jest luzno na wale 34, na którym zaklinowane jest kolo zapadko¬ we 35. Zapadka 36 zapobiega obracaniu sie kola 35 wstecz. Podczas obracania sie draz¬ ka 19 na czopie 20 wgóre i wdól, kolo 35 obraca sie wraz z jego walem 34, dzieki czemu równoczesnie ze skokiem lawek obraczkowych, spowodowanym obracaniem sie kola 21, wrzeciona przesuwaja sie wdól.Ruchy lawek obraczkowych odbywaja sie wiec oddzielnie od ruchów wrzecion.Wal 34 umieszczony jest w ustawianych lozyskach, nie przesuwa sie jednak do gó¬ ry i nadól, lecz obraca sie tylko równocze¬ snie z kolem 21. Ilosci zebów kól 21, 35 moga byc dla pewnych numerów wytwarza¬ nej przedzy wieksze od ilosci zebów do- - 2 —tychczas stosowanych kól,' ze wzgledu na to, ze przasnica posiada oddzielne urza¬ dzenia uruchomiajace lawki i podstawy wrzecion.Podstawy wrzecion 37 (fig. 1, 2, 4, 7) przesuwaja sie na pionowych slupkach 38, umocowanych na podporach 39, 40 ostoi 41.Wal 34 posiada dwie slimacznice 42 (fig. 4, 5, 6), zazebiajace sie z kolami sli- makowemi 43, które przenosza ruchy walu 34 zapomoca walów 44 i kól stozkowych 45, 46 na poziome waly 47, przeprowadzone wzdluz calej dlugosci ram. Na walach tych osadzone sa kola 48, zazebiajace sie z draz- kami 49, które przysrubowane sa do pod¬ staw wrzecion 37 (fig. lf 2, 3). Do zrówno¬ wazenia ciezaru tych podstaw sluza ciezar¬ ki 50, umieszczone na koncach lancuchów 51, które nalozone sa na krazki 52 i przy¬ mocowane drugimi koncami do walów 47.Podczas nawijania ruch podstaw wrzecion odbywa sie z przerwami, a w celu zmiany stosunku ruchu lawek obraczkowych i pod¬ staw wrzecion, waly 47 zaopatrzone sa w odpowiednie przekladnie.Poniewaz podstawy wrzecion przesu¬ waja sie wdól z przerwami i równoczesnie z przesuwaniem sie lawek, wrzeciona moga posiadac bardzo wielka dlugosc, wymiary krazków wrzecionowych powinny wiec byc takie, aby niezaleznie od polozenia wrze¬ cion naped z bebna blaszanego byl mozli¬ wy. Kazde wrzeciono 53 posiada stosunko¬ wo dlugie krazki 54, napedzane pasem okreznym 55, który przesuwa sie w jednym i tym samym kierunku i przeprowadzony jest przez beben blaszany 56. Jeden pas sluzy do napedu czterech wrzecion i nasu¬ niety jest na krazek naprezajacy 57, ulozy- skowany na drazku 58, który obraca sie na czopie 59 i zaopatrzony jest w ciezarek 60.Pasy 55 napedzaja przy rozpoczeciu nawi¬ jania swiezych cewek dolna czesc krazków 54, a dzieki przesuwaniu sie podstaw wrze¬ cion 37 pasy te znajduja sie w górnym kon¬ cu krazków, skoro nawijanie cewki zostalo ukonczone (fig. 1 i 2). Do prowadzenia pa¬ sów 55 podczas ruchu wrzecion i krazków sluza odpowiednie widelki.Wrzeciona umieszczone sa w dwóch listwach (górna i dolna) swej podstawy, dzieki czemu napiecie pasa 55 przy koncu nawijania nie jest zanadto wielkie, prze¬ ciwnie nie zmienia sie ono wcale. Wrzecio¬ no 53, uwidocznione na fig. 7, otoczone jest napedzanym krazkiem wzglednie tulejka 54, która posiada w wydrazeniu wkladke 61. Dolny koniec wrzeciona ulozyskowany jest w panewce 62, która umieszczona jest w tulei 63, napelnionej smarem i umoco¬ wanej w dolnej listwie 37 podstawy. Górna czesc tulejki 54 posiada wydrazenia 64, 65, z których pierwsze napelnione jest smarem, doplywajacym przez otwory 66a do tulei 66. Tuleja ta, umocowana zapomoca lozy¬ ska 68 w górnej listwie podstawy otacza wrzeciono 53, a w komorze jej 67 umie¬ szczone sa rolki. W ten sposób wrzeciono osadzone jest w górnej czesci w lozysku rolkowem, naoliwianem ze zbiornika 64, podczas gdy jego dolny koniec spoczywa w lozysku 62, równiez stale naoliwianem.Podczas obrotu drazka 19 lancuch 26 owiniety na krazku 69 nawija sie powoli na krazek 22, przyczem wycinek 70, obraca¬ jacy sie na czopie 71, przesuwa wgóre po¬ woli i stopniowo lawki 72. Do wycinka 70 przylaczona jest zapomoca czopa 73 zerdz 74, do której przymocowana jest zerdz 75, umieszczona wzdluz ostoi i skladajaca sie z pojedynczych czesci, polaczonych ze soba zapomoca tulei 76 (fig. 3). Drazek 78 obra¬ ca sie na czopie 77 tuleji 76 i przysrubowa¬ ny jest do walu 79, ulozyskowanego w wie¬ szakach 80 oraz zaopatrzonego na koncach w ramiona 81. Lawki 72, przylaczone do ramion 81 zapomoca czesci 82, posiadaja zerdzie 83, które sluza do dokladnego ich prowadzenia i w tym celu przesuwaja sie w otworach listew 37. Uruchomianie wy¬ cinka 70 lancuchem 26 wywoluje wiec ru¬ chy zerdzi 75, a wiec i przesuwanie sie la- — 3 —-wek.72 do góry inadól*. Kazdy zespól draz¬ ków 77, 78, 79i 81 zaopatrzony jest w prze- suwalny przeciwciezar 84.Krazki napedzajace, umieszczone w górnej czesci ostoi, jak tez przekladnia walu napedzajacego wykonane sa w znany sposób. Przesuwacz nici oznaczony jest liczba 86.Opisane urzadzenie nadaje sie do wy¬ twarzania kopek o dlugosci w przyblizeniu 300 mm. Lawki 72, uruchomiane w sposób opisany, sluza przytem do wytwarzania na¬ sadki i kopek az do dlugosci 150 mm, pod¬ czas gdy druga czesc kopki otrzymuje sie zapomoca ruchu podstawy wrzecion. Ilosci zebów kól zapadkowych musza wiec byc wieksze, niz ilosci wymagane normalnie dla wytwarzanych numerów przedzy, powolny ruch lancucha 26 osiaga sie jednak równiez zapomoca przekladni A (fig. 4), umieszczo¬ nej na drazku 19. Jezeli ilosc zebów kola 35 jest normalna, mozna równiez to kolo polaczyc z odpowiednia przekladnia.Przy poczatku przedzenia dlugosc nitki pomiedzy walkami a skoczkiem 87 jest wieksza niz skok wózka, a dlugosc ta zosta¬ je utrzymywana podczas przedzenia dzieki stopniowemu przesuwaniu sie podstaw wrzecion. Równoczesnie z ukonczeniem wytwarzania kopki 300 mm, rozpoczyna sie wytwarzanie kopki 150 mm. Dlugosc nitek kopki pomiedzy krazkami a skoczkiem u- mozliwia lepsze wyrównywanie skretów niedoprzedu. Nastepstwem tego jest wyciag o zwiekszonej dlugosci w porównaniu z o- siaganym w dotychczas znanych urzadze¬ niach i zbliza sie on do wyciagu przasnic.Lawki 72 sa zaopatrzone w ochronniki 88 (fig. 1 i 2), jak tez w plytki 89, które mogac byc latwo usuwane, zapobiegaja na¬ gromadzaniu sie kurzu i pylu w przedzy.Wycinek zebaty 90, jak tez wycinek 70 moga byc odpowiednio ustawiane, a obra¬ canie kól 21 i 35 wstecz osiaga sie korbami 21a i 35a, co umozliwia przeprowadzanie lawek obraczkowych i podstaw wrzecion do polozenia pierwotnego (fig. 4, 5 i 6). Do wzmocnienia ostoji sluza listwy 91.Zaleta wynalazku polega na tern, ze dlu¬ gosc przedzy nawijanej, jak równiez cewek jest wieksza, czesto obciaganie nie jest ko¬ nieczne, ilosc cewek jest mniejsza, a wiec transportowanie ich latwiejsze, a jakosc wyrobu lepsza. Wieksze dlugosci przedzy sa równiez korzystniejsze podczas nawija¬ nia, tkania lub dziania.Oprócz tego przedza otrzymywana spo¬ sobem wedlug wynalazku umozliwia bez¬ posrednie nawijanie jej na nawijarki, a dzieki dlugosci nitki nadaje sie jako watek czesankowy, jak równiez w grubszych nu¬ merach — do wytwarzania lin. PL