Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oglawiania ryb, z przenosnikiem do przesuwania ryb poprzecznie do ich osi wzdluznych.Z opisu ogloszeniowego RFN nr 2 735 302 jest znane urzadzenie do oglawiania ryb, zawiera¬ jace przenosnik przyjmujacy ryby i wyposazony w zabieraki, oraz prowadzony równolegle do niego przenosnik pomocniczy, wyposazony w zespoly chwytajace, przestawne wzgledem toru zabiera- ków, przeznaczony do przyjmowania glów ryb, oraz urzadzenie oddzielajace glowy ryb cieciem klinowym, umieszczone pomiedzy przenosnikiem glównym a przenosnikiem pomocniczym, z listwami prowadzacymi, znajdujacymi sie zasadnoczo w plaszczyznie nozy. W urzadzeniu tym ryba polozna na boku brzuchem do przodu na przenosniku zabierakowym jest doprowadzana do urzadzenia oddzielajacego. Ustalanie ryby w kierunku jej osi wzdluznej nastepuje przy tym za pomoca kolka, lub pary kolków wchodzacych w oczodoly. Wedlugwymienionego opisu polozenie kolków wzgledem plyszczyzn ciecia urzadzenia oddzielajacego jest regulowane. Dla ustawienia, w zaleznosci od grubosci glowy ryby, przewidziano mechanizm sprzegajacy, który powoduje przeniesienie polozenia pomiarowego dwóch synchronizowanych przeciwbieznie ramion pomia¬ rowych, badajacych grubosc glowy ryby, na kolki. Ma to na celu, by kazda ryba odpowiednio do swej wielkosci byla ustawiana tak, aby ciecie oglawiajace bylo prowadzone zawsze z mozliwie duzym uzyskime miesa. Jednakze tego rodzaju rozwiazanie umozliwia oglawianie ryb jedynie w malym zakresie wielkosci ryb poddawanych kolejno tej operacji. Nalezy zatem przed oglawianiem dokonac sortowania ryb w zaleznosci od ich wielkosci, i dla kazdej z poszczególnych grub wielkosci dokonac przestawienia mechanizmu sprzegajacego.Celem wynalazkujest polepszenie wydajnosci uzyskiwania miesa rybiego przeznaczonego dla spozycia przez ludzi i uproszczenie doprowadzania ryb do nozy oglawiajacych.Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiego urzadzenia do oglawiania ryb, aby wynik ciecia byl uzyskiwany zjednakowo dobra wydajnoscia, niezaleznie od wielkosci ryb jak równiez bez wzgledu na rodzaj oglawianych ryb. Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiazane przez to, ze zespoly chwytajace sa umieszczone na wychylnej dzwigni zabierakowej, a w obszarze urzadzenia2 146 024 oddzielajacego glowy ryb znajduje sie zespól prowadzacy, zlozony z szyny prowadzacej dla zespolów chwytajacych, zamocowanej na ramieniu przechylnym, podpartym sprezyna. Uzyskane przez to zalety polegaja zwlaszcza na tym, ze ryby pod okreslona sila sprezyny przylegaja do listew prowadzacych krawedziami luków skrzelowych tak, ze ciecie oddzielajace przebiega pewnie w obszarze tych krawedzi, to znaczy bardzo oszczednie. Ponadto fakt, ze przyleganie wymienionych krawedzi do listew prowadzacych ma miejsce w przyblizeniu posrodku wysokosci ryby, natomiast sila przesuwajaca jest przylozona powyzej srodka wysokosci ryby powoduje, ze na glowe dziala naprezenie skrecajace, które w trakcie ciecia oddzielajacego powoduje odchylenie glowy, przez co umozliwiony jest dalej idacy uzysk miesa z karku.Korzystnie przemieszczanie zespolów chwytajacych odbywa sie za pomoca sprzezonej z nimi szyny prowadzacej, trzymanej sila sprezyny w polozeniu przechylonym w tor zespolów chwytajacych.Dla obrabiania ryb od srednich do duzych okazalo sie korzystne, jezeli kazdy zespól chwyta¬ jacy zawiera kolek trzymajacy glowe ryby przez wejscie w jej oczodoly.W przypadku obróbki mniejszych ryb, kazdy zespól chwytajacy jest zlozony z kleszczy, których ramiona sa rozchylane wzgledem siebie wbrew sile sprezyny i sa wyposazone w usytuowane naprzeciw siebie elementy ksztaltowe trzymajace leb ryby przez wejscie w jej oczodoly. Kleszcze moga byc wykonane jako przechylne wokól osi obu elementów ksztaltowych, aby uzyskac ich pozadane ustawienie w stosunku do ryby, podczas przemieszczania tych kleszczy przez szyne prowadzaca.Aby pletwy piersiowe obrabianej ryby nie przeszkadzaly w przyleganiu wymienionych krawe¬ dzi luków skrzelowych, do listew prowadzacych, przed obszarem urzadzenia oddzielajacego, nad torem przenosnika i zasadniczo w plaszczyznie listwe prowadzacych stosuje sie podnosnik pletw, oddzielajacy przyklejone sluzem pletwy od ciala ryby.Wynalazek zostanie dokladniej opisany na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do oglawiania ryb w przykladowym wykonaniu, w widoku aksonome- trycznym, fig. 2 — fragment urzadzenia z fig. 1 w powiekszonym widoku z góry, zas fig. 3 — zespól chwytajacy majacy postac kleszczy w widoku aksonometrycznym.W nie pokazanym kadlubie konwencjonalnej maszyny do oglawiania ryb znajduje sie nape¬ dzany przenosnik 1 o obiegu zamknietym, który wyposazony jest w zabieraki 4 wystajace z powierzchni dennej 3 wnek transportowych 2. Obok tasmy przenosnika 1 umieszczone jest urza¬ dzenie oddzielajace 5 cieciem klinowym glowy ryb, które zlozone jest z pary odpowiednio ustawio¬ nych wzgledem siebie, stykajacych sie powyzej plaszczyzny powierzchni dennej 3, nozy kolowych 6.Zwrócony do nich koniec zabieraka 4 dopasowany jest odpowiednio do kata nozy kolowych otwartego ku wnekom transportowym 2. Noze te ulozyskowane sa w obudowie 7 i sa w odpowiedni sposób napedzane obrotowo przeciwbieznie.Na obudowie 7 znajduje sie para plozowych listew prowadzacych 8, które sa ulozyskowane wychylnie bezposrednio obok powierzchni nozy kolowych i sa podparte sprezyna nie uwido¬ czniona na rysunku, tak ze te listwy prowadzace znajduja sie w polozeniu zblizonym do siebie.Odstep miedzy listwami prowadzacymi zwieksza sie w wyniku wprowadzenia pomiedzy nie obra¬ bianej ryby. Wnekom transportowym 2 po ich stronie zwróconej do urzadzenia oddzielajacego 5 przyporzadkowany jest przenosnik pomocniczy 9, wyposazony w zespoly chwytajace 10, które wedlug fig. 1 i 2 maja postac kolków18. Odstep kolków 18 od siebie odpowiada odstepowi miedzy zabierakami 4. Zespoly chwytajace 10 sa zamocowane na dzwigniach zabierakowych 11, polaczo¬ nych przegubowo z przenosnikiem pomocniczym 9. W obszarze przed urzadzeniem oddzielajacym 5 znajduje sie para prowadnic 12 i 13 umieszczonych równolegle do tasmy przenosnika 1 i prowadzacych pomiedzy soba elementy chwytajace 10. Do zewnetrznej prowadnicy 13 w obszarze urzadzenia oddzielajacego 5 jest dolaczony zespól prowadzacy, zlozony z szyny prowadzacej 14, zamocowanej na ramieniu 15 przechylnym na zewnatrz wbrew sile sprezyny 16.Przenosnik pomocniczy 9 jest alternatywnie wyposazony w zespoly chwytajace w postaci kleszczy 19, które maja po jednym sprezystym ramieniu 20. Ramie to ma element ksztaltowy 21, który jest umieszczony naprzeciw dolnego elementu ksztaltowego 22. Element ksztaltowy 22 wystaje z dzwigni zabierakowej 11 i tworzy os obrotu dla ramienia 20, które dodatkowo jest wyposazone w sprezysty zderzak pomocniczy 23.146 024 3 Doprowadzana ryba zostaje umieszczona brzuchem do przodu w jednej z wnek transporto¬ wych 2 tak, ze odpowiedni kolek 18 ustala jej polozenie wchodzac od spodu w oczodól. Tuzprzed dotarciem do urzadzenia oddzielajacego 5 ryba przechodzi pomiedzy para plozowych listew prowadzacych 8, które sa rozpychane przez cialo ryby. Uprzednio ryba przeszla przez podnosnik pletw 17 który przez podparcie pletw piersiowych umozliwia oddzielenie ich od ciala ryby, z którym moga byc one polaczone sluzem. Po wejsciu pomiedzy listwy prowadzace 8 kolek 18 ustalajacy polozenie ryby wchodzi swym trzonem na szyne prowadzaca 14, z której jest on spychany przez sile sprezyny 16 w kierunku do wnek transporotwych 2, przy czym w trakcie tego ruchu kolka 18 ryba jest równiez przemieszczana. Trwato do momentu, az luki skrzelowe zostana oddalone nieco od ciala ryby przez nacisk listew prowadzacych. Ryba osiaga teraz swe najkorzyst¬ niejsze polozenie i podchodzi pod nozwe kolowe, które odcinaja glowe tuz przy krawedziach luków skrzelowych, uniesionych uprzednio ponad cialo ryby. Docisk wywierany przez sprezyne 16 za posrednictwem szyny prowadzacej 14 na kolek 18 pozostaje przy tym utrzymany tak, ze postepu¬ jace oddzielanie miesa z karku odbywa sie czesciowo przez obrót glowy, a czesciowo przez splaszczenie miesnia w plaszczyznie roboczej nozy kolowych.W przypadku wyposazenia przenosnika pomocniczego 9 w kleszcze 19 ryba jest ciagnieta glowa na wysokosci oczu pod ramie 20, przez cojest spychana, az elementy ksztaltowe 21 i 22 wejda w oczodoly. Kleszcze 19 sa przychylne wokól osi elementów ksztaltowych 21 i 22, dzieki czemu podczasu przemieszczania dzwigni zabierakowej 11 przez szyne prowadzaca sa one równiez ustawione w kierunku transportu.Proces obróbki przebiega niezaleznie od wielkosci ryby jednakowo, poniewaz szyna prowa¬ dzaca 14 pod dzialaniem sily sprezyny 16 powoduje przesuwanie kazdej ryby az do momentu gdy listwy prowadzace 8 ustala rybe w opisany sposób.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do oglawiania ryb, z przenosnikiem do przesuwania ryb poprzecznie do ich osi wzdluznych, zawierajace przenosnik z zabierakami przyjmujacy tulów ryby i prowadzony równo¬ legle do niego przenosnik pomocniczy do przyjmowania glowy ryby, wyposazony w zespoly chwytajace o polozeniu przestawnym wzgledem toru zabieraków, oraz z urzadzeniem oddzielaja¬ cym cieciem klinowym glowy ryb, które umieszczone jest pomiedzy przenosnikiem glównym a przenosnikiem pomocniczym, z listwami prowadzacymi znajdujacymi sie w plaszczyznie nozy, znamienne tym, ze zespoly chwytajace (10) sa umieszczone na wychylnej dzwigni zabierakowej (11), a w obszarze urzadzenia oddzielajacego (5) znajduje sie zespól prowadzacy, zlozony z szyny prowadzacej (14) dla zespolów chwytajacych (10), zamocowanej na ramieniu przechylnym (15), podpartym sprezyna (16). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kazdy z zespolów chwytajacych (10) zawiera kolek (18), wchodzacy w oczodól glowy ryby. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kazdy z zespolów chwytajacych (10) zawiera kleszcze (19), których ramiona (20) sa zaopatrzone w umieszczone naprzeciw siebie elementy ksztaltowe (21, 22) wchodzace w oczodoly glowy ryby. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze kleszcze (19) sa przychylne wokól osi obu elementów ksztaltowych (21,22). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przed obszarem urzadzenia oddzielajacego (5) nad torem przenosnika (1) i w plaszczyznie listew prowadzacych (8) jest umieszczony pod nosnik pletw (17).146024 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL