Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania chlorotiomrówczanów w wielorurowym reaktorze z wypelnieniem usytuowanym pionowo.Wynalazek dotyczy zwlaszcza prowadzenia procesu w takim reaktorze, w którym wprowadza sie do niego material zasilajacy, zawierajacy co najmniej jeden produkt ciekly i co najmniej jeden produkt gazowy.W procesie prowadzonym wedlug wynalazku produktem gazowym moze byc np. gaz wprowadzany równiez jako material zasilajacy lub któryjest rozpuszczony w cieczy i odzyski¬ wany z reaktora w postaci oparów, ciecz wprowadzana jako material zasilajacy, która w czasie prowadzenia procesu przechodzi w stan pary, badz gaz wytwarzany w reakcji chemicznej cieklego materialu zasilajacego lub w reakcji pomiedzy cieklym materialem zasilajacym a innym wprowa¬ dzonym reagentem. Podobnie, otrzymywany ciekly produkt moze stanowic czesc cieklego mate¬ rialu zasilajacego, który np. nie przereagowal w reaktorze badz tez ciekly produkt otrzymany w wyniku reakcji cieklego materialu zasilajacego z innym reagentem.W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 119 659 przedstawiono proces wytwarzania szeregu zwiazków chlorotiomrówczanowych w reakcji merkaptanu z fosgenem w wielorurowym reaktorze z wypelnieniem. W procesie tym reagenty z reguly wprowadza sie do górnej czesci reaktora a produkty odprowadza sie z dolnej czesci reaktora.Inny znany sposób prowadzenia procesu przedstawiono w opisie patentowym St. Zjedn.Ameryki nr 3 230 055, opisujacym urzadzenie i sposób do ciaglego kontaktowania gazu i cieczy we wczesniej ustalonych proporcjach, zwlaszcza do prowadzenia reakcji chemicznych w fazie cieklo -gazowej.Prowadzenie procesów tak jak opisano wyzej ma pewne wady, zwiazane zwlaszcza z brakiem jednorodnosci rozprowadzenia / i reagowania/ w róznych rurach zbiornika i ewewntualnym brakiem dobrego przenoszenia ciepla/doprowadzanie albo odbieranie ciepla z rur/.Jezeli proces prowadzi sie z wymuszonym przeplywem ku dolowi i usuwaniem wszystkich produktów z dolnej czesci zbiornika, rury dzialajajak miniaturowe reaktory ze zlozem kroplowym, a to ze wzgledu na wytwarzanie gazu. Powoduje to znacznie mniejsza od pozadanej skutecznosc2 144 228 przenoszenia ciepla do lub z rur reaktora. Ponadto, ciecz moze przeplywac szybciej do rur i ku dolowi w rurach znajdujacych sie blizej wlotu lub wlotów cieczy niz w rurach znajdujacych sie dalej.Dlatego w takich operacjach moze wystepowac brak jednolitosci warunków w poszczególnych rurach i pewne malo efektywne wykorzystanie rur, gdyz jedne z nich beda w trakcie procesu bardziej obciazone niz inne. Podobnie przenoszenie ciepla z lub do rur bedzie niejednolite i tym samym na ogól mniej skuteczne. Moze to powodowac zle regulowanie przebiegu tej reakcji, wydajnosc moze byc mniejsza i/lub moga powstawac niepozadane produkty uboczne.Ponadto, jesli proces, który ma byc prowadzony jest procesem wymagajacym stosunkowo dlugiego czasu reakcji, reagenty moga przeplywac przez rury zbyt szybko i reakcja moze nie przebiegac do konca.Prowadzenie takich procesów z wprowadzeniem cieklego materialu zasilajacego do dolnej czesci zbiornika i usuwanie cieklych i gazowych produktów z jego górnej czesci moze powodowac ulepszony przebieg procesu. Ciagle jednak moze wystepowac niejednolite wykorzystanie rur w reaktorze. Jesli z jakiegokolwiek powodu szybkosc reakcji w poszczególnych rurach jest rózna, moze nastapic nierównowaga. Rury w których przebiega wiekszosc reakcji i w których dlatego wystepuje najwieksza szybkosc wytwarzania gazu, beda wykazywac najmniejszy spadek cisnienia, zalezy od stosunku ilosci gazu do ilosci cieczy w kazdej rurze. Dlatego wiecej cieczy bedzie wplywac do tych rur, w których gaz powstaje szybciej, i powodowac wzrost temperatury, a ze wzgledu na niski spadek cisnienia, ciecz bedzie wplywac szybciej do tych rur niz do innych. Wynikiem tego moze byc to, ze predkosci przeplywu moga byc rózne dla róznych rur, przy czym w niektórych rurach predkosc przeplywu bedzie bardzo duza, podczas gdy w innych bardzo mala, ewentualnie bedzie dazyc do zerowej lub ujemnej predkosci przeplywu /to jest ciecz zacznie plynac ku dolowi, a nie ku górze/.W kazdym typie procesu prowadzonego w znany sposób niejednolite rozprowadzenie i przeplywu materialów przez rury moze powodowac nizsza od pozadanej konwersje cieczy zasilaja¬ cej w pozadany produkt i ewentualnie zwiekszac wytwarzanie niepozadanych produktów ubo¬ cznych. Regulowanie temperatury i przenoszenie ciepla do i z rur staje sie utrudnione. Temperatury moga byc rózne w poszczególnych rurach i moga oddzialywac na sprawnosc i wykorzystanie ciepla w procesie. Jesli prowadzona reakcja jest wrazliwa na temperature, mozna uzyskac niepozadane lub mniej korzystne warunki prowadzenia procesu.Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie sposobu prowadzenia procesu wytwarzania chlorotiomrówczanów w wielorurowym reaktorze, zawierajacym liczne, pionowo usytuowane rury z wypelnieniem, o ogólnym wzorze RSCOC1, w którym R oznacza alkil, nizszy cykloalkil, nizszy cykloalkilometyl, nizszy alkenyl, fenyl, podstawiony atomem chloru fenyl, benzyl, lub podstawiony atomem chloru alkil, w którym podstawnik chlorowy znajduje sie co najmniej przy atomie wegla gamma w stosunku do atomu siarki, polegajacy na reakcji merkaptanu o wzorze RSH, w którym R ma wyzej podane znaczenie z fosgenem w obecnosci aktywowanego katalizatora weglowego w reaktorze posiadajacym szereg pionowo usytuowanych rur z wypelnieniem, który wedlug wynalazku polega na tym, ze ciekly merkaptan wraz z fosgenem w postaci cieklej albo gazowej wprowadza sie do reaktora powyzej górnych krawedzi rur, z przestrzeni powyzej górnych krawedzi rur odprowadza sie gazowy produkt skladajacy sie z chlorowodoru i ewentualnie fos- genu, a z dolnej czesci reaktora - odprowadza sie ciekly produkt, zawierajacy chlorotiomrówczan w sposób kontrolowany tak, aby utrzymac poziom cieczy w obrebie reaktora powyzej górynych krawedzi rur.Na zlaczonych rysunkach fig 1 przedstawia ogólny schemat technologiczny znanego sposobu prowadzenia takiego procesu, z przeplywem ku dolowi; fig.2 - inny znany sposób prowadzenia takiego procesu, z przeplywem ku górze; fig.3 - schematycznie ogólnie proces prowadzony wedlug niniejszego wynalazku; fig.4 - schematycznie proces prowadzony wedlugjednej z postaci sposobu wedlug wynalazku; fig.5 - schematycznie proces prowadzony wedlug innej postaci sposobu wedlug wynalazku; i fig.6 - bardziej szczególowy schemat prowadzenia procesu wedlug niniejszego wyna¬ lazku, to znaczy wytwarzania cieklych chlorotiomrówczanów w reakcji cieklego merkaptanu z fosgenem.Gdy prowadzi sie procesy chemiczne w reaktorach zawierajacych wiele pionowo usytuowa¬ nych rur z wypelnieniem, ogólnie mówiac, stosuje sie jeden lub dwa sposoby ich prowadzenia, zilustrowane na rysunkach fig. 1 i 2.144 228 3 Zgodnie z rysunkiem fig.l, ciekly material zasilajacy wprowadza sie przewodem 1 do zbior¬ nika lub reaktora 2, zawierajacego liczne usytuowane pionowo rury z wypelnieniem 3. Ciekly material zasilajacy, ewentualnie razem z innymi materialami zasilajacymi, przeplywa w sposób wymuszony ku dolowi przez rury i zawarte w nich wypelnienie, a wszystkie produkty, ciekle i gazowe, usuwa sie z dolnej czesci zbiornika 2 przewodem 4. Ciekle i gazowe produkty zawarte w przewodzie 4 przesyla sie nastepnie do dalszego przerobu. Jeden taki przyklad przedstawiono na rysunku fig.l, w którym ciekle i gazowe produkty w przewodzie 4 wprowadza sie do separatora gazu i cieczy 5, usuwajac produkt gazowy przewodem 6 a produkt ciekly przewodem 7, Drugi sposób prowadzenia takich procesów przedstawiono na rysunku fig.2. W sposobie tym material zasilajacy, zawierajacy co najmniej jedna ciecz, wprowadza sie przewodem 10 do zbior¬ nika lub reaktora 11, zawierajacego liczne, usytuowane pionowo rury z wypelnieniem 12. Material zasilajacy i wytwarzane z niego produkty plyna w sposób wymuszony przez rury 12 ku górze i usuwa sie je z górnej czesci zbiornika przewodem 13. Jak widac na rysunku fig. 1, produkty te przekazuje sie przewodem 13 do dalszego przerobu, np. przesyla sieje do separatora gazu i cieczy 14 którego gazowy produkt odbiera sie przewodem 15, a produkt ciekly - przewodem 16.Prowadzenie procesów wedlug wynalazku opisano w odniesieniu do rysunków fig. 3-6.Proces wedlug wynalazku prowadzi sie w zbiorniku lub reaktorze usytuowanym pionowo, oznaczonym wszedzie jako 21. W górnej czesci zbiornika 21 znajduje sie strefa oddzielania ciecz/para 23. W zbiorniku umieszczone sa liczne, pionowo usytuowane rury 22, umocowane odpowiednio w górnej i dolnej dennicy rurowej 22a i 22b. Rury sa wypelnione zasadniczo od góry do dolu rozdrobnionymstalym materialem. Jesliproces chemiczny, który ma bycprowadzony,jest przysoieszanyprzez stosowanie katalizatora, rozdrobniony material moze zawierac material kata¬ lizujacy, albojako taki, albo osadzony na neutralnym, rozdrobnionym nosniku. Jesli proces, który ma byc prowadzony nie wymaga obecnosci katalizatora, rozdrobnionym materialem moze byc neutralny material, który usprawnia prowadzenie procesu, np. wypelnienie, adsorbent, absorbent, zywica jonowymienna itd.Ciekly material zasilajacy, który moze byc pojedyncza ciecza, mieszanina cieczy lub miesza¬ nina jednej lub wiecej cieczy z jednym lub wiecej gazem, wprowadza sie przewodem 20 do górnej czesci zbiornika 21 powyzej górnej dennicy rurowej 22a. Ciecz wraz z innymi materialami zasilaja¬ cymi, które moga byc doprowadzane, zmusza sie do przeplywu ku dolowi przez rury z wypelnie¬ niem 22. Ciekly produkt, który moze stanowic pierwotny ciekly material zasilajacy, ciecz wytwo¬ rzona w reakcji chemicznej w rurach z wypelnieniem 22 lub mieszanina dwóch lub wiecej takich cieczy, odbiera sie z dolnej czesci zbiornika, ponizej dolnej dennicy rurowej 22b, przewodem 25, obejmujacym równiez pionowe odgalezienie 26.Ciekly produkt doprowadza sie przewodem 25 do wspólpradowej sekcji 27 do dalszego przerobu, takiego jak prowadzenie dalszej reakcji lub rozdzielenie cieklych produktów. Koncowy pozadany ciekly produkt otrzymuje sie i odbiera przewodem 28.Gazowy produkt, którym moze byc gaz pierwotnie wprowadzony przewodem 20, wraz z cieklym materialem zasilajacym /np. rozpuszczony w cieczy/, odparowana ciecz doprowadzana przewodem 20, gazowy produkt wytwarzany w reakcji chemicznej w rurach z wypelnieniem 22 lub mieszanina dwóch lub wiecej materialów wymienionych wyzej, odbiera sie z górnej czesci reaktora 21 przewodem 24, i mozna podobnie przesylac zgodnie z kierunkiem przeplywu do dalszego przerobu jakjest to pozadane. Najkorzystniej, gaz odbiera sie w punkcie powyzej wlotu lub wlotów cieczy.W korzystnej postaci, proces wedlug niniejszego wynalazku prowadzi siejako ciagly, zciaglym wprowadzaniem cieklego materialu zasilajacego przewodem 20, ciaglym odbieraniem cieklego produktu przewodem 25 i ciaglym odbieraniem gazowego produktu przewodem 24. Proces ten mozna jednak równiez prowadzic jako okresowy.Prowadzenie procesu odbywa sie w fazie cieklej, utrzymujac zasadniczojednolite wypelnienie rur z wypelnieniem 22 ciecza powodujac, ze reaktor zostaje zalanyciecza, podczas gdy produkt lub produkty gazowe, czy to wprowadzone pierwotnie czy tez wytworzone w rurach z wypelnieniem, przechodza przez ciecz ku górze i sa odbieranejako produkt szczytowy ze zbiornika. Poziom cieczy w zbiorniku utrzymuje sie powyzej górnych konców rur zasadniczo wewnatrz zbiornika, w celu utrzymania rur w stanie wypelnienia ciecza.4 144 228 Zalanie rur ciecza osiaga sie przez regulowanie odbierania cieczy z reaktora przewodem 25 tak, aby zapewnic dostateczne cisnienie wsteczne cieczy powodujace, ze wznosi sie ona ku górze i przelewa przez górne konce rur 22 do przestrzeni powyzej dennicy rurowej 22a. Tosamo cisnienie wsteczne powoduje, ze produkt gazowy plynie ku górze przez rury, a nie wspólpradowo z ciecza ku dolowi, jak w znanym stanie techniki /patrz rys. fig.l/. Wlot, przez który doprowadza sie ciecz przewodem 20 moze znajdowac sie powyzej lub ponizej powierzchni cieczy w górnej czesci zbiornika 21. Najkorzystniej jest jesli chodzi o jak najlepsze rozprowadzenie, gdy ciecz doprowadza sie przewodem 20 do zbiornika przez wiele otworów wlotowych, umieszczonych obwodowo dookola górnej czesci zbiornika, powyzej górnej dennicy rurowej. Odbieranie cieczy przewodem 25 mozna regulowac w rózny sposób, wlacznie ze stosowaniem dlawic petlowych, a korzystnie regulujac dlugosc pionowego odgalezienia 26 przewodu 25 odbierajacego ciecz. Korzystnie regu¬ lowanie odbierania cieczy przwodem 25 prowadzi sie w odpowiedzi na sygnaly zjednego lub wiecej czujników umieszczonych w górnej czesci zbiornika 21 powyzej górnej dennicy rurowej, wskazuja¬ cych wysokosc poziomu cieczy w tej górnej czesci zbiornika. W jednej postaci, odbieranie cieczy przewodem 25 moze byc regulowane automatycznie przez komputer sterujacy procesem /nie pokazany/, w odpowiedzi na takie sygnaly. Regulowanie poziomu cieczy w ten sposób mozna prowadzic za pomoca konwencjonalnych regulatorów przeplywu, objmujacych dlawice petlowe, zawory i podobne zainstalowane w przewodzie 25.Innym srodkiem regulowania poziomu cieczy jest regulowanie poziomu cieczy we wspomnia¬ nym wyzej pionowym odgalezieniu na tyle wysokim poziomem, aby wartosc przedstawiajaca gestosc cieklego produktu pomnozona przez wysokosc slupa cieczy w pionowym odgalezieniu 26 byla równa wartosci gestosci cieczy pomnozonej przez wysokosc cieczy w rurach 22. Gdy raz ustali sie równowage dla okreslonej reakcji o stalym przebiegu, regulowanie poziomu cieczy mozna prowadzic bez stosowania urzadzen elektrycznych lub mechanicznych. Taka operacje przedsta¬ wiono przykladowo na rysunku 4. Gestosc cieczy odpowiednio w rurach 22/di/i w przewodzie 25 Afe/ mierzy sie w znany sposób lub oblicza po zmierzeniu róznicy cisnienia na danej wysokosci, przy czym wysokosc hi cieczy w rurach 22 mierzy sie, a wysokosc I12 w pionowym odgalezieniu 26 ustala sie tak, aby spelniala równanie hidi =li2d2.Podobny sposób dzialania, ze wspólpradowym przerobem w instalacji 27, przedstawiono na rysunku fig.5. Calkowita wysokosc cieczy /I12/ w pionowym odgalezieniu 26, instalacji 27 i przewodzie odprowadzajacym 29 jest tak okreslana, aby spelniala powyzsze równanie.Proces mozna rozpoczac, doprowadzajac najpierw ciecz do zbiornika przewodem 20 i utrzy¬ mujac regulowane odbieranie cieczy /nieprzerobionej/ przewodem 25 dopóki poziom cieczy w zbiorniku nie bedzie powyzej górnej dennicy rurowej. W tym momencie mozna rozpoczynac reakcje lub inny proces, np. podwyzszajac temperature w reaktorze lub wprowadzajac do materialu zasilajacego dodatkowy reagent.Odbieranie cieczy w sposób regulowany jak opisano, powoduje nie tylko zalanie rur ciecza, utrzymujac tym samymjednolity przeplyw, lecz takze i to, ze gazowy produkt przechodzi ku górze przez rury i jest odprowadzany z reaktora przewodem 24 a nie plynie ku dolowi lub wraz z ciecza przez wylot przewodem 25. Takieregulowanie i powodowanie przeplywu gazu ku górze powoduje bardziej jednolite i dokladne wymieszanie cieczy i gazu jak równiez latwiejsze rodzielenie ich w zbiorniku 21, ulatwiajac odbieranie ze zbiornika rozdzielonych produktów cieklych i gazowych.Dodatkowo zapewnia to dobre przenoszenie ciepla w strefie rurowej reaktora.W celu wytwarzania cieklego chlorotiomrówczanu w reakcji cieklego merkaptenu z fosfenem /który moze byc w stanie gazowym i/lub cieklym/proces mozna prowadzicjak przedstawiono na rysunku fig.6. Wytworzone chlorotiomrówczany maja wzór ogólny RSOC1, w którym R oznacza alkkil, nizszy cykloalkil, nizszy cykloalkilometyl, nizszy alkenyl, fenyl, chloropodstawiony fenyl, benzyl lub chloropodstawiony alkil, w którym podstawnik chlorowy jest usytuowany co najmniej przy - atomie wegla w stosunku do atomu siarki. Warunkiprocesu wytwarzania takich zwiazków w reakcji merkaptanów z fosgenem podano w opisie patentowym St. Zjedn. Ameryki nr 4 119 659.Proces opisano w odniesieniu do wytwarzania chlorotiomrówczanu etylu w reakcji merkaptanu etylowego z fosgenem, lecz daje sie on zastosowac do wytwarzania wszystkich chlorotiomrówcza- nów wspomnianego wyzej rodzaju, gdy stosuje sie odpowiedni merkaptan.144228 5 Material zasilajacy, stanowiacy ciekly merkaptan etylowy, fosgen (korzystnie w stanie cie¬ klym) i ewentualnie ciecz zawracana do obiegu jak opisano wyzej, wprowadza sie przewodem 20 do górnej czesci cylindrycznego reaktora 21, zawierajacego liczne, usytuowane pionowo rury 22, umocowane pomiedzy górna dennica rurowa 22a i dolna dennica rurowa 22b. Rury 22 sa wypel¬ nione katalizatorem stanowiacym wegiel aktywowany o odpowiednich rozmiarach czastek, takich ze kazda rura dziala w konwencjonalny sposób jak miniaturowy reaktor z wypelnieniem.Ciekly material zasilajacy wprowadza sie przewodem 20 do górnej czesci 23 reaktora 21, powyzej górnej dennicy rurowej, korzystnie przez liczne wloty rozmieszczone w reaktorze obwo- dowo. Przeplyw cieczy przez rury ku dolowi jest wymuszony poniewaz w górnej czesci reaktora 21, powyzej górnych konców rur 22 i górnej dennicy rurowej 22a utrzymuje sie warstwe cieczy. W rurach z wypelnieniem merkaptan i fosgen reaguja ze soba, wytwarzajac ciekly chlorotiomrówczan etylu i gazowy chlorowodór. Ponadto czesc fosgenu moze odparowywac w rurach. Utworzony gazowy produkt lub produkty przechodza przez rury 22 ku górze, przez strefe 23 oddzielania par od cieczy i odbiera sie je z reaktora przewodem 24 odbierania produktu szczytowego. Te gazowe produkty przechodza nastepnie w kierunku przeplywu do dalszego przerobu, takiego jak odzyski¬ wanie chlorowodoru wytworzonego w reakcji, odzyskiwanie fosgenu i regulowanie emisji gazów.Reaktor 21 utrzymuje sie w takiej temperaturze, ze srednia temperatura najego wylocie wynosi zwykle od okolo 0°C do okolo 70°C, a korzystnie od 0°C do 50°C. Zwlaszcza korzystna jest temperatura na wylocie od okolo 50°C do okolo 65°C i na wylocie od okolo 15°C do okolo 40°C.Cisnienie zmieniac moze sie od okolo 6,894.103 Pa do okolo 1041,11.103 Pa, korzystnie od okolo 6,894.103 Pado okolo 351,63.103 Pa, a zwlaszcza od okolo 213/74.103 Pado okolo 255,1U03 Pa.Ciekly produkt, zwierajacy glównie chlorotiomrówczan etylu wraz z pewna iloscia nieprzerea- gowanych materialów wyjsciowych i niewielka iloscia produktów ubocznych, takichjak dwuwiar- czek dwuetylowy, odbiera sie z dolnej czesci reaktora 21 przewodem 25. Predkosc odbierania cieklego produktu przewodem 26 reguluje sie, np. regulujac poziom cieczy luab przepuszczajac ciekly produkt w przewodzie 25 przez pionowe odgalezienie 26, którejest wystarczajaco dlugie aby spowodowac wystepienie w reaktorze cisnienia wstecznego wystarczajaco duzego do utrzymania warstwy cieczy w górnej czesci reaktora 21 powyzej górnych konców zasadniczo wszystkich rur.Ciekly produkt przewodem 26 przechodzi nastepnie zgodnie z kierunkiem przeplywu do urzadze¬ nia 27, Jesli reakcja w reaktorze 21 nie przebiegla w dostatecznym stopniu i ciekly produkt w przewodzie 26 zawiera znaczna ilosc nieprzereagowanych materialów wyjsciowych, urzadzenie 27 moze byc drugim reaktorem dla dalszego reagowania merkaptanu etylowego z fosgenem, jak pokazano w opisie patentowym St. Zjedn. Ameryki nr 4 119 659. Produkty odbiera sie przewodem 26 i przeprowadza zgodnie z kierunkiem przeplywu do rozdzielenia lub dalszej obróbki. Jesli, z drugiej strony, reakcja przebiega w wystarczajacym stopniu, urzadzenie 27 moze byc separatorem, w którym produkt - chlorotiomrówczan etylu, oddziela sie od innych materialów plynacych przewodem 26. Teinne materialy, stanowiace glównie nieprzereagowany fosgen i/lub merkaptan etylowy, mozna nastepnie zawracac do obiegu przewodem 29, laczacym sie z przewodem zasilaja¬ cym 20.Nastepujace przyklady sluza zilustrowaniu prowadzenia procesów wedlug wynalazku.Przyklad I.Stosuje sie uklad reaktora jak przedstawiono na rysunku 2, zdolny do wytwa¬ rzania okolo 16798 kg chlorotiomrówczanu etylu dziennie. Reaktor stanowi reaktor rurowy z przeplywem ku górze, z rurami zawierajacymi jako wypelnienie wegiel aktywowany, stanowiacy katalizator.Do reaktora, odpowiadajacego reaktorowi 11 na rysunku fig.2 wprowadza sie 10,17 kilomoli/- godzine fosgenu i 9,26 kilomoli/godzine merkaptanu etylowego. Reaktor pracuje przy temperatu¬ rze na wlocie wynoszacej okolo 15-40°C i temperaturze na wylocie okolo 50 - 65°C oraz cisnieniu na wylocie okolo 213,74.103 Pa do 255,11.103. Konwersja merkaptanu etylowego do chlorotiomró¬ wczanu wynosi okolo 60%. Po usunieciu nieprzereagowanych surowców, wytwarza sie produkt o czystosci 98%, zawierajacy okolo 0,5-1% dwusiarczku dwuetylowego i okolo 1% dwutioweglanu dwuetylowego.Przyklad II.Stosuje sie reaktorjak na rysunku fig.3 zgodnie z wynalazkiem. Reaktor ten ma te sama liczbe rur, te same wymiary i zawiera te sama ilosc katalizatora weglowego co reaktor z6 144 228 przykladu I. Zdolnosc produkcyjna tego reaktora wynosi jednak okolo 25878 kg chlorotiomró- wczanu etylu dziennie. Reaktor ten pracuje w stanie zalania z przeplywem ku dolowi i ma rury wypelnione aktywowanym weglem, który stanowi katalizator.Do reaktora, odpowiadajacego reaktorowi 21 na rysunku fig.3, wprowadza sie 10,17 kilomo- li/godzine fosgenu i 9,26 kilomoli/godzine merkaptanu etylowego. Reaktor pracuje przy tempera¬ turze na wlocie okolo 15 - 40°C i temperaturze na wylocie 50 - 65°C i cisnieniu na wylocie wynoszacym okolo 213,74.103 Pa do 255,11.103. Konwersjamerkaptanu etylowego do chlorotiom- rówczanu wynosi okolo 98%. Po usunieciu nieprzereagowanych surowców, otrzymuje sie produkt o czystosci 98% zawierajacy okolo 0,5% dwusiarczku dwuetylowego i ponizej 1% dwutioweglanu dwuetylowego.Przyklad III.Stosuje sie uklad dwóch reaktorów jak przedstawiono na rysunku fig.6 o zdolnosci produkcyjnej okolo 77634 kg chlorotiomrówczanu etylu dziennie. Pierwszy reaktor jest zalewanym reaktorem rurowym z przeplywem ku dolowi o rurach wypelanionych aktywowanym weglem stanowiacym katalizator. Drugi reaktorjest reaktorem ze zlozem wypelniajacym, zawiera¬ jacym zloze z katalizatorem weglowym i pracuje jako reaktor z przeplywem ku górze. Do pier¬ wszego reaktoa, odpowiadajacego reaktorowi 21, wprowadza sie 30,51 kilomoli/godzine fosgenu i 27,78 kilomoli/godzine merkaptanu etylowego.Reaktor pracuje przy temperaturze na wlocie okolo 15 - 40°C i temperaturze na wylocie okolo 50 - 65°C oraz przy cisnieniu na wylocie wynoszacym okolo 213,74.103 Pa do 255,11.103 Pa.Produkty z pierwszego reaktora wprowadza sie do dolnej czesci drugiego reaktora 27 wraz ze strumieniem cieczy zawracanych do obiegu, zawierajacym 14,57 kilomili/godzine fosgenu i 6,40 kilomoli/godzine chlorotiomrówczanu etylu. Drugi reaktor pracuje przy temperaturze na wlocie okolo 18 - 26°C, temperaturze na wylocie okolo 33 - 49°C i cisnieniu na wylocie wynoszacym 172.369.103 Pa - 199,948.103 Pa. Konwersja merkaptanu etylowego do chlorotiomrówczanu wynosi 94%. Wytwarza sie produkt z czystoscia 98%, zawierajacy okolo 0,5% dwusiarczku dwuetylowego i ponizej 1% dwutioweglanu dwuetylowego.Inne procesy mozna prowadzic odpowiednio w podobny sposób, dalsze modyfikacje i adapta¬ cje opisanego tu procesu moga byc oczywiste dla fachowca.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania chlorotiomrówczanówo ogólnym wzorze RSCOC1, w którym R oznacza alkil, nizszy cykloalkil, nizszy cykloalkilometyl, nizszy alkenyl, fenyl, podstawiony atomem chloru fenyl, benzyl lub podstawiony atomem chloru, alkil, w którym podstawnik chlorowy znajduje sie co najmniej przy atomie wegla gamma w stosunku do atomu siarki polegajacy na reakcji merkap¬ tanu o wzorze RSH, w którym R ma wyzej podane znaczenie z fosgenem w obecnosci aktywowa¬ nego katalizatora weglowego w reaktorze posiadajacym szereg pionowo usytuowanych rur z wypelnieniem, znamienny tym, ze ciekly merkaptan wraz z fosgenem w postaci cieklej albo gazowej wprowadza sie do reaktora ponizej górnych krawedzi rur, z przestrzeni powyzej górnych krawedzi rur odprowadza sie gazowy produkt skladajacy sie z chlorowodoru i ewentualnie fosgenu, a z dolnej czesci reaktora odprowadza sie ciekly produkt, zawierajacy chlorotiomrówczan w sposób kontrolowanytak, aby utrzymac poziom cieczy w obrebie reaktora powyzej górnych krawedzi rur.144 228 Jur y2 M/3 J 7~^ pa\ Jz ——\ 6 ^5 -I ^ FIG. 1 7 10 T* 13 -12 ^11 FIG. 2 5 "" 16!U 144 228 20 Lajuuu 21-J i -—22a 22 22b A FIG 3144 228 20 / 24 ajuuO 22a K22 21- -22b [s 6 25 FIG. 4 24 3—* 20 2_* LAA»J. 21- 22a 22 22b 1 h. 25 FIG. 5144 228 ¦X- 24 20- T 2H -k23 *22a .22 22b 27* I FIG. 6 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 220 zl PL PL PL