Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania skorup ze skorupiaków i urzadzenie do usuwania skorup ze skorupiaków* Tradycyjnie skorupiaki sa obierane ze skorup albo tluczone za pomoca mechanicznego naciska¬ nia przez walce co powoduje pekanie skorup. Sposób ten, jak powszechnie wiadomo jest wysoce nie¬ efektywny i wymaga duzej ilosci pracy recznej po luszczeniu* Znanych jest kilka propozycji ulepszania sposobów i urzadzen do luszczenia jednakze jak do¬ tad bez praktycznych rezultatów* I tak znany jest z opisu patentowego St. Zjedn.' Am* nr 3 812 271 sposób luszczenia krabów polegajacy na zamrazaniu krabów, a nastepnie wystawienie na dzialanie spadku cisnienia az do osiagniecia-bardzo wysokiej prózni, a nastepnie magazynowanie pod wysokim cisnieniem, dla uzyskania wysokiego cisnienia wewnatrz krabów, dzieki czemu cisnienie zmienia sie powodujac eksplozje skorupek albo tez magazynowanie w mieszaninie wybuchowej gazów pod cisnieniem, która dyfunduje do czesci krabów znajdujacych sie wewnatrz skorupy, przy czym gaz jest zapalany az cisnienie ulegnie zmianie tale, ze skorupki sa usuniete w wyniku wybuchowego spalania. Sposoby te sa skomplikowane, ze wzgledu na zamrazanie, i tak jak sposób luszczenia przy uzyciu mechanicz¬ nych walców maja te wade, ze znaczna i nieobrobiona czesc produktu poddana obróbce, mianowicie wszystkie skorupiaki, które tylko czesciowo zostaly oczyszczone musza byc oczyszczone recznie po¬ niewaz ponowna obróbka czesciowo oczyszczonych skorupiaków bylaby praktycznie bezowocna* Inny sposób zostal przedstawiony w opisie patentowym RFN nr 3 000 072. Skorupiaki zostaja poddane dzialaniu strumienia cieczy roboczej jaki jest wtryskiwany w poruszajacy sie strumien sko¬ rupiaków, przy czym wysoka predkosc wtryskiwanej cieczy wzdluz skorupiaków, zanim zostana one w pelni przyspieszone, powoduje natychmiastowe wytworzenie podcisnienia wokól skorupiaków i ich uwol¬ nienie ze skorupek. Nastepnie wymusza sie przeplyw przyspieszonych skorupiaków poprzez czesc rury majaca falista sciane, która moze wspólpracowac tarciowó ze skorupiakami i przez to wywolac pewien efekt zluszczania na czesciach majacych juz obluznione skorupki. Jednakze ma to tylko miejsce w odniesieniu do skorupiaków unajdujacych sie w strumieniu najbardziej na zewnatrz, stad efektyw¬ nosc sposobu uwaza sie za.niskae Ponadto ponownie konieczne jest stosowanie obróbki recznej po za¬ konczeniu wlasciwej obróbki jedynie czesciowo oczyszczonych skorupiaków, co byloby prawdopodobnie dalej-malo efektywne i opis nie mówi odnosnie tego problemu. i2 138 126 Celem wynalazku jest opracowanie sposobu usuwania skorup ze skorupiaków nie majacego wad znanych sposobów ±\ umozliwiajacego efektywne oraz uproszczone oddzielanie skorup, jak równiez zawracanie nie oczyszczonych skorupiaków do ponownej obróbki* Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia do usuwania skorup ze skorupiaków, umozli¬ wiajacego efektywne oddzielanie skorupek, majacego prosta konstrukcje i latwego w obsludze* Cel wynalazku osiagnieto przez opracowanie sposobu usuwania skorup ze skorupiaków polegaja¬ cy na poddaniu skorupiaków obróbce róznymi cisnieniami, dla oblufnienia skorup na ciele skoru¬ piaków, a nastepnie obróbce mechanicznej dla efektywnego oddzielania skorupek od cial skorupia¬ ków, w którym zgodnie z wynalazkiem skorupiaki poddaje sie dzialaniu zmiany cisnienia od poziomu cisnienia przy którym plyn w sasiedztwie powierzchni cial skorupiaków i w skorupach wystepuje w fazie cieklej, do poziomu niskiego cisnienia, które jest dostatecznie niskie, dla spowodowania wrzenia plynu wprost w skorupach, a nastepnie skorupiaki do obróbki mechanicznej szybko wprowadza sie do cieczy hamujacej* Skorupiaki bezposrednio przed zmiana cisnienia ogrzewa sie od ich zewnetrznych powierzchni przez tak krótki okres czasu aby temperatura plynu w skorupkach byla na tyle wyzsza niz tempera¬ tura pozostalego rdzenia, gdy skorupiak zostaje poddany dzialaniu zmiany cisnienia, która to zmia¬ na cisnienia powoduje wrzenie plynu w skorupach bez powodowania wrzenia plynu w ciele skorupiaka* Skorupiaki poddaje sie obróbce cisnieniem o niskim poziomie, które jest dostatecznie niskie, dla spowodowania wrzenia plynu wprost w skorupkach w pierwszym zbiorniku, który jest otwarty do drugiego zbiornika zawierajacego ciecz hamujaca, a szybki ruch skorupiaków przez ciecz hamuja¬ ca uzyskuje sie gdy otwiera sie pierwszy zbiornik do drugiego zbiornika, który zawiera ciecz ha¬ mujaca i poddaje sie nizszemu cisnieniu przyspieszajacemu ruch skorupiaków przez ciecz* Skorupiaki tylko czesciowo pozbawione skorupek podczas obróbki mechanicznej oddziela sie od skorupiaków calkowicie pozbawionych skorupek za pomoca flotacji w cieczy hamujacej w prózni a nastepnie zawraca sie do ponownej obróbki zmiana cisnien* Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie urzadzenia do usuwania skorup ze skorupiaków, które zgodnie z wynalazkiem zawiera pierwsza odbiorcza komore, zaopatrzona w srodki do chwilowego zwiekszania temperatury i/albo cisnienia odbieranej porcji skorupiaków, przy czym pierwsza komora jest otwarta w strone drugiej komory, w której cisnienie jest nizsze niz cisnienie w pierwszej ko¬ morze i które laczy sie z trzecia komora, w której usytuowana jest ciecz hamujaca i srodki dla efektywnego szybkiego przesuwu skorupiaków do cieczy hamujacej plynu z drugiej komory* Urzadzenie zawiera srodki dla selektywnego oddzielania od cieczy hamujacej obluznionych skorup, calkowicie pozbawionych skorup skorupiaków i czesciowo pozbawionych skorup skorupiaków, odpowiednio oraz ru¬ re do zawracania czesciowo pozbawionych skorup skorupiaków do pierwszej komory* Korzystnie druga i trzecia komory sa polaczone w Jedna calosc w pojedyncza komore, w której znajduje sie ciecz hamujaca pod cisnieniem nizszym niz cisnienie w pierwszej komorze albo strefie* Pierwsza komora stanowi zespól grzewczy a druga komora prózniowa komore* Prózniowa komora poprzez zawór polaczona jest z prózniowym zbiornikiem, zawierajacym ciecz hamujaca pod próznia, wzglednie waski zbiornik i wlot wody, przy czym zbiornik zawiera usytuowane na zewnatrz zbiornika srodki do wypuszczania skorupiaków wyplywajacych ze zbiornika dzieki podawaniu wody do dna zbior¬ nika poprzez wlot* Korzystnie, urzadzenie zawiera zasadniczo pionowo usytuowany zbiornik, majacy wlot skorupia¬ ków do oddzielania w wypelnionym woda zbiorniku, denna wylotowa sluze dla wyplywajacych straconych produktów i górny koniec laczacy sie z prózniowa komora, majaca wylotowa sluze dla produktów prze¬ plywajacych przez górny koniec zbiornika pod dzialaniem podavant j wody, przy czym prózniowa komora polaczona jest ze zródlem prózni za pomoca rury* Przedmiot wynalazku zostal blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionych na ry¬ sunku, na którym figi 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku, w widoku z boku, schematycznie, fig* 2 - urzadzenie w Innym przykladzie wykonania w widoku z boku, w perspektywie, figi 3 - urza¬ dzenie jak na fig* 2, w przekroju podluznym, schematycznie, fig* 4, zewnetrzny separator stosowany w urzadzeniu jak na fig. 2, w widoku z boku, w perspektywie, fig* 5 - separator jak na figi 3, w przekroju osiowym, schematycznie* tig{ 6 - urzadzenie w kolejnym przykladzie wykonania, w przekroju podluznym, schematycznie*138 126 3 Na fig* 1 uwidoczniono urzadzenie majace wypelniona woda o ksztalcie polówki walca kadz 2, wewnatrz której obraca sie walcowy wirnik 4, majacy wystajace lopatki 6, pr^r czym 5 lopatki 4 przemieszczaja sie wzdluz dna kadzi 2 z lewej strony do prawe;)* Wstepnie zagotowane skorupiaki podawane sa do kadzi 2 z lewej strony, jak to uwidoczniono strzalka af a nastepnie pod dzialaniem lopatek 6 przemieszczaja sie poprzez kadz 2 i sa usuwane z kadzi 2 z prawej strony do skierowane¬ go w dól kanalu 8, w którym zamocowany jest odcinajacy zawór 10 uruchomiony za pomoca hydraulicz¬ nego albo pneumatycznego silownika 12* Kanal 8 dochodzi do pionowego cylindra 14, którego górny koniec zamkniety jest za pomoca za¬ woru, 18, przy czym dolny koniec cylindra 14 polaczony jest ze zbiornikiem 20, zawierajacym wodna kapiel 22 i czesciowo zamknietym koncowa przelewowa scianka 24* V sasiedztwie scianki 24t usy¬ tuowane jest odprowadzenie 26 z dna kapieli 22, przy czym doprowadzenie 26 przechodzi w sluzowa czesó 28 z zaworami zasuwowymi i wylotem 30f usytuowanym tuz ponad pochylonym sitem zsuwni 32? Przylegle do drugiego boku scianki 24 usytuowane jest odprowadzenie 34, które jest u góry otwar¬ te do zbiornika 20, a u dolu przechodzi w sluzowa czesc 36 z zaworami zasuwowymi i wylotem 38 usy¬ tuowanym tuz ponad pochylonym sitem zsuwni 40* Zbiornik 20 ma zawór 42 wylotowy wody i rure 44 polaczona ze zródlem prózni, nie uwidocznio¬ nymi W kapieli 22 wodnej zanurzony jest lopatkowy wstrzasowy przenosnik 46, przemieszczany ruchem postepowo-zwrotnym za pomoca roboczego silownika 48, majacy górna czesc 50 umieszczona takt aby przemieszczala produkty unoszace sie na powierzchni kapieli 22 w kierunku na lewo i ponad górna krawedzia scianki 24 za pomoca pojedynczych poprzecznych, zamocowanych obrotowo plytek 52 oraz ma dolna czesc 54, poruszana odpowiednio, dla przemieszczania znajdujacych sie na dnie produktów w kierunku na lewo i do odprowadzenia 26* Podczas pracy urzadzenia, przykladowo podczas usuwania skorup z krewetek, krewetki podaje sie do kadzi 2 przez wlot w kierunku oznaczonym strzalka a, a nastepnie przesuwa sie je przez kadz 2 obracajac wirnik 44 Kadz 2 jest podgrzewana albo dla ugotowania krewetek albo, korzystnie, dla pod¬ grzania uprzednio ugotowanych krewetek, w czasie tak krótkim aby nastapilo jedynie podgrzanie ich powierzchni* Tak podgrzane krewetki podaje sie do kanalu 8, po czym zadany ladunek krewetek wpro¬ wadza sie do cylindra 14, poprzez odcinajacy zawór 10, który po wprowadzeniu ladunku jest zamykany, przy czym górny i dolny zawory 16, 18 sa zamkniete* Zawór 16 jest umieszczony pomiedzy cylindrem 14 i atmosfera albo zródlem sprezonego powietrza, nie uwidocznione* Nastepnie zostaja otwarte zawory 16, 18, przy czym ze wzgledu na próznie panujaca w zbiorniku 20 ladunek krewetek jest "wystrzeliwany" w kierunku ku dolowi, do prózni i uzyskuje szybkie przys¬ pieszenie w kierunku kapieli wodnej, bedacej ponizej cylindra 14* Temperatura i cisnienie sa tak ustawione, aby pierwszym rezultatem wystawienia podgrzanych krewetek na dzialanie niskiego cisnie¬ nia w zbiornikii 20 bylo intensywne wrzenie plynu w skorupkach krewetek tak, ze skorupki usuwane sa z cial* Ponadto osiaga sie to, ze krewetki przemieszczane przez silny strumien powietrza beda wrzu¬ cane do wodnej kapieli 22, przy czym woda dziala jako ciecz hamujaca zwalniajaca ruch krewetek dzieki tarciu i powodujaca przez to zluszczenie wczesniej obluznionych skorup* Dzieki tej obróbce, duza liczba krewetek bedzie calkowicie pozbawiona skorup, podczas gdy pozostale krewetki beda tylko czesciowo pozbawione skorupek* ¥ wodnej kapieli 22 gromadza sie calkowicie pozbawione skorupek kre«» wetki i luzne skorupy stad tez konieczne jest dokonanie odpowiedniego rozdzialu tych produktów, przede wsj^stkim dla odzyskania krewetek pozbawionych skorup* Nalezy zauwazyc godny uwagi fakt, ze w kapieli 22, znajdujacej sie pod dzialaniem prózni, skorupy z krewetek oddzielaja sie w sposób naturalny, przy czym calkowicie pozbawione skorup kre¬ wetki spoczywaja na dnie kapieli, podczas gdy zarówno luzne skorupy jak i czesciowo pozbawione sko¬ rup krewetki gromadza sie na powierzchni kapieli 22* Dlatego tez podczas pracy przenosnika 46, dol¬ na czesc 54 przenosnika 46 przesuwa calkowicie pozbawione skorup krewetki do odprowadzenia 26, podczas gdy górna czesc 50 przenosnika 46 przemieszcza zarówno czesciowo pozbawione skorup krewetki jah i skorupy ponad scianke 24 do odprowadzenia 34* M ten sposób calkowicie pozbawione skorup krewetki poprzez sluzowa czesc 28 podawane sa do sitowej zsuwni 32, gdzie woda zostaje oddzielona na sicie a gotowe pozbawione skorup krewetki sa. usuwane z zsuwni 32, jak to uwidoczniono za pomoca strzalki a*4 138 126 Poprzez sluzowa czaic 36, skorupki i czesciowo pozbawione skorup krewetki wraz z woda poda¬ wane sa do sitowej zsuwni 40, skad po oddzieleniu wody produkty sa podawane do samoladowczego le¬ ja 56, z którego produkty podawane sa do obszaru, w którym poddane sa dzialaniu poprzecznego stru¬ mienia powietrza podawanego dnuchawa 58, dzieki czemu skorupy sa wydmuchiwane przez wylot B pod¬ czas, gdy czesciowo pozbawione skorup krewetki przeplywaja w poprzek strumienia powietrza do wylo¬ tu C, z którego sa zawracane do wlotu kadzi 2 poprzez rure 60* Rura 60 moze byc oczywiscie pola¬ czona z odpowiednia dmuchawa albo innymi srodkami przenoszacymi umozliwiajacymi recyrkulacje* Zrozumiale jest, ze w czasie tej recyrkulacji, krewetki czesciowo pozbawione skorupek sa po¬ nownie podgrzewane w kadzi 2 i ciecz w pozostalych skorupkach jest poddana zmianie cisnienia/wrze¬ nia cieczy na miejscu równiez na juz pozbawionych skorup czesciach skorupiaków, co nie jest efe¬ ktem niepozadanym)* ¥ rezultacie tego, uzyskuje sie obluznienie skorupy* Gdy potem krewetki tra¬ fiaja do hamujacej wody, skorupy zostaja oderwane od cial krewetek, bez zadnych szkodliwych efek¬ tów dla juz pozbawionych skorup czesci ciala* Stad obróbka zawróconych krewetek jest lagodna, nie¬ mniej wciaz efektywna, przy czym normalnie jednokrotne albo dwukrotne zawrócenie krewetek jest wystarczajace dla zredukowania ilosci niepozbawionych skorup krewetek do niemal pomijalnego minimum* Recyrkulacja moze odbywac sie w sposób ciagly to jest równoczesnie z obróbka swiezo podanych wstepnie podgrzanych krewetek* Na fig* 2 i 3 przedstawiono korzystny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, w któ^ rym skorupiaki poddawane sa dzialaniu spadku cisnienia, gotowaniu i oddzielaniu skorup* Podobnie jak na fig* 1 prózniowy zbiornik 20 polaczony jest poprzez rure 44 ze zródlem prózni, które stanowi zbiornik 64 polaczony z prózniowa pompa 66* Skorupiaki podawane sa, jak oznaczono strzalka a, do podgrzewajacej kadzi 2 za pomoca przenosnika 4, którego predkosc -jest taka aby umozliwic podgrza¬ nie wstepne ugotowanych i ochlodzonych skorupiaków w przeciagu krótkiego okresu czasu, jaki wyma¬ gany jest do osiagniecia przez skorupy temperatury o zadanym poziomie, wyzszej od temperatury usy¬ tuowanego wewnatrz ciala* Tak podgrzane skorupiaki sa nastepnie zaladowywane do samoladowczego le¬ ja 68 prowadzacego do prózniowej komory 70 poprzez zawór 72* Komora 70 jest usytuowana powyzej gór¬ nej plyty prózniowego zbiornika 20 i polaczona ze zbiornikiem 20 za pomoca zaworu 74* Ponadto ko¬ mora, 70 polaczona jest z oddzielnym zródlem prózni, nie uwidocznionym, poprzez zawór 76 i ze zród¬ lem sprezonego powietrza, poprzez zawór 78* Gdy zawory 74, 76 i 78 sa zamkniete a zawór 72 jest otwarty, porcja, przykladowo 1 kg sko¬ rupiaków, jest zaladowywana do komory 70, po czym zawór 72 jest zamykany* Nastepnie zawór 76 jest otwierany, dla uzyskania w komorze 70 prózni troche mniejszej od prózni w zbiorniku 20, jednakze wystarczajacej do spowodowania opisanego szybkiego wrzenia cieplego plynu wewnatrz skorup skoru¬ piaków* Hf bardzo krótkim czasie, potem przykladowo po 10 s, zawór 76 Jest zamykany, a zawory 74, 78 otwierane, dzieki czemu porcja jest "wstrzeliwana" w dól do wodnej kapieli 22 i przyspieszana przez strumien powietrza wytwarzany przez zwiekszona próznie w zbiorniku 20 oraz sprezone powiet¬ rze podawane przez zawór 78* Ponizej komory 70 albo poprztódno zbiornika 20 wykonany jest, otwarty ku górrze zbiornik 80, który jest nieco szerszy niz komora 70 i którego dno zaopatrzone jest w odprowadzajaca wode rure 82 majaca zawór 84* Zbiornik 80 zapelniony jest calkowicie wodna kapiela 22, podczas gdy zbiornik 20 jest utrzymywany pusty jak to opisano ponizej* Jednym z celów stosunkowo waskiego zbiornika 80 jest zapewnienie "wstrzeliwania" skorupiakór w dól na powierzchnie wody tak cicho jak to jest •mozliwe, tak jak brak ciszy anonsuje proces odtf ielania skorup* Po "wstrzeleniu" skorupiaków w dól, zawór 63 rury 44 jest nastawiony tak, aby odpowietrzac zbiornik 20 do atmosfery poprzez otwór 65, podczas gdy wszystkie czesci skorupiaków w wodzie opadaja w dól* Jednakze natychmiast po "wystrzeleniu", zawór 84 podajacy wode zostaje otwarty, dla wytworzenia w zbiorniku 60 skierowanego w góre strumienia cieczy, przy czym wszystkie czastki skorupiaków w wodzie zbiornika 80, jak równiez sama woda przeplywaja ponad górna krawedzia zbior¬ nika 70 na zewnatrz do otaczajacego zbiornika 20* V ten sposób rózne czesci skorupiaków opadaja na dno zbiornika 20, podczas gdy powierzchnia wody w zbiornika jest szybko i w ciagu niewielu sekund - oczyszczona z tych czesci i gotowa na przyjecie nowego "strzalu" skorupiaków a komory 70* Zawór 63 prózniowy jest przelaczany dla ponownego wytworzenia prózni w zbiorniku 20*138 126 5 Dno zbiornika 20 jest nachylone w kierunku wylotowej sluzy 86 i stad woda i czesci skoru¬ piaków w zbiorniku 20 wyplywaja w sposób naturalny przez wylotowa sluze 86 do wylotowej rury 88, poprzez która zarówno oddzielone skorupiaki oraz calkowicie i czesciowo pozbawione skorupek skorupiaki opuszczaja urzadzenie* Dla ulatwienia obslugi wylotowej sluzy 86, urzadzenie zawiera wyrównujace cisnienie odpro¬ wadzenie 90, laczace sluze 86 ze zbiornikiem 20, przy czyn sluza 86 utrzymuje zbiornik 20 opróz¬ niony! nawet gdy w zbiorniku 20 jest próznia* Wszystkie opisane zawory moga byc, oczywiscie sterowane automatycznie za pomoca nie uwido¬ cznionego zespolu sterujacego, a proces "wystrzeliwania" porcji skorupiaków, krótko wstepnie ogrzanej i skorupiaków, poddanych gotowaniu w wyniku zmiany cisnienia, w hamujaca wode w zbior¬ niku 80 moze byc ustawicznie powtarzany* Caly wylotowy produkt jaki jest dostarczany rura 88 moze byc rozdzielany kazda znana tech¬ nika, po pierwsze, dla usuniecia wszelkich oddzielonych skorup i wszystkich pozbawionych skorup skorupiaków do dalszej obróbki i pakowania a po drugie - lecz równe wazne - do usuniecia czescio¬ wo pozbawionych skorup skorupiaków i przekazania do ponownej obróbki*' Nalezacy do urzadzenia sor- townik opisano w odniesieniu do fig* 1, przy czym w praktyce korzystne jest uzycie oddzielnego separatora jak uwidoczniono w przykladzie wykonania na figi 4 i 5 iSeparator ten pracuje w oparciu o zasady opisane w odniesieniu do fig* 1© Separator zawiera pionowy zbiornik 100 majacy boczny wlot 102 polaczony z zaladowczym i sa¬ mowyladowczym lejem 104 poprzez wlotowa sluze 106. Zbiornik 100 jest zaopatrzony w dnie w wylo¬ towa sluze 108 i wylot 110, a w górnej czesci wystaje do górnej komory 112,majacej nachylone dno 114, laczace sie z wylotowa sluza 116 i wylotem 118, ¥ górnej czesci, zamykajaca górna komora 112 Jest zaopatrzona w rure 120 polaczona ze zródlem prózni, nie uwidocznionymi Produkt dostarczany z wylotu 88 urzadzenia, jak na fig* 2 13, jest podawany do konwencjo¬ nalnego separatora powietrznego, nie uwidoczniony, w którym luzne skorupy sa oddzielane od pro¬ duktu a pozostaly produkt, zawierajacy skorupiaki calkowicie albo czesciowo pozbawione skorup, jest zaladowywany strumieniem wody do leja 104 separatora, jak na figi 3 i 4i Produkt jest podawany w postaci ladunku do zbiornika 100 poprzez sluze 106i Poniewaz w zbiorniku 100 wystepuje taka sama próznia to podobnie jak w odniesieniu do wod¬ nej kapieli 22 uzyskuje sie ten sam rodzaj separacji, to jest pozbawione skorup skorupiaki beda opadac na dno a czesciowo pozbawione skorup skorupiaki beda wznosic sie do góry zbiornika 100i Dzieki dalszemu podawaniu wody poprzez lej 104, uzyskuje sie przelew przez górna krawedz zbiór* nika, przez co czesciowo pozbawione skorup skorupiaki beda dostawac sie do górnej komory 112, z której sa wyladowywane poprzez wylotowa sluze 116 do wylotu 118i \tylot 118 laczy sie z wlotem ka¬ dzi 29 jak na figi 2 13, dla wczesniej juz opisanej recyrkulacji czesciowo pozbawionych skorup skorupiakowi Gotowe, pozbawione skorup, skorupiaki sa wyladowywane poprzez wylotowa sluze 108 do wylotu 110 zbiornika 100. Równiez ten produkt moze byc poddawany recyrkulacji, gdy wynika taka potrzebai Nalezy z calym naciskiem podkreslic, ze rózne rodzaje skorupiaków moga byc poddane usuwaniu skorup w zbiorniku, przy czym dla niektórych rodzajów skorupiaków moze zaistniec sytuacja, ze calkGwicle pozbawione skorup ciala moga wznosic sie do góry podczas, gdy czesciowo pozbawione sko¬ rup ciala moga opadac na dnoi Dlatego tez dla uzyskania bardzo dobrej separacji konieczne jest dostosowanie prózni do rodzaju produktu* Korzytnie, woda w zbiorniku 100 powinna byc utrzymywana w temperaturze troche ponizej tempe¬ ratury wrzenia wody w danej prózni, dzieki czemu ma miejsce wytwarzania baniek w wodzie, przez co osiaga sie efektywniejsza separacje* Na figi 6 uwidoczniono kolejny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazkui Urzadzenie to zawiera cisnieniowy zbiornik 130 majacy wlotowy zawór 132 dla skorupiaków i denny wylotowy zawór 134, usytuowany przykladowo 500 mm ponad powierzchnia otwartej wodnej kapieli 136 w kadzi 138i Zawiera ono ponadto górny zawór 140 laczacy zbiornik 130 z komora 142 sprezonego powietrza i zawór 144 dolnego wlotu pary wodnej oraz górny wentylujacy zawór I46i V kadzi 138 umieszczony jest denny przenosnik 148 przenoszacy ©padniete produkty do odbieracza takiego jak sortujacy przenosnik 150i6 138 126 Gdy porcja skorupiaków zostanie zaladowana do zbiornika 130 zostaje zamkniety wlotowy zawór 132, a zawór 144 pary i zawór 146 wentylujacy zostaja otwarte* Zawór 146 wentylujacy zostaje zam¬ kniety, gdy para wypelni zbiornik 130, a nastepnie para o cisnieniu wynoszacym okolo 196 * 10^ Pa - 382 * 10^ Pa szybko wypelnia zbiornik, przykladowo para o temperaturze 393°K* Krótko po tym, przykladowo po 10 s, zawór 144 pary jest zamykany, a otwierany jest zawór 140 sprezonego powietrza i cisnienie wewnatrz zbiornika 130 jeszcze bardziej wzrasta* Krótko albo natychmiast po tym, dolny wylotowy zawór 134 jest otwierany i porcja skorupiaków jest "wystrzeliwana11 w dól do wodnej ka¬ pieli 136* Podobnie jak w urzadzeniu na figi 1, skorupiaki poddane sa naglej zmianie cisnienia, obnizajacego sie do cisnienia otoczenia i sa wstepnie ogrzane, tak ze nastepuje szybkie wrzenie wewnatrz skorupek i krótko po nim skorupiaki osiagaja wodna kapiel 136 i zostaja w niej pozbawio¬ ne skorup* Poniewaz wodna kapiel 136 jest pod cisnieniem otoczenia, normalnie nie osiagnie sie efektu separacji w wyniku flotacji i wszystkie czesci produktu opadaja na dno gdzie sa przenoszo¬ ne przez przenosnik 148 i rzucane na sortujacy przenosnik 150* Ponizej przedstawiono kilka przykladów zastosowania wynalazku* Przyklad I* Usuwanie skorupek ze swiezo wylowionych krewetek z Morza Pólnocnego* Kre¬ wetki gotuje sie w wodzie majacej 100°C przez 2 minuty a nastepnie chlodzi sie w przeplywajacej zimnej wodzie az do calkowitego ochlodzenia* Tuz przed usuwaniem skorupek krewetki przeplywaja przez komore 2 urzadzenia z fig* 3# przy czym przeplyw trwa okolo 5 sf zas temperatura wody wyno¬ si 100°C po czym zaladowuje sie okolo 1 kg krewetek do komory 70, majacej objetosc 4-5 dcnr* Na¬ stepnie obniza sie cisnienie panujace w komorze 70 do okolo 66,6 kN/m i- natychmiast po tym "wstrze- liwuje" sie porcje krewetek do zbiornika 20 w dalszym ciagu utrzymujac nizsze cisnienie a miano¬ wicie okolo 93f3 kN/m * Produkt w cieczy hamujacej 22 jest sluzowany dla zewnetrznego oddzielania i dla recyrkulacji czesciowo pozbawionych skorupek krewetek* Przyklad II* Usuwanie skorupek z rozmrozonego, niezagotowanego kryla* Zamrozony kryl w postaci bloków rozmraza sie w przeplywajacej wodzie przez okolo 3 godzin* Nadmiar cieczy jest odprowadzany a kryl jest calkowicie przemywany zimna woda* Tuz przed oddzielaniem skorupek od kry- la jest porcjowany na porcje o ciezarze 1 kg, ogrzewany przez okolo 15 s w wodzie o temperaturze 70°C a nastepnie zaladowywany do komory prózniowej 70 (fig* 3), w której' wytwarza sie cisnienie 46,7 kN/m * Z komory 70 kryl jest "wstrzeliwany" do zbiornika 20 w którym cisnienie wynosi 9599 kN/m * I^odukt wyladowywany poprzez wylotowa rure 28 podawany jest do separatora w którym oddzie¬ la sie luzne skorupki oddzielone cuesciowo od kryli po czym kryla bez skorupek zaladowuje sie do prózniowego separatora jak na fig* 5f w którym kryl calkowicie pozbawiony skorupek jest oddziela¬ ny od czesciowo pozbawionego skorupek albo majacego skorupki kryla w wodzie o temperaturze 20°C i pod cisnieniem 95,9 kN/m ? Przyklad III* Usuwanie skorupek z zagotowanych na morzu mrozonych krewetek grenlan¬ dzkich* Luzne mrozone krewetki sa rozmrazane w strumieniu wody przez okolo 20 minut i sa zalado¬ wywane do zbiornika 130 (fig* 6)* W zbiorniku 130 krewetki ogrzewane sa para wodna o cisnieniu 303*9 kN/m2 i temperaturze 121°C przez 10 s po czym sa" "wstrzeliwane" do kapieli wodnej przy ci¬ snieniu i temperaturze otoczenia* Nastepnie produkt wyladowuje sie z kapieli i nadmiar wody jest odprowadzany* Luzne skorupki oddziela sie za pomoca sprezonego powietrza a krewetki calkowicie albo czesciowo pozbawione skorupek oddziela sie w separatorze jak na fig* 5t przy temperaturze wody 25°C i cisnieniu 93,3 kN/m * Czesciowo pozbawione skorupek krewetki sa zawracane do podgrze¬ wacza parowego* Zastrzezenia pat en t o w e 1* Sposób usuwania skorup ze skorupiaków, przy czym skorupiaki poddaje sie obróbce róznymi cisnieniami, dla obluznienia skorup na ciele skorupiaków, a nastepnie obróbce mechanicznej, dla efektywnego oddzielenia skorupek od cial skorupiaków, znamienny tym, ze skorupia¬ ki poddaje sie dzialaniu zmiany cisnienia od poziomu cisnienia, przy którym plyn w sasiedztwie powierzchni cial skorupiaków i w skorupach wystepuje w fazie cieklej, do poziomu niskiego cisnie¬ nia, które jest dostatecznie niskie, dla spowodowania wrzenia plynu wprost w skorupach, a na¬ stepnie skorupiaki do obróbki mechanicznej szybko wprowadza sie do cieczy hamujacej*'138 126 7 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze skorupiaki bezposrednio przed zmiana cisnienia ogrzewa sie od ich zewnetrznych powierzchni przez tak krótki okres czasu aby temperatura plynu w skorupkach byla na tyle wyzsza niz temperatura pozostalego rdzenia skoru¬ piaka, gdy skorupiak zostaje poddany dzialaniu zmiany cisnienia, która to zmiana cisnienia po¬ woduje wrzenie plynu w skorupkach bez powodowania wrzenia plynu w ciele skorupiaka. 3# Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze skorupiaki poddaje sie obróbce cisnieniem o niskim poziomie, które jest dostatecznie niskie, dla spowodowania wrzenia plynu wprost w skorupkach w pierwszym zbiorniku, który jest otwarty do drugiego zbiornika zawierajace¬ go ciecz hamujaca, a szybki ruch skorupiaków przez ciecz hamujaca uzyskujesie gdy otwiera sie pierwszy zbiornik do drugiego zbiornika, który zawiera ciecz hamujaca 1 poddaje sie nizszemu cisnieniu przyspieszajacemu ruch skorupiaków przez cieczi 4i Sposób wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze skorupiaki tylko czesciowo po¬ zbawione skorupek podczas obróbki mechanicznej oddziela sie od skorupiaków calkowicie pozbawio¬ nych skorupek za pomoca flotacji w cieczy hamujacej w prózni, a nastepnie zawraca sie do ponow¬ nej obróbki zmiana cisnienia* 5* Urzadzenie do usuwania skorup ze skorupiaków, znamienne tym, ze zawiera pierwsza odbiorcza komore (2, 130) zaopatrzona w srodki do chwilowego zwiekszania temperatury i/albo cisnienia odbieranej porcji skorupiaków, przy czym pierwsza komora (2) jest otwarta w strone drugiej komory (70), w której cisnienie jest nizsze niz cisnienie w pierwszej komorze i które laczy sie z trzecia komora (20, 138), w której usytuowana jest ciecz hamujaca, (22) i srodki dla efektywnego szybkiego przesuwu skorupiaków do cieczy hamujacej z drugiej komory* 6* Urzadzenie wedlug zastrz.5 5t znamienne tym, ze zawiera srodki (46, 58), dla selektywnego oddzielania od cieczy hamujacej obluznionych skorup, calkowicie pozbawionych skorup skorupiaków i czesciowo pozbawionych skorup skorupiaków, odpowiednio oraz rure (60) do zawracania czesciowo pozbawionych skorup skorupiaków do pierwszej komory (2. 130). 7* Urzadzenie, wedlug zastrz* 5, znamienne tym, ze druga i trzecia komora (70, 20, 138) sa polaczone w jedna calosó w pojedyncza komore (20, 138), w której znajduje sie ciecz hamujaca (22, 136) pod cisnieniem nizszym niz cisnienie w pierwszej komorze albo strefie (2, 14, 130). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze pierwsza komora (2, 130) stanowi zespól grzewczy (2), a druga komora (70) stanowi prózniowa komore (70). 9* Urzadzenie, wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze prózniowa komora (70) poprzez zawór (74) polaczona jest z prózniowym zbiornikiem (20, 80), zawierajacym ciecz hamuja¬ ca (22) pod próznia, wzglednie waski zbiornik (20, 80) i wlot (82) wody, przy czym zbiornik (20, 80) zawiera na zewnatrz zbiornika (20, 80) srodki (86) do wypuszczania skorupiaków wyplywajacych ze zbiornika (20, 80), dzieki podgrzaniu wody, do dna zbiornika (20, 80) poprzez wlot (82). 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze zawiera zasadniczo pionowo usytuowany zbiornik (100) majacy wlot (104) skorupiaków do oddzielania w wypelnionym woda zbior¬ niku (100), denna wylotowa sluze (108), dla wyplywajacych straconych produktów i górny koniec laczacy sie z prózniowa komora (112), majaca wylotowa sluze (116), dla produktów przeplywajacych przez górny koniec zbiornika (100) pod dzialaniem podawanej wody, przy czym prózniowa komora (112) polaczona jest ze zródlem prózni za pomoca rury (120).138 126 FIG. 1138 126 FIG. 2138 126 M^106 nc Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 130 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL