Opis patentowy opublikowano: 05. 06.1982 114156 Int. Cl*D03D 47/44 BO3D1/00 CZYTELNIA Twórca wynalazku_ fjpnwiuen^ z patentu: Jotoann Berger, Alfdorf; Josef Berger, Alfdorf (Republika Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania tasmy, zwlaszcza do pasów bezpieczenstwa, oraz tasiemkarka do wytwarzania tasmy, zwlaszcza do pasów bezpieczenstwa Przedmiotem -wynalazku jest -sposób wytwarzania tasmy, uwlaszcza do pasów bezpieczenstwa, maja¬ ca tkana jednowarstwowo czesc srodkowa i pod¬ wójne krawedzie workowe, oraz tasiemkarka do -wytwarzania tasmy, zwlaszcza do pasów bezpieczen¬ stwa.Tasmy opisanego rodzaju znane sa z opisu oglo¬ szeniowego RFN nr 2 508 7S2.Tkanie tasmy z podwójnymi krawedziami wor¬ kowymi mozna technicznie rozwiazac najprosciej na tasiemkarce czólenkowej. Maszyny czólenkowe nie daja jednak duzej predkosci dzialania, co jest spo¬ wodowane ciezarem czólenka i czesci poruszajacych je, wielkoscia przesmyku potrzebnego dla czólenka i stosunkowo duzym ruchem plochy. Ponadto zwi¬ janie nitki watku dla czólenka powoduje dodat¬ kowe naklady.Przez zastosowanie tasiemkarki chwytakowej predkosc mozna zwiekszyc jedynie w nieznacznym stopniu. Chwytak ma wprawdzie mniejszy ciezar niz czólenko, ale w stosunku do szerokosci tkanej lasmy musi byc on stosunkowo dlugi, aby dac miej¬ sce na przejscie cewki chwytajacej. Równiez w tym przypatSku wystepuje duzy przesmyk i duzy ruch plochy. Oprócz masy chwytaka trzetoa poruszac ma- ^e cewki chwytajacej, co razem powoduje znaczne ograniczenie dla predkosci roboczej. Wreszcie po¬ trzebne jest nawijanie nitki chwytajacej.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienio¬ nych niedogodnosci, a zadaniem wynalazku jest 10 15 20 25 3t opracowanie sposobu wytwarzania tasmy i leon- stnakcji tasiemkarki realizujacej ten sposób, poz¬ walajacych na utyskiwanie znacznie wiekszych wy¬ dajnosci w wytwarzaniu tasmy, kt6ra to tasma ^wy¬ kazywalaby równoczesnie lepsze wlasciwosci me¬ chaniczne w porównaniu ze znanymi tasmami tego samego rodzaju.Sposób wytwarzania tasmy, zwlaszcza do pasów bezpieczenstwa, majacej -srodkowa i dwie podwój¬ ne workowe krawedzie, zgodnie z wynalazkiem po¬ lega na tym, ze tasme wytwarza sie na tasiemkar¬ ce iglowej, na której jedna krawedz workowa two¬ rzy sie z nitek watku i nitek osnowy, a druga kra¬ wedz workowa tworzy sie z nitek watku, z nrtki chwytajacej i z nitek osnowy, przy czym te druga krawedz workowa Uka sie jako jednowarstwowa, a po kazdym co drugim podwójnym przejsciu igly wprowadzajacej watelc zamyka sie ja w krawedz workowa przez dociagniecie nitki watku. Ponadto, za pomoca igly dziewiarskiej i nitki chwytajacej tworzy sie rzad oczek w miejscu polaczenia jedno¬ warstwowej czesci srodkowej z warstwa tkaniny drugiej krawedzi workowej, przy czym doprowadza sie o tyiB wiecej nrtki chwytajacej i o tyle mniej nitki watku, ze glówki petli nitki chwytajacej rze¬ du oczek sa wciagane przez petle nitki watku -w jednowarstwowa czesc srodkowa.Poniewaz rzad oczek koniecznie musi znajdowac sie przy jednej krawedzi tasmy, podlega on szcze¬ gólnie silnemu scieraniu podczas uzywania tasmy, 114 156114 156 3 4 mianowicie przez ocieranie krawedzi tasmy o przed¬ mioty. Przy stosowaniu tasmy w charakterze pasa bezpieczenstwa w pojezdzie chodzi o tarcie krawe¬ dzi tasmy o odziez oraz o tarcie w sprzaczkach au¬ tomatycznego ukladu pasów bezpieczenstwa. Jezeli rzad oczek zostanie przetarty, wówczas nie ma juz mocowania petli nitek watku przez nitke chwyta¬ jaca i pas jest zniszczony. Uszkodzenie takie wy¬ stepuje najpierw tylko miejscowo i jest poczatkowo niezauwazalne, ale tasma nie ma wtedy juz swej pierwotnej wytrzymalosci, co moze miec fatalne skutki, zwlaszcza jezeli tasma taka jest stosowana riako pas-bezpreczenstwa. ' ^<3rrubyv silnie ^wjjstajacy rzad oczek ma ponadto :te wade, ze krawedz tasmy jest bardzo szorstka, a wlasnie tego chce sie uniknac stosujac workowe krawedzie.Nie wystarcza przemieszczenie rzedu oczek z pla¬ szczyzny srodkowej tasmy do górnej lub dolnej li¬ nii przylozenia drugiej krawedzi workowej, to zna¬ czy do miejsca polaczenia górnej i dolnej warstwy tkaniny krawedzi workowej z tkana jednowarstwo¬ wo czescia srodkowa, jezeli rzad oczek bedzie tam silnie wystawal. Podlega on wtedy sam scieraniu i sciera inne przedmioty, na przyklad odziez zabez¬ pieczanej osoby.Istotna zaleta wynalazku jest zatem to, ze petle nitki chwytajacej sa wciagane przez petle nitki watku w jednowarstwowa czesc srodkowa. W pasie, przykladowo o 5 mm, nitki watku sa wtedy w cze¬ sci srodkowej zastapione przez nitki chwytajace, có zasadniczo nic nie zmienia w tkaninie czesci srod¬ kowej i nie jest z zewnatrz widoczne. Istotne jest jednak to, ze rzad oczek jest pozbawiony glówek petli nitki watku i obu przyporzadkowanych kaz¬ dej takiej glówce glówek petli nitki chwytajacej.Czesci te sa wrobione w jednowarstwowa czesc srodkowa tkaniny.Dzieki temu znacznie zmniejszono grubosc rzedu oczek. Otrzymuje sie wiec tasmy, w których rzedy oczek nie wystaja na zewnatrz jako szorstki element.Wykorzystuje sie przy tym w pelni zalety miek¬ kiej krawedzi workowej. Rzad oczek nie podlega wiekszemu zuzyciu niz pozostale czesci tkaniny, a in¬ ne przedmioty, na przyklad odziez zabezpieczanej osoby, nie sa uszkadzane przez tarcie.Rzedy oczek, które powstaja przy wykorzystaniu dodatkowo tylko jednej nitki chwytajacej, maja te wade, ze daja sie wyciagac z powstawaniem oczek spuszczonych, co powoduje uszkodzenie krawedzi workowej i calej tasmy. Takiego wyciagania mozna uniknac przez zastosowanie dodatkowej nitki, mia¬ nowicie nitki zamykajacej, która za pomoca igly dziewiarskiej jest dodatkowo wrabiana w rzad oczek. Nawet pogrubiony przez nitke zamykajaca rzad oczek daje sie wedlug wynalazku wciagnac wystarczajaco gleboko w tkanine, tak ze nie mozna zauwazyc by wystawal.Normalne tasiemkarki iglowe nie nadaja sie do stosowania sposobu wedlug wynalazku, poniewaz nitka chwytajaca nie moze byc dostarczana wystar¬ czajaco szybko.Tasiemkarka do wytwarzania tasmy, zwlaszcza do pasów bezpieczenstwa, majaca igle wprowadza¬ jaca watek, igle dziewiarska, prowadnik nitki chwy¬ tajacej oraz mechanizm doprowadzajacy nitke chwy¬ tajaca, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje sie tym, ze mechanizm doprowadzajacy nitke chwyta¬ jaca ma dodatkowa przekladnie zwiekszajaca pred- 5 kosc do doprowadzania nitki chwytajacej odpowie¬ dnio do zwiekszonego zapotrzebowania na te nitke przy tworzeniu petli nitki chwytajacej.Nitka chwytajaca wystepuje w jednowarstwowej czesci srodkowej oraz w drugiej krawedzi worko¬ wej dwukrotnie czesciej niz nitka watku. Musi byc zatem dwukrotnie ciensza. Ogranicza to wybór nit¬ ki watku zaleznie od zamierzonych wlasciwosci tas¬ my, poniewaz nitka chwytajaca musi byc od niej dwukrotnie ciensza.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladach wykonania pokazanych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przykladowe wykonanie tasmy wedlug wynalazku w przekroju poprzecznym (przekrój przez osnowe), fig. 2 — druga krawedz workowa tasmy w przekroju, wraz z granicznym obszarem czesci srodkowej, zas fig. 3 przedstawia schematycznie wytwarzanie tasmy, w widoku z gó¬ ry.W tasmie pokazanej na fig. 1 pierwsza workowa krawedz oznaczona jest przez 1, a druga workowa krawedz jest oznaczona przez 2, natomiast jedno¬ warstwowa czesc srodkowa oznaczona jest przez 4.Przy tkaniu igla wprowadzajaca watek porusza sie w kierunku strzalki 6 do wnetrza niepokazanego przesmyku i z powrotem w przeciwnym kierunku.Przy podwójnym watku krawedz workowa 1 wy¬ konywana jest w znany sposób.Krawedz 2 wytwarzana jest najpierw jako jedno¬ warstwowy pasek brzegowy 2', jedynie przy zasto¬ sowaniu dolnych nitek osnowy, a przy ruchu po¬ wrotnym igiel wprowadzajacych watek nastepuje zamkniecie workowej krawedzi. Równoczesnie wy¬ twarzany jest rzad oczek 8, który jest usytuowany w miejscu polaczenia górnej warstwy tkaniny 2.1 workowej krawedzi 2 z prawa krawedzia jednowar¬ stwowej czesci srodkowej 4.Na figurze 2 przedstawiono prawa czesc tasmy z fig. 1 z nitkami osnowy 10 pokazanymi w prze¬ kroju w jednowarstwowej czesci srodkowej 4 i z po¬ dobnie pokazanymi nitkami osnowy 12 w drugiej krawedzi workowej 2. Widac, ze rzad oczek 8 jest wpuszczony w tkanine i nie wystaje ponad nia.Na podstawie fig. 2 i 3 zostanie szczególowo opi¬ sane wytwarzanie tasmy w obszarze jej drugiej kra¬ wedzi workowej. Tkanine czesci srodkowej i kra¬ wedzi workowej przedstawiono w uproszczeniu, nie uwzgledniajac tego, ze czesc srodkowa jest tkana splotem skosnym, a workowe krawedzie splotem plóciennym.Do tworzenia jednowarstwowej czesci srodkowej sluzy pasmo nitek osnowy 10, z którego przedsta¬ wiono tylko czesc prawa. Do tworzenia drugiej kra¬ wedzi workowej 2 sluza nitki osnowy drugiego pa¬ sma 12, które sa rozmieszczone dwukrotnie gesciej niz nitki osnowy w pasmie 10. Na fig. 3 u dolu przedstawiono schematycznie gotowa tkanine z dru¬ ga krawedzia workowa 2. Nitki osnowy 12 sluzace do wytwarzania drugiej krawedzi workowej sa to tylko dolne nitki osnowy, tak ze najpierw podob¬ nie jak w czesci srodkowej 4 wytwarzana jest tka- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60114 156 5 6 nina jednowarstwowa, która pózniej przy ruchu plo¬ chy jest przetwarzana na krawedz workowa.Po utworzeniu przesmyku igla 14 wprowadzaja¬ ca watek 16 prowadzona jest ze strony lewej po¬ przez przesmyk calkowicie na prawo, przy czym powstaje petla 16.1 nitki watku 16. Prowadnik 18 prowadzi nitke chwytajaca 20 przez petle 16.1 wat¬ ku i uklada nitke chwytajaca w otwartej igle dzie¬ wiarskiej 21. Na fig. 3 pokazano igle wprowadza¬ jaca 14 idaca z powrotem w lewo.Ponadto prowadnik 22, korzystnie zamocowany na plosze, prowadzi nitke zamykajaca 24 rzedu oczek 8 pod igla dziewiarska 21 i przez swój ruch do góry wprowadza te nitke w igle dziewiarska 21.Igla dziewiarska 21 przez tworzenie oczek 25 prze¬ rabia nitke watku, nitke chwytajaca i nitke zamy¬ kajaca w pokazany schematycznie rzad oczek 8.Przy ruchu powrotnym igly wprowadzajacej 14 w lewo petla 16.1 watku jest ciagnieta w lewo, przy czym zabiera ona ze soba nowo utworzona petle z nitki chwytajacej 20 oraz zdejmowana teraz z igly dziewiarskiej 21 petle 20.2. W glówce ciagnietej z powrotem petli 16.2 watku zawieszone sa dwie glówki 20.4 i 20.6 petli nitki chwytajacej, jak, to przedstawiono na fig. 3, dla poprzednieigo przejs¬ cia. W przeciwienstwie do znanego sposobu dopro¬ wadza sie tyle nitki chwytajacej, aby przy ruchu plochy ciagnietej przez petle nitki watku 16.1 obie glówki 20.6 i 20.4 petli nitki chwytajacej byly wcia¬ gane na pewien wymiar, na przyklad 5 mm, w tka¬ nine jednowarstwowej czesci srodkowej 4. Na fig. 2 pokazano, ze petla nitki chwytajacej 20.5 wcho¬ dzi na krótki odcinek w rzad oczek 8, podczas gdy petla nitki chwytajacej 20.7 tworzy workowa kra¬ wedz 2 i wchodzi równiez w rzad oczek 8.Petla watku 16.1 (fig. 3) jest polaczona z nowo utworzona z brzegowych nitek osnowy 12.1 krawe¬ dzia zewnetrzna jednowarstwowej tasmy krawe¬ dziowej 12' (fig. 1) przez nitke chwytajaca 20 i nit¬ ke zamykajaca 24. Na skutek tego pas brzegowy 2' zostaje zawiniety przez watek do utworzenia wor¬ kowej krawedzi 2.Rzad oczek 8 jest zatem zwolniony od glówek petli nitki chwytajacej 20.4 i 20.6 oraz glówek petli watku 16.2. Rzad ten jest cienki i jak pokazano na fig. 1 i .2 zanika w tkaninie.W powszechnie znanych iglowych maszynach ta- siemkarskich nitka chwytajaca jest doprowadzana tylko z taka predkoscia, aby wystarczala do utwo¬ rzenia rzedu oczek, poniewaz wedlug wynalazku dla utworzenia dlugich petli nitki chwytajacej 20.5, a zwlaszcza 20.7, przy co drugim podwójnym przej¬ sciu potrzeba znacznie wiecej nitki chwytajacej niz normalnie, zatem predkosc doprowadzania nitki s chwytajacej trzeba znacznie zwiekszyc, na przyklad czterokrotnie. Dlatego w mechanizm doprowadza¬ nia nitki chwytajacej wbudowuje sie odpowiednia przekladnie podwyzszajaca.Nitki watku potrzeba nieco mniej niz normalnie, poniewaz petle watku 16.1 sa nieco krótsze. Uzys¬ kuje sie to przez nieco zmniejszona predkosc do¬ prowadzania nitki watku.Nitki watku, nitki chwytajace i nitki zamykaja¬ ce nie sa doprowadzane ze szpul, lecz ze stozków lub nawojów wezowych. PL PL PL PL PL PL PL PL PL