PL98931B1 - Sposob trwalego barwienia i drukowania wyrobow wlokienniczych mieszankowych celulozowo-poliamidowych barwnikami zawiesinowymi - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliamidowych barwnikami zawiesinowymi Dotychczas znane sposoby barwienia wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliamidowych, polegaja na zastosowaniu sposobu okresowego jednokapielowego, w którym do barwienia skladnika celulozowego mieszanki stosuje sie barwniki bezposrednie swiatlotrwale lub bezposrednie do utrwalania przy uzyciu srodków kationoczynnych albo metalizowania przy uzyciu soli metali a do skladnika poliamidowego barwniki zawiesinowe, kwasowe metalokompleksowe typu 1 :2 lub wyselekcjonowane kwasowe.Stosuje sie takze sposób jednokapielowy dwuetapowy, w którym do barwienia skladnika celulozowego mieszanki uzywa sie wyselekcjonowanych barwników reaktywnych reagujacych w srodowisku zasadowym, a skladnik poliamidowy wyselekcjonowanymi barwnikami reaktywnymi reagujacymi w srodowisku kwasnym lub skladnik celulozowy barwnikami kadziowymi forma soli sodowej leukokwasu barwnika kadziowego a skladnik poliamidowy forma leukokwasu barwnika kadziowego.W stosowanych sposobach ciaglych uzywa sie do barwienia skladnika celulozowego mieszanki barwników kadziowych a skladnika poliamidowego barwników kwasowych metalokompleksowych typu 1 :2 lub wyselekcjonowanych kwasowych.Stosowanie powyzszych kombinacji mieszanin barwników, powaznie utrudnia proces barwienia ze wzgledu na koniecznosc stosowania róznych srodków pomocniczych opózniajacych proces barwienia skladnika celulozowego lub poliamidowego mieszanki w zaleznosci od rodzaju uzytych barwników w kapieli barwiacej.W procesach ciaglych stosuje sie metode Termosol, polegajaca w przypadku barwienia na napawaniu i odzeciu wyrobu wlókienniczego celulozowo-poliamidowego kapiela napawjaca lub drukowaniu pasta drukarska zawierajaca mieszanine wyzej wspomnianych barwników, po czym wyrób poddaje sie procesowi suszenia oraz dogrzewania.2 98 931 Stosowanie wyzej wspomnianych mieszanin barwników w procesie drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliamidowych, powoduje w procesie prania brudzenie miejsc niezadrukowanych tkaniny, co jest bardzo negatywnym zjawiskiem wystepujacym takze przy innych mieszankach wlókienniczych celulozowo-syntetycznych. Sposoby stosowania wyzej wspomnianych mieszanin barwników znane sa z czasopism jak „TextilPraxis" nr 10, s.632-635 (1971), „TextilPraxis" nr 11, s.686-689 (1971).Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie procesowi dwukrotnego napawania iodzecia kapiela barwiaca lub drukuje pasta drukarska zawierajaca srodek nadajacy jej zasadowosc, 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyne jako „wolny uklad reaktywny" oraz barwnik lub mieszanine barwników zawiesinowych posiadajacych w czasteczce grupy sulfonamidowe, sulfonalkiloamidowe lub sulfonfenyloamidowe o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym Ar oznacza fenyl lub naftyl, An oznacza fenyl, naftyl lub antracyl, X oznacza Cl, Br, F, CN, N02, Alika/O-Alkil, Xj oznacza Q, Br, F, CN, NOa, Alkil, O-Alkil, R oznacza H, Alkil, C*H4OH, C2H4CN, C2H4OCOCH3, B ozrfccza S02NHR, CONH-C^-SOaNHR, Alkil oznacza CH3, C*H5, C3H7, C4H9.W sposobie wedlug wynalazku wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie barwieniu przez dwukrotne napawanie i odzecie kapiela napawajaca lub drukowaniu pasta drukarska, a nastepnie procesowi suszenia w temperaturze 60—80°C w czasie 2—1 minut oraz procesowi parowania w temperaturze 120-160°C w czasie 15-5 minut lub dogrzewania w temperaturze 160-200°C w czasie 3-1 minut.W sposobie wedlug wynalazku proces drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo- poliamidowych wykonuje sie takze poddajac je dwukrotnemu napawaniu iodzeciu wodnym zasadowym roztworem 1,3^-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, po czym poddaje sieje procesowi suszenia w temperaturze 60—80°C w czasie 2—1 minut.Nastepnie po wysuszeniu wyrób poddaje sie procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca barwnik zawiesinowy lub mieszanine barwników o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, a nastepnie procesowi suszenia w temperaturze 60—80°C w czasie 2—1 minut oraz procesowi parowania w temperaturze 120—160°C w czasie 15—5 minut lub procesowi dogrzewa¬ nia w temperaturze 160-200°C w czasie 3-1 minut.W procesie parowania lub dogrzewania dokonuja sie reakcje barwnika zawiesinowego poprzez „wolny uklad reaktywny" z grupami hydroksylowymi skladnika celulozowego i z grupami aminowymi skladnika poliamidowego, dzieki którym wytwarzaja sie wiazania kowalencyjne pomiedzy barwnikiem i grupami funkcyj¬ nymi skladników mieszanki.Po zakonczeniu procesu parowania lub dogrzewania trwale zabarwiony lub zadrukowany wyrób wlókienni¬ czy mieszankowy celulozowo-poliamidowy poddaje sie procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensyw¬ nej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Sposób wedlug wynalazku zapewnia uzycie w kapieli napawajacej lub pascie drukarskiej jednego rodzaju barwników zawiesinowych, zapewnia trwale chemiczne, kowalencyjne polaczenie ich ze skladnikiem celulozo¬ wym i poliamidowym mieszanki poprzez trójfunkcyjny „wolny uklad reaktywny", który dzieki dodatkowym wlasciwosciom sieciujacym skladniki mieszanki, a szczególnie skladnik celulozowy polepsza takze odpreznosc (niegniotliwosc) wyrobu wlókienniczego mieszankowego celulozowo-poliamidowego. Zapewnia takze dobre trwalosci zabarwionym i zadrukowanym wyrobom na pranie, tarcie suche i mokre oraz bardzo dobre na rozpuszczalniki organiczne.Uzycie jednego rodzaju barwników zawiesinowych w pascie drukarskiej, zapewnia otrzymanie bialego tla w miejscach niezadrukowanych w wykonczonym wyrobie wlókienniczym mieszankowym celulozowo-poliamido- wym.Przyklady.Nizej podane przyklady blizej wyjasniaja istote wynalazku nie ograniczajac jego zakresu. W ponizszych przykladach czesci wagowe oznaczaja gramy, a czesci objetosciowe mililitry.Przyklad I. W celu trwalego zabarwienia dzianiny mieszankowej celulozowo-poliamidowej poddano ja dwukrotnemu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 20 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzowanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 2-eto- ksy-4-NJ^-etyloetanoloaminofenyloaminy z 2-hydroksynaftaleno-6-sulfonetyloamidem, 20 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydros-trójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 100 czesci wagowych mocznika, 10 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego i 840 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50 C. Napojona i odzeta dzianine mieszankowa celulozowo-poliamidowa poddano procesowi suszenia w tempe¬ raturze 80°C w czasie 1 minuty, po czym poddano ja procesowi parowania w temperaturze 120°C w czasie minut. Po zakonczeniu procesu parowania dzianine poddano procesowi plukania w wodzie o temperaturze98 931 3 80°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad II. W celu trwalego zadrukowania tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej poddano ja procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzo¬ wanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 2-metoksy-4-N,N- -dwuetanoloaminofenyloaminy z2-hydroksynaftaleno-6-sulfonamidem, 12 czesci wagowych 1,3,5-trójakrylilo- szesciohydro-s-trójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 150 czesci wagowych mocznika, 200 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C i 598 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi dogrzewania w temperaturze 180°C w czasie 2 minut Po zakonczeniu procesu dogrzewa¬ nia, zadrukowana tkanine mieszankowa celulozowo-poliamidowa poddano procesowi plukania w wodzie o tem¬ peraturze 70°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad III. W celu trwalego zadrukowania tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej podda¬ no ja wstepnemu procesowi dwukrotnego napawania i odzecia kapiela zawierajaca 50 czesci wagowych 1,3^-trójakryliloszesciohydro-s-trójazany, 10 czesci wagowych wodoroweglanu potasowego, 100 czesci wago¬ wych mocznika i 840 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Po zakonczeniu procesu napawania i odzecia tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty. W ten sposób przygoto¬ wana tkanine poddano procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzowanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwu¬ azowanej 2-etylo-4-N,N-dwuetanoloaminofenyloaminy z S^-sulfonamidofenyloamidem kwasu 2-hydroksynaftale- no-3-karboksylowym, 370 czesci objetosciowych wody o temperaturze 40°C i 600 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperatu¬ rze 80°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi parowania w temperaturze 140°C w czasie 10 minut. Po zakonczeniu procesu parowania zadrukowana tkanine mieszankowa poddano procesowi plukania w wodzie o temperaturze 80°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad IV. W celu trwalego zadrukowania tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej podda¬ no ja wstepnemu procesowi dwukrotnego napawania i odzecia kapiela zawierajaca 20 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazany, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 150 czesci wagowych mocznika i 820 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Po zakonczeniu procesu napawania i odzecia tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 60°C w czasie 2 minut. W ten sposób przygotowana tkanine poddano procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 20 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzowanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 2-nitro- 6-chloro4-N,N-propyloetanoloaminofenyloaminy z 4'-sulfonamidofenyloamidem kwasu 2-hydroksynaftaleno-3- -karboksylowym, 380 czesci objetosciowych wody o temperaturze 40°C i 600 czesci wagowych 3,5% zageszcze¬ nia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 60°C w czasie 2 minut, a nastepnie procesowi dogrzewania w temperaturze 200°C w czasie 1 minuty. Po zakonczeniu procesu dogrzewania zadrukowana tkanine mieszankowa poddano procesowi plukania w wodzie o temperaturze 80°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad V. W celu trwalego zadrukowania tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej poddano ja procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 20 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzo¬ wanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 2-chloro-4-N,N- -dwubutyloaminofenyloaminy z 2-hydroksynaftaleno-6-sulfonamidem, 7 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszes- ciohydro-s-trójazany, 5 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 100 czesci wagowych mocznika, 268 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C i 600 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakoncze¬ niu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 70°C w czasie 1,5 minuty, a nastepnie procesowi parowania w temperaturze 160°C w czasie 5 minut Po zakonczeniu procesu parowania zadrukowana tkanine mieszankowa celulozowo-poliamidowa poddano procesowi plukania w wodzie o tempera¬ turze 80°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad VI. W celu trwalego zabarwienia tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej poddano ja dwukrotnemu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 25 czesci wagowych barwnika zawiesinowego standaryzowanego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 2-eto- ksy-4-N,N-dwuetyloaminofenyloaminy z2-hydroksyantraceno4-sulfonamidem, 10 czesci wagowych 1,3,5-trój-4 98 931 akryliloszesciohydro-s-trójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 150 czesci wagowych moczni¬ ka, 10 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego i 795 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C.Napojona i odzeta tkanine mieszankowa poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty, po czym poddano ja procesowi dogrzewania w temperaturze 180°C w czasie 2 minut. Po zakonczeniu procesu dogrzewania tkanine poddano procesowi plukania w wodzie o temperaturze 80°C, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliami- dowych w srodowisku zasadowym przy zastosowaniu barwników zawiesinowych o wzorze ogólnym przedstawio¬ nym na rysunku, w którym Ar oznacza fenyl lub naftyl, Art oznacza fenyl, naftyl lub antracyl, X oznacza Cl, Br, F, CN, N02, Alkil, O-Alkil, Xj oznacza Cl, Br, F, CN, NOa, Alkil, O-Alkil, R oznacza H, Alkil, C2H4 0H, C2 H4CN, C2 H4OCOCHa, B oznacza S02 NHR, CONH-CdH4-SOa NHR, Alkil oznacza CH3, C2H5, C3H7, C4 H9, znamienny tym, ze wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie procesowi barwienia przez dwukrotne napawanie i odzecie kapiela lub drukowania pasta drukarska zawierajaca barwnik zawiesinowy o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, w obecnosci 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny i srodków nadajacych zasadowosc kapieli napa¬ wajacej lub pascie drukarskiej, jak wodoroweglan sodowy lub wodoroweglan potasowy, po czym wyrób poddaje sie procesowi suszenia w temperaturze 60—80°C w czasie 2—1 minut oraz procesowi parowania w temperaturze 120—160°C w czasie 15—5 minut lub procesowi dogrzewania w temperaturze 160-200°C w czasie 3—1 minut a nastepnie procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.
2. 2. Sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliami- dowych w srodowisku zasadowym przy zastosowaniu barwników zawiesinowych o wzorze ogólnym przedstawio¬ nym na rysunku, w którym wszystkie symbole maja znaczenie podane w zastrz. 1, znamienny tym, ze wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie procesowi dwukrotnego napawania iodzecia wodnym zasadowym roztworem 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, jako srodków zasadowych uzywa sie wodoroweglan sodowy lub wodoroweglan potasowy, nastepnie wyrób poddaje sie procesowi suszenia w temperaturze 60—80°C w czasie 2-1 minut i procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca barwnik zawiesinowy o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym wszystkie symbole maja znaczenie podane w zastrz. 1, w obecnosci wody i zageszczenia, po czym wyrób poddaje sie procesowi suszenia w tempera¬ turze 60—80°C w czasie 2-1 minut oraz procesowi parowania w temperaturze 120—160°C w czasie 15—5 minut lub procesowi dogrzewania w temperaturze 160—200°C w czasie 3—1 minut a nastepnie procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. R X OH ^)N-lr-N=N--ArrB Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL