PL98889B1 - Sposob trwalego barwienia i drukowania wyrobow wlokienniczych mieszankowych celulozowo-poliamidowych barwnikami kwasowymi - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszan¬ kowych celulozowo-poliamidowych barwnikami kwasowymi.Dotychczas znane sposoby barwienia wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliamido¬ wych, polegaja na zastosowaniu sposobu okresowego jednokapielowego, w którym do barwienia skladnika celulozowego mieszanki stosuje sie barwniki bezposrednie swiatlotrwale, bezposrednie do utrwalania srodkami kationoczynnymi lub bezposrednie do utrwalania przez metalizowanie, a do skladnika poliamidowego barwniki zawiesinowe, metalokompleksowe typu 1 :2 lub wyselekcjonowane kwasowe.Stosowany jest takze sposób jednokapielowy dwustopniowy, w którym do barwienia skladnika celulozowe¬ go mieszanki uzywa sie wyselekcjonowanych barwników reaktywnych reagujacych w srodowisku zasadowym, a skladnik poliamidowy wyselekcjonowanymi barwnikami reaktywnymi reagujacymi w srodowisku kwasnym lub skladnik celulozowy barwnikami kadziowymi forma soli sodowej leukokwasu barwnika kadziowego a skladnik poliamidowy forma leukokwasu barwnika kadziowego.W stosowanych sposobach ciaglych barwienia uzywa sie do skladnika celulozowego mieszanki barwników kadziowych, a do skladnika poliamidowego barwników metalokompleksowych typu 1 :2, zawiesinowych lub wyselekcjonowanych kwasowych. Stosowanie powyzszych kombinacji mieszanin barwników, powaznie utrudnia proces barwienia ze wzgledu na koniecznosc stosowania srodków pomocniczych opózniajacych proces barwienia skladnika celulozowego lub poliamidowego mieszanki w zaleznosci od uzytych rodzajów barwników w kapieli barwiacej.W procesach ciaglych barwienia stosuje sie metode Termosol, polegajaca na napojeniu wyrobu wlókienni¬ czego mieszankowego celulozowo-poliamidowego kapiela napawajaca, zawierajaca mieszanine wyzej wspomnia¬ nych barwników, po czym wyrób poddaje sie procesowi odzecia i suszenia oraz procesowi dogrzewania. Sposoby stosowania wyzej wspomnianych barwników zanane sa z czasopism: „TextilPraxisM nr 10, s. 632-635, (1971), „TextilPraxisM nr 11, s. 686-689(1971). /2 98889 Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze wyrób wlókienniczy celulozowo-poliamidowy napawa sie kapiela napawajaca zawierajaca srodek nadajacy jej zasadowosc, 1,3,5-trójaktyliloszcsciohydro-s-trójazyne jako „wolny uklad reaktywny" oraz jeden barwnik kwasowy azowy, atrachinonowy lub ftalocyjaninowy, posiadajace w czasteczce grupy sulfonamidowe lub sulfonoalkiloamidowe, o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza H lub grupe S02NHR, gdzie R oznacza H, CHa lub C2Hg, Z oznacza H lub grupe S03Na, n oznacza liczbe I lub 2, Ar oznacza fenyl lub naftyl, Ar! oznacza pirazolonyl lub naftyl, B oznacza H, Cl, Br, N02, R, OR, S03Na, gdzie R ma wyzej podane znaczenie, A oznacza H, NH2, HNCOCH3, HN-Ar2 -X, HN-SQ2 -Ar2 -X lub N=N-Ar2 xftgdzie Ar2 oznacza fenyl, przy czym reszta barwnikowa uwidoczniona we wzorze 1, okreslona wzorem 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie oznacza równiez ftalocyjanine miedziowa, niklowa, kobaltowa lub chromowa, nadto reszta barwnikowa moze oznaczac reszte okreslona wzorem 3, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli reszta barwnikowa okreslona wzorem 3 oznacza arfincwjirae^npnj ty A oznacza reszte okreslona wzorem 4, w którym D oznacza fenylen lub reszte alkilenowa (CH^y, gdzie y oznacza liczbe od 2-6, E oznacza CO, CHa, S03, przy czym E moze takze oznaczac S02NHR, gdkie R ma wyzej podlne znaczenie, wówczas B oznacza SO^Na, zas X oznacza H. W sposobie wedlug wynalazku wjrtgy^W^^iiilczg poddaje sie barwieniu przez dwukrotne napawanie i odzecie kapiela lub drukowaniu pasta drLfcafska,- a na&lepnie^suszeniu w temperaturze 80—90°C w czasie 1 minuty oraz procesowi parowania w tempe¬ raturze 120-160°C w czasie 15-5 minut lub dogrzewania w temperaturze 180-200° w czasie 3-1 minuty. ¦ Sposób wedlug wynalazku zachodzi takze jezeli wyroby wlókiennicze celulozowo-poliamidowe, przed procesem drukowania poddaje sie dwukrotnemu procesowi napawania i odzecia wodnym zasadowym roztworem 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, po czym poddaje sie je procesowi suszenia w temperaturze 80—90°C w czasie 1 minuty. Nastepnie tak przygotowany wyrób poddaje sie procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca barwnik kwasowy o wzorze ogólnym 1, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, ponownie procesowi suszenia w temperaturze 80—90°C w czasie 1 minuty oraz procesowi parowania w tempera¬ turze 120—160°C w czasie 15—5 minut lub procesowi dogrzewania w temperaturze 180—200°C w czasie 3-1 minuty. • W procesie parowania lub dogrzewania dokonuja sie reakcje barwnika kwasowego poprzez „wolny uklad reaktywny" z grupami hydroksylowymi skladnika celulozowego i grupami aminowymi skladnika poliamidowego, dzieki którym wytwarzaja sie wiazania kowalencyjne pomiedzy barwnikiem i grupami funkcyjnymi skladników mieszanki. Po zakonczeniu procesu parowania lub dogrzewania, trwale zabarwiony lub zadrukowany wyrób wlókienniczy mieszankowy celulozowo-poliamidowy poddaje sie procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. < Sposób wedlug wynalazku zapewnia uzycie w kapieli napawajacej lub pascie drukarskiej jednego barwnika kwasowego, zapewnia trwale chemiczne kowalencyjne polaczenie barwnika kwasowego ze skladnikiem celulozo¬ wym i poliamidowym mieszanki poprzez trójfunkcyjny „wolny uklad reaktywny", który dzieki dodatkowym wlasciwosciom sieciujacym skladniki mieszanki a szczególnie skladnik celulozowy polepsza takze odpreznosc (niegniotliwosc) wyrobu wlókienniczego celulozowo-poliamidowego. Zapewnia takze dobre trwalosci zabarwio¬ nym i zadrukowanym trwale wyrobom na pranie, tarcie suche i mokre oraz bardzo dobre na rozpuszczalniki organiczne. Uzycie jednego barwnika kwasowego w pascie drukarskiej, zapewnia otrzymanie bialego tla w miejscach niezadrukowanych w wykonczonym wyrobie wlókienniczym celulozowo-poliamidowym. « Przyklady. « Nizej podane przyklady blizej wyjasniaja istote wynalazku nie ograniczajac jego zakresu. W ponizszych przykladach czesci wagowe oznaczaja gramy, a czesci objetosciowe mililitry.Przyklad I. W celu trwalego zabarwienia tkaniny mieszankowej celulozowo-poliamidowej poddano ja drukrotnemu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 20 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 4-sulfonamidofenyloaminy z 2',5'-dwuchloro4*-sulfo-l-fenylo-3-metylo-5-pirazolonem, 10 czesci wagowych wodoroweglanu potasowego, 20 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, 100 czesci wagowych mocznika, 10 czesci wagowych n 3,5% zageszczenia alginowego i 840 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Napojona i odzeta tkanine mieszankowa poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty, po czym poddano ja procesowi parowania w temperaturze 160°C w czasie 5 minut. Po zakonczeniu procesu parowania tkanine poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad II.W celu trwalego zadrukowania tkaniny celulozowo-poliamidowej poddano ja wstepnemu procesowi napawania i odzecia kapiela napawajaca zawierajaca 30 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohy- dro-frtrójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 200 czesci wagowych mocznika i 760 czesci98 889 3 objetosciowych wody o temperaturze 60°C. Po dwukrotnym napojeniu i odzeciu tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty. Po zakonczeniu procesu suszenia tkanine celulozowo-poliami- dowa poddano procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanego kwasu 4-aminofenylosulfo- nowego z4'*iUfonamido-l-fenylo-34netylo-5-pirazolonem, 370 czesci objetosciowych wody oraz 600 czesci wagowych, 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi dogrzewania w temperaturze 200°C w czasie 1 minuty. Po zakonczeniu procesu dogrzewania zadrukowana tkanine poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad III. W celu trwalego zabarwienia tkaniny celulozowo-poliamidowej poddano ja dwukrotne¬ mu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanego kwasu 4-aminofenylosulfonowego z24iydroksynaftaleno-6-sulfometyloamidem, 30 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, 15 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 100 czesci wagowych mocznika, 20 czesci wagowych 3,5% za¬ geszczenia alginowego i 805 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Napojona iodzeta tkanine mieszankowa poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty a nastepnie procesowi parowania w temperaturze 140°C w czasie 10 minut. Po zakonczeniu procesu parowania tkanine poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. < Przyklad IV. W celu trwalego zadrukowania tkaniny celulozowo-poliamidowej poddano ja wstepne¬ mu procesowi dwukrotnego napawania i odzecia kapiela zawierajaca 30 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszes- ciohydro-s-trójazyny, 20 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 100 czesci wagwych mocznika i 850 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Po zakonczeniu procesu napawania i odzecia tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty. W ten sposób przygotowana tkanine poddano procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w reakcji sprzegania zdwuazowanej 4-sulfonetyloamidofenyloaminy z sola sodowa kwasu l-N-acetyloamino-8-hydroksynaftaleno-3,6-dwusulfonowego, 370 czesci objetosciowych wody 0 temperaturze 60°C i 600 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi parowania w temperaturze 120°C w czasie 15 minut. Po zakonczeniu procesu parowania zadrukowana tkanine mieszankowa poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad V. W celu trwalego zabarwienia dzianiny celulozowo-poliamidowej poddano ja dwukrotne¬ mu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 40 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w procesie sprzegania zdwuazowanej 3-chloro-5-sulfonamidofenyloarn»ny z sola sodowa kwasu l-N-fenylosulfonyloamino-8-hydroksynaftaleno-3,6-dwusulfonowego, 40 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 150 czesci wagowych mocznika, 20 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego i 740 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Napojona i odzeta dzianine mieszankowa poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty a nastepnie procesowi dogrzewania w temperaturze 190°C w czasie 2 minut Po zakonczeniu procesu dogrzewania dzianine poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. « Przyklad VI. W celu trwalego zadrukowania tkaniny celulozowo-poliamidowej poddano ja wstepnemu procesowi dwukrotnego napawania i odzecia kapiela zawierajaca 30 czesci wagowych 1,3,5-trójakry- liloszesciohydro-s-trójazyny, 10 czesci wagowych wodoroweglanu potasowego, 100 czesci wagowych mocznika i 860 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Po zakonczeniu procesu napawania i odzecia tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty. W ten sposób przygotowana tkanine mieszankowa celulozowo-poliamidowa poddano procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika, otrzymanego w srodowisku wodno-zasadowym w reakcji kondensacji soli sodowej kwasu l-amino-4-bromoantrachinono-2-sulfonowego z czterometylenodwuamina, po zakonczeniu reakcji kondensacji otrzymany barwnik poddano rozpuszczeniu w wodnym roztworze wodorotlenku sodowego a nastepnie sulfony- lowano grupe aminowa w lancuchu alkilenowym 3-sulfonamidofenylosulfochlorkiem, 370 czesci objetosciowych wody i 600 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi parowania w tempe¬ raturze 160°C w czasie 10 minut. Po zakonczeniu procesu parowania, zadrukowana tkanine poddano procesowi4 98 889 plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia.Przyklad VII. W celu trwalego zabarwienia tkaniny celulozowo-poliamidowej poddanoja drukrotne- mu procesowi napawania i odzecia kapiela zawierajaca 30 czesci wagowych barwnika ftalocyjaninowomiedziowe- go posiadajacego w czsteczce dwie grupy sulfonowe i dwie sulfonamidowe, 30 czesci wagowych 1,3,5-trójakryli- loszesciohydro-s-trójazyny, 15 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 150 czesci wagowych mocznika, 20 czesci wagowych 3,5% zageszczenia alginowego i 755 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C.Napojona i odzeta tkanine mieszankowa poddano procesowi suszenia w temperaturze 80°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi dogrzewania w teperaturze 180°C w czasie 3 minut Po zakonczeniu procesu dogrzewania tkanine poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. » Przyklad VIIL W celu trwalego zadrukowania tkaniny celulozowo-poliamidowej poddanoja proceso¬ wi drukowania pasta drukarska zawierajaca 40 czesci wagowych barwnika kwasowego, otrzymanego w reakcji sprzegania w srodowisku kwasnym i w srodowisku zasadowym zdwuazowanej 4-sulfonamidofenyloaminy z kwa¬ sem l-amino-8-hydroksynaftaleno-3,6-dwusulfonowym, 40 czesci wagowych 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-tró- jazyny, 20 czesci wagowych wodoroweglanu sodowego, 100 czesci wagowych mocznika, 600 czesci wagowych 3*5% zageszczenia alginowego i 200 czesci objetosciowych wody o temperaturze 50°C. Po zakonczeniu procesu drukowania tkanine poddano procesowi suszenia w temperaturze 90°C w czasie 1 minuty, a nastepnie procesowi parowania w temperaturze 140°C w czasie 10 minut. Po zakonczeniu procesu parowania zadrukowana tkanine mieszankowa celulozowo-poliamidowa poddano procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliami- dowych w srodowisku zasadowym przy zastosowaniu barwników azowych kwasowych, antrachinonowych i ftalocyjaninowych o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza H lub grupe S02NHR, gdzie R oznacza H, CH3 lub C^Hg, Z oznacza H lub grupe SO*Na, n oznacza liczbe 1 lub 2, Ar oznacza fenyl lub naftyl, Art oznacza pirazolonyl lub naftyl, B oznacza H, Cl, Br, NOa, R, OR lub SO|Na gdzie R ma wyzej podane znaczenie, A oznacza H, NH2, HN-COCH3, NH-Ar2 -X, HN-SOa -Ar2 -X lub N=N-Ara * gdzie Ar2 oznacza fenyl, przy czym reszta barwnikowa uwidoczniona we wzorze 1, okreslona wzorem 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie oznacza równiez ftalocyjanine miedziowa, niklowa, kobaltowa lub chromowa, nadto reszta barwnikowa moze oznaczac reszte okreslona wzorem 3, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli reszta barwnikowa okreslona wzorem 3 oznacza aminoantrachinon, to A oznacza reszte okreslona wzorem 4, w którym D oznacza fenylen lub reszte alkilenowa (CH2)y, gdzie y oznacza liczbe od 2—6, E oznacza CO, CH2, S02, przy czymE moze takze oznaczac S02NHR, gdzie Rma wyzej podane znaczenie, wówczas B oznacza SOjNa, zas X oznacza H, znamienny tym, ze wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie barwieniu przez dwukrotne napawanie i odzecie kapiela lub drukowaniu pasta drukarska zawierajaca barwnik kwasowy o wzorze ogólny 1, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, w obecnosci 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny i srodków nadajacych zasado¬ wosc kapieli napawajacej lub pascie drukarskiej, jak wodoroweglan sodowy, wodoroweglan potasowy, po czym wyrób poddaje sie procesowi suszenia w temperaturze 80—90°C w czasie 1 minuty oraz procesowi parowania w temperaturze 120-160°C w czasie 15-5 minut lub procesowi dogrzewania w temperaturze 180-200°C w czasie 3—1 minut, a nastepnie poddaje sie procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym, ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. <
2. 2. Sposób trwalego barwienia i drukowania wyrobów wlókienniczych mieszankowych celulozowo-poliami- dowych w srodowisku zasadowym przy zastosowaniu barwników azowych kwasowych, antrachinonowych i ftalocyjaninowych o wzorze ogólnym 1, w którym wszystkie symbole maja znaczenie podane wzastrz. 1,- znamienny tym, ze wyroby wlókiennicze mieszankowe celulozowo-poliamidowe poddaje sie procesowi dwukrotnego napawania i odzecia wodnym zasadowym roztworem 1,3,5-trójakryliloszesciohydro-s-trójazyny, jako srodków zasadowych uzywa sie wodoroweglan sodowy lub wodoroweglan potasowy, nastepnie wyrób poddaje sie procesowi suszenia w temperaturze 80—90°C w czasie 1 minuty i procesowi drukowania pasta drukarska zawierajaca barwnik kwasowy o wzorze ogólnym 1, w którym wszystkie symbole maja znaczenie podane w zastrz. 1,« w obecnosci wody i zageszczenia, po czym wyrób poddaje sie procesowi suszenia w tempera-98889 5 turze 80-90°C w czasie 1 minuty, oraz procesowi parowania w temperaturze 120 160°C w czasie 15-5 minui lub procesowi dogrzewania w temperaturze 180~200°C w czasie 3-1 minuty, a nastepnie poddaje ^ie gó procesowi plukania w zimnej i cieplej wodzie, intensywnej obróbce wodnym zasadowym roztworem pioracym* ponownie procesowi plukania w cieplej i zimnej wodzie oraz suszenia. B~-Ar-N=N-irrjZJn HZÓR1. B-JLr-N nztez. m A B f N-D -Jir-N=N--kr1 HZÓK
3. 3. 4j 0 41 II HZÓR
4. 4. 1 PL