Opis patentowy opublikowano: 30.04.1977 MKP C07c 143/80 Int. Cl.2 C07C 143/80 Twórcy wynalazku: Jerzy Granosik, Jan Kraska, Wojciech Czajkowski, Grazyna Kardach Uprawniony z patentu: Zaklady Przemyslu Barwników „Boruta", Zgierz (Polska) Sposób wytwarzania aminoanilidów kwasu 3-aminobenzenosul¬ fonowego Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych aminoanilidów kwasu 3-amino-benzenosul- fonowego o wzorze 1, w którym grupa aminowa wystepuje w pozycji meta lub para, przydatnych szczególnie do wytwarzania barwników reaktyw¬ nych, które posiadaja w swej czasteczce dwa pier¬ scienie chlorotriazyny. Sposób wytwarzania ami¬ noanilidów kwasu 3-aminobenzenosulfonowego. ó wzorze 1 polega na tym, ze- 3-nitrobenzenosul- fochlorek o wzorze 2 kondensuje sie z aminoacet- anilidem o wzorze 3 w roztworze wodnym w sro¬ dowisku alkalicznym.Wytworzony 3-nitrobenzenosulfonyloacetanilid o wzorze 4 odsacza sie i redukuje w srodowisku kwasnym za pomoca zelaza. W wytworzonym 3-aminobenzenosulfonyloacetanilidzie o wzorze 5 hydrolizuje sie w znany sposób grupy acetylowe wodorotlenkiem sodowym, w roztworze wodnym, w podwyzszonej temperaturze. Aminoanilid kwasu 3-aminobenzenosulfonowego wydziela sie przez zo¬ bojetnienie srodowiska reakcji kwasem mineral¬ nym. Grupe acetylowa mozna hydrolizowac takze uzywajac kwasu mineralnego, na przyklad kwasu solnego, w temperaturze okolo 100°C.Aminoanilidy kwasu 3-aminobenzenosulfonowego mozna takze otrzymac zmieniajac kolejnosc pro¬ cesu po kondensacji 3-nitrobenzenosulfochlorku z aminoacetanilidem. W wytworzonym 3-nitroben-. zenosulfonyloacetanilidzie o wzorze 4 najpierw hy¬ drolizuje sie grupe acetylowa otrzymujac 3-nitro- li benzenosulfonyloaminoanilid o wzorze 6, a naste¬ pnie redukuje grupe nitrowa do grupy aminowej, postepujac w sposób poprzednio podany.Wytworzone sposobem, wedlug wynalazku pro¬ dukty przydatne sa do kondensacji z barwnikami dwuchlorotrójazynowymi w wyniku czego otrzy¬ muje sie cenne barwniki reaktywne.Nizej podane przyklady ilustruja blizej sposób wedlug wynalazku. Czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a temperatura wyrazona jest w stopniach Celsjusza, Przyklad I. Do 1200 czesci wody dodaje sie 120 czesci 3-aminoacetanilidu, podgrzewa do tem¬ peratury 40° i miesza do rozpuszczenia. Nastepnie podczas mieszania dodaje sie 32 czesci weglanu sodowego i stopniowo porcjami 89 czesci 3-nitro¬ benzenosulfochlorku. Kilkanascie minut po dodaniu ostatniej porcji wsypuje sie 32 czesci weglanu so¬ dowego i nastepnie stopniowo dodaje sie 89 czesci 3-nitrobenzenosulfochlorku.Zawiesine miesza sie w ciagu dwóch godzin w temperaturze 30—40°C. Nastepnie podgrzewa sie do temperatury 90° i odsacza uzyskujac 310 czesci pa¬ sty o zawartosci 65% 3-nitrobenzenosulfonylo-3-ace- taminoanilidu. Przygotowuje sie zawiesine 134 czesci proszku zelaza w 950 czesciach wody i 20 czesciach 30% kwasu solnego. Zawiesine podgrze¬ wa sie do temperatury 95° i dodaje stopniowo paste 3-nitrobenzenosulfonylo-3-acetaminoanilid, uzyskana z poprzedniej operacji, utrzymujac tem- 88 414X 3 perature 95° w ciagu jednej godziny. Po zakon¬ czeniu redukcji mase reakcyjna chlodzi sie do tem¬ peratury 70° dodaje roztwór 31 czesci wodorotlen¬ ku sodowego w 125 czesciach wody i wsypuje 5 czesci wegla aktywnego.Po wymieszaniu filtruje sie zbierajac przesacz.Do roztworu 3-aminobenzenosulfonylo-3-acetamino- anilidu wlewa sie 240 czesci 20% roztworu wodo¬ rotlenku sodowego, po czym mieszanine reakcyjna podgrzewa sie do temperatury 100° i utrzymuje w tej temperaturze w ciagu dwóch godzin. Po za¬ konczeniu reakcji roztwór chlodzi sie do tempe¬ ratury 20° i wkrapla okolo 110 czesci 30% kwasu solnego do uzyskania pH 7. W tych warunkach ?-aminoaiiilid\ kwasu 3-aminobenzenosulfonowego wydziela sie w postaci bialego osadu, który od¬ sacza sie i ewentualnie suszy.JjrttyHNn rfU 310 czesci pasty o zawartosci 65% * -* y-nitroienzenosulfonylo-S-acetaminoamlidu, wytworzonego w pierwszej fazie sposobu podanego w przykladzie I dodaje sie do 300 czesci 20% roz¬ tworu wodorotlenku sodowego i podgrzewa sie do temperatury 100°, utrzymujac te temperature w cia¬ gu dwóch godzin. Po zakonczeniu hydrolizy roz¬ twór oziebia sie do temperatury 25°C i zobojetnia, wkraplajac okolo 150 czesci 30% kwasu solnego.Wytracony 3-nitrobenzenosulfonylo-3-aminoanilid odsacza sie. Przygotowuje sie zawiesine 130 czesci proszku zelaza w 900 czesciach wody i 20 czesciach % kwasu solnego. Zawiesine podgrzewa sie do temperatury 95° i nastepnie dodaje stopniowo pas¬ te 3-nitrobenzenosulfonylo-3-aminoanilidu uzyskana z poprzedniej operacji. Temperature 95° utrzymuje sie w ciagu jednej godziny. Po zakonczeniu re¬ dukcji zawiesine chlodzi sie do temperatury 70°, dodaje 100 czesci 30% roztworu wodorotlenku so¬ dowego i wsypuje 5 czesci wegla aktywnego.Po wymieszaniu filtruje sie zbierajac przesacz.Przesacz zobojetnia sie wkraplajac okolo 90 czesci % kwasu solnego. Wytracony 3-aminoanilid kwa¬ su 3-aminobenzenosulfonowego odsacza sie i ewen¬ tualnie suszy.Przyklad III. Do 240 czesci wody dodaje sie 120 czesci 4-aminoacetanilidu, podgrzewa do tem¬ peratury 40° i miesza do rozpuszczenia. Nastepnie podczas mieszania dodaje sie 32 czesci weglanu sodowego i stopniowo porcjami 89 czesci 3-nitro- benzenosulfochlorku. Kilkanascie minut po doda¬ niu ostatniej porcji wsypuje sie ponownie 32 czesci weglanu sodowego i nastepnie stopniowo porcjami dodaje 89 czesci 3-nitrobenzenosuIfochlorku. Mase reakcyjna miesza sie w ciagu dwóch godzin, utrzy- 414 4 mujac temperature 40CC. Po tym czasie zawiesine podgrzewa sie do 95°C i odsacza, uzyskujac 310 czesci pasty o zawartosci 65% 3-nitrobenzenosul- fonylo-4-acetaminoanilidu. Przygotowuje sie za- _wiesine 134 czesci proszku zelaza w 950 czesciach wody i 23 czesciach 30% kwasu solnego.Zawiesine podgrzewa sie do temperatury 95° i dodaje stopniowo paste 3-nitrobenzenosulfonylo- -4-acetaminoanilidu, uzyskana w poprzedniej ope- io racji, utrzymujac temperature 95° w ciagu jednej godziny. Po zakonczeniu redukcji mase reakcyjna chlodzi sie do 70°C, dodaje roztwór 31 czesci wodo¬ rotlenku sodowego w 125 czesciach wody i wsy¬ puje 5 czesci wegla aktywnego. Po wymieszaniu filtruje sie i zbiera przesacz.Przesacz zobojetnia sie dodajac okolo £0 czesci % kwasu solnego i wytracony 3-aminobenzeno- sulfonylo-4-acetyloaminoanilid odsacza sie. Paste dodaje sie do 660 czesci 21% kwasu solnego i ogrze- 2o wa do temperatury wrzenia. Temperature wrzenia utrzymuje sie w ciagu jednej godziny i roztwór pozostawia sie do krystalizacji. Po 24 godzinach odsacza sie wytracony dwuchlorowodorek 4-amino- anilidu kwasu 3-aminobenzenosulfonowego. PL