Utleniajac opisane w patentach Nr Nr 7698 i 7699 produkty kondensacji, które o- trzymuje sie dzialaniem aldehydu mrówko¬ wego na pochodne a-a mino - antrachinonu, otrzymuje sie bardzo cenne produkty nowe, z których niektóre sa bardzo trwalemi barwnikami kadziowemi.Utlenienie to mozna przeprowadzic w kwasie siarkowym o rozmaitem stezeniu zapomoca zwyklych srodków utleniaja¬ cych, jak np. braunsztyn, nadtlenek olowiu i t d. Przy utlenianiu w stezonym kwasie siarkowym korzystnie jest dodac ponadto kwasu bornego. Mozna równiez ogrzewa¬ jac utleniac zapomoca samego stezonego kwasu siarkowego, przyczem ten ostatni odgrywa role srodka utleniajacego. Dzia¬ lanie tegoz mozna wzmocnic dodaniem nie¬ znacznej ilosci cial katalitycznych dziala¬ jacych jako przenosniki tlenu, w rodzaju tlenku rteciowego, kwasu selenowego i t. d, Mozna równiez utleniac dymiacym kwa¬ sem siarkowym, przyczem utlenianie to przebiega w temperaturze nizszej, niz ma to miejsce przy uzyciu stezonego kwasu siarkowego.Sposób ten daje sie stosowac zarówno do produktów kondensacji szeregu /, jak i szeregu //, przyczem otrzymuje sie jed¬ nakowe produkty utleniania. W produk¬ tach szeregu // jednoczesnie rozluznia wzglednie usuwa sie druga czasteczke al¬ dehydu mrówkowego. Wobec tego do pro¬ duktów szeregu // nalezy zuzyc wieksza ilosc srodka utleniajacego niz do produk¬ tów szeregu /. Stosujac do utleniania pro- Vw7duktów szeregu // sam'stezony kwas siar- ^kpjv»^ reakcje nalezy prowadzic w tempe- ¦^rattinle wyzsgej, niz ma to miejsce przy utlipniaiuu cial szeregu /.Produkty utleniania, otrzymane w ten sposób, maja charakter chinonów i pod dzialaniem srodków redukujacych jak np. kwasu siarkawego, przechodza w produkty redukcji, które zapomoca utlenienia prze¬ chodza z latwoscia w pierwotne ciala. Cia¬ la .majace charakter chinonów sa jednak bardziej trwale, niz tak zwane antrachino- ny lub chinonimidy szeregu antradiinonowe- go i daja sie bez rozkladu otrzymac w po¬ staci wspanialych krysztalów. W farbiar- stwie mozna stosowac obie formy: forme chinonowa i zredukowana.Przyklad L 10 czesci wagowych nale¬ zacego do szeregu / produktu kondensacji, otrzymanego z 7.4-amino-oksy-antrachino- nu i aldehydu mrówkowego (opisanego w patencie Nr 7698 przyklad IX i w patencie Nr 7699 przyklad I) rozpuszcza sie jed¬ noczesnie z 6 czesciami wagowemi kwasu bornego w 400 czesciach 96% kwasu siar¬ kowego. Do zabarwionego na brudny kolor oliwkowy roztworu daje sie, mieszajac w temperaturze 6 — 10°, 3 czesci wagowe syntetycznego braunsztynu, zawierajacego 85% MnÓ2 i zarobionego 130 czesciami ste¬ zonego kwasu siarkowego. Barwa roztworu przechodzi w intensywna niebiesko-zielona.Skoro produkt kondensacji nalezy otrzy¬ mac w postaci krystalicznej natenczas stop utleniony przesacza sie przez azbest, w ce¬ lu usuniecia ewentualnej nieznacznej ilosci braunsztynu niezmienionego. 300 czesci wagowych odsaczonego stopu utleniajace¬ go miesza sie z 1500 czesciami wagowemi 96% kwasu siarkowego i mase te miesza¬ jac i nie studzac wlewa sie mozliwie szyb¬ ko do 2700 cz. wag. wody. W ten sposób otrzymuje sie roztwór majacy gleboka bar¬ we niebiesko-czerwona, z którego wykry- stalizowuje produkt utlenienia w postaci wspanialych krysztalów; krysztaly te po ostudzeniu odsacza sie, przemywa woda do odczynu obojetnego i suszy. Produkt o- trzymany rozpuszcza sie w stezonym kwa¬ sie siarkowym, barwiac go na piekny kolor cz^rwono-fioletowy, który po dodaniu kwasu bornego przechodzi w barwe nie¬ biesko-zielona. Roztwór ten daje widmo charakterystyczne. Produkt tein ponadto rozpuszcza sie latwo w kwasie siarkowym, zawierajacym znaczne ilosci wody, np. w kwasie 50%-ym, barwiac go na czerwono.Skoro produkt ten otrzymac nalezy w postaci zredukowanej, natenczas otrzyma¬ ny powyzej stop utleniony wlewa sie do kwasu siarkawego lub do wody zadanej dwusiarczynem, gotuje, odsacza osad zie- lono-niebieski i przemywa woda do odczy¬ nu obojetnego. Produkt otrzymany w ten sposób rozpuszcza sie w stezonym kwasie siarkowym, barwiac go na zielono. Juz pod¬ czas stania w temperaturze zwyklej, roz¬ twory te, skoro sa rozcienczone, zabarwia- ja isie na fioletowo, utleniajac sie ponownie kwasem siarkowym. Utlenianie roztworów stezonych przebiega równiez szybko, sko¬ ro je ogrzac na lazni wodnej. Produkt ten z lugiem sodowym a hydrosiarczynem wy¬ twarza na goraco kapiel farbierska o piek¬ nej barwie czerwanowfialetawej, dajacej na bawelnie (zabarwienia fioletowe, które przechodzi w barwe trwala zielono- nie¬ bieska.Przyklad II. (Utlenianie bez kwasu bor¬ nego). 10 czesci wagowych uzytego w przy¬ kladzie I produktu kondensacji rozpuszcza sie w 400 cz. wag. 96% kwasu siarkowego i roztwór ten zadaje, mieszajac dokladnie w temperaturze 6 — 10° 6 cz. wag. braun¬ sztynu, zarobionego 130 cz. wag. kwasu siarkowego, przyczem zabarwienie zielona- wo-oliwkowe przechodzi w niebieskie. Ko¬ niec reakcji rozpoznaje sie po tern, ze próbka zadana 50% kwasem siarkowym barwi sie na czerwono.Przeróbke stopu na produkt utlenienia - 2 -lub na produkt redukcji prowadzi sie jak w przykladzie L Przyklad III- 10 czesci wagowych nale¬ zacego do szeregu // produktu kondensacji, otrzymanego z ./.4-amino-oksy-antrachino- nu i aldehydu mrówkowego (przyklad I i III patentu Nr 7698) zadaje sie 400 cz. wag. kwasu siarkowego i w temperaturze 10—14° C dodaje, mieszajac, drobno-spro- szkowanego braunsztynu, zarobionego ste¬ zonym kwasem siarkowym. Pojawia sie bronzowe zabarwienie, przyczem wytwa¬ rza sie produkt przeksztalcenia. W miare dodawania braunsztynu zabarwienie prze¬ chodzi w oliwkowo-szare. Utlenianie uwa¬ za sie skonczone, skoro próba w 50% kwa¬ sie [siarkowym daje roztwór czerwony.Przeróbke stopu na sam produkt utlenie¬ nia lub na produkt redukcji uskutecznia sie w sposób wskazany w przykladzie I i otrzymuje sie produkty, które sa identycz¬ ne z produktami otrzymanemi wedlug tego przykladu.Przyklad IV. 10 czesci wagowych pro¬ duktu wyjsciowego, uzytego w przykladzie I lub III, w stanie dokladnie sproszkowa¬ nym, umieszcza sie w 400 cz. wag. 60 % kwasu siarkowego i zadaje, mieszajac do¬ kladnie, braunsztynem zarobionym kwa¬ sem siarkowym dopóty, dopóki roztwór nie zabarwi sie na kolor jasno-czerwony. Dal¬ sza przeróbke mozna przeprowadzic po¬ dobnie jak w przykladzie L Przyklad V. 10 cz. wag. produktu wyj¬ sciowego, uzytego w przykladzie I, ogrze¬ wa sie do 1300° C w 1000 cz. wag. 96% kwasu siarkowego. Zabarwienie oliwkowe przechodzi stopniowo przez blekit cyjano¬ wy w fioletowe, prizyczem wydziela sie kwas siarkowy. Skoro zabarwienie prze¬ stanie sie zmieniac, utlenianie uwaza sie za skonczone. Przeróbke dalsza otrzymanego produktu utlenienia lub jego produktu re¬ dukcji prowadzi sie podobnie jak w przy¬ kladzie I.Przyklad VL Skoro produkt wyjscio¬ wy, uzyty w przykladzie V, zastapic pro- Druk L. Boquslav duktem, uzytym w przykladzie III, w celu osiagniecia iziabarwienia fioletowego sitopu, wskazujacego utlenienie, nalezy tempera¬ ture podwyzszyc do 170° — 180° C. Utle¬ nianie to mozna przyspieszyc zapomoca nieznacznej ilosci tlenku rteciowego. O- trzymany produkt utlenienia jest identycz¬ ny z produktem otrzymanym w przykla¬ dach poprzednich. Skoro w przykladach powyzszych produkty kondensacji aldehy¬ du mrówkowego i /.4-amino-oksy-antra- chiononu zastapic produktami kondensacji i.4-d!wuamino-anitrachiiioinu lub /.4-amino- metoksy-antrachinonu, reakcje przebiegaja w sposób analogiczny. Produkt utlenienia przetworów kondensacji /.4-dwuamino-an- trachinonu rozpuszcza sie w stezonym kwa¬ sie siarkowym, barwiac go na piekny kolor zielony. PL PL PL