Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1975 75730 KI. 20h,4 MKP B61k 7/12 CZYTELNIA Urzedu PaWowe*o Twórcy wynalazku: Tadeusz Stasicki. Jerzy Blaszczyk, Jan Panas, Ry¬ szard Kalinowski, Marian Stachowicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Polskie Koleje Panstwowe Biuro Projektów Kolejowych, Kraków (Polska) Elektroniczny uklad do pomiarów jednostkowych oporów ruchu wagonów zwlaszcza dla automatyzacji hamulców torowych na górkach rozrzadowych Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad do pomiaru jednostkowych oporów ruchu wagonów zwlaszcza dla automatyzacji hamulców torowych na górkach rozrzadowych- Wyznaczenie jednostkowych oporów ruchu od- przegu jest jednym z zasadniczych parametrów okreslajacych program automatycznej pracy hamul¬ ca torowego na górce rozrzadowej.Dotychczas w Polsce nie stosuje sie automatyzacji hamulców torowych. Ze wzgledów ekonomicznych zastosowanie automatyzacji procesów rozrzadowych w najblizszym okresie jest jednak konieczne.W kolejnictwie swiatowym stosuje sie przewaznie dwustopniowe hamulce torowe do automatyzacji, w których nie potrzeba okreslac potrzebnej pracy ha¬ mulca tylko hamulec reguluje sie w funkcji pred¬ kosci zejscia wagonu z hamulca (Q = const.) Dla hamulców jednostopniowych takich jakie przewiduje sie do stosowania w Polsce przewaznie dokonuje siie pomiarów potrzebnych parametrów urzadzeniami radarowymi. Sa to jednak urzadze¬ nia kosztowne i klopotliwe w eksploatacji, zwlasz¬ cza, ze do obslugi i konserwacji urzadzen radaro¬ wych musieliby byc angazowani specjalisci.Przewiduje sie, ze automatyzacja hamulców to¬ rowych w Polsce zostanie zrealizowana technika cyfrowa, zatem proponowane rozwiazanie pomiaru parametru: jednostkowe opory ruchu odprzegu jest oryginalne.Istota wynalazku polega na tym, ze wzdluz toru 10 15 25 30 na odcinku pomiarowym umieszczane sa czujniki torowe w odpowiedniej kolejnosci, przy czym dwa pierwsze czujniki polaczone sa za posrednictwem ukladu sterujacego z bramka elektronowa, która z kolei polaczona jest z generatorem impulsów wzorcowych i licznikiem, który polaczony jest cy¬ frowym wyspecjalizowanym blokiem przetwarzania danych, natomiast ostatnie czujniki polaczone sa za posrednictwem ukladu sterujacego z bramka elek¬ tronowa, która z kolei polaczona jest z generatorem impulsów wzorcowych i licznikiem powiazanym z cyfrowym wyspecjalizowanym blokiem automa¬ tycznego przetwarzania danych, zas uklady sterujace oraz liczniki polaczone sa z zewnetrznym srodkiem sygnalu kasujacego.Wyspecjalizowany blok przekazania danych jest równpczesnie polaczony z ukladami pomiarowymi innych parametrów.Uklad do pomiaru jednostkowych oporów ruchu odprzegu oparty jest na okresleniu sily wypad¬ kowej F dzialajacej na wagon przed wjazdem na hiamulec.Znajomosc tej sily i skladowej grawitacji równo¬ leglej do toru pozwala na wyznaczenie jednostkor wyeh oporów ruchu W2: F = G/sin a — W2*cos a gdzde a = kat nachylenia odcinka toru, na którym umieszczane sa czujniki pomiarowe i hamulec. Sile 757303 75730 4 F okresla sie przez pomiar predkosci chwilowych vi i V2 w dwóch punktach pomiarowych np. G i H: G (V2 Vi) F= - g-t 5 gdzie t = czas przejazdu kola wagonu od punktu C do punktu H, Stad: 1 W2=tga=~r~7 b • t • cosa 10 Przyjmujac, ze na odcinku pomiarowym wagon po¬ rusza sie ruchem jednostajnie przyspieszonym: 1 Jezeli stale wspólczynniki oznaczyc: iga = A - » : ¦¦¦¦ '¦• '- l 1 ^T 20 2g • s • cos a ostatecznie otrzymuje sie wyrazenie: w2 = A + B (v22 —v2!) Uklad do pomiaru jednostkowych oporów ruchu oparto na powyzszej zaleznosci, z której wynika, 25 ze miara tych oporów (W2) moze byc róznica kwa¬ dratów dwóch predkosci chwilowych v22 — v2i.W zaprojektowanym ukladzie pomiarowym do¬ konuje sie pomiaru predkosci chwilowych vi i V2, a przeksztalcenia matematyczne zostaja dokonane 30 w wyspecjalizowanym bloku przetwarzania danych.Czujniki pomiarowe znajduja sie przed hamulcem, oddalone od siebie o 1,8 m. Przy doborze tej od¬ leglosci kierowano sie najmniejszym rozstawem osi w wagonach uzywanych w kolejnictwie polskim. 35 Pomiar wykonuje sie jednorazowo dla calego od¬ przegu- Uklad wg wynalazku jest prosty w swej istocie i konstrukcji tani oraz daje duza gwarancje spel¬ nienia postawionego mu zadania technicznego. Ist- 40 nieje mozliwosc realizacji przy wykorzystaniu wy¬ lacznie elementów produkowanych w kraju.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku przed¬ stawiono na rysunku, który przedstawia blokowy elektroniczny uklad do pomiarów jednostkowych o- 45 porów ruchu wagonów. Pierwsze kolo odprzegu, przejezdzajace przez czujnik G zawiera kolejno styki przekazników kontaktronowych Gi i G2 wy¬ znaczajac czas otwarcia bramki Bri. Impulsy gene¬ ratora Giw przepuszczone przez barmke Bri do licz- 50 nika Li zostana zliczone i pozostaja w pamieci licz¬ nika, az do momentu opuszczenia pomostu hamul¬ cowego przez odprzeg.Podobnie zadziala urzadzenie: czujnik H — uklad sterujacy S2 — bramka Br2 — licznik L2, podczas przejazdu pierwszego kola odprzegu przez czujnik H.Stany liczników Li i L2 sa odpowiednio propor¬ cjonalne do czasów przejazdu kola przez czujniki G i H, a zarazem moga byc miara predkosci chwilo¬ wych vi i V2- Problem utrzymania stanu liczników przez czas przejazdu odprzegu przez hamulec oraz znieczulenia ukla/du na przejazd dalszych kól odprzegu przez czujniki rozwiazano przez zatosowanie przerzutni- ków bistablnych w ukladach sterujacych.W ten sposób rozwiazany uklad nie wymaga re¬ jestrów buforowych do wspólpracy z maszyna cy¬ frowa.Sygnal zewnetrzny XAB = 1, który wystepuje w momecie opuszczenia pomostu hamulcowego przez tabor, powoduje skasowanie stanu liczników i przy¬ gotowalnie calego urzadzenia do ponownego po¬ miaru.Czynnosci matematyczne podniesienia do kwadratu wyników pomiarów oraz odejmowania dokonuje wyspecjalizowany blok przetwarzania danych. PL PL