Pierwszenstwo: 30.11.1971 (P. 151835) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 05.03.1975 74339 KI. 77g,5/M- MKP F21p5/00 Twórcy wynalazku: Kazimierz Kassenberg, Wlodzimierz Simonowicz, Roman Zarowiecki Uprawniony z patentu tymczasowego: Spóldzielnia Pracy Elektryków, Warszawa (Polska) Uklad nastawiania pamieci w obwodach automatycznej teatralnej nastawni swiatel scenicznych Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycz¬ nego nastawiania, przy pomocy karty lub tasmy programowej, pamieci w obwodach regulowanych) nastawni teatralnej swiatel scenicznych.Obecnie stosowane teatralne nastawnie swiatel ^ scenicznych sa wyposazone w sterowniki obwodowe nastawiane recznie.Stosowanie recznego nastawiania sterowników wymaga wyposazenia obwodu w wieksza ilosc ste¬ rowników (przewaznie cztery sterowniki na obwód dla czterech przygotowanych scen), co z kolei wy¬ maga wiekszego personelu obslugi, jak równiez zwieksza powaznie mozliwosc omylek. Czas przygo¬ towania jednej sceny swietlnej przy nastawianiu recznym wynosi kilkanascie minut.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu, po¬ zwalajacego na zautomatyzowanie czynnosci przy¬ gotowania scen swietlnych, co w konsekwencji zmniejszy i odciazy personel obslugi, zmniejszy ilosc przygotowanych scen do dwóch, skróci czas nasta¬ wiania scen swietlnych do kilkudziesieciu sekund, oraz wykluczy wszelka mozliwosc powstawania bledów w czasie akcji scenicznej.Cel iten zostal zrealizowany przez .zastosowanie automatu, którego podstawowym elementem jest pa¬ miec sceniczna, nastawiana przy pomocy karty lub tasmy programowej, przy czym poszczególny dyspo¬ zycyjny element pamieciowy, znajdujacy sie w wy¬ posazeniu obwodu, posiada dwa uzwojenia, z tym . ze pierwsze z nich sa polaczone równolegle lub sze- 10 20 25 30 regowo z takimi samymi uzwojeniami pozostalych elementów pamieciowych, znajdujacych sie w tym samym wyposazeniu obwodu, natomiast drugie uzwojenia sa polaczone równolegle lub szeregowo z takimi samymi uzwojeniami odpowiednich ele¬ mentów pamieciowych, znajdujacych sie w wypo¬ sazeniach pozostalych obwodów nastawni.Powstale w ten sposób obwody elementów pamie¬ ciowych sa w stanie spoczynku, zalaczone do zródla zasilania tak, ze kierunki plynacych w czasie spo¬ czynku pradów sa przeciwne do kierunków pradów, uruchamiajacych dane elementy pamieciowe.Zaleta techniczna ukladu wedlug wynalazku jest zapewnienie dzialania elementu pamieciowego tyl¬ ko dla wybranego obwodu i okreslonego poziomu wysterowania. Ponadto ewentualne zwolnienie pa¬ mieci w wybranych obwodach uzyskuje sie przez odwrócenie biegunów zasilania ukladu matrycowe¬ go tych obwodów, przy zalaczonych lacznikach po¬ ziomu wysterowania.Przedmiot wynalazku ujety jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym — fig. 1 — przedstawia szeregowy uklad matrycowy pamieci dla trzech obwodów scenicznych oraz trzech zalacz¬ ników poziomu wysterowania, fig. 2 — uklad pola¬ czenia baterii zasilajacej.Podany na rysunku schemat obejmuje (fig. 1): — centralny nastawnik CN, zawierajacy trzy za¬ laczniki wysterowania poziomu PI, P2, P3 oraz 7433974339 wyznacznik obwodów WS dla trzech obwodów 1, 2, i 3.— Wyposazenie trzech obwodów SI, S2, S3, sklada¬ jacych sie kazdy z transformatora, (odpowiednio — Tl, T2, T3) trzech przekazników (odpowiednio — Al, BI, Cl, A2, B2, C2, A3, B3, C3), wraz z ze¬ stykami przelaczajacymi (odpowiednio — al, bl, cl, a2, b2, c2, a3, b3, c3), — oporniki R, stabili¬ zujace prady zwrotne.Wymienione wyzej przekazniki posiadaja trzy uzwojenia I, n, ni, przy czym I i II sa uzwojenia¬ mi roboczymi, natomiast uzwojenie III jest uzwoje¬ niem podtrzymujacym, zalaczajacym sie przez wlas¬ ny zestyk (odpowiednio — all, bil, cli, a22, b22, c22, a33, b33, c33).Uzwojenia przekazników I i II tworza urucha¬ miajacy uklad matrycowy w ten sposób, ze uzwoje¬ nie I wszystkich przekazników, wchodzacych do wyposazenia jednego obwodu, sa polaczone szere¬ gowo, tworzac tak zwany ciag pionowy matrycy.Ciag ten z jednej strony jest dolaczony do masy, z drugiej strony, przez opór R, do minus baterii i do zestyku wyznacznika obwodu WS. Analogicznie uzwojenie II, odpowiednich przekazników na przy¬ klad przekazników A ze wszystkich wyposazen ob¬ wodów, sa polaczone szeregowo, tworzac tak zwa¬ ny poziomy ciag matrycy. Ciag ten równiez z jed¬ nej strony dolaczony jest do masy, a z drugiej stro¬ ny, przez opór R, do minus baterii i do zestyku P.Przyjety w opisanym przykladzie do zasilania obwodu transformator z trzema uzowjeniami wtór¬ nymi, pozwala w zaleznosci od stanu przekazników A, B, C, dostarczyc na wyjsciu wyposazenia obwo¬ du osiem wartosci napiecia wysterowania.Ponadto przebieg dzialania ukladu jest taki, ze w podanych wyzej ciagach matrycy, pionowych i po¬ ziomych, plyna w stanie spoczynku prady zwrotne, których natezenie jest tak dobrane, ze kazde uzwo¬ jenie robocze I i II dostarcza amperozwojów rów¬ nych 0,29 AZp, gdzie AZp oznacza amperozwoje za¬ dzialania przekaznika. Ponadto kierunek tych am¬ perozwojów jest przeciwny do amperozwojów do¬ starczanych przez uzwojenie III, sluzace do pod¬ trzymania dzialania przekaznika. Wobec tego w sta¬ nie spoczynku w kazdym przekazniku istnieja am¬ perozwoje o wartosci 0,58 AZp ze znakiem minus, o ile przyjmiemy znak plus dla amperozwojów podtrzymania.W zwiazku ze zbyt mala wartoscia amperozwo¬ jów wynikowych zaden z przekazników nie przy¬ ciagnie, poniewaz do tego bylyby potrzebne co naj¬ mniej amperozwoje równe minus lub plus AZp.Z chwila ustawienia wyznacznika obwodów WS na którejkolwiek pozycji zostaje zalaczony plus baterii do odpowiedniego ciagu pionowego. W I uzwoje^ niach przekazników A, B, C, tego obwodu poply¬ nie prad w kierunku przeciwnym do uprzednio ply¬ nacego pradu zwrotnego, przy czym natezenie jego jest tak dobrane, ze I uzwojenia tych przekazników beda dostarczaly amperozwojów równych 0,87 AZp.Wobec tego amperozwoje wynikowe w przekazni¬ kach A, B, C tego obwodu beda obecnie wynosily + 0,87 AZp-0,29 AZp = 0,58 AZp, co z uwagi na niedostateczna wielkosc amperozwo¬ jów nie spowoduje zadzialania omawianych prze¬ kazników. Analogiczna sytuacja nastapi, jesli zo¬ stanie zalaczony zalacznik P. W tym przypadku II uzwojenia od poprzednich przekazników A, B, C 5 dostarcza amperozwojów plus 0,87 AZp i wyni¬ kowe amperozwoje w tych przekaznikach beda wy¬ nosily plus 0,58 AZp. W tym przypadku wymienione przekazniki równiez nie zadzialaja. W przypadku jednak, gdy wyznacznik obwodowy WS zostanie io ustawiony na którymkolwiek obwodzie i jednoczes¬ nie zostanie zalaczony zalacznik P (jeden lub wie¬ cej) to w odpowiednich przekaznikach A, B, C, w których w obydwu uzwojeniach I i II poplyna pra¬ dy, nastapi zsumowanie sie amperozwojów, które 15 wyniosa obecnie 2X0,87 AZp = 1,74 AZp W przekaznikach tych i tylko w tych nastapi za¬ dzialanie, a nastepnie podtrzymanie sie we wlas- 20 nym obwodzie, skladajacym sie z uzwojenia III i wlasnego zestyku zwiernego. Przekaznik, który zadzialal, bedzie obecnie dzialal niezaleznie od tego, czy ciagi, w które wchodza jego uzwojenia beda w stanie spoczynku, czy stanie pracy. Jak wynika 25 z powyzszego zadzialal przekaznik, znajdujacy sie na przecieciu dzialania ciagu pionowego i ciagu poziomego. W celu zatem nastawienia pamieci sce¬ ny swietlnej w wyposazeniu okreslonego obwodu, nalezy wyznacznik obwodowy WS ustawic w pozy- 30 eji wybranego obwodu i zalaczyc w dowolnym ukla¬ dzie zalaczniki PI, P2, P3. Po zadzialaniu odpowiedz nich przekazników, przynalezne do tych przekazni¬ ków zestyki al, bl, cl, a2, b2, c2, a3, b3, c3 zalacza zaprogramowane napiecie na wyjsciu nastawianego 35 obwodu. Nalezy zaznaczyc, ze zalaczniki PI, P2, P3 moga byc zalaczane w dowolnej kombinacji, przy czym zalacznik PI uczestniczy w uruchamianiu (przekazników Al, A2, A3, zalacznfilk P2 — przekaz¬ ników Bl, B2, B3, a zalacznik P3 — przekazników to Cl, C2, C3. Zwalnianie pamieci, tj. zwalnianie prze¬ kazników A, B, C w wyposazeniu okreslonego ob¬ wodu, uzyskuje sie przez ustawienie wyznacznika obwodów WS na okreslonej pozycji, zalaczenie wszystkich zalaczników PI P2 i P3 oraz odwróce- 45 nie biegunów zasilania calego ukladu matrycowego, nie zmieniajac jedynie zasilania obwodów podtrzy¬ mania. W tym przypadku wszystkie przekazniki zadzialaja, jednak nie podtrzymaja sie, gdyz ampe¬ rozwoje uruchomienia, równe minus 1,74 AZp, beda 50 mialy kierunek przeciwny do kierunku amperozwo¬ jów podtrzymania. 55 PL PL