Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.111.1971 62320 KI. 22 a, 29/38 MKP C 09 b, 29/38 UKD Twórca wynalazku: Stanislaw Pizon Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania barwników azowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych barwników azowych o wzorze 3, w którym R oznacza grupe metylowa lub sulfonowa, Rx ozna¬ cza atom wodoru lub grupe metylowa, R2 oznacza atom wodoru lub grupe sulfonowa, R3 i R4 oznaczaja atomy wodoru lub chloru, a R5 oznacza atom wodoru lub grupe hydroksylowa.Wsród znanych od dawna barwników azowych. wytwarzanych przez sprzeganie l-fenylo-3-metylo- pirazolonu-5 nie spotkano dotychczas barwników, w których jako skladnik bierny wystepuje zwiazek o wzorze 1.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie bar¬ wniki o wzorze 3, w którym podstawniki maja wy¬ zej podane znaczenie, przez sprzeganie zwiazków o wzorze 1, w którym podstawniki maja wyzej po¬ dane znaczenie, ze zdwuazowana amina aromatycz¬ na o wzorze 2, w którym podstawniki maja wyzej podane znaczenie.Otrzymane sposobem wedlug wynalazku barwniki odznaczaja sie w porównaniu ze znanymi barwni¬ kami pochodnymi l-fenylo-3-metylopirazolonu-5 zwiekszonym powinowactwem do wlókien takich, jak welna, jedwab naturalny i wlókna poliamidowe oraz wyzszymi trwalosciami mokrymi i na swiatlo.W przypadku zastosowania jako skladników czynnych zdwuazowanych pochodnych l-amino-2- -hydroksybenzenu otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku barwniki mozna utrwalac na wlóknie me¬ talami takimi, jak chrom, miedz i kobalt. 2 Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, nie ograniczajac zakresu jego stosowania: Przyklad I. 38,6 g (0,1 gramoczasteczki) 1- [2'- (o-tolilokarbamylo) -5'-sulfo] -fenylo-3-metylo- 5 pirazolonu-5 rozpuszcza sie w 200 ml 15%-owego wodnego roztworu octanu sodowego i do tego roz¬ tworu dodaje sie, mieszajac, roztwór zwiazku dwu- azoniowego, sporzadzony z 12,8 g (0,1 gramoczastecz¬ ki) m-chloroaniliny w 150 ml wody, 50 g lodu 10 i 25 ml stezonego kwasu solnego oraz 7 g azotynu sodowego, rozpuszczonego w 25 ml wody. Po stwier¬ dzeniu zakonczenia reakcji sprzegania wysala sie utworzony barwnik chlorkiem sodowym, odsacza i suszy. Otrzymany zólty barwnik barwi welne, 15 jedwab i wlókna poliamidowe z kapieli, zakwaszo¬ nej kwasem octowym, na trwaly jasnozólty kolor.Wybarwienia wykazuja wysokie odpornosci na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad II. 38,6 g l-[2'-(2"-sulfo-4"-metylo- 20 -fenylokarbamylo)]-fenylo-3-metylopirazolonu-5 (0,1 gramoczasteczki) rozpuszcza sie w 200 ml 5%-owego wodnego roztworu amoniaku i do tego roztworu do¬ daje sie, mieszajac, roztwór zwiazku dwuazoniowe- go, sporzadzony z 14,4 g 5-chloro-2-aminofenolu 25 w 100 ml wody, 50 g lodu i 25 ml stezonego kwasu solnego oraz 7 g azotynu sodowego, rozpuszczonego w 25 ml wody. Po zakonczeniu sprzegania podgrze¬ wa sie uzyskana zawiesine do okolo 40—50°C, wy¬ sala barwnik chlorkiem sodowym, odsacza i suszy. 30 Otrzymany barwnik barwi welne, jedwab i wlókna 62 32062 320 poliamidowe na kolor zólty, który po utrwaleniu so¬ lami chromowymi zmienia sie na pomaranczowy.Wybarwienia wykazuja wysokie odpornosci na swiatlo i czynniki mokre. PL PL PL