Pierwszenstwo Opublikowano: 20.IX.1968 56036 KI. 32 b, 25/02 MKP C 03 c a^a UKD 666.1.056 Twórca wynalazku: Jan Stypa Wlasciciel patentu: Spóldzielnia Pracy „Galex" Wytwórnia Galanterii Szklanej, Warszawa (Polska) Urzadzenie do pokrywania ozdób choinkowych plynnym srodkiem srebrzacym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ krywania plynnym srodkiem srebrzacym ozdób choinkowych.Do pokrywania od wewnatrz szklanych ozdób choinkowych uzywa sie plynnego azotanu srebra i tak zwanego reduktora, który stanowi odpo¬ wiednio dobrany roztwór cukru gronowego, roz¬ puszczonego w slabo stezonym amoniaku z nie¬ wielkim dodatkiem kwasu.Do podlegajacych posrebrzaniu ozdób wlewano recznie najpierw azotan srebra, a pózniej ciecz redukujaca. Dozowanie powyzszych cieczy odby¬ walo sie przy zastosowaniu kontroli organoleptycz¬ nej w wyniku czego trudno bylo zachowac wlasci¬ wa ich proporcje.Przy takim wlewaniu, zaledwie w czesci ozdób udawalo sie zachowac wlasciwa proporcje, a w po¬ zostalych wlewano azotanu srebra za malo, co w rezultacie powodowalo, ze warstwa srebrzaca byla matowa i ozdobe taka nalezalo zdyskwalifi¬ kowac.Nadmiar zas azotanu srebra nie zwieksza efek¬ tów wizualnych powloki srebrzacej, lecz wrecz przeciwnie — tworzy na powierzchni ozdoby za¬ cieki, które w postaci mulku stwarzaja dodatkowe klopoty przy ich usuwaniu i zbieraniu do dalszej regeneracji. Ponadto w znanych sposobach pokry¬ wania ozdób, (powstawaly i takie okolicznosci, ze 15 20 25 30 nawet gdy udalo sie zachowac wlasciwa proporcje azotanu srebra do reduktora i z zachowaniem tej proporcji wlano do wnetrza za mala ilosc tych cie¬ czy to równiez uzyskiwano powloke o znikomym odblasku, nadmiar zas tych cieczy powodowal za¬ cieki i przedluzal cykl powlekania i odsaczania, oraz stwarzal duze ilosci odpadu azotanu srebra.Wynalazek ma na celu opracowanie takiego urzadzenia do pokrywania ozdób warstwa sre¬ brzaca, który by pozwolil na wydatne obnizenie kosztów wytwarzania miedzy innymi przez uzyski¬ wanie powloki srebrzacej o wlasciwym odblasku naniesionej na wszystkie ozdoby, zmniejszenie od¬ padów surowca oraz skrócenie cyklu produkcyj¬ nego.Zgodnie z wynalazkiem cel ten zostal osiagniety przez równoczesne wprowadzenie do wnetrza ozdo¬ by podlegajacej posrebrzeniu plynnego azotanu srebra i srodka redukujacego za pomoca dyszy, stanowiacej polaczenie dwóch oddzielnych ukla¬ dów zasilania przy zachowaniu wlasciwego, wza¬ jemnego stosunku azotanu srebra i srodka redu¬ kujacego, oraz przy zachowaniu scisle odmierzo¬ nych ilosci, jakie nalezy dawkowac do wnetrza poszczególnej ozdoby w zaleznosci od wielkosci jej powierzchni.Urzadzenie wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu jest przedstawione na rysunku, w wi¬ doku z boku. Urzadzenie posiada ramowa kon- 5603656036 3 20 strukcje nosna o wielkosci tak dobranej, ze mozna w niej zamontowac instalacje plynnego srodka srebrzacego dla pokrycia za jednym razem na przy¬ klad stu ozdób.Urzadzenie jest zaopatrzone w nieuwidocznione 5 na rysunku dwa duze pojemniki zasilajace, z któ¬ rych w jednym miesci sie azotan srebra, a drugi jest przeznaczony do srodka redukujacego. Pojem¬ nik, zawierajacy srodek redukujacy, jest polaczony za pomoca przewodu 1 z zaworem 2, a pojemnik 1Q z^^zotanem srebra za pomoca przewodu 3 jest polaczony z zaworem 4. Dolne wyloty tych zawo¬ rów 2, 4 sa polaczone z poziomo usytuowanymi przewodami 5, 6, z których kazdy na calej swej dlugosci posiada od spodu wylotowe krócce, la¬ czace te przewody ze zbiornikami 7 i 8. Ulozone parami zbiorniki sa osadzone w gniazdach, wyko¬ nanych w wspornikach 9 i za pomoca gumowych przewodów 10, 11 sa polaczone z przelotowymi za¬ worami sterowanymi 12, 13, których dolne przewo dy przeplywowe 14, 15 przechodza w jeden prze wód wyplywowy 16 w postaci zwezajacej sie kon¬ cówki wchodzacej do wlotu podlegajacej posre¬ brzeniu ozdoby 17. W celu ulatwienia zachowania wlasciwej proporcji przeplywajacego srodka redu- 25 kujacego w stosunku do azotanu srebra, w prze¬ wodzie przeplywowym 15, pod zaworem 13, jest zainstalowany dodatkowo regulujacy zawór prze¬ lotowy 18, Podlegajace pokryciu warstwa srebrzaca ozdo¬ by 17, sa umieszczone w baterii 19, wykonanej 2Q z lekkich metali lub tworzywa sztucznego. Bateria ta jest osadzona w sposób umozliwiajacy opusz¬ czanie i podnoszenie jej do wlasciwego poziomu za pomoca czterech sprezynujacych kolumn pod¬ nosnikowych20. 35 Po wlaniu do wnetrza ozdób odpowiedniej ilosci srodka srebrzacego, baterie wraz z ozdobami opuszcza sie do takiej wysokosci, azeby przewód wyplywowy 16 znalazl sie ponad górnym obrze¬ zem ozdób 17 i cala baterie wysuwa sie, umiesz- 40 czajac ja w wodnej kapieli, stanowiacej dalszy cykl technologii srebrzenia. Na miejsce wysunietej baterii wsuwa sie now«a i unosi do góry, az do momentu zetkniecia sie górnego jej obrzeza z czuj¬ nikiem21. 45 Czujnik ten jest polaczony za pomoca elektrycz¬ nych przewodów z noznym lub recznym przycis¬ kiem 22, uruchamiajacym dzialanie urzadzenia, i ma za zadanie uniemozliwienie uruchomienia urzadzenia w przypadku niewlasciwego ustawienia 50 baterii.Otwieranie zaworów zamykajacych wyplyw srod¬ ka srebrzacego nastepuje w sposób nizej opisany: wlaczone do sieci o napieciu 220 V urzadzenie, uruchamia sie przez nacisniecie na krótka chwile 55 przycisku 22, co powoduje zadzialanie przekazni¬ ka 23, nastawionego na zwloke czasowa od 0—5 sek. Przekaznik ten uruchamia polaczony z nim elektromagnes 24, którego zwora za pomoca spre¬ zystego ciegla 25 przyciaga ruchem miekkim 60 dzwignie 26, sztywno polaczona z walkiem rozrza¬ dowym 27, nadajac równoczesnie temu walkowi w granicach roewnego kata obrót wokól podluz¬ nej osi symettrii. Wolny koniec dzwignii 26 jest zaopatrzony w cieglo 28 ze sprezynujaca koncówka 65 29, drugi zas koniec tego ciegla przebiega przez rolke 30 i jest polaczony z górnymi koncami za- mykaczy 31, wahadlowo osadzonych na osiach 32.W wyniku ruchu konca dzwigni 26 w kierunku elektromagnesu 24 i obrotu walka rozrzadowego 27 nastepuje zamkniecie zaworów 2 i 4, a otwarcie zaworów 12 i 13, które sa uruchomione za pomoca ciegla 33 i sztywno polaczonego z walkiem 27 trzpienia 34 nastepuje wyplyw cieczy srebrzacej do ozdoby i po uplywie okreslonego czasu, na jaki jest nastawione dzialanie przekaznika 23, prze¬ kaznik ten przerywa obwód pradu elektrycznego, co powoduje oddalenie sie zwory elektromagne¬ su 24.Sila dzialania sprezyn 35 nastepuje ruch zamy- kaczy 31 w odwrotnym kierunku, w wyniku czego w czasie, gdy dolne zawory 12, 13 sa zamkniete, to górne zawory 2, 4 sa otwarte w celu uzupel¬ nienia zbiorników 7, 8 w brakujace srodki sre¬ brzace.Po uzupelnieniu zbiorników, cykl pokrywania nastepnej baterii powtarza sie. Baterie, zawierajaca kilkadziesiat lub nawet kilkaset ozdób choinko¬ wych, mozna pokryc w czasie okolo 5 sekund* co jest niewspólmiernie wydajniejsze w stosunku do pokrywania sposobem recznym, którego czas po¬ wlekania tylko jednej ozdoby jest dwukrotnie dluzszy, niz czas zuzyty do pokrycia calej baterii ozdób sposobem wedlug wynalazku.Biorac pod uwage wysoka jakosc powloki i krót¬ ki czas jej nanoszenia, sposób wedlug wynalazku jest bardzo ekonomiczny i moze miec zastosowanie w przemyslowych wytwórniach ozdób choinko¬ wych, przeznaczonych zwlaszcza na eksport.Powleczone sposobem wedlug wynalazku ozdoby choinkowe poddaje sie dalszej obróbce wedlug znanych i powszechnie stosowanych technologii. PL