PL50150B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 50150 KI. 22 29.XII.1962 (P 100 417) Opublikowano: 15.XI.1965 *#\&m MKP C09 h4f/N UKD /fl,»LJOr£KA '•go Twórca wynalazku: Lech Orszulski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Pol¬ ska) Sposób wytwarzania barwników trisazowych metalokompleksowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia barwników trisazowych metalokompleksowych barwiacych wlókna celulozowe na kolory szare i wykazujacych cechy charakterystyczne dla barw¬ ników bezposrednich swiatlotrwalych.Stwierdzono, ze otrzymuje sie cenne barwniki trisazowe metalokompleksowe o wzorze przedsta¬ wionym na rysunku, w którym X oznacza H, grupe OH, NH2 lub ich pochodne arylowe, acylowe itp., Y oznacza jedna lub wiecej grup sulfonowych, Ar oznacza rdzen benzenowy lub naftalenowy z jed¬ na lub kilku grupami Cl, S03H, N02, Me oznacza Cu lu'b Ni, jezeli tetrazwiazki pochodnych p, p' -dwuaminodwufenylu zdolnych do tworzenia po¬ laczen metalokompleksowych sprzega sie z jednej strony z pochodnymi 1-hydroksynaftalenu, zawie¬ rajacymi conajmniej jedna grupe sulfonowa, a z drugiej z barwnikami monoazowymi, otrzymanymi przez sprzegniecie 1,3-dwuhydroksybenzenu ze zdwuazowanymi zwiazkami szeregu benzenowego lub naftalenowego i tak otrzymane barwniki tri¬ sazowe przeprowadza w polaczenia metalokom¬ pleksowe za pomoca zwiazków oddajacych np. Cu lub Ni. Barwniki wytworzone w ten sposób cha¬ rakteryzuja sie tym, ze na jedna czasteczke barw¬ nika przypadaja trzy atomy metalu.Wedlug wynalazku barwniki trisazowe metalo¬ kompleksowe o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku otrzymuje sie przez sprzeganie tetra- zwiazków pochodnych 4,4'-dwuaminodwufenylu 10 15 20 25 30 zdolnych do tworzenia polaczen metalokomplekso¬ wych z jednej strony z pochodnymi 1-hydroksy- naftalenu, a z drugiej z monoazowymi barwnikami, ewentualnie w postaci polaczen metalokomplekso¬ wych. Monazowe barwniki otrzymuje sie przez sprzeganie 1,3-dwuhydroksybenzenu ze zdwuazo¬ wanymi zwiazkami o-aminohydroksylowymi lub o-aminoalkoksylowymi szeregu benzenu lub naf¬ talenu i ewentualnie przez utworzenie z nich po¬ laczen metalokompleksowych.Na utworzone w ten sposób barwniki trisazowe dziala sie nastepnie zwiazkami oddajacymi metal i otrzymuje barwniki trisazowe zawierajace 3 ato¬ my metalu w czasteczce.Kolejnosc sprzegania tetrazozwiazków pochod¬ nych 4,4'-dwuaminodwufenylu z pochodnymi 1-hydroksynaftalenu z jednej strony i barwnikami monoazowymi moze 'byc dowolna.Zmieniajac odpowiednio Ar, X, Y, Me mozna otrzymac barwniki dajace wybarwienie o zadanym odcieniu.Przyklad. 0,1 mola kwasu 2-aminofenolo- -4-sulfonowego dwuazuje sie w znany sposób, po czym roztwór ten wlewa sie do wodnego roztworu 0,105 mola 1,3-dwuhydroksybenzenu w temperatu¬ rze 10°C. Calosc miesza sie przez 1/2 godziny, a nastepnie roztwór ten wlewa do wodnego roztwo¬ ru 0,4 mola wodorotlenku sodowego, o tempera¬ turze 0°C. Po godzinie mieszania do roztworu pow¬ stalego barwnika monoazowego dodaje sie 10—15% 501505015( 3 chlorku sodowego i taka ilosc 15%-wego kwasu solnego, aby pH roztworu osiagnelo wartosc 3,5—4.Wytracony z roztworu barwnik odsacza sie, a na¬ stepnie przeprowadza sie w polaczenie komplekso¬ we miedzi lub niklu znanym sposobem. 5 Otrzymany monoazowy barwnik metalokomplek- sowy rozpuszcza sie w wodzie w postaci soli sodo¬ wej, dodaje 0,4 mola NH3 w postaci roztworu 25°/o-wego, a nastepnie w temperaturze 0°C wpro-' wadza pólprodukt otrzymany przez sprzegniecie 10 w srodowisku slabo kwasnym 0,09 mola tetrazo- zwiazku 4,4'-dwuamino-3,3'-dwumetoksydwufenylu z 0,09 mola soli dwusodowej kwasu 1,8-dwuhydro- ksynaftaleno-3,6-dwusulfonowego. 15 Otrzymany barwnik trisazowy przeprowadza sie w polaczenie kompleksowe miedzi lub niklu zna¬ nym sposobem tak, aby na jedna czasteczke barw¬ nika przypadaly trzy atomy metalu. W sposobie wedlug wynalazku kolejnosc sprzegania i meta¬ lizowania moze byc rózna. Barwnik monoazowy mozna zastosowac do sprzegania przed metalizo¬ waniem. Kolejnosc sprzegania tetrazowanego 4,4'- -dwuamino-3,3'-dwumetoksydwufenylanu mozna odwrócic sprzegajac go najpierw z barwnikiem mo- 20 noazowym metalizowanym lub niemetalizowanym, a nastepnie z pochodna 1-hydroksynaftalenu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania barwników trisazowych me- talokompleksowych o ogólnym wzorze przedsta¬ wionym na rysunku, w którym X oznacza H, grupe OH, NH2 lub ich pochodne arylowe, acylowe itp., Y oznacza jedna lub wiecej grup sulfonowych, Ar oznacza rdzen benzenowy lub naftalenowy z jedna lub kilku grupami Cl, S03H, N02, Me oznacza miedz lub nikiel, znamienny tym, ze tetrazozwiaz- ki pochodnych 4,4'-dwuaminodwufenylu zdolnych do tworzenia polaczen metalokompleksowych sprzega sie z jednej strony z pochodnymi 1-hydro¬ ksynaftalenu, a z drugiej — z monoazowym barw¬ nikiem ewentualnie w postaci polaczenia metalo- kompleks owego otrzymanym przez sprzegniecie 1,3-dwuhydroksybenzenu ze zdwuazowanymi zwiazkami o-aminohydroksylowymi lub o-amino- alkoksylowymi szeregu benzenu lub naftalenu, a nastepnie na tak otrzymane barwniki dziala sie zwiazkami oddajacymi metal i przeprowadza w polaczenie metalokompleksowe, zawierajace trzy atomy metalu w jednej czasteczce barwnika. 0-Me-Ox 0 M Je. II 0 V ZG „Kuch" Wwwa, izairi. 912-©5 naklad 250 PL