Wynalazek dotyczy maszyny do wyrobu pustych przedmiotów, szczególnie rur, za¬ pomoca odlewu odsrodkowego, Jedno z wykonan maszyny podano na zalaczonych rysunkach, gdzie na fig. 1 uwi¬ doczniono przekrój calego ukladu w rzucie bocznym, przed uruchomieniem; na fig. 2— caly uklad na koncu ruchu naprzód; na fig. 3—maszyne w polozeniu poczatkowem po wyciagnieciu gotowej rury; na fig. 4—prze¬ krój wedlug fig. 1 w powiekszeniu; na fig. 5—przekrój po linji A—B, na fig. 4; na fig. 6—widok czolowy rdzenia; na fig. 7—prze¬ krój podluzny rury do odlewu i na fig. 8— przekrój po linji E—F fig. 7.Na podstawie 3 osadzono stojak 4, na którym znajduje sie rura odlewu 6, obraca¬ jaca sie na osi 5. Na tym samym stojaku 4 osadzone jest naczynie do metalu 1, które¬ go zawartosc moze byc zapomoca zatyczki 2 wpuszczona do rury lejnej 6. Naczynie 1 spoczywa na pierscieniach 28 (fig- 7), któ¬ rych ilosc miarkuje cisnienie plynnego me¬ talu. Najnizszy pierscien 28 umieszczonyjest bezposrednio na rurze lejnej 6. Zatyczka 2, która moze byc dowolnie wymieniona na in¬ na, odgradza! metal od rury lejnej. Rura lej¬ na 6 sklada sie ze sciany zewnetrznej 29 i szeregu warstw izolacyjnych 30. Na drugim koncu podstawy 3 (fig. 1) osadzono drugi stojak 7, na którym znajduje sie trzpien 9, obracajacy sie na podstawie 8. Trzpien 9 moze obracac sie zapomoca rolek 10 na ob¬ rotnicy 11. Prócz tego mozna podniesc trzpien 9 pod cisnieniem hydraulicznem na podstawie 8. Trzpien zaopatrzony jest naprzeciwleglym koncu w ciezar wyrów¬ nawczy 12, podobnie jak rura lejna posia¬ da ciezar 13. Rura lejna 6 wchodzi do beb¬ na 14. W bebnie 14 znajduje sie centralnie ulozona, elektrycznie poruszana forma od¬ lewnicza 15, w której osadzona jest spirala 16. Forma 15 zamknieta jest rdzeniem 18.Rdzen 18 (fig. 6) zlozony jest z kilku seg¬ mentów 37 ze szczelinami miedzy niemi, w które umieszczono pasma 45 z drzewa lub innego materjalu, który, pod wplywem naci¬ sku oraz temperatury rury, zwegla sie. Seg¬ menty 37 utrzymywane sa sprezynami 38 (fig. 4 i 6), Pod szczelinami umieszczone sa przesu- walne plyty 36, podtrzymujace wlozone pa¬ sma drewniane 45.Beben porusza sie pod wplywem prasy hydraulicznej 19 (fig. 1); na obydwóch kon¬ cach bebna znajduja sie zapory 21, 22. Z&- pory maja powolne wzniesienie i przechodza nastepnie w plaszczyzne pozioma. Na kon¬ cu prasy 19 znajduje sie zawór dlawikowy.Po bokach bebna znajduja sie rury 43 do wody chlodzacej. Azeby tworzace sie we¬ wnatrz bebnaJ gazy i pary usunac, mozna na bebnie umiescic przyrzady ssace, np. dmu¬ chawy. Drazek tlokowy 20 (fig. 2) zlaczony jest zapomoca palaka 23 z przednim kon¬ cem bebna. Drazek tlokowy jest pusty i prowadzi wode chlodzaca przez palak 23 do rur 43. Dla ulatwienia ruichu bebna biegnie on na rolkach 24 wzdluz szyn 25.Urzadzenie dziala nastepujaco: Przed puszczeniem w ruch beben znaj¬ duje sie w polozeniu wyjsciowem, czyli z le¬ wej strony (patrz fig, 1). Motor 31 zostaje wlaczony, a przez to forma odlewnicza za¬ czynaj wykonywac ruch obrotowy. Równo¬ czesnie wyjmuje sie zatyczke 2 i puszcza wode tloczaca do prasy 19. Metal stopiony plynie z naczynia 1 do ruty 6 i równccze- snie plynie woda rura 44 do prasy 19. Be¬ ben 14 porusza sie naprzód i zajpomoca drazka tlokowego jest regulowany w ruchu zaworem dlawikowym 42 i zapora 22, pod¬ czas gdy z wylotu 25 rury lejnej 6 wyply¬ wa metal plynny do formy od strony glowi¬ cy. Forma tymczasem obraca sie okolo osi poziomej. Miedzy elektromotorem 31 i na¬ pedem 32 formy odlewniczej wlaczono prze- kladkiie rózniczkowa 33, która mozna nasta¬ wiac na rózne szybkosci zapomoca dzwigni recznej 34. Na drodze bebna do krancowe¬ go prawego polozenia metal tworzy, . pod wplywem ruchu odsrodkowego, rure 17, przyczem do naczynia / wlewa) sie tyle plyn¬ nego metalu, ile potrzeba do wyrobu jednej rury. Gdy beben doszedl do konca swego posuwu, zapora 21 samoczynnie odlacza wode odplywajaca, wobec czego ruch beb¬ na w ostatnich minutach ustaje prawie zu¬ pelnie, przez co zakonczenie ruchu w prawo nastepuje bez drgan i uderzen. Tymczasem trzpien 9 wszedl do wnetrza wlasnie skrzep¬ nietej rury (fig. 2). Obecnie zostaje on przez puszczenie wody rura 27 tak dalece przesu¬ niety, ze rura 17 zawisa na nim. W tym cza¬ sie zaczyna sie ruch wsteczny bebna, az do polozenia wyjsciowego (fig. 3); zapora 22, podbbnie jak podczas uprzedniego ruchu, wywoluje stopniowe zmniejszenie koncowej szybkosci ruchu bebna. Rura wisi na trzpie¬ niu, a rdzen 18 zostaje droga mechaniczna wyciagniety z glowicy rury. Trzpien 9 osa¬ dza sie, po wypuszczeniu wody, rolkami 10 na obrotnicy U, która przesuwa go z pla¬ szczyzny rysunku. Obecnie mozna zdjac ru¬ re i trzpien ustawic zpowrotem w polozenie czynne. Gdy beben znajduje sie po prawej stronie (fig. 2), wtedy rurai lejna 6 zostaje obrócona okolo wlasnej osi na stojaku 4 p^ rolkach 35 i zastapiona swieza rura, poczem obraca sie ja znowu we wlasciwe polozenie, wobec czego przy powrotnym ruchu bebna znajduje sie juz naJ mtejscu1 nowa rura lejna, podczas gdy pierwotna w tym czasie podda¬ je sie oczyszczeniu. Wobec tego przebieg od¬ lewu moze byc wykonany bez przerw. Za¬ miast rury lejnej mozna zastosowac urza¬ dzenie wpryskujace dowolnej budowy, aze¬ by w formie rozpylac (np. do zmiekczenia — 2 —zelaza slttzaca) mase lejna. W tym wypad¬ ku owa masa zostaje umieszczona w naczy¬ niu 1 do metalu i nastepnie rozpylaczem roz¬ dzielona równomiernie w formie.Moznosc wymiany rury lejnej daje te korzysc, ze moze byc ona oczyszczana z zuzli i skrzepnietego zelaza nie przerywajac fabrykacji. Prócz tego mozna podgrzewac rure lejna do okreslonej temperatury. Z za¬ stosowania rur lejnych wynika ta korzysc, ze plynny metal nie utlenia sie. Wyjmowa¬ nie rozzarzonej rury zapewnia trwalosc for- mY» gdyz nie jest ona stale jednostronnie wystawiona na dzialanie goraca. Wogóle w opisanej maszynie prawie cala praca odby¬ wa sie mechanicznie, co wymaga bardzo nie¬ licznej obslugi. Nowa maszyna daje nastep¬ nie te korzysc, ze jednym rdzeniem mozna wyrabiac niezliczona ilosc rur, podczas gdy dotychczas do kazdej rury nalezalo przygo¬ towac oddzielne rdzenie, Rdzenie mialy przytem te w^de, ze lamaly sie czesto pod¬ czas odlewania. Wreszcie usunieto, przez zastosowanie poziomej rury lejnej, koniecz¬ nosc skosnego ustawiania, stosowanego w innych maszynalch.Maszyna moze byc zbudowana w ten sposób, ze beben jest nieruchomy, natomiast stojaki zewnetrzne z rura lejna i trzpieniem sa przesuwane. PL