Stwierdzono, ze otrzymuje sie cenne barwniki szeregu ftalocyjaninowego ogrze¬ wajac pochodne orto - dwuchlorobenzenu z cyjankiem miedziawym w obecnosci sub- stancyj, które umozliwiaja rozpuszczenie sie cyjanku metalu w mieszaninie reak¬ cyjnej.Jako materialy wyjsciowe wspomnia¬ nego rodzaju mozna wymienic tytulem przykladu orto - dwuchloroaniline, orto- dwuchlorofenole, jak równiez orto - dwu- chlorozwiazki szeregu naftalenowego, an¬ tracenowego, antrachinonówego, pireno- wego, perylenowego, chinolinowego, aziafe- nantrenowego, benzoksazynowego i ben- zotiazynowego. Wymienione orto - dwu- chlorozwiazki moga zawierac ponadto w dowolnym polozeniu atomy chloru lub bromu, jodu lub fluoru, albo grupy cyja- nowe, rodanowe, nitrowe, alkylowe, ary- lowe, acylowe, aminowe oraz pochodne grup aminowych np. grupy alkylo-, arylo- lub acyloaminowe, poza tym pochodne grup oksy, grup eterowych, estrowych, merkaptowych, tioeterowych, nastepnie wolne lub podstawione grupy karboksylo¬ we, (karbonoamidowe lub estrowe kwa¬ sów karbonowych), grupy kwasów sulfo¬ nowych, amidów kwasów sulfonowych, al- kyloamidowe lub aryloamidowe kwasów sulfonowych albo inne atomy lub grupy atomów, które moga byc zwiazane np. po¬ przez mostek azowy.Zamiast stosowac jako material wyjs¬ ciowy gotowy cyjanek miedziawy mozna równiez uzyc takich substancji, które wwarunkach przemiany przechodza w ten zwiazek. Na przyklad zamiast stosowania wylacznie cyjanku miedziawego mozna czesc jego zastapic cyjankiem potasowca i solami miedzi, przy czym powstaje cyja¬ nek miedziawy.Wyzej opisana przemiane przeprowa¬ dza sie w obecnosci co najmniej jednej substancji, która umozliwia rozpuszczenie sie cyjanku metalu w mieszaninie reakcyj¬ nej. Do tego celu nadaja sie zwiazki zasa¬ dowe, np. wyzej wrzace alkyloaminy, dwu- alkyloaminy, oksyalkyloaminy, dwuoksy- alkyloaminy, alkyloaryloaminy, zasady pierscieniowe, jak pirydyny lub chinoliny.Szczególnie dobre wyniki uzyskuje sie sto¬ sujac te zwiazki zasadowe razem z bardzo rozdrobniona miedzia lub z solami miedzi, jak np. z chlorkiem miedziawym lub brom¬ kiem miedziawym. Przebieg reakcji jest tym równomierniej szy, im mniej cyjanku miedziawego pozostaje podczas przemiany w stanie nierozpuszczonym. W niektórych przypadkach korzystnie jest stosowac je¬ dnoczesnie srodek rozcienczajjacy. Jako taki srodek moga sluzyc same substancje, które czynia cyjanek miedziawy rozpusz¬ czalnym w mieszaninie reakcyjnej. Mozna jednak stosowac do tego celu równiez nad¬ miar orto - dwuchlorozwiazku, nastepnie benzen i jego pochodne, np. alkylobenze- ny (ksyleny, trój metylobenzeny), estry kwasu benzoesowego, alkohole o duzym ciezarze czasteczkowym, fenole, nitroben¬ zen, dwufenyl, benzofenon, eter fenolowy, nastepnie naftalen, alkylonaftaleny i an¬ tracen.W pewnych przypadkach mozna opisa¬ ne materialy dodatkowe wytwarzac w mie¬ szaninie reakcyjnej. Na przyklad podczas reakcji orto - dwuchloroaniliny z cyjan¬ kiem miedziawym mozna do mieszaniny reakcyjnej dodawac nieco orto - dwubro- moaniliiny oraz odpowiadajaca jej dodat¬ kowa ilosc cyjanku miedziawego otrzymu¬ jac w ten .sposób bromek miedziawy.W wiekszosci przypadków mozna do¬ bierac materialy wyjsciowe zaleznie od ro¬ dzaju i ilosci tak, ze przeprowadzanie wspomnianej reakcji pod cisnieniem sta¬ je sie zbedne. Reakcje opisana mozna rów¬ niez przeprowadzac w naczyniu zamknie¬ tym. Niekiedy korzystne jest równiez wkra- planie powoli orto - dwuchlorozwiazku ja¬ ko takiego lub w postaci jego roztworu do stopu, skladajacego sie z cyjanku mie¬ dziawego i produktu umozliwiajacego roz¬ puszczanie, dopiero w temperaturze reak¬ cji. Temperatura reakcji zalezy od mate¬ rialów wyjsciowych i znajduje sie na ogól powyzej 120°C; w wiekszosci przypadków znajduje sie ona w granicach 150—250°C.Wytwarzane barwniki otrzymuje sie przewaznie z bardzo dobrymi wydajnos* ciami, przy czym wytwarzane barwniki o- trzymuje sie na ogól w bardzo czystym stanie. Mozna je w zwykly sposób przepro¬ wadzic w postac najkorzystniejsza do ich stosowania. W razie potrzeby mozna je równiez w ogólnie stosowany sposób u- wolnic od zanieczyszczen albo oddzielic od izomerów. Sole miedzi, pozostajace po skonczonej reakcji, mozna na ogól w po¬ laczeniu z procesem wydzielania barwnika ponownie przeprowadzic bezposrednio w cyjanek, sluzacy za material wyjsciowy.Barwniki wytwarzane sposobem ni¬ niejszym mozna stosowac jako barwniki pigmentowe do najrozmaitszych celów, jak równiez do barwienia rozmaitych ma¬ terialów wlóknistych.Przyklad I. Mieszanine, skladajaca sie z 50 czesci wagowych 1,2 - dwuchloroan- trachinonu, 33 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 29 czesci wagowych pirydy¬ ny i 250 czesci wagowych nitrobenzenu, o- grzewa sie do wrzenia mieszajac w ciagu okolo 6 godzin. Po ochlodzeniu odsysa sie powstaly barwnik i przemywa go alkoho¬ lem, nastepnie stezonym kwasem solnym i wreszcie woda. Powstaly barwnik stano¬ wi cenny proszek, dajacy ciemna zielono- — 2 —niebieska krese. Jest on rozpuszczalny w stezonym kwjasie siarkowym z zielonym zabarwieniem i tworzy oliwkowobrazowa kadz.Przyklad II. Mieszanine, skladajaca sie z 700 czesci wagowych amidu kwasu 3,4 - dwuchloro - 1 - benzoesowego, 300 czesci wagowych amidu kwasu 3,U - dwu- bromo - 1 - benzoesowego, 860 czesci wa¬ gowych cyjanku miedziawego i 700 czesci wagowych pirydyny, ogrzewa sie miesza¬ jac w ciagu paru godzin do temperatury 160 — 170°C. Nastepnie oddziela sie bar¬ wnik przez wygotowanie stopu w stezo¬ nym kwasie solnym i wymycie woda. Wy¬ tworzony barwnik stanowi ciemny nie¬ bieskawozielony proszek, rozpuszczalny w mocnym kwasie siarkowym z zielonym zabarwieniem. Otrzymuje sie go z wydaj¬ noscia wynoszaca 94% wydajnosci obli¬ czonej.Stosujac jako produkt wyjsciowy me- tyloamid kwasu 3,k - dwuchlorobenzoeso- wego otrzymuje sie niebieskawozielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zielonym zabarwie¬ niem o zóltym odcieniu.Przyklad III. Mieszanine, skladajaca sie z 500 czesci wagowych technicznego trójchlorobenzenu, 493 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 390 czesci wago¬ wych bromku miedziawego i 1200 czesci wagowych chinoliny, ogrzewa sie miesza¬ jac w ciagu paru godzin do temperatury 230 — 240°C. Nastepnie mieszanine reak¬ cyjna przerabia sie w sposób, opisany w przykladzie I, otrzymujac przy tym 37 czesci wagowych ciemnego barwnika nie- bieskawozielonego, rozpuszczajacego sie w mocnym kwasie siarkowym z zóltawozie- lonym zabarwieniem. Ta wydajnosc odpo¬ wiada ilosci orto - zwiazków, zawartych w materiale wyjsciowym.Opisana reakcje mozna przeprowadzic równiez stosujac mniejsze ilosci chinoliny i bromku miedziawego. Stosujac jako pro¬ dukt wyjsciowy 2,4,5 - trójchlorotoluen o- trzymuje sie w taki sam sposób niebies¬ kawozielony barwnik.Przyklad IV. Mieszanine, skladajaca sie z 20 czesci wagowych 3,U - dwuchloro- acetoanilidu, 18 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 14 czesci wagowych brom¬ ku miedziawego i 15 czesci wagowych pi¬ rydyny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu pa¬ ru godzin do temperatury 215 — 220°C.Do goracej mieszaniny dodaje sie .miesza¬ jac 45 czesci wagowych dwuchlorobenze- nu, a utworzony barwnik odsysa sie. Po przemyciu metanolem, nastepnie mocnym kwasem solnym i wreszcie woda otrzymu¬ je sie go w zupelnie czystym stanie. Wy¬ tworzony barwnik stanowi ciemnozielony proszek, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zóltawozielonym za¬ barwieniem.W taki sam sposób z 3,U - dwuchloro- benzanilidu i z 5,^dwuchloro-#-acetoto- luidydu otrzymuje sie zielone barwniki.Stosujac jako produkt wyjsciowy 1,2 - dwubenzoylodwuamino - 3,U - dwuchloro- benzen otrzymuje sie równiez zielony bar¬ wnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwa¬ sie siarkowym z brazowym zabarwieniem.Przyklad V. Mieszanine, skladajaca sie z 20 czesci wagowych S,k - dwuchloro- - i* - metylobenzofenoaiu, 14 czesci wago¬ wych cyjanku miedziawego, 11 czesci wa¬ gowych bromku miedziawego i 20 czesci wagowych chinoliny, ogrzewa sie miesza¬ jac w ciagu paru godzin do temperatury 220 — 230°C. Wytworzony stop miesza sie nastepnie z mocnym kwasem solnym, a utworzony barwnik odsysa sie. Po prze¬ myciu kwasem solnym, nastepnie woda i wreszcie metanolem, otrzymuje sie go w stanie zupelnie czystym. Stanowi on nie¬ bieskawozielony proszek, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zólta¬ wozielonym zabarwieniem, a w pirydynie — z jaskrawym niebieskawozielonym za¬ barwieniem. — 3 —Podobne barwniki otrzymuje sie sto¬ sujac jako produkt wyjsciowy 3,U - dwu- chlorobenzofenon lub 3,k - dwuchloro- - 2',5' - dwumetylobenzofenon albo mety- lodwuchlorobenzofenon, otrzymywany z 3,k - dwuchlorotoluenu, chlorku benzoylu i chlorku glinu.Przyklad VI. Mieszanine, skladajaca sie z 25 czesci wagowych 3,U - dwuchloro- anizolu, 26 czesci wagowych cyjanku mie¬ dziawego, 20 czesci wagowych bromku miedziawego i 38 czesci wagowych chino¬ liny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu paru godzin do temperatury 225 — 235°C. Po przerobieniu w sposób podany w przykla¬ dzie I otrzymuje sie z dobra wydajnoscia ciemnozielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z czerwona- wobrazowym zabarwieniem, a w pirydy¬ nie — z zielonym zabarwieniem. W alko¬ holu etylowym barwnik ten rozpuszcza sie z mocna zóltawozielona fluorescencja.Barwnik o podobnych wlasciwosciach otrzymuje sie stosujac jako produkt wyj¬ sciowy 3,4 - dwuichlorofenetol.Przyklad VII. Mieszanine, skladajaca sie z 50 czesci wagowych 3,k - dwuchloro¬ toluenu, 56 czesci wagowych cyjanku mie¬ dziawego, 45 czesci wagowych bromku miedziawego i 121 czesci wagowych chino¬ liny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu paru godzin do temperatury 235 — 240°C. Po przerobieniu w sposób podany w przykla¬ dzie V otrzymuje sie z bardzo dobra wy¬ dajnoscia niebieski barwnik, rozpuszcza¬ jacy sie w mocnym kwasie siarkowym z brazowozóltym zabarwieniem.Przyklad VIII. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 250 czesci wagowych 2, U, 5, 2(, h\ 5' - szesciochlorodwufenylometanu, 130 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 104 czesci wagowych bromku miedziawe¬ go i 280 czesci wagowych chinoliny, ogrze¬ wa sie mieszajac w ciagu paru godzin do temperatury 230 — 240°C. Po przerobie¬ niu w sposób opisany w przykladzie V otrzymuje sie ciemnozielony barwnik, roz¬ puszczajacy sie w mocnym kwasie siarko¬ wym z brazowozóltym zabarwieniem, a w pirydynie — z zielonym zabarwieniem.Przyklad IX. Mieszanine, skladajaca sie z 100 czesci wagowych 3,U - dwuchlo- robenzeno-para-anizydydu, 63 czesci wa¬ gowych cyjanku miedziawego, 50 czesci wagowych bromku miedziawego i 135 cze¬ sci wagowych chinoliny, ogrzewa sie w ciagu paru godzin do temperatury 220 — 225°C. Wytworzony produkt reakcji prze¬ rabia sie nastepnie w sposób opisany w przykladzie V otrzymujac z dobra wydaj¬ noscia barwnik zielony, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zielonym zabarwieniem, a w pirydynie — z niebies- kawiozielonym.Przyklad X. Mieszanine, skladajaca sie z 50 czesci wagowych 6,7 - dwuchloro- chinoliny, 46 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 37 czesci wagowych bromku miedziawego i 66 czesci wagowych chino¬ liny, ogrzewa sie w ciagu paru godzin do temperatury 225 — 230°C. Po przerobie¬ niu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie z dobra wydajnoscia ciemno¬ niebieski barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zielonym za¬ barwieniem. Po wylaniu roztworu w kwa¬ sie siarkowym na lód otrzymuje sie po¬ lyskujacy niebieski barwnik. Stosujac ja¬ ko produkt wyjsciowy 1,U - dwuazo - 2,3 - dwuchloronaftalen otrzymuje sie ciemno¬ zielony barwnik. Z 5,6,7,8 - dwubenzeno - 2,3 - dwuchlorofenazyny, otrzymanej z fe- nantrenochinonu i 1,2 - dwuamino - 3,U - dwuchlorobenzenu, powstaje równiez cie¬ mnozielony barwnik; jest on rozpuszczal¬ ny w mocnym kwasie siarkowym z czer¬ wonym zabarwieniem.Przyklad XI. Mieszanine, skladajaca sie z 300 czesci wagowych 3,l,3t,lt.< - czte- rochlorobenzofenonu, 180 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 145 czesci wago¬ wych bromku miedziawego i 340 czesci — 4 —Wagowych chinoliny, ogrzewa sie miesza¬ jac w ciagu paru godzin do temperatury 230 — 235°C. Po przerobieniu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie nie¬ bieskawozielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zielo¬ nym zabarwieniem, a w pirydynie z nie- bieskawozielonym zabarwieniem.Przyklad XII. Mieszanine, skladajaca sie z 50 czesci wagowych 3,4 - dwuchloro- benzeno - 1 - sulfonoamidu, 40 czesci wa¬ gowych cyjanku miedziawego, 32 czesci wagowych bromku miedziawego i 86 cze¬ sci wagowych chinoliny ogrzewa sie mie¬ szajac w ciagu dluzszego czasu do tempe¬ ratury 230°C. Otrzymuje sie z bardzo do¬ bra wydajnoscia blyszczacy zielony barw¬ nik o odcieniu niebieskim.Podobne barwniki otrzymuje sie sto¬ sujac zamiast 3,4 - dwuchlorobenzenosul- fonoamidu 3,4 - dwuchlorobenzenosulfo- fenyloamid albo 3,4 - dwuchlorobenzeno- sulfometylofenyloamid.Przyklad XIII. Mieszanine, skladajaca sie z 100 czesci wagowych estru izobuty- lowego kwasu 3,4 - dwuchlorobenzoesowe- go, 75 czesci wagowych cyjanku miedzia¬ wego, 60 czesci wagowych bromku mie¬ dziawego i 160 czesci wagowych chinoli¬ ny, ogrzewa sie w ciagu paru godzin do temperatury 225 — 230°C i przerabia w zwykly sposób wedlug przykladu V. Otrzy¬ muje sie niebieskawozielony barwnik, roz¬ puszczajacy sie z niebieskawozielonym za¬ barwieniem w wiekszosci rozpuszczalni¬ ków organicznych, takich jak np. metanol, etanol, aceton, chloroform, benzen lub to¬ luen.Zamiast estru izobutylowego kwasu 3,4 - dwuchlorobenzoesowego mozna jako produkt wyjsciowy stosowac równiez i in¬ ne estry kwasu 3,4 - dwuchlorobenzoeso¬ wego, np. estry amylowe, cykloheksylowe lub oktodecylowe. Barwniki otrzymywane w ten sposób rozpuszczaja sie dobrze w rozpuszczalnikach organicznych i nadaja sie do otrzymywania lakierów z estrów i eterów celulozy.Przyklad XIV. Stop, otrzymany z 500 czesci wagowych 3,4 - dwuchlorofenolanu benzoesowego, 336 czesci wagowych cyjan¬ ku miedziawego, 270 czesci wagowych bromku miedziawego i 728 czesci wago¬ wych chinoliny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 5 — 6 godzin do temperatury 230 — 240°C i przerabia w zwykly spo¬ sób wedlug przykladu V. Otrzymuje sie zielony barwnik.Niebieskawozielony barwnik otrzymu¬ je sie stosujac jako produkt wyjsciowy fe- nolan 3,4 - dwuchlorobenzoesowy.Przyklad XV. Mieszanine, skladajaca sie z 500 czesci wagowych benzenosulfo- nylo - 3,4 - dwuchloroaniliny, 327 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 262 cze¬ sci wagowych bromku miedziawego i 705 czesci wagowych chinoliny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu 5 — 6 godzin do tem¬ peratury 230 — 235°C Po zwyklym prze¬ robieniu otrzymuje sie barwnik rozpusz¬ czajacy sie w rozcienczonym lugu potasow- cowym z zielonym zabarwieniem i straca¬ jacy sie po zakwaszeniu tego roztworu w postaci blyszczacych zielonych klaczków.Przyklad XVI. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 300 czesci wagowych 3,4 - dwu- chlorodwufenylosulfonu, 300 czesci wago¬ wych chinoliny, 150 czesci wagowych bromku miedziawego i 206 czesci wago¬ wych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie w ciagu dluzszego czasu do temperatury 230 — 235°C. Po przerobieniu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie blyszczacy niebieski barwnik.Z 3,4,3',4* - czterochlorodwufenylosul- fotlenku otrzymuje sie ciemnozielony bar¬ wnik. Zielony barwnik otrzymuje sie rów¬ niez z metylodwuchlorodwufenylosulfonu, wytwarzanego z 3,4 - dwuchlorotoluenu, benzenosulfochlorku i chlorku glinu.Przyklad XVII. Stop, otrzymany z 500 czesci dwufenyloamidu kwasu 3,4 - dwu-chlorobenzoesowego, 620 czesci wagowych chinoliny, 230 czesci wagowych bromku miedziawego i 288 czesci wagowych cy¬ janku miedziawego, ogrzewa sie w ciagu okolo 5 godzin do temperatury 230 — 235°C i przerabia w sposób podany w przykladzie V. Otrzymuje sie przy tym z dobra wydajnoscia niebieskawozielony bar¬ wnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwa¬ sie siarkowym z zielonym zabarwieniem.Podobne barwniki otrzymuje sie stosu¬ jac jako produkt wyjsciowy fenyloamid kwasu 3,4 - dwuchlorobenzoesowego, cy- kloheksyloamid kwasu 3,4 - dwuchloroben¬ zoesowego albo tez dwucykloheksyloamid te¬ goz kwasu. W tym ostatnio podanym przy¬ padku otrzymuje sie barwnik rozpuszczal¬ ny w benzenie i innych rozpuszczalnikach organicznych. Z 3,4 - dwuchlorobenzeno- dehydrotiotoluidyny otrzymuje sie zielony barwnik, rozpuszczajacy sie w pirydynie z jaskrawym izielonym zabarwieniem.Przyklad XVIII. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 400 czesci wagowych estru etylo¬ wego kwasu 3,4 - dwuchlorobenzenosul¬ fonowego, 663 czesci wagowych chinoliny, 247 czesci wagowych bromku miedziawe¬ go i 308 czesci wagowych cyjanku mie¬ dziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 — 7 godzin do temperatury 230 — 235°C. Po ochlodzeniu wytworzony stop rozdrabnia sie, wygotowuje w wodzie i od¬ sacza od czesci nierozpuszczonej. Po od¬ parowaniu wodnego roztworu do sucha otrzymuje sie niebieski barwnik rozpusz¬ czajacy sie w wodzie z niebieskim zabar¬ wieniem. Wodny roztwór tego barwnika zadany zasadami potasowoowymi zmienia nieznacznie odcien barwy w kierunku ba¬ rwy niebieskiej o czerwonym odcieniu.Przyklad XIX. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 600 czesci metyloamidu kwasu 3,4 - dwuchlorobenzenosulfonowego, 1100 cze¬ sci wagowych chinoliny, 460 czesci wago¬ wych bromku miedziawego i 480 czesci wagowych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 8 godzin do temperatury 220 — 230°C. Po przerobie¬ niu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie ciemnozielony barwnik, roz¬ puszczajacy sie w mocnym kwasie siar¬ kowym z zóltawozielonym zabarwieniem; w rozcienczonym lugu potasowcowym bar¬ wnik ten rozpuszcza sie z zabarwieniem niebieskim o zielonym odcieniu, a po za¬ kwaszeniu roztworu straca sie on ponow¬ nie bez zmiany. Z solami baru lub glinu barwnik ten daje barwne laki.Niebieski barwnik dajacy niebieskawo- zielona krese otrzymuje sie stosujac jako produkt wyjsciowy dwumetyloamid kwa¬ su 3,4 - dwuchlorobenzenosulfonowego.Barwnik ten w przeciwienstwie do powy¬ zej opisanego nie rozpuszcza sie w lugu potasowcowym, a jego roztwór w moc¬ nym kwasie siarkowym posiada zóltawo- zielona barwe.Przyklad XX. Mieszanine, skladajaca sie z 150 czesci wagowych 4' - oksy - 3,4 - dwuchlorobenzofenonu (otrzymanego z chlorku 3,4 - dwuchlorobenzoylu, fenolu i chlorku glinu), 240 czesci wagowych chi¬ noliny, 89 czesci wagowych bromku mie¬ dziawego i 111 czesci wagowych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 — 8 godzin do temperatu¬ ry 230°C. Po przerobieniu w sposób po¬ dany w przykladzie V otrzymuje sie z bar¬ dzo dobra wydajnoscia zielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siar¬ kowym z zóltawobrazowym zabarwieniem; po wylaniu roztworu w kwasie siarkowym na lód otrzymuje sie z powrotem barwnik nie zmieniony pod wzgledem chemicznym, lecz w stanie rozdrobnienia, pozadanym ze wzgledów kolorystycznych; w bardzo rozcienczonym lugu potasowcowym rozpu¬ szcza sie on z zabarwieniem zielonym o zóltym odcieniu. Z solami wapniowców otrzymany barwnik tworzy zielone laki o zóltym odcieniu.Przyklad XXI. Mieszanine, skladaja- — 6 —ca sie z 200 czesci 3,4 - dwuchlorobenze- nosulfometyloamidu, 222 czesci wago¬ wych benzoylo - 3,4 - dwuchloroaniliny, 704 czesci wagowych chinoliny, 260 cze¬ sci wagowych bromku miedziawego i 326 czesci wagowych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 — 8 godzin do temperatury 225 — 230°C.Po przerobieniu w sposób podany w przy¬ kladzie V otrzymuje sie zielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siar¬ kowym z zóltawozielonym zabarwieniem.Przyklad XXII. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 300 czesci wagowych 3',!* - dwu- chlorofenylobenzoimidoazolu, 487 czesci wagowych chinoliny, 180 czesci wagowych bromku miedziawego i 225 czesci wago¬ wych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu dluzszego czasu do temperatury 225 — 230°C. Otrzymuje sie z dobra wydajnoscia zielony barwnik, roz¬ puszczajacy sie w mocnym kwasie siarko¬ wym z czerwonawobrazowym zabarwie¬ niem, w wrzacej chinolinie zas — z zabar¬ wieniem zielonym o zóltym odcieniu.Przyklad XXIII. Mieszanine, sklada¬ jaca sie z 223 czesci wagowych 3,U - dwu- chlorobenzofenonosulfonianu sodowego, o- trzymanego z 3,4 - dwuchlorobenzofenonu i 23%-owego oleum w temperaturze 90°C, 530 czesci wagowych chinoliny, 98 czesci wagowych bromku miedziawego i 123 cze¬ sci wagowych cyjanku miedziawego, o- grzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 go¬ dzin do temperatury 230 — 235°C Otrzy¬ many stop po ochlodzeniu miele sie i wy¬ ciaga ciepla woda dotad, az zacznie sply¬ wac bezbarwna woda. Po odparowaniu wodnego roztworu otrzymuje sie ciemno¬ zielony barwnik, rozpuszczajacy isie w wo¬ dzie z zielonym zabarwieniem o niebies¬ kim odcieniu; roztwór wodny otrzymane¬ go barwnika podczas czynienia go zasa¬ dowym zaledwie nieznacznie zmienia bar¬ we ku blekitowi.Przyklad XXIV. Mieszanine, sklada¬ jaca sie z 250 czesci wagowych benzoylo - 3,4 - dwuchloroaniliny, 250 czesci wago¬ wych 3,4 - dwuchlorobenzoyloaniliny, 870 czesci wagowych chinoliny, 272 czesci wa¬ gowych bromku miedziawego i 340 czesci wagowych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu dluzszego czasu do temperatury 230 — 235°C. Po przerobie¬ niu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie z dobra wydajnoscia zielo¬ ny barwnik rozpuszczajacy sie w chinoli¬ nie z jaskrawym niebieskawozielonym za¬ barwieniem.Przyklad XXV. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 204 czesci wagowych metyloami- du kwasu 3,4 - dwuchlorobenzoesowego, 191 czesci wagowych kwasu 3,4 - dwuchlo¬ robenzoesowego, 851 czesci wagowych chi¬ noliny, 314 czesci wagowych bromku mie¬ dziawego i 393 czesci wagowych cyjanku miedziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 godzin do temperatury 230°C i przerabia w zwykly sposób. Otrzy¬ muje sie ciemnoniebieskozielony barwnik, rozpuszczajacy sie w rozcienczonym lugu potasowcowym z niebieskawozielonym za¬ barwieniem i dajacy niebieska kadz.Jezeli zamiast metyloamidu kwasu 3,4- dwuchlorobenzoesowego uzyje isie 240 cze¬ sci wagowych metyloamidu kwasu 3,4- dwuchlorobenzenosulfonowego, wówczas o- trzymuje sie niebieski barwnik o zielo¬ nym odcieniu, którego roztwór w lugu po¬ tasowcowym jest zabarwiony niebiesko; jezeli zas w powyzszej mieszaninie zasta¬ pi sie metyloamid kwasu 3,4 - dwuchloro¬ benzoesowego równoczasteczkowa iloscia 3,4 - dwuchlorobenzoyloaniliny, to otrzy¬ muje sie równiez blyszczacy niebieskawo- zielony barwnik.Przyklad XXVI. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 50 czesci wagowych 2,3 - dwuchlo- rotoluenu, 131 czesci wagowych chinoli¬ ny, 61 czesci wagowych cyjanku miedzia¬ wego i 49 czesci wagowych bromku mie¬ dziawego, ogrzewa sie mieszajac w ciagu — 7 —okolo 6 — 8 godzin do temperatury 225 — 230°C, po czym przerabia w sposób poda¬ ny w przykladzie V. Otrzymuje sie zielo- noniebieski barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zóltobrazo- wym zabarwieniem, który po rozciencze¬ niu roztworu w kwasie siarkowym woda ponownie sie straca w stanie niezmienioT nym.Przyklad XXVII. Mieszanine, sklada¬ jaca sie z 70 czesci wagowych 3,U - dwu- chlorodwufenyloeteru (otrzymanego z 3yh- dwuchlorofenolu, bromobenzenu i stalego wodorotlenku potasowego), 60 czesci wa¬ gowych cyjanku miedziawego, 45 czesci wagowych bromku miedziawego i 260 cze¬ sci wagowych chinoliny ogrzewa sie mie¬ szajac w ciagu dluzszego czasu do tempe¬ ratury 230°C. Po przerobieniu w sposób podany w przykladzie V otrzymuje sie zie¬ lony barwnik, rozpuszczajacy sie w moc¬ nym kwasie siarkowym z fiolkowym za¬ barwieniem, a w wrzacej chinolinie — z jaskrawym zielonym zabarwieniem.Przyklad XXVIII. Mieszanine, sklada¬ jaca sie z 250 czesci wagowych 2,3 - dwu- chlorobenzamidu, 280 czesci wagowych cy¬ janku miedziawego, 224 czesci wagowych bromku miedziawego i 600 czesci wago¬ wych chinoliny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu okolo 6 godzin do temperatury 225 — 230°C, po czym mase reakcyjna przerabia sie w sposób podany w przykla¬ dzie V. Otrzymany barwnik stanowi nie- bieskawozielony proszek, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zabar¬ wieniem zielonym o zóltym odcieniu.Przyklad XXIX. Mieszanine, sklada¬ jaca sie z 1000 czesci wagowych kwasu 3,U - dwuchlorobenzoesowego, 1034 czesci wagowych cyjanku miedziawego, 414 cze¬ sci wagowych bromku miedziawego i 1862 czesci wagowych chinoliny, ogrzewa sie mieszajac w ciagu dluzszego czasu do tem¬ peratury 220 — 226°C. Po przerobieniu W sposób podamy w przykladzie Y otrzy¬ muje sie niebieski barwnik, rozpuszczaja¬ cy sie w rozcienczonym lugu potasowco- wym z niebieskawozielonym zabarwieniem.Stosujac jako produkt wyjsciowy kwas 2,U,5 - trójchlorobenzoesowy otrzymuje sie zielony barwnik, rozpuszczajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zóltawozie- lonym zabarwieniem, a w lugu potasowco- wym z niebieskawozielonym zabarwieniem.Przyklad XXX. Mieszanine, skladaja¬ ca sie z 800 czesci wagowych 3,U - dwu- chlorobenzotrójfluorku, 737 czesei wago¬ wych cyjanku miedziawego, 500 czesci wagowych bromku miedziawego i 110 cze¬ sci wagowych chinoliny, ogrzewa sie mie¬ szajac w ciagu okolo 6 — 8 godzin do temperatury 225°C, po czym przerabia w zwykly sposób. Otrzymuje sie niebieski barwnik o czerwonym odcieniu, rozpusz¬ czajacy sie w mocnym kwasie siarkowym z zielonym zabarwieniem.Jezeli jako produkt wyjsciowy uzyje sie 3,k - dwuchloronitrobenzen, to w podo¬ bny sposób otrzymuje sie zielony barw¬ nik. PL