PL28924B1 - - Google Patents

Description

Wiadomo, ze estry leukozwiazków barwników kadziowych zachowuja sie nie¬ jednakowo wobec kwasnych srodków utle¬ niajacych. Podczas gdy niektóre z estrów tych leukozwiazków sa wywolywane lago¬ dnymi srodkami utleniajacymi w niskich temperaturach, inne wymagaja do wywo¬ lania silniejszych srodków utleniajacych i wyzszych temperatur.Z drugiej strony wiadomo, iz niektóre barwniki kadziowe, wytwarzane przez u- tlenianie estrów na wlóknie, latwo zosta¬ ja nadmiernie utlenione srodkiem utlenia¬ jacym, uzytym do wywolania. Wskutek tego nastepuja silne odchylenia od zada¬ nego odcienia barwy.Jak z powyzszego wynika, powstaja trudnosci przy wywolywaniu na tym sa¬ mym materiale dwóch estrów równocze¬ snie, z których jeden latwo sie wywoluje i latwo ulega nadmiernemu utlenieniu, a drugi wywoluje sie trudniej. Wtedy albo dostosowuje sie warunki utleniania do pierwszego estru, przez co drugi ester wy¬ wolany zostaje niedostatecznie, albo do¬ stosowuje sie warunki do drugiego estru i wtedy pierwszy ester zostaje utleniony nadmiernie.Usilowano juz pokonac te trudnosci (patrz niemieckie patenty nr nr 535 249, 540 470, 549 529, 596 887 i inne).Obecnie stwierdzono, iz przez dodaniedo kapieli wywolujacej latwo utleniaja¬ cych sie aromatycznych zwiazków wielo- wodorotlenowych albo aminooksyzwiaz- ków wzglednie kwasów sulfonowych albo karbonowych tychze zwiazków mozna za¬ pobiec uszkodzeniu wyfarbowan otrzyma¬ nych za pomoca estrów, które sa wrazliwe na zbyt silne utlenianie, a z drugiej stro¬ ny nie hamuje sie wywolania innych wy¬ farbowan za pomoca estrów, które wyma¬ gaja utleniania energiczniejszego. Takimi srodkami ochronnymi sa np.: hydrochi¬ non, para - aminofenol lub jego metylo- pochodna, pirokatechina, 1 ,^-naftohydro- chinon, kwas 1 -amino - #-naftolo - ^-sulfo¬ nowy, pirogalol, kwas galusowy, tanina.W sposobie wedlug wynalazku nie sto¬ suje sie zwiazków metadwuwodorotleno¬ wych, np. rezorcyny.Nalezy przy tym zaznaczyc, ze ilosc stosowanego srodka ochronnego nie stoi w zadnym stosunku równowaznikowym do ilosci srodka utleniajacego, znajdujacego sie po wywolaniu w kapieli. Aby osiagnac zadane dzialanie, to znaczy normalne wy¬ wolanie zabarwipnia, potrzeba z reguly tylko czesci tej ilosci srodka ochronnego, jaka nalezalo by stosowac z uwagi na u- zyta ilosc srodka utleniajacego.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie do farbowania oraz do drukowania wló¬ kien celulozy wzglednie wlókien celulozy regenerowanej.Przyklad I. 10 czesci matowanej tka¬ niny z jedwabiu sztucznego (wiskozy) barwi sie wstepnie w temperaturze 20°C w ciagu 3A godzin w kapieli o nastepuja¬ cym skladzie: 0,3 czesci soli sodowej kwasu i-propy- lonaftalenosulfonowego, 0,09 czesci estru leukozwiazku barwnika kadziowego wedlug przykladu I pa¬ tentu niemieckiego nr 212 471, 7,5 czesci odwodnionego siarczanu sodu, 300 czesci wody.Po wyzeciu wywoluje sie barwnik, bez uprzedniego suszenia tkaniny, w swiezej kapieli, zawierajacej w 1000 czesciach roztworu 36 czesci 96%-owego kwasu siar¬ kowego, 1 czesc azotynu sodu i 0,5 czesci hydrochinonu. Utlenienie nastepuje w cia¬ gu 74 godziny w temperaturze 20° wzgle¬ dnie 60°C.Nastepnie dziala sie letnim roztworem sody, dobrze wyplukuje i wreszcie mydli w kapieli, zawierajacej w litrze 5 g my¬ dla marsylskiego, w temperaturze 85 — 90°C w ciagu 15 minut.Miedzy obydwiema barwami oliwko- wozielonymi, to znaczy barwa, otrzymana przez wywolanie w temperaturze 20°C, i barwa, otrzymana przez wywolanie w tem¬ peraturze 60°C, nie ma prawie róznicy. O ile pracuje sie bez dodatku hydrochinonu, wtedy otrzymuje sie w pierwszym przy¬ padku nieco brudniej sza oliwkowa barwe, a w drugim przypadku barwe jeszcze bru¬ dniej sza wskutek nadmiernego utlenie¬ nia.Przyklad II. Przygotowuje sie kapiel do napawania o nastepujacym skladzie: 5 czesci soli sodowej czteroestru kwasu siarkowego tetrahydrodwuchloro 1, 2, 2', i'-dwuantrachinonazyny, 1 czesc i-propylonaftaleno - ^-sulfonia¬ nu sodu, 3 czesci hydrochinonu, 10 czesci azotynu sodu i dopelnia sie do 1000 cm3 woda.Kapiela ta napawa sie bielona bawelne na trójwalcowym fulardzie w temperatu¬ rze 50 — 60°C i nastepnie suszy w suszar¬ ni. Wywolanie barwy uskutecznia sie w kapieli, zawierajacej na 1 litr 36 g kwasu siarkowego (96%-owego), w dzygierze w ciagu 15 minut w temperaturze 20°C wzglednie 60°C.Nastepnie plucze sie i zobojetnia w le¬ tnim roztworze sody resztki kwasu i w koncu mydli gotujac w ciagu 15 minut w — 2 —kapieli, zawierajacej 5 g mydla marsyl- skiego w 1 litrze.Oba wyfarbowania, otrzymane w tem¬ peraturze 20°C i 60°C, nie róznia sie bio¬ rac praktycznie. Bez dodatku hydrochino¬ nu otrzymuje sie w temperaturze 20°C odcien normalny, podczas gdy w tempera¬ turze 60°C otrzymuje sie zielonkawy bru¬ dny odcien wskutek nadmiernego utlenie¬ nia.Podobny wynik otrzymuje sie, jezeli doda sie hydrochinonu do roztworu mydla zamiast do roztworu napawajacego.Przyklad III. Przygotowuje sie roz¬ twór do napawania o nastepujacym skla¬ dzie: 5 czesci estru leukozwiazku barwnika ka¬ dziowego wedlug przykladu I patentu niemieckiego nr 212 471, 1 czesc i-propylonaftaleno - ^-sulfonia¬ nu sodu, 50 czesci obojetnego zagestnika traganto- wego 80/1000, 1 czesc sody odwodnionej i 10 czesci azotynu sodu, po czym dopelnia sie woda do 1000 czesci.Kapiela ta napawa sie bielona bawelne na trójwalcowym fulardzie w temperatu¬ rze 50°C i nastepnie wywoluje — bez wy¬ suszenia — w napawaczce.Kapiel wywolujaca posiada nastepuja¬ ce dodatki na 1 litr: 36 g kwasu siarko¬ wego (96%-owego) i 0,1 g hydrochinonu.Wywolywanie przeprowadza sie w tempe¬ raturze 20°C w ciagu 15 minut. Nastepnie plucze sie, zobojetnia w letniej kapieli so¬ dy i ponownie plucze, wreszcie mydli go¬ tujac przez 15 minut w roztworze mydla zawierajacym 5 g mydla marsylskiego w 1 litrze. Otrzymuje sie czysto oliwkowe wyfarbowanie. Bez dodatku hydrochino¬ nu otrzymuje sie w lagodnych warunkach utleniajacych w temperaturze 20°C bar¬ we brudna wskutek nadmiernego utlenie¬ nia.Przyklad IV. 20 czesci bielonego pló¬ tna bawelnianego barwi sie wstepnie w 100 czesciach kapieli farbiarskiej w cia¬ gu 3/4 godziny w napawaczce w tempera¬ turze 20°C. Kapiel ta zawiera nastepujace dodatki: 0,2 czesci soli sodowej czteroestru kwasu siarkowego tetrahydrodwuchloro-i, 2, 2', i'-dwuantrachinonazyny, 0,1 czesci 1-propylonaftaleno - ^-sulfonia¬ nu sodu, 2,5 czesci odwodnionego siarczanu sodu.Po tym wstepnym farbowaniu wyzyma sie. Suszenie nie jest potrzebne. Wywoly¬ wanie przeprowadza sie w swiezej kapieli, zawierajacej w 100 czesciach 3,6 czesci kwasu siarkowego (96%-owego), 0,1 cze¬ sci azotynu sodowego i 0,05 czesci taniny, w ciagu 15 minut w temperaturze 60°C.Nastepnie silnie sie plucze, zobojetnia w letnim roztworze sody i wreszcie w ciagu 30 minut mydli gotujac w roztworze my¬ dla zawierajacym w 100 czesciach 0,5 cze¬ sci mydla marsylskiego. Tak otrzymane wyfarbowanie posiada czysto niebieski odcien. Bez dodatku taniny do kapieli u- tleniajacej otrzymuje sie w tych samych warunkach wskutek nadmiernego utlenie¬ nia zielonkawy, brudny odcien.Przyklad V. Tkanine bawelniana dru¬ kuje sie. pasta drukarska, zawierajaca: 3 czesci soli sodowej czteroestru kwasu siarkowego tetrahydrodwuchloro-i, 2, 2', i'-dwuantrachinonu, 35 czesci wody, 60 czesci obojetnego zagestnika skrobio- wo-tragantowego, 2 czesci roztworu sody (10%-owego).Nastepnie suszy sie w temperaturze 70°C i wywoluje w ciagu 8 godzin w ka¬ pieli utleniajacej o nastepujacym skla¬ dzie: — 3 —p-aminonfenoi), 2V-metylo - p-aminofenol, 1 ,.4-naftohydrochinon, pirokatechine.Wodne roztwory estrów leukozwiaz- ków barwników kadziowych wykazuja te wade, ze pod dzialaniem swiatla dzienne¬ go, zwlaszcza bezposrednich promieni slo¬ necznych, zostaja utlenione dzialaniem tlenu obecnego w powietrzu, przy czym wydziela sie nierozpuszczalny barwnik ka¬ dziowy. Barwnik osiada równiez na na¬ czyniach i czesciach drewnianych urza¬ dzen farbiarskich i drukarskich. Mozna tego uniknac dodajac do tych roztworów male ilosci wymienionych srodków o- chronnych, które nadaja sie równiez do zapobiegania utlenianiu tlenem powietrza na swietle dziennym. czesci kapieli zawieraja 36 czesci kwasu siarkowego (96%-owego), 20 czesci roztworu azotynu sodu (20°/or owego); 0,1 czesci hydrochinonu.Nastepnie plucze sie i mydli go¬ tujac. ten sposób osiaga sie normalne, pel- wolanie barwy, podczas gdy bez do- u hydrochinonu otrzymuje sie w tych eh warunkach wskutek nadmiernego ienia zielonkawy, brudny kolor nie- i. rzyklad VI. 1 czesc kwasu i-amino- tolo-^-sulfonowego i 0,2 czesci sody szcza sie w wodzie i dopelnia do zesci. adruk, otrzymany jak w przykladzie woluje sie w ciagu 15 sekund w tem- urze 70°C w kapieli zawierajacej w 36 g kwasu siarkowego (96%-owe- 20 g azotynu i 20 g wyzej wymienio- roztworu (0,2 g kwasu i-amino- ftolo - U - sulfonowego). Otrzymuje aki sam wynik, jak w przykla- V. rzy uzyciu 0,2 czesci kwasu i-amino- tolo - ^-sulfonowego otrzymuje sie samo dzialanie, jak przy uzyciu 0,1 i hydrochinonu. amiast srodków ochronnych, przyto- ch powyzej w przykladach, mozna wac z równym powodzeniem naste- srodki: pirogalol, kwas galusowy, PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Durand & Huguenin A. - G. Zastepca: inz. St. Glowacki, rzecznik patentowy. Sposób wytwarzania trwalych wyfar- bowan i druków za pomoca estrów leuko- zwiazków barwników kadziowych przez u- tlenianie w kwasnym roztworze w obec¬ nosci srodków ochronnych, znamienny tym, ze jako srodek ochronny stosuje sie latwo utleniajacy sie aromatyczny zwia¬ zek wielowodorotlenowy albo aminooksy- zwiazek wzglednie pochodne sulfonowe lub karboksylowe tych zwiazków. DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL