PL2399B1 - Sposób wyrobu lakierów i pokostów. - Google Patents

Description

3 - *M Do wyrobu lakierów i pokostów stoso¬ wano juz zywicowe produkty kondensa¬ cyjne z fenolu i aldehydu mrówkowego.Najlepiej nadaja sie do tego produkty kon¬ densacyjne, otrzymywane przy zastosowa¬ niu zasad lub zasadowo dzialajacych zwiaz¬ ków, jak sole, rozszczepiajace sie hydroli- tycznie. Istnieja dwa rodzaje takich zy¬ wic: jedne przez ogrzewanie mierne przy dluzszem ogrzewaniu moga byc przepro¬ wadzone w nierozpuszczalne produkty koncowe, do drugiej klasy naleza zywice, które przez ogrzanie moga byc szybko przeprowadzone w produkty koncowe.Sposób niniejszy polega na tern, ze zy¬ wice, powstajace w obecnosci zasadowo dzialajacych srodków kondensacyjnych przerabia sie kwasami lub zwiazkami, od¬ dzielajacemi kwas lub kwasno reagujace- mi w takich warunkach, ze zasadowe sklad¬ niki zostaja calkowicie lub czesciowa zwia¬ zane, nie wywolujac jednak zwykle przy¬ spieszanego pod dzialaniem kwasu tworze¬ nia sie nierozpuszczalnego i nieroztapiaja- cego sie prodkiktu koncowego.Otrzymane zywice zostaja nastepnie rozpuszczone w srodkach rozpuszczaja¬ cych i moga byc stosowane jako lakiery lub pokosty.Ilosc kwasu moze zmieniac sie w gra¬ nicach warunków, istniejacych dla uniknie¬ cia tworzenia sie nierozpuszczalnych pro¬ duktów koncowych, przy dalszem pod¬ grzewaniu, w zaleznosci czy zamierza sie wytwarzac lakiery i pokosty, które takze przy dalszem rozgrzaniu nie przechodzanatychmiast w nierozpuszczalny produkt koncowy, lab czy zamierza sie wyrabiac lakiery i pokosty, które przez dalsze pod¬ grzanie nalezy przerobic na produkt kon¬ cowy.Kwasy lub kwasno dzialajace ciala mo¬ ga byc czynne dopiero, gdy tworzenie sie zywicy z fenolu i aldehydu mrówkowego pod wplywem srodków kondensacyjnych, o dzialaniu zasadowem juz uskutecznione.Mozna takze dodawac kwasno dzialajace ciala, gdy zywice oddzielone sa od wodni¬ stego plynu w postaci olejów lub gdy przez zgotowanie masy reakcyjnej otrzymano zy¬ wice w stanie gotowym. Mozna zastosowac plókanie zywic.Jak zaznaczono, ilosc dodawanego kwa¬ su lub ciala q kwasowem dzialaniu zalezna jest od tego, czy zamierza sie otrzymac zy¬ wice zdatne lub nie zdatne do twardnienia.Po za tern ilosc kwasu zalezna jest od cha¬ rakteru jego lub ciala o dzialaniu kwaso¬ wem; kwas borowy, fosforowy, szczawio¬ wy, cytrynowy, ogólem mówiac, kwasy z niskim wspólczynnikiem dysocjacyjnym elektrolitycznym mozna stosowac w sto¬ sunkowo duzym nadmiarze, bez obawy wy¬ twarzania nierozpuszczalnego produktu koncowego. Stosujac natomiast kwasy o wysokim elektrolitycznym wspólczynniku dysocjacyjnym, jak kwas solny lub siar¬ kowy, mozna dodawac je tylko najwyzej do momentu rozpoczecia zobojetniania, Stosowac mozna kwasy stale plynne lub gazowe, jak kwasy organiczne lub mine¬ ralne, np. kwas szczawiowy, cytrynowy, siarkowy, solny, siarkawy. Mozna takze stosowac ciala, oddzielajace kwasy, lub tez wykazujace kwasna reakcje, np. dwusiar- czari alkaliczny, kwasny sód lub potas fluorowodorowy, wodorotlenek chloro-be- tainowy, chlorki kwasne i t. p. polaczenia.Kondensacje przeprowadza sie sposo¬ bem zwyklym.? Wobec tego mozna do wyrobu zywic stosowac fenol lub jego homologi, jak kre¬ zol. Jako aldehyd mozna stosowac alde¬ hyd mrówkowy oraz jego polimery, jak paraldehyd mrówkowy, trioksymetylen (w jego róznych odmianach), Heksametyleno- tetramine i t. d.Zywice w mysl niniejszego sposobu wy¬ kazuja wyzszy punkt topliwosci, niz zywi¬ ce otrzymywane bezpoisrednio przez kon¬ densacje alkaliczna. Wobec tego lakiery i pokosty takze trudniej zmiekczyc. La¬ kiery i pokosty oraz ich suche warstwy sa prawie bezwonne. Mozna je stosowac z korzyscia jako lakiery, stosowane na zim¬ no, politury oraz namiastek szelaku. La¬ kiery sa odporne na swiatlo.Ilosc dodawanych kwasów lub kwa¬ snych cial zalezy od stopnia ich kwasowo¬ sci oraz od tego, czy zamierza sie wytwa¬ rzac zywice twardniejace czy nietwardnie- jace. Nalezy dodawac tylko tyle kwasu, ze¬ by nierozpuszczalne i niemozliwe do sto¬ pienia produkty koncowe nie tworzyly sie natychmiast. Silne kwasy mineralne, jak kwas solny lub siarkowy, mozna stosowac najwyzej w nadmiarze okolo 0,1 % wagi zy¬ wicy. Mniej silne kwasy mineralne i nie¬ które kwasy organiczne mozna stosowac w nadmiarze 1,2%. Slaby organiczny kwas, jak mleczny i jablkowy mozna dodawac w ilosci odpowiadajacej %, a nawet % ilo¬ sci zywicy. Oczywiscie nalezy dodawac tyle kwasu, zeby zywica i lakier wykazy¬ waly dostateczne podwyzszenie sie punktu stapiania oraz byly latwe do sproszkowa¬ nia i trwale na swiatlo.Przyklad I. 300 g fenolu skrystalizo¬ wanego rozgrzewa sie wraz z 240 g 40% wodnistego aldehydu mrówkowego oraz 6 ccm dwunormalnego rozczynu weglanu so¬ du w ciagu okolo godziny pod chlodnica zwrotna, az do wrzenia. Po uskutecznio¬ nej kondensacji, której zakonczenie poznac mozna po zawiesistosci i zmetnieniu plynu, dodaje sie. 6 ccm podwójnie normalnego kwasu solnego i podgrzewa dalej na chlod¬ nicy zwrotnej. Nastepuje ostudzenie, zla- - 2 —nie wody i wyplókanie zywicy. Celowem jest zgestnienie plynu w prózni. Otrzymu¬ je sie zywice zdatna do twardnienia, roz¬ puszczajaca sie latwo w alkoholu lub ace¬ tonie. Rozczyny te tworza lakiery i po¬ kosty.Przyklad II. Biorac te same skladniki poczatkowe, jak pod I) dodaje sie 9 ccm dwunormalnego kwasu solnego po usku¬ tecznionej kondensacji.Przyklad III. Miesza sie 300 g fenolu w krysztalach, 240 g wodnistego 40% al¬ dehydu mrówkowego i dodaje 6 g pirydy¬ ny. Gotuje sie mieszanine w ciagu godzi¬ ny na chlodnicy zwrotnej. Nastepnie do¬ daje sie 20,4 kwasu mrówczanego 25%, pracujac dalej wedlug przykladu I.Przyklad IV. Nalezy kondensowac jak w przykladzie III i zmieszac z 29,5 ccm 25% kwasu mrówczanego, a dalej poste¬ powac wedlug przykladu I.Organicznemi kwasami, które mozna stosowac w sposobie niniejszym, sa np- kwas salicylowy, stearynowy, palmityno¬ wy, olejowy wlacznie z lniano-olejowym, zywicowy, octowy (kwas octowy krysta¬ liczny). Brac mozna nietylko kwasy kar- bonowe, lecz ogólnie zwiazki o reakcji kwasnej (np. chlorki kwasowe).Przyklad V. 500 czesci krezolu na wa¬ ge i 350 czesci (na wage) 40% aldehydu mrówkowego rozgrzewa sie z 25 czesciami objetosciowemi 22% amonjaku pod chlod¬ nica zwrotna, az do .wrzenia i nastepnie dodaje 350 g sproszkowanego kwasu zywi¬ cowego (kalafonja). Potem gotuje sie ca¬ losc w ciagu 5 minut po calkowitem rozpu¬ szczeniu kwasu zywicowego pod chlodnica zwrotna, zlewa wode wydzielona i mase poddaje sparowaniu, dopóki nie stanie sie przezroczysta, a próba w zimnej wodzie la¬ mie sie dobrze.Pierwsze skondensowanie i przeróbka z kwasem moze byc przeprowadzona takze w zimnie.Przyklad VI. 100 czesci kwasu karbo¬ lowego i 72 czesci ,40% (na wage) alde¬ hydu mrówkowego podgrzewa sie z 1 cze¬ scia 331/3% wodnistego rozczynu dimety- laminowego, az do zmetnienia (mniej wie¬ cej w ciagu kwadransa) pod chlodnica zwrotna. Nastepnie dodaje sie 40 czesci kwas^ olejowego, a mieszanine raz jeszcze gotuje w ciagu mniej wiecej 5 minut pod chlodnica zwrotna. Cala mase zgeszcza sie potem np. w prózni odparowuje az do do¬ statecznej twardosci.Powyzszy sposób mozna takze tak prze¬ prowadzac, ze otrzymuje sie zywice, roz¬ puszczalne w benzolu, olejach tlustych, mi¬ neralnych, eterowych, ai tern samem i lakie¬ ry w tycli srodkach rozpuszczajacych. Wte¬ dy w przykla3ach 5 i 6 stosuje sie jako kwasy, kwas organiczny, rozpuszczalny w benzolu. Do pierwszej kondensacji uzywa sie z korzyscia lotnych zasadowych srod¬ ków kondensacyjnych, mimo ze sposób mozna przeprowadzac takze z pomoca nie¬ lotnych srodków zasadowych. Ilosc kwasu nalezy i .w tym wypadku tak dobrac, aby byla niedostateczna* dla przemienienia zy¬ wicy rozpuszczalnej na nierozpuszczalna, nie stapiajaca sie.Zywice mozna z latwoscia rozpuscic w benzolu, kerozynie, oleju terpentynowym lub mieszaninach tego rodzaju. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania lakierów i po¬ kostów z produktów kondensacyjnych fe¬ noli i aldehydów, znamienny tern, ze fenole i aldehydy kondensuje sie zapomoca zasa¬ dowo dzialajacych srodków kondensacyj¬ nych, a po oddzialaniu zasady dodaje, ce¬ lem uzyskania zywic twardniejacych, kwa¬ sy lub ciala dzialajace jak kwasy, w takiej ilosci, która przy zastosowaniu silnych kwa¬ sów mineralnych, jak H2S04, HCl, wystar¬ cza najwyzej do zobojetnienia zasady, uzy¬ tej jako srodek kondensacyjny, przy zasto- — 3 —sowaniu zas slabych kwasów mineralnych lub organicznych, kwasu bornego, fosforo¬ wego, szczawiowego i t. d., w.ilosci do 1,2%, a przy zastosowaniu bardzo slabych kwasów, kwasu mlecznego, jablkowego, az do 25% wagi produktu kondensacji, przy- czem wydzielona zywice rozpuszcza sie, dla wytworzenia lakierów i pokostów, w alkoholu, acetonie lub podobnych rozpu¬ szczalnikach; 2, Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze celem uzyskania nie twardnie¬ jacych zywic lub lakierów dodaje sie przy zastosowaniu kwasów mineralnych nadmiar ich w ilosci az do 0,1 %, przy zastosowaniu kwasów slabych i organicznych w ilosci do
2. 2. %, bardzo zas slabych w ilosci przewyz¬ szajacej 25% ilosci produktu kondensacyj¬ nego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze dla wyrobu produktów kon¬ densacyjnych, zdatnych do stopienia i roz¬ puszczalnych w benzolu, a takze w tlustych, mineralnych i eterowych olejach, uzyska¬ nych z fenolu i aldehydu mrówkowego, dziala sie na produkty kondensacyjne, u- tworzone z pomoca zasadowo dzialajacych, najlepiej lotnych, srodków kondensacyj¬ nych, kwasami organicznemi, rozpuszczal- nemi w benzolu. Bakelite Gesellschaft mit beschrankter Haftung. Zastepca: Cz. Raczynski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL