PL237982B1 - Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe - Google Patents

Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe Download PDF

Info

Publication number
PL237982B1
PL237982B1 PL424406A PL42440618A PL237982B1 PL 237982 B1 PL237982 B1 PL 237982B1 PL 424406 A PL424406 A PL 424406A PL 42440618 A PL42440618 A PL 42440618A PL 237982 B1 PL237982 B1 PL 237982B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
ethyl
hydroxyethoxy
dimethylammonium
alkyl
acesulfamates
Prior art date
Application number
PL424406A
Other languages
English (en)
Other versions
PL424406A1 (pl
Inventor
Tomasz Klejdysz
Tomasz Rzemieniecki
Witold Stachowiak
Juliusz Pernak
Original Assignee
Inst Ochrony Roslin Panstwowy Inst Badawczy W Poznaniu
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Ochrony Roslin Panstwowy Inst Badawczy W Poznaniu filed Critical Inst Ochrony Roslin Panstwowy Inst Badawczy W Poznaniu
Priority to PL424406A priority Critical patent/PL237982B1/pl
Publication of PL424406A1 publication Critical patent/PL424406A1/pl
Publication of PL237982B1 publication Critical patent/PL237982B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia są acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla. Zgłoszenie obejmuje też sposób ich otrzymywania, który polega na tym, że bromek alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy, o wzorze ogólnym 2, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla, poddaje się reakcji wymiany anionu z acesulfamianem potasu o wzorze 3, w stosunku molowym od 1:1 do 1:1,1 w temperaturze od 15 do 50°C, korzystnie w 20°C, w rozpuszczalniku z grupy: metanol, lub etanol lub izopropanol, w czasie od 40 minut do 4 godzin, korzystnie 1 godziny, następnie odsącza się produkt uboczny w postaci soli nieorganicznej i odparowuje rozpuszczalnik, a pozostałość suszy. Pod obniżonym ciśnieniem. Przedmiotem zgłoszenia jest też zastosowanie acesulfamianów alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe jako deterenty pokarmowe.

Description

Przedmiotem wynalazku są acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe.
Według definicji cieczami jonowymi określa się związki składające się wyłącznie z jonów i pozostające w stanie płynnym w temperaturze 100°C. Substancje te dobrze wpisują się w filozofię „zielonej chemii” i wykazują liczne korzystne właściwości, m.in. wysoką stabilność termiczną, niemierzalną prężność par oraz zdolność do rozpuszczania wielu substancji o zróżnicowanej naturze chemicznej, co umożliwia zastąpienie wielu toksycznych i trudno biodegradowalnych rozpuszczalników. Liczne ciecze jonowe można również stosować w roli katalizatorów przeniesienia międzyfazowego, ze względu na ich strukturę jonową oraz amfifilowość. Poprzez dobór odpowiednich jonów można uzyskać ciecze jonowe dobrze rozpuszczalne w wodzie, możliwe jest zatem stosowanie ich w postaci roztworów wodnych do oprysków we wszelkich stężeniach, a z powierzchni produktu spożywczego można je usunąć za pomocą wody.
Deterenty pokarmowe znane również pod nazwą antyfidantów to substancje działające na narządy smaku owadów. Informują one owady, że powierzchnia pokryta substancją deterentną nie jest pokarmem. W przeciwieństwie do pestycydów deterenty nie wykazują toksycznego działania na organizmy stałocieplne, a ponadto działają selektywnie, co pozwala dobrać takie antyfidanty, które będą skuteczne wobec szkodników i jednocześnie nieaktywne wobec owadów pożytecznych. Deterenty pokarmowe występujące naturalnie są trudne w syntezie, a pozyskiwane na drodze ekstrakcji drogie oraz trudne do wyizolowania w czystej formie, dlatego poszukuje się tańszych, syntetycznych zamienników.
Acesulfam potasu jest syntetycznym słodzikiem niegroźnym dla człowieka oraz ulegającym biodegradacji, szerzej znanym pod nazwą acesulfam K. Został dopuszczony do stosowania w przemyśle spożywczym w roku 1988, i do dzisiaj nie udowodniono, by w użytkowych dawkach powodował negatywne skutki dla zdrowia. Możliwość zastosowania cieczy jonowych z anionem acesulfamianowym jako deterentów pokarmowych została potwierdzona w literaturze naukowej, m.in. w pracy Czerniak K., Giszter R., Niemczak M., Walkiewicz F., Klejdysz T.: w: Przemysł Chemiczny, 2014, 93, 1632-1636.
Jako przykładowe ciecze jonowe z anionem acesulfamianowym i kationem alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowym można wymienić:
• acesulfamian etylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian butylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian heksylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian oktylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian decylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian dodecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian tetradecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy • acesulfamian heksadecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy.
Istotą wynalazku są acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla.
Sposób ich otrzymywania polega na tym, że bromek aIkiIo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy, o wzorze ogólnym 2, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla, poddaje się reakcji wymiany anionu z acesulfamianem potasu o wzorze 3, w stosunku molowym od 1:1 do 1:1,1 w temperaturze od 15 do 50°C, korzystnie w 20°C, w rozpuszczalniku z grupy: metanol, lub etanol lub izopropanol, w czasie od 40 minut do 4 godzin, korzystnie 1 godziny, następnie odsącza się produkt uboczny w postaci soli nieorganicznej i odparowuje rozpuszczalnik, a pozostałość suszy pod obniżonym ciśnieniem.
Zastosowanie acesulfamianów alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe jako deterenty pokarmowe.
Korzystnym jest, gdy acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe stosuje się w postaci czystej.
Korzystnym jest również, gdy acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe stosuje się w postaci roztworu wodnego, wodno-alkoholowego lub alkoholowego o stężeniu co najmniej 0,01%.
Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku uzyskano następujące efekty technicznoekonomiczne:
PL 237 982 B1 • opracowano metodę otrzymywania nowych cieczy jonowych z kationem alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowym i anionem acesulfamianowym, • wszystkie otrzymane związki są cieczami w temperaturze 100°C, dlatego można je zaliczyć do cieczy jonowych, • syntezowane substancje wykazują niemierzalne ciśnienie pary nasyconej, zatem stężenie ich oparów w powietrzu jest znikome i pomijalne, • otrzymane ciecze jonowe charakteryzują się wysoką czystością, • otrzymane sole wykazują aktywność deterentną, mogą zatem zostać użyte do ochrony magazynów oraz upraw polowych przed szkodnikami.
Sposób wytwarzania tytułowych cieczy jonowych ilustrują poniższe przykłady:
P r z y k ł a d I
Metoda syntezy acesulfamianu etylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
W kolbie wyposażonej w mieszadło magnetyczne umieszczono 0,011 mol (2,66 g) bromku etylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy, po czym rozpuszczono w 40 cm3 izopropanolu. Następnie dodano 0,011 mol (2,21 g) acesulfamianu potasu i uruchomiono mieszanie. Reakcję prowadzono w czasie 3 godzin, utrzymując stałą temperaturę układu równą 40°C. Wytrącony osad odsączono, a następnie odparowano rozpuszczalnik. Surowy produkt suszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Otrzymano acesulfamian etylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy z wydajnością 78%.
Struktura produktu została potwierdzono poprzez analizę widm protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 1,25 (m, 3H), 2,18 (s, 3H), 3,28 (m, 2H), 3,31 (s, 6H), 3,54 (m, 6H), 3,81 (m, 2H), 4,38 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 7,7; 19,7; 52,8; 60,3; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C12H24N2O6S (Mmol = 324,39 g/mol): wartości obliczone (%): C = 44,43; h = 7,46; n = 8,64; wartości zmierzone: C = 44,08; H = 7,89; N = 8,95.
P r z y k ł a d II
Metoda syntezy acesulfamianu butylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do wyposażonej w mieszadło magnetyczne kolby wprowadzono 30 cm3 metanolu, po czym dodano 0,01 mol (2,70 g) bromku butylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego i uruchomiono mieszanie. Do układu wprowadzono 0,01 mol (2,01 g) acesulfamianu potasu i prowadzono reakcję w czasie kolejnych 2 godzin w temperaturze 25°C. Wytrącił się osad soli nieorganicznej. Zawartość kolby przesączono, osad przemyto metanolem, a następnie odparowano rozpuszczalnik. Pozostałość suszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Uzyskano produkt z wydajnością 76%.
Na podstawie analizy widm magnetycznego rezonansu jądrowego potwierdzono strukturę otrzymanego związku:
1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 0,90 (m, 3H), 1,33 (m, 2H), 1,73 (t, J = 7,4 Hz, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,22 (m, 2H), 3,30 (s, 6H), 3,54 (m, 6H), 3,81 (m, 2H), 4,38 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 13,7; 18,8; 19,7; 21,9; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C14H28N2O6S (Mmol = 352,45 g/mol): wartości obliczone (%): C = 47,71; H = 8,01; N = 7,95; wartości zmierzone: C = 47,28; H = 7,64; N = 8,46.
P r z y k ł a d III
Metoda syntezy acesulfamianu heksylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do kolby wprowadzono 30 cm3 metanolu oraz 0,009 mol (2,68 g) bromku heksylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego. Do otrzymanego roztworu dodano 0,009 mol (1,81 g) acesulfamianu potasu. Reakcje wymiany prowadzono w temperaturze 15°C w czasie 4 godziny, intensywnie mieszając układ. Po zakończeniu reakcji przesączono wytrącony osad, a z przesączu odparowano rozpuszczalnik. Surowy produkt suszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Otrzymano acesulfamian heksylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy z wydajnością 74%.
Wykonano analizę widm magnetycznego rezonansu jądrowego, na podstawie której potwierdzono poprawność struktur chemicznych otrzymanych związków:
1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 0,88 (m, 3H), 1,30 (m, 6H), 1,74 (t, J = 7,4 Hz, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,25 (m, 2H), 3,31 (s, 6H), 3,57 (m, 6H), 3,81 (m, 2H), 4,42 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 13,7; 18,8; 19,7; 21,9; 22,5; 23,0; 30,9; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C16H32N2O6S (Mmol = 380,50 g/mol): wartości obliczone (%): C = 50,51; H = 8,48; N = 7,36; wartości zmierzone: C = 50,18; H = 8,82; N = 7,02.
PL 237 982 B1
P r z y k ł a d IV
Metoda syntezy acesulfamianu oktylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do reaktora zaopatrzonego w mieszadło magnetyczne wprowadzono 0,0087 mol (2,84 g) bromku oktylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego oraz 30 cm3 metanolu. Następnie uruchomiono mieszanie, po czym dodano 0,0087 mol (1,75 g) acesulfamianu potasu. Reakcję wymiany prowadzono w czasie 40 minut w temperaturze 50°C. Następnie odsączono wytrącony bromek potasu. Z przesączu odparowano rozpuszczalnik, a pozostałość suszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Otrzymano produkt z wydajnością 74%.
Strukturę związku potwierdzono wykonując widmo protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 0,86 (m, 3H), 1,25 (m, 10H), 1,64 (t, J = 7,5 Hz, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,08 (s, 6H), 3,33 (m, 2H), 3,51 (m, 6H), 3,82 (m, 2H), 4,43 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 13,7; 19,7; 22,3; 22,5; 25,9; 28,7; 28,9; 31,4; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C18H36N2O6S (Mmol = 408,55 g/mol): wartości obliczone (%): C = 52,92; H = 8,88; N = 6,86; wartości zmierzone: C = 52,64; H = 9,20; N = 6,41.
P r z y k ł a d V
Metoda syntezy acesulfamianu decylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do kolby zawierającej 25 cm3 etanolu wprowadzono 0,007 mol (2,48 g) bromku decylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego, a następnie dodano 0,0077 mol (1,55 g) acesulfamianu potasu. Reakcję prowadzono w temperaturze 30°C przez 4 godziny. Wytrącony osad odsączono, a rozpuszczalnik usunięto na rotacyjnej wyparce próżniowej. Pozostałość wysuszono w warunkach obniżonego ciśnienia uzyskując produkt z wydajnością 73%.
Analiza pasm obecnych na widmach magnetycznego rezonansu jądrowego potwierdza strukturę otrzymanych cieczy jonowych:
1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 0,86 (m, 3H), 1,25 (m, 14H), 1,64 (t, J = 7,5 Hz, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,08 (s, 6H), 3,33 (m, 2H), 3,51 (m, 6H), 3,82 (m, 2H), 4,43 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 13,7; 19,7; 22,3; 22,5; 25,9; 28,7; 28,9; 29,1; 29,4; 31,4; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C20H40N2O6S (Mmol = 436,61 g/mol): wartości obliczone (%): C = 55,02; H = 9,23; N = 6,42; wartości zmierzone: C = 55,37; H = 8,85; N = 6,79.
P r z y k ł a d VI
Metoda syntezy acesulfamianu dodecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do kolby wyposażonej w mieszadło wprowadzono 0,0077 mol (2,94 g) bromku dodecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego i 30 cm3 alkoholu metylowego. W następnej kolejności dodano 0,0084 mol (1,69 g) acesulfamianu potasu. Układ mieszano przez następne 90 minut w temperaturze 20°C. Po zakończeniu reakcji, osad soli nieorganicznej odsączono, a rozpuszczalnik odparowano. Pozostałość wysuszono w warunkach obniżonego ciśnienia, uzyskując produkt z wydajnością 86%.
Strukturę produktu potwierdzono przy pomocy analizy widm magnetyczne rezonansu jądrowego: 1H NMR (300 MHz, CDCI3) δ [ppm]: 0,86 (m, 3H), 1,26 (m, 18H), 1,64 (m, 2H), 2,18 (s, 3H), (s, 6H), 3,33 (m, 2H), 3,51 (m, 6H), 3,82 (m, 2H), 4,42 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCI3) δ [ppm] = 13,7; 19,7; 22,3; 22,5; 25,9; 28,7; 28,9; 29,2; 29,4; 31,4; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Analiza elementarna CHN dla C22H44N2O6S (Mmol = 464,66 g/mol): wartości obliczone (%): C = 56,87; H = 9,55; N = 6,03; wartości zmierzone: C = 56,35; H = 9,91; N = 6,58.
P r z y k ł a d VII
Metoda syntezy acesulfamianu tetradecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
Do reaktora wyposażonego w mieszadło magnetyczne wprowadzono 0,0073 mol (3,00 g) bromku tetradecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego rozpuszczonego w 30 cm3 metanolu, następnie dodano 0,0073 mol (1,47 g) acesulfamianu potasu i uruchomiono mieszanie. Reakcję prowadzono w temperaturze 25°C przez 1 godzinę. Osad bromku potasu odsączono, rozpuszczalnik usunięto przy pomocy próżniowej wyparki rotacyjnej. Otrzymany związek suszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Wydajność reakcji wyniosła 81%.
Struktura związku została potwierdzono poprzez analizę widm protonowego i węglowego magnetycznego rezonansu jądrowego:
PL 237 982 Β1 1H NMR (300 MHz, CDCh) δ [ppm]: 0,86 (m, 3H), 1,26 (m, 22H), 1,64 (m, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,08 (s, 6H), 3,33 (m, 2H), 3,51 (m, 6H), 3,82 (m, 2H), 4,42 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCh) δ [ppm] = 13,7; 19,7; 22,3; 22,5; 25,9; 28,7; 28,9; 29,2; 29,3; 29,4; 29,5; 31,4; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Wykonano oznaczenie zawartości substancji kationowo czynnych metodą miareczkowania dwufazowego zgodnie z normą PN-EN ISO 2871-1. Czystość produktu wyniosła 98%.
Przykład VIII
Metoda syntezy acesulfamianu heksadecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego
W reaktorze wyposażonym w mieszadło magnetyczne umieszczono 0,02 mol (8,77 g) bromku heksadecylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowego, 35 cm3 alkoholu izopropylowego oraz 0,02 mol (4,02 g) acesulfamianu potasu. Zawartość reaktora intensywnie mieszano w temperaturze 35°C przez 3 godziny. Po zakończeniu reakcji odsączono wytrącony osad soli nieorganicznej, a rozpuszczalnik odpędzono. Produkt wysuszono w warunkach obniżonego ciśnienia. Wydajność reakcji wyniosła 76%.
Na podstawie analizy widm magnetycznego rezonansu jądrowego potwierdzono strukturę otrzymanego związku.
1H NMR (300 MHz, CDCh) δ [ppm]: 0,86 (m, 3H), 1,25 (m, 26H), 1,64 (m, 2H), 2,18 (s, 3H), 3,08 (s, 6H), 3,33 (m, 2H), 3,51 (m, 6H), 3,82 (m, 2H), 4,43 (br. s, 1H), 5,45 (s, 1H). 13C NMR (75 MHz, CDCh) δ [ppm] = 13,7; 19,7; 22,3; 22,5; 25,9; 28,7; 28,9; 29,2; 29,3; 29,4; 29,5; 31,4; 52,8; 61,3; 64,4; 65,4; 67,4; 70,1; 101,8; 160,9; 169,6.
Wykonano oznaczenie zawartości substancji kationowo czynnych metodą miareczkowania dwufazowego zgodnie z normą PN-EN ISO 2871-1. Czystość produktu wyniosła 97%.
Przykład zastosowania
Aktywność deterentną wyznaczono przy użyciu dwóch testów: z wyborem oraz bez wyboru. Jako źródła pożywienia użyto krążków pszennych o średnicy 10 mm i grubości 1 mm. Krążki testowe zanurzono w 1% roztworze badanej cieczy jonowej w metanolu, a kontrolne w czystym metanolu. Następnie krążki wysuszono, zważono i umieszczono w hodowlarce z owadami. Test bez wyboru polegał na umieszczeniu 2 krążków testowych w pojemniku z owadami, zaś test z wyborem polegał na umieszczeniu jednego krążka testowego i jednego kontrolnego. Testy zostały wykonane wobec dwóch wybranych gatunków szkodników magazynowych: dorosłych osobników trojszyka ulca (Tribolium confusum Duv.) po 20 osobników na obiekt, oraz larw skórka zbożowego (Trogoderma granarium Ev.) po 10 larw na obiekt. Każde badanie przeprowadzono na wymienionych gatunkach owadów w 5 powtórzeniach, a wyniki uśredniono. Po upływie pięciu dni krążki powtórnie zważono, i na podstawie wyznaczonych ubytków masy wyznaczono współczynnik względny (R), współczynnik absolutny (A) oraz współczynnik sumaryczny (T).
Współczynniki względny aktywności deterentnej:
K E
R =--100
K + E oraz współczynnik absolutny:
EE
A = —---- 100
KK + ee użyte we wzorach symbole oznaczają odpowiednio: K - ubytek masy z krążków kontrolnych z wyborem, Kk - ubytek masy z krążków kontrolnych bez wyboru, E - ubytek masy z krążków z testowanym związkiem z wyborem, Ee - ubytek masy z krążków z testowanym związkiem bez wyboru. Współczynnik sumaryczny wyznaczono ze wzoru:
PL 237 982 Β1
Właściwości deterentne ustalono według skali:
Poziom aktywności deterentnej Zakres współczynnika sumarycznego
bardzo dobry 200-151
dobry 150-101
średni 100-51
słaby 50-0
atraktant ujemny
Wtabelach 1-2 zamieszczono wyniki aktywności deterentnych badanych substancji oraz dla porównania znanego antyfidanta naturalnego - azadirachtyny.
Tabela 1. Aktywność deterentna wobec dorosłych osobników trojszyka ulca
liczba atomów węgla w podstawniku alkilowym A R T Właściwości deterentne
2 19,1 42,6 61,6 średnie
4 1,1 9,9 11,0 słabe
6 1,6 82,2 83,8 średnie
8 -5,0 82,1 77,1 średnie
10 25,4 95,8 121,2 dobre
12 20,5 98,9 119,4 dobre
14 15,3 96,6 111,8 dobre
16 16,3 85,9 102,2 dobre
azadirachtyna 100 85 185 bardzo dobre
Tabela 2. Aktywność deterentna wobec larw skórka zbożowego
liczba atomów węgla w podstawniku alkilowym A R T Właściwości deterentne
2 -4,6 19,5 15,0 słabe
4 4,0 47,7 51,7 średnie
6 -23,2 -19,0 -42,2 atraktant
8 7,0 12,4 19,3 słabe
10 -1,5 88,6 87,2 średnie
12 62,8 99,3 162,1 bardzo dobre
14 90,2 92,3 182,5 bardzo dobre
16 92,1 95,0 187,1 bardzo dobre
azadirachtyna 100 94,2 194,2 bardzo dobre
Otrzymane ciecze jonowe charakteryzowały się aktywnością deterentną na poziomie średnim bądź dobrym, z wyłączeniem kilku związków zawierających krótki łańcuch w strukturze kationu, które wykazywały słabą aktywność deterentną. Wyjątkiem był acesulfamian heksylo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy, który działał jako atraktant. Substancje posiadające łańcuch alkilowy zawierający 10 lub więcej atomów węgla w ogólnym ujęciu były wydajnymi detergentami o dobrej aktywności wobec trojszyka ulca i bardzo dobrej wobec larw skórka zbożowego.

Claims (5)

1. Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla.
2. Sposób otrzymywania acesulfamianów określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że bromek alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowy, o wzorze ogólnym 2, w którym R oznacza podstawnik alkilowy od 2 do 16 atomów węgla, poddaje się reakcji wymiany anionu z acesulfamianem potasu o wzorze 3, w stosunku molowym od 1:1 do 1:1,1 w temperaturze od 15 do 50°C, korzystnie w 20°C, w rozpuszczalniku z grupy: metanol, lub etanol lub izopropanol, w czasie od 40 minut do 4 godzin, korzystnie 1 godziny, następnie odsącza się produkt uboczny w postaci soli nieorganicznej i odparowuje rozpuszczalnik, a pozostałość suszy pod obniżonym ciśnieniem.
3. Zastosowanie acesulfamianów alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe jako deterenty pokarmowe.
4. Zastosowanie według zastrzeżenia 3, znamienne tym, że acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe stosuje się w postaci czystej.
5. Zastosowanie według zastrzeżenia 3, znamienne tym, że acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe stosuje się w postaci roztworu wodnego, wodno-alkoholowego lub alkoholowego o stężeniu co najmniej 0,01%.
PL424406A 2018-01-29 2018-01-29 Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe PL237982B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL424406A PL237982B1 (pl) 2018-01-29 2018-01-29 Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL424406A PL237982B1 (pl) 2018-01-29 2018-01-29 Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL424406A1 PL424406A1 (pl) 2019-08-12
PL237982B1 true PL237982B1 (pl) 2021-06-28

Family

ID=67549938

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL424406A PL237982B1 (pl) 2018-01-29 2018-01-29 Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL237982B1 (pl)

Family Cites Families (2)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
PL206172B1 (pl) * 2006-07-24 2010-07-30 Politechnika Poznańskapolitechnika Poznańska Acesulfamiany alkoksymetylo (2-hydroksyetylo) dimetyloamoniowe jako deterenty pokarmowe owadów oraz sposób wytwarzania acesulfamianów alkoksymetylo (2-hydroksyetylo) dimetyloamoniowych
PL212598B1 (pl) * 2007-06-08 2012-10-31 Inst Ochrony Roslin Nowe deterenty pokarmowe owadów

Also Published As

Publication number Publication date
PL424406A1 (pl) 2019-08-12

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Kaczmarek et al. Amino acid-based dicationic ionic liquids as complex crop protection agents
PL245901B1 (pl) Nowe amidquaty kwasu kaprylowego z anionem (4-chloro-2-metylofenoksy)octanowym, sposób ich otrzymywania i ich zastosowanie jako związków herbicydowych i aktywnych powierzchniowo
US4147715A (en) Thiocarbamate preparation utilizing quaternary ammonium salt catalysts
PL240767B1 (pl) Indolilo-3-maślany alkilo(2-hydroksyetylo)dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako ukorzeniacze
PL244080B1 (pl) Nowe preparaty herbicydowe na bazie cieczy jonowych z kationem 2,2’-[1,ω-alkilodiylbis(oksy)]-bis[decylodimetylo-2-okso-etanoamoniowym] albo alkilo-1,ω-bis(decylodimetyloamoniowym) oraz anionem (3,6-dichloro-2-metoksy)benzoesanowym, sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako preparaty chwastobójcze
PL237982B1 (pl) Acesulfamiany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
PL237983B1 (pl) Sacharyniany alkilo[2-(2-hydroksyetoksy)etylo]dimetyloamoniowe, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
EP0521465A2 (en) Anti-fungal benzophenones
PL244228B1 (pl) Nowe ciecze jonowe z kationem 1-(2-metoksy-2-oksoetylo)pirydyniowym, sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako atraktanty
PL223417B1 (pl) Diamoniowe herbicydowe ciecze jonowe z kationami alkilodiylo-bis(dimetyloalkiloamoniowymi) oraz sposób ich wytwarzania
PL247337B1 (pl) Nowe czwartorzędowe sole bisamoniowe z kationem alkilo- 1,ω-bis(trimetylo(karboksymetylo)amoniowym) oraz anionami 2-metylo-4-chlorofenoksyoctanowymi, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako środki ochrony roślin
PL240030B1 (pl) S łodkie ciecze jonowe z kationem bicyklicznym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
PL231443B1 (pl) Bisamoniowe ciecze jonowe z kationem alkano-1, X-bis( decylodimetyloamoniowym) oraz anionem azotanowym(V), sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
PL231631B1 (pl) Nowe słodkie bisamoniowe sole z kationem alkilo-1,X-bis(decylodimetyloamoniowym) i anionami sacharynianowymi sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
PL243363B1 (pl) Herbicydowe 1-alkilopirydyniowe ciecze jonowe z anionem 4-chlorofenoksyoctanowym, oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako środki chwastobójcze
US3491146A (en) (arylthioureidoalkyl)tri-alkylammonium halides
PL239073B1 (pl) Sposób otrzymywania herbicydowych cieczy jonowych z kationem 4-alkilo-4-metylomorfoliniowym i anionem 4-chloro-2-metylofenoksyoctanowym oraz ich zastosowanie jako herbicydy
PL228230B1 (pl) Nowe bisamoniowe ciecze jonowe di[2-(2,4 -dichlorofenoksy) propioniany] alkano -1,X -bis(decylodimetyloamoniowe) oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako srodki ochrony roslin
PL237858B1 (pl) Ciecz jonowa z kationem heksadecylo[2-(2-hydroksyetoksy) etylo]-dimetyloamoniowym i anionem ibuprofenianowym, sposób jej otrzymywania oraz zastosowanie jako herbicydy
PL243669B1 (pl) Herbicydowe imidazoliowe ciecze jonowe z anionem 4-chlorofenoksyoctanowym, oraz sposób ich otrzymywania i zastosowanie jako środki chwastobójcze
PL215249B1 (pl) Sposób otrzymywania tetraalkiloamoniowych cieczy jonowych z anionem tripolifosforanowym i ich zastosowanie jako deterentów pokarmowych
PL248343B1 (pl) Czwartorzędowe sole amoniowe z kationem 1-alkilochininy oraz anionem 4-chloro-2-metylofenoksyoctanowym, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako algicydy
PL231959B1 (pl) Bisamoniowe ciecze jonowe z kationem alkano-1, X-bis( decylodimetyloamoniowym) oraz anionami piroglutaminianowymi, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
PL242158B1 (pl) Nowe ciecze jonowe z kationem (2-hydroksyetylo)dodecylodimetyloamoniowym, sposób otrzymywania i zastosowanie jako adiuwanty
PL236065B1 (pl) Nowe bisamoniowe ciecze jonowe z kationem alkilo-1,X-bis(bis( 2-hydroksyetylo)oktadec-9-enamoniowy), sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe