PL212110B1

PL212110B1 - Zastosowanie kompozycji herbicydów w uprawach kukurydzy i sposób zwalczania szkodliwych roślin w uprawach kukurydzy

Info

Publication number: PL212110B1
Application number: PL346136A
Authority: PL
Inventors: Erwin Hacker; Hermann Bieringer; Lothar Willms
Original assignee: Bayer Cropscience Ag
Priority date: 1998-08-13
Filing date: 1999-08-10
Publication date: 2012-08-31
Also published as: CA2783196C; PL215317B1; BG105229A; CA2340013C; HUP0104049A3; HU230844B1; PL217240B1; DK1104243T3; AR020161A1; JP4523162B2; PL397735A1; HRP20131064A2; EP2319316A1; EP1104243A1; AR063563A2; CA2872408C; PL217234B1; PL217216B1; EP2319316B1; AU5732199A

Description

Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie kompozycji herbicydów w uprawach kukurydzy i sposób zwalczania szkodliwych roślin w uprawach kukurydzy.

Wraz z wprowadzeniem tolerujących lub opornych gatunków i odmian kukurydzy, a szczególnie transgenicznych gatunków i odmian kukurydzy, tradycyjny system zwalczania chwastów uzupełniono nowymi substancjami czynnymi, które jako takie nie działały selektywnie w znanych gatunkach kukurydzy. Tymi substancjami czynnymi są np. znane herbicydy o szerokim spektrum działania, takie jak glifosat, sulfosat, glufosynat, bialafos i herbicydy imidazolinonowe [herbicydy (A)], które można obecnie stosować w wyhodowanych pod kątem ich użycia tolerujących uprawach. Skuteczność tych herbicydów w stosunku do szkodliwych roślin w tolerujących je uprawach jest wysoka, jednak, podobnie jak w przypadku innych zabiegów z użyciem herbicydów, zależy ona od rodzaju użytego herbicydu, dawki jego nanoszenia, postaci preparatu, zwalczanych szkodliwych roślin, warunków klimatycznych i glebowych itd. Herbicydy wykazują niekiedy wady (luki) w przypadku określonych gatunków szkodliwych roślin. Innym kryterium jest czas trwania ich skuteczności lub szybkość rozpadu herbicydu. Czasem należy uwzględnić także zmiany wrażliwości szkodliwych roślin, które mogą wystąpić przy dłuższym stosowaniu herbicydów lub podlegać uwarunkowaniom geograficznym. Gdy jest to możliwe, utratę skuteczności wobec danych roślin można wyrównać przez zwiększenie dawek nanoszenia. Zawsze jednak istnieje zapotrzebowanie na sposoby zapewniające działanie herbicydu przy zmniejszonych dawkach nanoszenia substancji czynnych. Mniejsza dawka nanoszenia zmniejsza nie tylko konieczną do naniesienia ilość substancji czynnej, lecz także zmniejsza zazwyczaj ilość substancji pomocniczych potrzebnych do formułowania. Obniża to nakłady ekonomiczne i poprawia ekologiczność zabiegów z użyciem herbicydów.

Możliwość poprawienia profilu stosowania herbicydu można uzyskać dzięki połączeniu tej substancji czynnej z jedną lub większą liczbą innych substancji czynnych, które nadają pożądane dodatkowe właściwości. Przy łącznym stosowaniu większej liczby substancji czynnych występują często zjawiska niezgodności fizycznej i biologicznej, np. brak trwałości ich łącznego preparatu, rozkład substancji czynnej lub antagonizm substancji czynnych. Pożądane są zatem kompozycje substancji czynnych o korzystnym profilu działania, wyższej trwałości i możliwie synergicznie wzmocnionym działaniu, które pozwala na zredukowanie dawek nanoszenia w porównaniu z dawkami, w których substancje czynne zawarte w łącznym preparacie nanosi się przy ich stosowaniu pojedynczo.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że substancje czynne z grupy wspomnianych herbicydów (A) o szerokim spektrum działania w połączeniu z innymi herbicydami z grupy (A) i ewentualnie określonymi herbicydami (B) wspólnie oddziaływają szczególnie korzystnie, gdy stosuje się je w uprawach kukurydzy, w których trzeba było dotychczas stosować wspomniane herbicydy o działaniu selektywnym.

Przedmiotem wynalazku jest więc zastosowanie kompozycji herbicydów do zwalczania szkodliwych roślin w uprawach kukurydzy, charakteryzujące się tym, że kompozycja herbicydów zawiera synergicznie skuteczną ilość:

(A) herbicydu o szerokim spektrum działania wybranego z grupy związków obejmującej:

(A1) związki o wzorze (A1):

(Al) w którym Z oznacza grupę -OH lub ugrupowanie peptydu o wzorze -NHCH(CH3)CONHCH-(CH3)COOH lub -NHCH(CH3)CONHCH[CH2CH(CH3)2]COOH oraz ich estry i sole oraz inne pochodne fosfinotrycyny;

oraz (B) jednego lub większej liczby herbicydów wybranych z grupy obejmującej:

(B1) rimsulfuron i (B3) tifensulfuron i sulfosulfuron,

PL 212 110 B1 a uprawy kukurydzy tolerują te zawarte w kompozycjach herbicydy (A) i (B), ewentualnie w obecności środków zabezpieczających.

Korzystnie, jako substancję czynną (A) stosuje się glufosynat lub jego sól.

Korzystniej, jako substancję czynną (A) stosuje się glufosynat amonowy.

Korzystnie, jako substancję czynną (B) stosuje się rimsulfuron.

Korzystnie, jako substancję czynną (B) stosuje się tifensulfuron.

Korzystnie jako substancję czynną (B) stosuje się sulfosulfuron.

Korzystnie, kompozycje herbicydowe zawierają inne substancje czynne ochrony roślin.

Korzystnie, kompozycje herbicydowe zawierają znane substancje pomocnicze stosowane w ochronie roślin lub substancje pomocnicze stosowane do formułowania.

Wynalazek dotyczy także sposobu zwalczania szkodliwych roślin w tolerujących uprawach kukurydzy, w którym herbicydy z kompozycji herbicydowej zdefiniowanej powyżej, jeśli to odpowiednie, razem z substancjami pomocniczymi lub środkami pomocniczymi do formułowania, razem lub oddzielnie nanosi się przedwschodowo lub powschodowo albo przedwschodowo i powschodowo na rośliny, części roślin, nasiona roślin lub glebę uprawną.

Oprócz zgodnych z wynalazkiem połączeń herbicydów można stosować inne substancje czynne chroniące rośliny oraz substancje pomocnicze powszechnie stosowane w ochronie roślin i do wytwarzania preparatów.

Synergiczne działanie obserwuje się przy wspólnym stosowaniu substancji czynnych (A) i (B), może ono jednak wystąpić przy stosowaniu z przesunięciem czasowym (stosowanie oddzielne). Możliwe jest także stosowanie herbicydów lub kompozycji herbicydowych w większej liczbie dawek (stosowanie sekwencyjne), np. po zastosowaniu w okresie przedwschodowym prowadzi się nanoszenie w okresie powschodowym, względnie po wczesnym zabiegu po wzejściu roślin uprawnych prowadzi się nanoszenie w pośrednim lub późniejszym okresie wzrostu.

Korzystne jest równoczesne stosowanie substancji czynnych kompozycji, ewentualnie w większej liczbie dawek. Możliwe jest również nanoszenie poszczególnych substancji czynnych kompozycji z przesunięciem czasowym i w niektórych przypadkach może to być korzystne, W tym sposobie stosowania można użyć także innych środków ochrony roślin, takich jak fungicydy, insektycydy, akarycydy itp. i/lub różnych substancji pomocniczych, adiuwantów, i/lub nawozów.

Działanie synergiczne pozwala na zmniejszenie dawek nanoszenia poszczególnych substancji czynnych, wyższą skuteczność działania przeciw danemu gatunkowi szkodliwych roślin przy tej samej dawce nanoszenia, zwalczenie dotychczas nie objętych zwalczaniem gatunków (luki), rozszerzenie zakresu stosowania i/lub zmniejszenie liczby koniecznych zabiegów jednostkowych, a w przypadku użytkownika zapewnia korzystniejsze ekonomicznie i ekologicznie sposoby zwalczania chwastów.

Dzięki kompozycjom (A) + (B) według wynalazku możliwe jest np. synergiczne zwiększenie skuteczności, która znacznie i nieoczekiwanie przewyższy skuteczność osiąganą z użyciem substancji czynnych (A) i (B) stosowanych oddzielnie.

W WO-A-98/09525 opisano sposób zwalczania chwastów w uprawach transgenicznych, które są oporne na herbicydy zawierające fosfor, takie jak glufosynat lub glifosat, przy czym zastosowano kompozycje herbicydów, które zawierają glufosynat lub glifosat i co najmniej jeden herbicyd wybrany z grupy obejmującej prosulfuron, primisulfuron, dikambę, pirydat, dimetenamide, metolachlor, flumeturon, propachizafop, atrazynę, chlodynafop, norflurazon, ametrynę, terbutylazynę, symazynę, prometrynę, NOA-402989 (3-fenylo-4-hydroksy-6-chloropirydazynę), związek o wzorze:

w którym R oznacza 4-chloro-2-fluoro-5-(metoksykarbonylometylotio)fenyl (znany z US-A-4671819), CGA276854 czyli ester 1-alliloksykarbonylo-1-metyloetylowy kwasu 2-chloro-5-(3-metylo-2,6-diokso-4-trifluorometylo-3,6-dihydro-2H-pirymidyn-1-ylo)benzoesowego (= WC9717 znany z US-A-5183492) i ester 4-oksetanylowy kwasu 2-{N-[N-(4,6-dimetylopirymidyn-2-ylo)aminokarbonylo]aminosulfonylo}4

PL 212 110 B1

-benzoesowego (znany z EP-A- 496701). W WO-A-98/09525 nie podano żadnych informacji dotyczących zamierzonych lub osiągniętych wyników. Ponadto, brak jest przykładów działania synergicznego lub zastosowania tego sposobu w określonych uprawach, jak również konkretnych kompozycji dwóch, trzech lub większej liczby herbicydów.

Z DE-A-2856260 znane są pewne kompozycje herbicydowe glufosynat lub L-glufosynat z innymi herbicydami, takimi jak aloksydym, linuron, MCPA, 2,4-D, dikamba, trichlopyr, 2,4,5-T, MCPB i inne.

Z WO-A-92/08353 i EP-A 0252237 znane są pewne kompozycje herbicydowe glufosynat lub glifosat z innymi herbicydami z grupy sulfonylomoczników, takimi jak metsulfuron metylowy, nikosulfuron, primisulfuron, rimsulfuron i inne.

Zastosowanie kompozycji do zwalczania szkodliwych roślin przedstawiono w tych publikacjach tylko w stosunku do niewielu gatunków roślin, nie zamieszczając w nich żadnego przykładu.

Przeprowadziwszy odpowiednie próby, stwierdzono występowanie nieoczekiwanie dużych różnic pomiędzy przydatnością w uprawach roślin użytkowych kompozycji herbicydowych wspomnianych w WO-A-98/09525 i tych innych publikacjach oraz innych nowych kompozycji herbicydowych.

Kompozycje herbicydowe dostarczone dzięki wynalazkowi można szczególnie korzystnie stosować w tolerujących je uprawach kukurydzy.

Związki o wzorze (A1) są znane lub można je wytworzyć sposobami analogicznymi do znanych.

Związki o wzorze (A1) obejmują wszystkie stereoizomery i ich mieszaniny, a szczególnie racematy i biologicznie skuteczne enancjomery, np. L-glufosynat i jego sole. Przykładami substancji czynnych o wzorze (A1) są:

(A1.1) glufosynat w wąskim pojęciu, to znaczy kwas D,L-2-amino-4-[hydroksy(metylo)fosfinylo]butanowy, (A1.2) sól monoamonowa glufosynatu, (A1.3) L-glufosynat, kwas L- lub (2S)-2-amino-4-[hydroksy(metylo)fosfinylo]butanowy (= fosfinotrycyny), (A1.4) sól monoamonowa L-glufosynatu, (A1.5) bialafos (lub bilanafos), to znaczy L-2-amino-4-[hydroksy(metylo)fosfinylo]butanoilo-L-alanylo-L-alanina, a zwłaszcza jej sól sodowa.

Powyższe herbicydy (A1.1) do (A1.5) są wchłaniane przez zielone części roślin i znane są jako herbicydy o szerokim spektrum działania lub herbicydy totalne; są one inhibitorami enzymu syntetazy glutaminowej w roślinach; patrz „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997, str. 643-645 lub 120-121. Zabiegi powschodowego zwalczania chwastów szerokolistnych i chwastów trawiastych prowadzi się w uprawach i na obszarach nieuprawnych, a w przypadku użycia specjalnych technik nanoszenia także międzyrzędowo w takich uprawach rolnych jak kukurydza, bawełna i inne, jednak znaczenia nabiera stosowanie selektywnych herbicydów w opornych uprawach roślin transgenicznych.

Glufosynat stosuje się zazwyczaj w postaci soli, korzystnie soli amonowej. Racemat glufosynatu lub soli amonowej glufosynatu nanosi się zazwyczaj w dawkach 200-2000 g sc/ha (g sc/ha = liczba gramów substancji czynnej/ha). Glufosynat jest skuteczny w tych dawkach przede wszystkim gdy jest przyswajany przez zielone części roślin. Nie ma on żadnego trwałego działania poprzez glebę, ponieważ ulega w niej rozkładowi mikrobiologicznemu w ciągu paru dni. Dotyczy to również pokrewnej substancji czynnej, soli sodowej bialafosu (także soli sodowej bilanafosu); patrz „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997, str. 120-121.

W przypadku kompozycji według wynalazku można zazwyczaj stosować wyraźnie mniej substancji czynnej (A1), np. dawka nanoszenia glufosynatu wynosi 20-800, a korzystnie 20-600 g substancji czynnej na 1 ha (g sc/ha). Odpowiednie ilości, korzystnie przeliczone w molach/ha, odnoszą się także do soli amonowej glufosynatu, bilanafosu i soli sodowej bilanafosu.

Kompozycje z działającymi na liście herbicydami (A1) są przeznaczone do stosowania w uprawach kukurydzy, które są oporne na związki (A1) lub tolerują je. Pewne tolerujące odmiany kukurydzy wytworzone drogą inżynierii genetycznej są już znane i stosowane w praktyce (patrz artykuł w czasopiśmie „Zuckermbe”, rocznik 47 (1998), str. 217 i następne), a wytwarzanie transgenicznych roślin opornych na glufosynat opisano w EP-A-0242246, EP-A-242236, EP-A-257542, EP-A-275957 i EP-A-0513054.

W stosowanych zgodnie z wynalazkiem kompozycji herbicydów można stosować także inne substancje czynne ochrony roślin (A2) do (A5).

PL 212 110 B1

Przykładami związków (A2) są:

(A2.1) glifosat, to znaczy N-(fosfonometylo)glicyna, (A2.2) sól monoizopropyloamoniowa glifosatu, (A2.3) sól sodowa glifosatu, (A2.4) sulfosat, to znaczy sól trimesium N-(fosfonometylo)glicyny czyli sól trimetylosulfoksoniowa N-(fosfonometylo)glicyny.

Glifosat stosuje się zazwyczaj w postaci soli, korzystnie soli monoizopropyloamoniowej lub soli trimesium trimetylosulfoksoniowej. W przeliczeniu na wolny kwas glifosat nanosi się w dawce jednorazowej wynoszącej zazwyczaj 0,5-5 kg substancji czynnej/ha. Glifosat jest pod względem niektórych aspektów technicznych jego stosowania podobny do glufosynatu, jednak w odróżnieniu do niego jest on inhibitorem enzymu syntazy 5-enolopirogronianoshikimato-3-fosforanu w roślinach, patrz „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997, str. 646-649. W przypadku kompozycji według wynalazku glifosat stosuje się zazwyczaj w dawkach nanoszenia 20-1000 g substancji czynnej/ha, a korzystnie 20-800 g substancji czynnej/ha.

Wyhodowano także metodami inżynierii genetycznej i wykorzystano w praktyce rośliny tolerujące związki (A2); patrz „Zuckermbe” rocznik 47 (1998), str. 217 i następne oraz WO 92/00377, EP-A-115673 i EP-A-409815.

Przykładami herbicydów imidazolinonowych (A3) są:

(A3.1) imazapyr oraz jego sole i estry, (A3.2) imazetapyr oraz jego sole i estry, (A3.3) imazametabenz oraz jego sole i estry, (A3.4) imazametabenz metylowy, (A3.5) imazamoks oraz jego sole i estry, (A3.6) imazachin oraz jego sole i estry, np. sól amonowa, (A3.7) imazapik (AC 263,222) oraz jego sole i estry, np. sól amonowa.

Te herbicydy hamują enzym syntazę acetomleczanową (ALS), a tym samym syntezę białek w roślinach i działają skutecznie zarówno poprzez glebę, jak i poprzez liście oraz wykazują częściową selektywność w uprawach; patrz „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997 str. 697-699 odnośnie (A3.1), str. 701-703 odnośnie (A3.2), str. 694-696 odnośnie (A3.3) i (A3.4), str. 696-697 odnośnie (A3.5), str. 699-701 odnośnie (A3.6) i str. 5 i 6 dotyczące AC 263,222 odnośnie (do A3.7). Dawki nanoszenia tych herbicydów wynoszą zazwyczaj 0,001-2 kg substancji czynnej/ha. W przypadku korzystnych kompozycji dawki nanoszenia wynoszą korzystnie 10-200 g sc/ha.

Kompozycje z imidazolinonami są przeznaczone do stosowania w uprawach kukurydzy opornych na imidazolinony. Tego rodzaju tolerujące uprawy są już znane. W EP-A-0360750 opisano np. wytwarzanie tolerujących inhibitory ALS roślin metodami selekcjonowania lub inżynierii genetycznej. Tolerancję roślin na herbicyd uzyskano w tym przypadku przez podwyższenie zawartości ALS w roślinach. W US-A-5198599 opisano rośliny tolerujące sulfonylomoczniki i imidazolinony, które uzyskano drogą selekcji.

Przykładami inhibitorów PPO (A4) są:

(A4.1) piraflufen i jego estry, takie jak piraflufen etylowy, (A4.2) karfentrazon i jego estry, takie jak karfentrazon etylowy, (A4.3) oksadiargil, (A4.4) sulfentrazon, (A4.5) WC9717 lub CGA276854 czyli ester 1-alliloksykarbonylo-1-metyloetylowy kwasu 2-chloro-5-(3-metylo-2,6-diokso-4-trifluorometylo-3,6-dihydro-2H-pirymidyn-1-ylo)benzoesowego (znany z US-A-5183492).

Podane azole są znane jako inhibitory enzymu oksygenazy protoporfirynogenu (PPO) w roślinach; patrz „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997 str. 1048-1049 do (A4.1), str. 191-193 do (A4.2), str. 904-905 do (A4.3) i str. 1126-1127 do (A4.4). Tolerancyjne uprawy roślin już opisano. Dawki nanoszenia azoli wynoszą zazwyczaj 5-200 g sc/ha.

Pewne rośliny użytkowe tolerujące inhibitory PPO są już znane.

Przykładami herbicydów cykloheksanodionowych (A5) są:

(A5.1) setoksydym („The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997 (poniżej „PM”, str. 1101-1103), to znaczy (E,Z)-2-(1-etoksyiminobutylo)-5-[2-(etylotio)propylo]-3-hydroksycykloheks-2-enon,

PL 212 110 B1 (A5.2) cykloksydym (PM, str. 290-291), to znaczy 2-(1-etoksyiminobutylo)-3-hydroksy-5-tian-3-ylocykloheks-2-enon , (A5.3) kletodym (PM, str. 250-251), to znaczy 2-{(E)-1-[(E)-3-chloroalliloksyimino]propylo}-5-[-2-(etylotio)propylo]-3-hydroksycykloheks-2-enon.

(A5.4) „klefoksydym” lub „BAS 625 H” (patrz AG Chem New Compound Review, vol. 17, 1999, str. 26, pochodzący z AGRA-NOVA) czyli 2-[1-2-(4-chlorofenoksy)propoksyimino)butylo]-3-okso-5-tion-3-ylocykloheks-1 -enol), (A5.5) tralkoksydym (PM, str. 1211-1212), to znaczy 2-[1-(etoksyimino)propylo]-3-hydroksy-5-mesytylocykloheks-2-enon.

Te herbicydy hamują mitozę, a tym samym syntezę kwasów tłuszczowych w roślinach, działają zwłaszcza poprzez liście i wykazują częściową selektywność w uprawach. Dawki nanoszenia tych herbicydów wynoszą zazwyczaj 0,2-1 kg sc/ha. W przypadku korzystnych kompozycji dawki nanoszenia wynoszą 10-1000 g sc/ha. Kompozycje z cykloheksanodionami stosuje się w uprawach kukurydzy, które są oporne w stosunku do cykloheksandionów. Tego rodzaju uprawy tolerancyjne są już znane.

Przykładami chwastobójczych kwasów heteroarylofenoksyfenoksypropionowych (A6) są:

(A6.1) „fenoksaprop-P” i jego estry, takie jak ester etylowy „fenoksaprop-P etylowy” (patrz PM, str. 519-520) (czyli kwas (R)-2-[4-(6-chlorobenzoksazolil-2-iloksy)fenoksy]propionowy lub jego ester etylowy), także w użytkowej postaci racematu „Fenoksaprop” i jego estrów, takich jak ester etylowy i/lub (A6.2) „chizalofop-P” i jego estry, takie jak ester etylowy i tefurylowy (patrz PM, str. 1089-1092) (czyli kwas (R)-2-[4-(6-chlorochinoksalin-2-yloksy)fenoksy]propionowy lub jego ester etylowy lub tetrahydrofurfurylowy), także w postaci racematu „chizalofop” i jego estrów; patrz także szczególny ester „propachizafop” (związek A6.3), i/lub (A6.3) „propachizafop” (PM, str. 1021-1022), ester 2-izopropylidenoaminooksyetylowy chizalofopu-P, i/lub (A6.4) „fluazifop-P” i jego estry, takie jak ester butylowy (patrz PM, str. 556-557) (czyli kwas (R)-2-[4-(5-trifluorometylopiryd-2-yloksy)fenoksy]propionowy lub jego ester butylowy), także w użytkowej postaci racematu „fluazifopu” i jego estrów, i/lub (A6.5) „haloksyfop-P” i jego estry, takie jak ester metylowy (patrz PM, str. 660-663) (czyli kwas (R)-2-[4-(3-chloro-5-trifluorometylopiryd-2-yloksy)fenoksy]propionowy lub jego ester metylowy), także w użytkowej postaci racematu „haloksyfopu” i jego estrów, takich jak ester metylowy lub etoetylowy, i/lub (A6.6) „cyhalofop” i jego estry, takie jak ester butylowy (PM, str. 297-298) (czyli kwas (R)-2-[4-(4-cyjano-2-fluorofenoksy)fenoksy]propionowy lub jego ester butylowy, i/lub (A6.7) „chlodynafop” i jego estry, takie jak ester propargilowy (PM, str. 251-252) (czyli kwas (R)-2-[4-(5-chloro-3-fluoropiryd-2-yloksy)fenoksy]propionowy lub jego ester propargilowy).

Herbicydy (A6) są znane jako inhibitory biosyntezy kwasów tłuszczowych i są stosowane zazwyczaj w dawkach nanoszenia 5-500 g sc/ha. W przypadku korzystnych kompozycji dawka nanoszenia może być częściowo jeszcze niższa, np. 1-300 g sc/ha. Kompozycje z herbicydami (A6) stosuje się w uprawach kukurydzy, które w stosunku do tych herbicydów są tolerancyjne; można je także stosować np. w uprawach, które są tolerancyjne w stosunku do herbicydów cykloheksanodionowych (A5).

Współskładnikami (B) w kompozycjach są związki z podgrup (B1) i (B3):

(B1) Herbicydy o działaniu zarówno poprzez liście, jak i poprzez glebę, które można selektywnie stosować w uprawach kukurydzy przeciw chwastom trawiastym i chwastom dwuliściennym, np. następujące związki (określone „nazwami zwyczajowymi” i odnośnikiem do „The Pesticide Manual” wyd. 11, British Crop Protection Council 1997 (skrót „PM”):

(B1.10) rimsulfuron (PM, str. 1095-1097), to znaczy 1 -(4,6-dimetoksypirymidyn-2-ylo)-3-(3-etylosulfonylo-2-pirydylosulfonylo)mocznik, a w przypadku substancji czynnych z grupy (B1) tworzących mieszaniny racemiczne, także poszczególne substancje czynne w postaci czystego lub wzbogaconego skutecznego izomeru, (B3) herbicydy o działaniu poprzez liście i glebę i nadające się do stosowania dla selektywnego zwalczania głównie szkodliwych roślin dwuliściennych w uprawach kukurydzy, np. związki:

(B3.6) tifensulfuron i jego estry, korzystnie ester metylowy (PM, str. 1188-1190), to znaczy kwas 3-[[[[(4-metoksy-6-metylo-1,3,5-triazyn-2-ylo)amino]karbonylo]amino]sulfonylo]-2-tiofenokarboksylowy lub jego ester metylowy,

PL 212 110 B1 (B3.12) sulfosulfuron (PM, str, 1130-1131), to znaczy 1-(4,6-dimetoksypirymidyn-2-ylo)-3-(2-etylosulfonyloimidazo-[1,2-a]pirydyn-3-ylosulfonylo)mocznik, a w przypadku substancji czynnych z grupy (B3) tworzących mieszaniny racemiczne, także poszczególne substancje czynne w postaci czystego lub wzbogaconego skutecznego izomeru.

W przypadku substancji czynnych na bazie kwasów karboksylowych lub innych substancji czynnych tworzących sole i estry określenie tych herbicydów „nazwą zwyczajową” winno być rozumiane jako obejmujące kwas, a także sole i estry, korzystnie handlowe sole i estry, a zwłaszcza handlowe postacie substancji czynnej.

Dawki nanoszenia herbicydów (B) mogą bardzo się różnić w zależności od nanoszonego herbicydu. Ogólnie mogą one wynosić:

dla związków (B1): 0,1-5000 g sc/ha, a zwłaszcza 1-5000 g sc/ha, dla związków (B3): 0,5-5000 g sc/ha, a zwłaszcza 1-3000 g sc/ha.

W poszczególnych przypadkach korzystnymi dawkami nanoszenia w g sc/ha są:

(B1.10) 0,1-120 g sc/ha, korzystnie 1-90 g sc/ha, (B3.6) 0,5-100 g sc/ha, korzystnie 1-50 g sc/ha, a zwłaszcza 2-40 g sc/ha, (B3.12) 1-150 g sc/ha, korzystnie 5-100 g sc/ha, a zwłaszcza 5-80 g sc/ha,

Stosunki ilościowe związków (A) i (B) wynikają z dawek nanoszenia podanych dla pojedynczych substancji. Szczególnie interesujące są np. następujące stosunki ilościowe:

(A):(B) w zakresie od 18000:1 do 1:5000, korzystnie od 2000:1 do 1:1000, a zwłaszcza od 200:1 do 1:100, (A1):(B1) w zakresie od 1500:1 do 1:300, korzystnie od 400:1 do 1:250, a zwłaszcza od 200:1 do 1:100, (A1):(B3) w zakresie od 2000:1 do 1:300, korzystnie od 1500:1 do 1:250, a zwłaszcza od 200:1 do 1:100,

Szczególnie interesujące jest zastosowanie kompozycji:

(A1.1) + (B1.10), (A1.2) + (B1.10), (A1.1) + (B3.6), (A1.1) + (B3.12), (A1.2) + (B3.6), (A1.2) + (B3.12).

W przypadku połączenia związku (A) z jednym lub większą liczbą związków (B0) uzyskuje się zgodnie z definicją kompozycję dwóch lub większej liczby związków z grupy (A). Z uwagi na szerokie spektrum działania herbicydów (A) w przypadku takiej kompozycji wymagana jest krzyżowa oporność transgenicznych roślin czy mutantów wobec różnych herbicydów (A). Takie transgeniczne rośliny o oporności krzyżowej są już znane, patrz WO-A-98/20144.

Kompozycje według wynalazku można również stosować razem z innymi substancjami czynnymi, np. z grupy środków ochronnych, fungicydów, insektycydów i regulatorów wzrostu roślin lub z grupy znanych w ochronie roślin dodatków i środków pomocniczych do formułowania. Dodatkami są np. nawozy i barwniki. Korzystne są również przykładowo kompozycje zawierające, poza związkiem (B), jeden lub większą liczbę związków (A), np. (A1.2) + (A2.2).

Zgodne z wynalazkiem są także takie kompozycje, do których dodano jeszcze jeden lub większą liczbę substancji czynnych o innej budowie [substancje czynne (C)], takie jak (A) + (B1) + (C), (A) + (B3) + (C), (A) + (B1) + (B3) + (C).

Do tego rodzaju kompozycji z trzema lub większą liczbą substancji czynnych odnoszą się poniższe szczególne uwarunkowania podane dla kompozycji dwuskładnikowych według wynalazku, przede wszystkim, gdy te kompozycje dwuskładnikowe według wynalazku są zawarte w owych kompozycjach. Jako substancja czynna (C) korzystne są takie, które wykazują działanie zabezpieczające w uprawach kukurydzy, a więc specjalnie środki zabezpieczające, które w kompozycji z herbicydami (B) pomniejszają lub eliminują fitotoksyczne działania uboczne w uprawach kukurydzy.

Szczególnie interesujące jest także zgodne z wynalazkiem zastosowanie kompozycji (A1.2) i sulfosulfuronu.

Kompozycje według wynalazku (czyli środki chwastobójcze) wykazują doskonałą skuteczność działania chwastobójczego przeciw szerokiemu spektrum ważnych w rolnictwie szkodliwych roślin jedno- i dwuliściennych. Także trudne do zwalczenia wieloletnie chwasty szerokolistne wyrastające z kłączy, z odrośli i innych trwałych organów są przez te substancje czynne dobrze zwalczane. Jest

PL 212 110 B1 przy tym obojętne, czy substancje naniesiono w zabiegu przed zasiewem, przed wzejściem roślin lub po wzejściu roślin uprawnych. Korzystne jest stosowanie po wzejściu roślin uprawnych lub drogą wczesnego zabiegu przedwschodowego.

Gdy w poszczególnych przypadkach znanych jest np. kilka gatunków chwastów jedno- i dwuliściennych, które mogą być zwalczane przez związki według wynalazku, nie oznacza to żadnego ograniczenia co do oddziaływania na inne określone gatunki chwastów. Do zwalczalnych gatunków chwastów jednoliściennych należą np. Echinochloa spp., Setaria spp., Digitaria spp., Brachiaria spp., Panicum spp., Agropyron spp., dzikie gatunki zbóż i Sorghiim spp., a także Avena spp., Alopecurus spp. i Cynodon spp., Lolium spp., Phalaris spp., Poa spp., jak również Cyperusarten i Imperata.

W przypadku gatunków chwastów dwuliściennych spektrum działania obejmuje takie gatunki jak np. Chenopodium spp., Amaranthus spp., Solanum spp., Datura spp., Abutilon spp., Ipomoea spp., Polygonum spp., Xanthium spp., Stellaria spp., Kochia spp. i Viola spp., a także Chrysanthemum spp., Matricaria spp., Veronica spp., Anthemis spp., Thlaspi spp., Galium spp., Lamium spp., Pharbitis spp., Sida spp., Sinapis spp., Cupsella spp., Cirsium spp., Convolvulus spp., Rumex i Artemisia.

Nanoszenie związków według wynalazku na powierzchnię gleby przed okresem kiełkowania powoduje całkowite zahamowanie wzrostu kiełków chwastów albo wzrost chwastów do stadium pierwszego liścia i zatrzymanie ich dalszego wzrostu, a po okresie 3-4 tygodni całkowite zamarcie.

Przy nanoszeniu substancji czynnych na części zielone roślin w zabiegu powschodowym bardzo szybko po potraktowaniu występuje drastyczne zatrzymanie wzrostu i rośliny chwastów pozostają w stadium wzrostu sprzed naniesienia albo giną po pewnym czasie, dzięki czemu konkurencja szkodliwych chwastów względem roślin uprawnych zostaje bardzo wcześnie i trwale wyeliminowana.

Chwastobójcze środki według wynalazku odznaczają się w porównaniu do pojedynczych preparatów szybszym wnikaniem i dłużej trwającym działaniem chwastobójczym. Trwałość zawartych w kompozycjach według wynalazku substancji czynnych po oprysku jest zazwyczaj zadowalająca. Szczególną, godną podkreślenia zaletą jest to, że mimo, iż zawartość związków (A) i (B) w kompozycjach i skuteczne dawki ich nanoszenia mogą być małe, ich skuteczność działania poprzez glebę jest optymalna. Tak więc, nie tylko można je stosować we wrażliwych uprawach, ale także unika się praktycznie zatrucia wód gruntowych, Stosowanie kompozycji substancji czynnych według wynalazku umożliwia znaczne zmniejszenie potrzebnej dawki nanoszenia tych substancji czynnych.

Przy wspólnym stosowaniu herbicydów typu (A) + (B) występuje działanie nadaddytywne (synergiczne). Działanie kompozycji jest zatem silniejsze niż oczekiwana suma działania herbicydów użytych pojedynczo. Efekt synergiczny pozwala na zmniejszenie dawki nanoszenia, zwalczanie szerszego spektrum chwastów szerokolistnych i chwastów trawiastych, szybsze wystąpienie chwastobójczego działania, dłuższy czas działania, lepsze zwalczenie szkodliwych roślin przy tylko jednym lub niewielkiej liczbie zabiegów nanoszenia, jak również na poszerzenie czasokresu stosowania. Przez użycie tych środków zmniejsza się także częściowo zawartość substancji szkodliwych, takich jak azot lub kwas oleinowy, w roślinach uprawnych.

Podane właściwości i zalety są niezbędne w praktycznym zwalczaniu chwastów dla uwolnienia upraw rolniczych od niepożądanych roślin konkurencyjnych i zapewnienia właściwej jakości i ilości plonów i/lub dla ich podwyższenia. Nowe kompozycje wyraźnie przewyższają techniczne normy w odniesieniu do opisanych właściwości.

Pomimo, że zgodne z wynalazkiem związki wykazują doskonałą chwastobójczą aktywność wobec chwastów jedno- i dwuliściennych, tolerujące lub krzyżowo tolerujące rośliny rzepaku są przez nie uszkadzane tylko nieznacznie lub wcale.

Ponadto, zgodne z wynalazkiem, środki częściowo wykazują znakomite działanie regulujące wzrost roślin kukurydzy. Wpływają one regulująco na właściwą roślinom przemianę materii i mogą być stosowane do ukierunkowanego wpływania na zawartość pewnych substancji w roślinach. Nadają się one ponadto do ogólnego sterowania niepożądanym wzrostem wegetatywnym i do jego hamowania, bez uśmiercania przy tym roślin. Hamowanie wzrostu wegetatywnego odgrywa bardzo ważną rolę w przypadku wielu upraw jedno- i dwuliściennych, ponieważ zmniejsza ono wyleganie lub całkowicie może mu zapobiec.

Dzięki ich działaniu chwastobójczemu i regulującemu wzrost roślin można te środki stosować do zwalczania szkodliwych roślin w znanych tolerujących lub krzyżowo tolerujących uprawach kukurydzy lub w tolerujących uprawach kukurydzy jeszcze opracowywanych lub zmienianych metodami inżynierii genetycznej. Transgeniczne rośliny wyróżniają się z reguły szczególnie korzystnymi właściwościami, np. obok oporności wobec środków według wynalazku również opornością wobec chorób roślin lub

PL 212 110 B1 patogenów chorób roślin, takich jak określone owady lub mikroorganizmy, takie jak grzyby, bakterie lub wirusy. Inne szczególne właściwości dotyczą np. plonów pod względem ilości, jakości, trwałości przy przechowywaniu, składu i zawartości konkretnych substancji. Tak więc, są znane transgeniczne rośliny z podwyższoną zawartością oleju lub zmienioną jakością, np. z innym zestawem kwasów tłuszczowych.

Tradycyjne sposoby wytwarzania nowych roślin wykazujących zmodyfikowane właściwości w porównaniu z dotychczas występującymi roślinami, obejmują np. klasyczne metody hodowli lub wytwarzanie mutantów. Nowe rośliny o zmienionych właściwościach można alternatywnie wytwarzać z użyciem metod inżynierii genetycznej (patrz np. EP-A-0221044, EP-A-0131624). Opisano np. wiele przypadków:

- realizowanych metodami inżynierii genetycznej zmian roślin uprawnych polegających na zmodyfikowaniu zachodzącej w roślinach syntezy skrobi (np. WO 92/11376, WO 92/14827, WO 91/19806),

- transgenicznych roślin uprawnych wykazujących oporność względem pewnych herbicydów, np. sulfonylomoczników (EP-A-0257993, US-A-5013659),

- transgenicznych roślin uprawnych o zdolności produkowania toksyny Bacillus thuringiensis (toksyny Bt), która nadaje roślinom oporność przeciw określonym szkodnikom (EP-A- 0142924, EP-A-0193259),

- transgenicznych roślin uprawnych o zmodyfikowanym zestawie kwasów tłuszczowych (WO 91/13972).

Liczne metody biologii molekularnej, z użyciem których można wytwarzać nowe rośliny transgeniczne, są w zasadzie znane; patrz np. Sambrook i inni, 1989, Molecular Cloning, A Laboratory Manual, wyd. 2 Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor, NY; lub Winnacker „Gene und Klone”, VCH Weinheim wyd. 2 1996 lub Christou, „Trends in Plant Science” 1 (1996) 423-431).

W celu takich manipulacji metodami inżynierii genetycznej można cząsteczki kwasu nukleinowego wprowadzić do plazmidów umożliwiających mutagenezę lub zmianę sekwencji w wyniku rekombinacji sekwencji DNA. Z użyciem tych standardowych sposobów można np. dokonać wymiany zasad, odłączyć część sekwencji lub dołączyć sekwencje naturalne lub syntetyczne. Dla połączenia ze sobą fragmentów DNA można między innymi użyć fragmentów adaptorowych lub linkerowych.

Wytworzenie komórek roślin ze zmniejszoną aktywnością produktu genowego można osiągnąć np. przez ekspresję co najmniej jednego odpowiedniego antysensownego RNA, jednego sensownego RNA dla osiągnięcia efektu kosupresji lub ekspresję co najmniej jednego odpowiednio skonstruowanego rybozymu, specyficznie odszczepiającego transkrypty tego produktu genowego.

Można ponadto stosować cząsteczki DNA, które zawierają całą sekwencję kodującą produkt genowy, ewentualnie z sekwencjami flankującymi, jak również cząsteczki DNA, które zawierają tylko część sekwencji kodującej, przy czym te części muszą być wystarczająco długie, aby w komórkach wywołać działanie antysensowne. Możliwe jest także stosowanie sekwencji DNA wykazujących wysoki stopień homologii do sekwencji kodujących produkt genowy, które jednak nie są z nią identyczne.

W przypadku ekspresji cząsteczek kwasu nukleinowego w roślinach syntetyzowane białko może być lokalizowane w dowolnym przedziale komórki roślinnej. Dla osiągnięcia zlokalizowania w określonym przedziale komórki można np. region kodujący sprzęgnąć z sekwencjami DNA, które zapewniają lokalizację w określonym przedziale. Tego rodzaju sekwencje są fachowcowi znane (patrz np. Braun i inni, EMBO J. 11 (1992), 3219-3227; Wolter i inni. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 85 (1988), 846-850; Sonnewald i inni, Plant J. 1 (1991), 95-106).

Transgeniczne komórki roślin mogą być regenerowane znanymi sposobami w całych roślinach. Transgenicznymi roślinami mogą w zasadzie być rośliny dowolnego rodzaju, to znaczy zarówno jednoliścienne, jak i dwuliścienne.

Rośliny transgeniczne o zmienionych właściwościach można wytworzyć przez nadekspresję, supresję lub hamowanie homologicznych (czyli naturalnych) genów lub sekwencji genowych albo ekspresję heterologicznych (czyli obcych) genów lub sekwencji genowych.

Przedmiotem wynalazku jest zatem także sposób zwalczania niepożądanego wzrostu roślin w tolerujących uprawach kukurydzy, znamienny tym, że nanosi się jeden lub większą liczbę herbicydów typu (A) wraz z jednym lub większą liczbą herbicydów typu (B) na szkodliwe rośliny, części roślin lub powierzchnię uprawną.

Przedmiotem wynalazku jest także zastosowanie nowych kompozycji związków (A) + (B) i zawierających je środków chwastobójczych.

PL 212 110 B1

Kompozycje substancji czynnych do stosowania według wynalazku mogą występować zarówno w postaci mieszanych preparatów dwóch składników, ewentualnie wraz z innymi substancjami czynnymi, dodatkami i/lub znanymi środkami pomocniczymi do stosowania przy formułowaniu, które to preparaty mogą być następnie w znany sposób rozcieńczane wodą przed użyciem, albo w postaci tak zwanych mieszanek zbiornikowych wytwarzanych przez rozcieńczenie wodą oddzielnie sformułowanych lub częściowo oddzielnie sformułowanych składników.

Związki (A) i (B) lub ich kompozycje mogą być formułowane różnymi sposobami, w zależności od tego jakie parametry biologiczne i/lub fizykochemiczne chce się uzyskać. Odpowiednimi preparatami są na ogół proszki do zawiesin (WP), koncentraty do emulgowania (EC), roztwory wodne (SL), emulsje (EW), takie jak olej w wodzie i woda w oleju, roztwory lub emulsje opryskowe, dyspersje na bazie oleju lub wody, suspensjoemulsje, preparaty do opylania (DP), zaprawy, granulaty do nanoszenia na glebę lub roztrząsania, granulaty dyspergowalne w wodzie (WG), ultramałoobjętościowe formy użytkowe (ULV), mikrokapsułki lub woski.

Poszczególne typy preparatów są w zasadzie znane i opisane np. w; Winnacker-Kiichler, „Chemische Technologie”, tom 7, C. Hauser Verlag Miinchen, wyd. 4 1986; van Valkenburg „Pesticides Formulations”, Marcel Dekker N. Y., 1973; K. Martens, „Spray Drying Handbook”, wyd. 3, 1979, G. Goodwin Ltd. Londyn.

Środki pomocnicze stosowane do formułowania, takie jak substancje obojętne, środki powierzchniowo czynne, rozpuszczalniki i inne substancje pomocnicze, są również znane i opisane np. w: Watkins, „Handbook of Insecticide Dust Diluents and Carriers”, wyd. 2, Darland Books, Caldwell N. J.; H.v. Olphen, „Introduction to Clay Colloid Chemistry”; wyd. 2, J. Wiley & Sons, N. Y. Marsden, „Solvents Guide”, wyd. 2, Interscience, N. Y. 1950; McCutcheon's, „Detergents and Emulsifiers Annual”, MC Publ. Corp., Ridegewood N. J.; Sisley and Wood, „Encyclopedia of Surface Active Egents”, Chem. Publ. Co. Inc., N. Y. 1964; Schonfeldt, „Grenzflachenaktive Athylenoxidaddukte”, Wiss. Verlagsgesellschaft, Stuttgart 1976, Winnacker-Kiichler, „Chemische Technologie”, rozdział 7, C. Hauser Verlag Mϋnchen, wyd. 4, 1986.

Na bazie tych preparatów można wytworzyć kompozycję z innymi pestycydowo skutecznymi substancjami, takimi jak inne herbicydy, fungicydy lub insektycydy, jak również środki ochronne, nawozy i/lub regulatory wzrostu roślin, np. w postaci gotowego preparatu lub mieszanki zbiornikowej.

Proszki do zawiesin (proszki zwilżalne) są preparatami równomiernie dyspergowalnymi w wodzie, które obok substancji czynnej, substancji rozcieńczającej lub obojętnej zawierają jeszcze jonowe lub niejonowe środki powierzchniowo czynne (środki zwilżające, środki dyspergujące), np. polioksyetylowane alkilofenole, polioksyetylowane alkohole tłuszczowe lub aminy tłuszczowe, alkanosulfoniany lub alkilobenzenosulfoniany, ligninosulfonian sodu, 2,2'-dinaftylometano-6,6'-disulfonian sodu, dibutylonaftalenosulfonian sodu, a także oleoilometylotaurynian sodu.

Koncentraty do emulgowania wytwarza się przez rozpuszczenie substancji czynnej w rozpuszczalniku organicznym, takim jak np. butanol, cykloheksanon, dimetyloformamid, ksylen lub wyżej wrzące związki aromatyczne lub węglowodory, z dodatkiem jednego lub większej liczby jonowych lub niejonowych środków powierzchniowo czynnych (emulgatorów). Jako emulgatory można stosować np. sole wapniowe kwasów alkiloarylosulfonowych, takie jak dodecylobenzenosulfonian wapnia, lub emulgatory niejonowe, takie jak estry poliglikoli i kwasów tłuszczowych, etery alkiloarylowe poliglikoli, etery poliglikoli i alkoholi tłuszczowych, produkty kondensacji tlenku propylenu i tlenku etylenu, polietery alkilowe, estry sorbitanu i kwasów tłuszczowych, estry polioksyetylenosorbitanu i kwasów tłuszczowych lub estry polioksyetylenosorbitu.

Preparaty do opylania otrzymuje się przez zmielenie substancji czynnej z dobrze rozdrobnionymi materiałami stałymi, np. talkiem, naturalnymi iłami, takimi jak kaolin, bentonit i pirofilit lub ziemią okrzemkową.

Granulaty można wytwarzać albo przez rozpylenie substancji czynnej na chłonnym zgranulowanym materiale obojętnym lub przez naniesienie koncentratów substancji czynnych wraz z środkami klejącymi, np. polialkoholem winylowym, poliakrylanem sodu lub olejami mineralnymi, na powierzchnię nośników, takich jak piasek, kaolinity i granulowane materiały obojętne. Odpowiednie substancje czynne można także granulować znanymi sposobami stosowanymi przy wytwarzaniu granulowanych nawozów sztucznych, w razie potrzeby wraz z nawozami. Granulaty dyspergowalne w wodzie wytwarza się zazwyczaj bez użycia materiału obojętnego, takimi sposobami jak suszenie rozpyłowe, granulacja w złożu fluidalnym, granulacja talerzowa, mieszanie w mieszalnikach zapewniających duże naprężenia ścinające i wytłaczanie.

PL 212 110 B1

Preparaty agrochemiczne zwierają na ogół 0,1 do 99% wag., a zwłaszcza 2 do 95% wag. substancji czynnych typu A i/lub B, przy czym w zależności od rodzaju preparatu zwykle stosuje się niżej podane stężenia. Stężenie substancji czynnej w proszkach do zawiesin wynosi np. około 10 do 95% wag., a resztę do 100% wag. stanowią zwykłe składniki preparatu. W koncentratach do emulgowania stężenie substancji czynnej wynosi np. 5 do 80% wag.

Preparaty pyłowe zawierają przeważnie 5 do 20% wag. substancji czynnej, a roztwory opryskowe około 0,2 do 25% wag. substancji czynnej.

W granulatach, takich jak granulaty dyspergowalne, zawartość substancji czynnej zależy częściowo od tego, czy czynny związek występuje w stanie płynnym, czy stałym i jakie zastosowano środki pomocnicze do granulacji i wypełniacze. Na ogół, w granulatach dyspergowalnych w wodzie zawartość substancji czynnej wynosi 10-90% wag.

Ponadto, wymienione preparaty substancji czynnych ewentualnie zawierają zwykłe środki adhezyjne, sieciujące, dyspergujące, emulgujące, konserwujące i przeciw zamarzaniu oraz rozpuszczalniki, wypełniacze, barwniki i nośniki, środki przeciwpieniące, środki hamujące odparowywanie i środki wpływające na wartość pH lub lepkość.

Jest wiadome, że np. działanie glufosynatu amonowego (A1.2), jak również jego L-enancjomerów, można polepszyć przez dodanie środków powierzchniowo czynnych, korzystnie środków sieciujących z grupy siarczanów eterów alkilowych poliglikoli zawierających np. 10-18 atomów węgla i stosowanych w postaci ich soli z metalami alkalicznymi lub soli amonowych, a także soli magnezu, np.

_® soli sodowej siarczanu eteru glikolu dietylenowego i alkoholu C12/C14-tłuszczowego (Genapol LRO^®,

Hoechst); patrz EP-A-0476555, EP-A-0048436, EP-A-0336151 lub US-A-4 400 196, jak również Proc. EWRS Symp. „Factors Affecting Herbicidal Activity and Selectivity”, 227-232 (1988). Ponadto, wiadomo, że etery alkilosiarczanów i poliglikoli są odpowiednie także jako środek polepszający penetrację i wzmacniający działanie szeregu innych herbicydów, między innymi także herbicydów z grupy imidazolinonów; patrz EP-A-0502014.

Preparaty w zwykłych postaciach handlowych, np. proszki do zawiesin, koncentraty do emulgowania, dyspersje i granulaty dyspergowalne w wodzie, rozcieńcza się ewentualnie przed użyciem wodą, w znany sposób. Preparaty pyliste, granulaty do nanoszenia na glebę, granulaty do roztrząsania, jak również roztwory opryskowe zazwyczaj nie są przed stosowaniem rozcieńczane obojętnymi substancjami.

Substancje czynne mogą być nanoszone na rośliny, części roślin, nasiona roślin lub na powierzchnię uprawną (glebę orną), korzystnie na zielone rośliny i części roślin i ewentualnie dodatkowo na glebę orną.

Możliwe jest także łączenie substancji czynnych w postaci mieszanek zbiornikowych, poprzez zmieszanie optymalnie sformułowanych stężonych preparatów poszczególnych substancji czynnych z wodą w zbiorniku, po czym tak otrzymaną ciecz opryskową nanosi się.

Łączny chwastobójczy preparat kompozycji substancji czynnych (A) i (B) według wynalazku ma zaletę łatwiejszego stosowania, ponieważ zawiera składniki w ilościach zachowujących właściwe proporcje. Ponadto poszczególne środki pomocnicze zawarte w preparacie są dobrane optymalnie, podczas gdy mieszanka zbiornikowa z różnych preparatów może zawierać niekorzystne kompozycje dodatków.

A. Ogólne przykłady preparatów

a) Preparat do opylania otrzymuje się przez zmieszanie 10 części wagowych substancji czynnej/mieszaniny substancji czynnych i 90 części wagowych talku jako substancji obojętnej oraz ich rozdrobnienie w młynie udarowym.

b) Łatwo dyspergowalne w wodzie zwilżalne proszki otrzymuje się przez zmieszanie 25 części wagowych substancji czynnej/mieszaniny substancji czynnych, 64 części wagowych zawierającego kaolin kwarcu jako substancji obojętnej, 10 części wagowych lignosulfonianu potasu i 1 części wagowej oleoilometylotaurynianu sodu jako środka sieciującego i dyspergującego oraz zmielenie całości w młynie palcowym.

c) Łatwo dyspergowalny w wodzie koncentrat zawiesinowy otrzymuje się przez zmieszanie 20 części wagowych substancji czynnej/mieszaniny substancji czynnych z 6 częściami wagowymi eteru alkilofenylowego poliglikolu etylenowego (Triton X 207^®), 3 częściami wagowymi eteru izotridekanolowego poliglikolu etylenowego (8 EO) i 71 części wagowych parafinowego oleju mineralnego (zakres wrzenia np. około 255°C do 277°C) i zmielenie całości w rozcierającym młynie kulowym do uzyskania uziarnienia poniżej 5 mikronów.

PL 212 110 B1

d) Koncentrat do emulgowania otrzymuje się z 15 części wagowych substancji czyn nej/mieszaniny substancji czynnych, 75 części wagowych cykloheksanonu jako rozpuszczalnika i 10 części wagowych oksyetylenowanego nonylofenolu jako emulgatora.

e) Granulat dyspergowalny w wodzie otrzymuje się przez zmieszanie 75 części wagowych substancji czynnej/mieszaniny substancji czynnych, 10 części wagowych lignosulfonianu wapnia, 5 części wagowych laurylosiarczanu sodu, 3 części wagowych polialkoholu winylowego i 7 części wagowych kaolinu, zmielenie całości w młynie palcowym i granulację proszku w złożu fluidalnym przez natryskiwanie wody jako cieczy granulującej.

f) Granulat dyspergowalny w wodzie można także otrzymać, gdy 25 części wagowych substancji czynnej/mieszaniny substancji czynnych, 5 części wagowych 2,2'-dinaftylometano-6,6'-disulfonianu sodu, 2 części wagowe oleoilometylotaurynianu sodu, 1 część wagową polialkoholu winylowego, 17 części wagowych węglanu wapnia i 50 części wagowych wody podda się homogenizacji i rozdrobnieniu w młynie koloidalnym, a następnie zmieli w młynie kulkowym i otrzymaną zawiesinę rozpyli się przez dyszę i wysuszy w wieży rozpyłowej.

Przykłady biologiczne

1. Przedwschodowe działanie na chwasty

Nasiona lub kłącza chwastów jedno- i dwuliściennych umieszczono w tekturowych doniczkach w glebie piaszczysto-gliniastej i przykryto glebą. Środki w postaci stężonych wodnych roztworów, zwilżalnych proszków lub koncentratów emulsyjnych sformułowano jako wodne roztwory, zawiesiny lub emulsje i naniesiono w różnych dawkach na powierzchnię gleby z taką ilością wody, by w przeliczeniu uzyskać dawkę nanoszenia 600-800 l/ha. Po potraktowaniu doniczki przeniesiono do szklarni i pozostawiono w warunkach dobrych dla wzrostu chwastów. Wizualną ocenę roślin lub uszkodzeń wzrastających roślin przeprowadzono po wzrastaniu badanych roślin przez 3-4 tygodnie i przeprowadzono porównanie z nietraktowanymi roślinami kontrolnymi. Wyniki badań środków według wynalazku wykazują dobre przedschodowe działanie chwastobójcze przeciw szerokiemu spektrum chwastów szerokolistnych i chwastów trawiastych.

Ponadto zaobserwowano, że często działania kompozycji według wynalazku przewyższają formalnie sumę działania przy nanoszeniu pojedynczych herbicydów (działanie synergiczne).

Gdy obserwowane działanie przewyższa formalną sumę działań przy oddzielnym nanoszeniu herbicydów, to przewyższa ono również oczekiwaną wartość według Colby'ego, obliczoną według poniższego wzoru i uważaną za wskaźnik wystąpienia synergizmu (patrz S. R. Colby; Weeds 15 (1967) str. 20-22):

E = A + B - (A x B / 100) gdzie: A i B oznaczają działanie substancji czynnych A lub B w % przy ilości a lub b w g sc/ha; a E oznacza wartość oczekiwaną w % przy ilości a + b w g sc/ha.

Wartości zaobserwowane w próbach wykazują, że przy odpowiednio niskich dawkach działanie kompozycji przewyższa wartości oczekiwane według Colby'ego.

2. Powschodowe działanie na chwasty

Nasiona lub kłącza jedno- i dwuliściennych chwastów umieszczono w tekturowych doniczkach w glebie piaszczysto-gliniastej, przykryto glebą, umieszczono w szklarni i hodowano w dobrych warunkach. Po trzech tygodniach od wysiewu badane rośliny w stadium trzeciego liścia potraktowano środkami według wynalazku. Środki według wynalazku sformułowane jako zwilżalne proszki lub koncentraty emulsyjne zastosowano w różnych dawkach do opryskiwania zielonych części roślin, z użyciem takiej ilości wody by w przeliczeniu dawki nanoszenia wynosiły 600-800 l/ha. Po około 3-4 tygodniach przebywania próbnych roślin w szklarni w optymalnych warunkach wzrostu oceniono wizualnie działanie preparatów w porównaniu do nietraktowanych kontrolnych roślin. Środki według wynalazku wykazują dobre powschodowe działanie chwastobójcze przeciw szerokiemu spektrum ważnych w rolnictwie chwastów szerokolistnych i chwastów trawiastych.

Ponadto zaobserwowano, że często działania kompozycji według wynalazku przewyższają formalną sumę działania uzyskiwaną przy nanoszeniu pojedynczych herbicydów. Wartości zaobserwowane w próbach wykazują, że przy odpowiednio niskich dawkach działanie kompozycji przewyższa wartości oczekiwane według Colby'ego (patrz ocena w przykładzie 1).

3. Działanie chwastobójcze i oporność roślin uprawnych (próba polowa)

Transgeniczne rośliny kukurydzy z opornością przeciw jednemu lub większej liczbie herbicydów (A) wyhodowano razem z typowymi roślinami stanowiącymi chwasty na poletkach o wymiarach 2 x 5 m na

PL 212 110 B1 wolnej przestrzeni i w naturalnych warunkach pod gołym niebem; alternatywnie dopuszczono do naturalnego zachwaszczenia roślin kukurydzy. Traktowanie środkami według wynalazku oraz traktowanie w oddzielnych zabiegach z użyciem poszczególnych substancji czynnych kompozycji w próbach kontrolnych prowadzono w standardowych warunkach za pomocą urządzenia spryskującego poletko przy dawkach nanoszenia wody 200-300 litrów/hektar w równoległych próbach według schematu z tabeli 1, to znaczy przed siewem i przedwschodowo, po siewie i przedwschodowo oraz powschodowo we wczesnym, średnim lub późnym stadium.

T a b e l a 1

Schemat stosowania - przykłady

Nanoszenie substancji czynnych	Przed siewem	Przedwschodowo po siewie	Powschodowo w stadium 1-2 liścia	Powschodowo w stadium 2-4 liścia	Powschodowo w stadium 6 liścia
Łączne	(A) + (B)
		(A) + (B)
			(A) + (B)
				(A) + (B)
					(A) + (B)
Kolejne	(A)		(B)
		(A)	(B)
		(A)		(B)
		(A)	(A)	(B)
		(A)		(B)	(B)
		(A)		(A) + (B)
	(B)		(A)
		(B)		(A) + (B)
	(A) + (B)		(A) + (B)
	(A) + (B)	(A) + (B)	(A) + (B)
		(A) + (B)	(A) + (B)
		(A) + (B)	(A) + (B)	(A) + (B)
		(A) + (B)	(A) + (B)	(A) + (B)	(A) + (B)
			(A) + (B)	(A) + (B)
			(A) + (B)	(A) + (B)	(A) + (B)
				(A) + (B)	(A) + (B)

W odstępach 2, 4, 6 i 8 tygodni po naniesieniu badano wizualnie chwastobójczą skuteczność substancji czynnych lub mieszanin substancji czynnych porównując poletka traktowanych z nietraktowanymi poletkami kontrolnymi.

Brano pod uwagę uszkodzenia i rozwój wszystkich nadziemnych części roślin. Ocenę przeprowadzono w skali procentowej (100% działania = wszystkie rośliny zginęły; 50% działania = 50% roślin i zielonych części roślin zginęło; 0% działania = nie stwierdzono działania = jak na nie traktowanym poletku kontrolnym).

Wartości oceny z 4 poletek uśredniono.

Porównanie wykazało, że kompozycje według wynalazku wykazują silniejsze, a częściowo znacznie silniejsze działanie chwastobójcze niż suma działań pojedynczych herbicydów (= E^A). Dzia_C łanie w badanych odstępach czasu przewyższało wartości oczekiwane według Colby'ego (= E^C) (patrz ocena w przykładzie 1), co wskazuje na synergizm. Rośliny kukurydzy nie zostały uszkodzone na skutek traktowania chwastobójczymi środkami lub zostały uszkodzone tylko nieznacznie.

PL 212 110 B1

Dalsze wyniki prób zestawiono w poniżej podanych tabelach.

Skróty podane w tabelach:

g sc/ha = gramy substancji czynnej (100% substancji czynnej) na hektar, _C

E^C = wartość oczekiwana według Colby'ego (patrz ocena w tabeli 1).

T a b e l a 2

Działanie chwastobójcze w hodowli kukurydzy w próbie polowej

Substancja(-e) czynna(-e)	Dawka¹) g sc/ha	Działanie chwastobójcze²) (%) przeciw Sinapis arvensis
(A1.2)	350	75
	230	45
(B3.6)	15	73
(A1.2) + (B3.6)	230 + 15	99 (EC = 85)

Skróty w tabeli 2:

¹⁾ = Nanoszenie w stadium 4 do 5 liścia ²⁾ = Ocena w 28 dni po naniesieniu (A1.2) = glufosynat amonowy (B3.6) = tifensulfuron metylowy

Claims

1. Zastosowanie kompozycji herbicydów do zwalczania szkodliwych roślin w uprawach kukurydzy, znamienne tym, że kompozycja herbicydów zawiera synergicznie skuteczną ilość:

(A1) związki o wzorze (A1):

w którym Z oznacza grupę -OH lub ugrupowanie peptydu o wzorze -NHCH(CH3)CONHCH-(CH3)-COOH lub -NHCH(CH3)CONHCH[CH2CH(CH3)2]COOH oraz ich estry i sole oraz inne pochodne fosfinotrycyny;

(B1) rimsulfuron i (B3) tifensulfuron i sulfosulfuron, a uprawy kukurydzy tolerują te zawarte w kompozycjach herbicydy (A) i (B), ewentualnie w obecności środków zabezpieczających.

2. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako substancję czynną (A) stosuje się glufosynat lub jego sól

3. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako substancję czynną (A) stosuje się glufosynat amonowy.

4. Zastosowanie według zastrz. 1-3, znamienne tym, że jako substancję czynną (B) stosuje się rimsulfuron.

5. Zastosowanie według zastrz. 1-3, znamienne tym, że jako substancję czynną (B) stosuje się tifensulfuron.

6. Zastosowanie według zastrz. 1-3, znamienne tym, że jako substancję czynną (B) stosuje się sulfosulfuron.

PL 212 110 B1

7. Zastosowanie według zastrz. 1-6, znamienne tym, że kompozycje herbicydowe zawierają inne substancje czynne ochrony roślin.

8. Zastosowanie według zastrz. 1-7, znamienne tym, że kompozycje herbicydowe zawierają znane substancje pomocnicze stosowane w ochronie roślin lub substancje pomocnicze stosowane do formułowania.

9. Sposób zwalczania szkodliwych roślin w tolerujących uprawach kukurydzy, znamienny tym, że herbicydy z kompozycji herbicydowej zdefiniowanej w zastrz. 1-8, jeśli to odpowiednie, razem z substancjami pomocniczymi lub środkami pomocniczymi do formułowania, razem lub oddzielnie nanosi się przedwschodowo lub powschodowo albo przedwschodowo i powschodowo na rośliny, części roślin, nasiona roślin lub glebę uprawną.