PL192832B1 - Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie, kompozycja farmaceutyczna ją zawierająca oraz zestaw - Google Patents

Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie, kompozycja farmaceutyczna ją zawierająca oraz zestaw

Info

Publication number
PL192832B1
PL192832B1 PL326604A PL32660498A PL192832B1 PL 192832 B1 PL192832 B1 PL 192832B1 PL 326604 A PL326604 A PL 326604A PL 32660498 A PL32660498 A PL 32660498A PL 192832 B1 PL192832 B1 PL 192832B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
deoxy
cytidine
ethynyl
formula
group
Prior art date
Application number
PL326604A
Other languages
English (en)
Other versions
PL326604A1 (en
Inventor
Kazuo Hattori
Tohru Ishikawa
Hideo Ishitsuka
Yasunori Kohchi
Nobuhiro Oikawa
Nobuo Shimma
Hitomi Suda
Original Assignee
Hoffmann La Roche
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Hoffmann La Roche filed Critical Hoffmann La Roche
Publication of PL326604A1 publication Critical patent/PL326604A1/xx
Publication of PL192832B1 publication Critical patent/PL192832B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07HSUGARS; DERIVATIVES THEREOF; NUCLEOSIDES; NUCLEOTIDES; NUCLEIC ACIDS
    • C07H19/00Compounds containing a hetero ring sharing one ring hetero atom with a saccharide radical; Nucleosides; Mononucleotides; Anhydro-derivatives thereof
    • C07H19/02Compounds containing a hetero ring sharing one ring hetero atom with a saccharide radical; Nucleosides; Mononucleotides; Anhydro-derivatives thereof sharing nitrogen
    • C07H19/04Heterocyclic radicals containing only nitrogen atoms as ring hetero atom
    • C07H19/06Pyrimidine radicals
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61KPREPARATIONS FOR MEDICAL, DENTAL OR TOILETRY PURPOSES
    • A61K31/00Medicinal preparations containing organic active ingredients
    • A61K31/70Carbohydrates; Sugars; Derivatives thereof
    • A61K31/7042Compounds having saccharide radicals and heterocyclic rings
    • A61K31/7052Compounds having saccharide radicals and heterocyclic rings having nitrogen as a ring hetero atom, e.g. nucleosides, nucleotides
    • A61K31/706Compounds having saccharide radicals and heterocyclic rings having nitrogen as a ring hetero atom, e.g. nucleosides, nucleotides containing six-membered rings with nitrogen as a ring hetero atom
    • A61K31/7064Compounds having saccharide radicals and heterocyclic rings having nitrogen as a ring hetero atom, e.g. nucleosides, nucleotides containing six-membered rings with nitrogen as a ring hetero atom containing condensed or non-condensed pyrimidines
    • A61K31/7068Compounds having saccharide radicals and heterocyclic rings having nitrogen as a ring hetero atom, e.g. nucleosides, nucleotides containing six-membered rings with nitrogen as a ring hetero atom containing condensed or non-condensed pyrimidines having oxo groups directly attached to the pyrimidine ring, e.g. cytidine, cytidylic acid
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P35/00Antineoplastic agents
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P43/00Drugs for specific purposes, not provided for in groups A61P1/00-A61P41/00
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07HSUGARS; DERIVATIVES THEREOF; NUCLEOSIDES; NUCLEOTIDES; NUCLEIC ACIDS
    • C07H1/00Processes for the preparation of sugar derivatives
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P20/00Technologies relating to chemical industry
    • Y02P20/50Improvements relating to the production of bulk chemicals
    • Y02P20/55Design of synthesis routes, e.g. reducing the use of auxiliary or protecting groups

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Molecular Biology (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Biochemistry (AREA)
  • Biotechnology (AREA)
  • Genetics & Genomics (AREA)
  • Public Health (AREA)
  • Pharmacology & Pharmacy (AREA)
  • Veterinary Medicine (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Animal Behavior & Ethology (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Nuclear Medicine, Radiotherapy & Molecular Imaging (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Bioinformatics & Cheminformatics (AREA)
  • Epidemiology (AREA)
  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)
  • Saccharide Compounds (AREA)
  • Plural Heterocyclic Compounds (AREA)

Abstract

1. Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny o ogólnym wzorze (l) w którym: R 1 oznacza atom wodoru albo grupe tertbutylodimetylosilylowa badz acetylowa, R 2 oznacza atom wodoru albo grupe -CO-OR 4 , gdzie R 4 oznacza nasycona lub nienasycona, pro- sta lub rozgaleziona grupe weglowodorowa zawierajaca 1-15 atomów wegla albo grupe o wzorze -(CH 2 ) n -Y, gdzie Y oznacza grupe cykloheksylowa lub fenylowa, a n oznacza liczbe calkowita 0-4, R 3 oznacza atom wodoru, atom fluorowca, grupe cyjanowa, grupe C 1-4 -alkilowa ewentualnie pod- stawiona jednym lub kilkoma atomami fluorowca, grupe winylowa lub etynylowa, które moga byc ewentualnie podstawione jedna lub kilkoma grupami C 1-4 -alkilowymi, albo oznacza benzylowa, ewen- tualnie podstawiona grupa benzyloksylowa; z tym, ze R 2 i R 3 nie oznaczaja równoczesnie atomu wodoru. PL PL PL

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe pochodne 5'-dezoksy-cytydyny, sposób ich wytwarzania, ich zastosowanie do wytwarzania leku do leczenia nowotworów, zawierające je kompozycje farmaceutyczne oraz zestaw obejmujący taką kompozycję farmaceutyczną.
Pewne pochodne 5-fluoroacylu (5-FU) są znane z publikacji patentowych EP-602454, EP-602478 oraz EP-316704. Ujawniono w nich także stosowanie takich związków w kompozycjach farmaceutycznych użytecznych jako środki przeciwnowotworowe. Pomimo, że 5-fluorouracyl oraz jego pochodne są klinicznie użytecznymi środkami przeciwnowotworowymi do leczenia różnych guzów litych, to na ogół są one jeszcze niezadowalające pod względem skuteczności i bezpieczeństwa. Wadami są głównie szybka inaktywacja 5-FU przez dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD) i/lub niezadowalające dostarczanie 5-FU do tkanki nowotworowej pod względem selektywności nowotworu. Opisywano już próby polepszenia aktywności przeciwnowotworowej 5-FU lub jego pochodnych przez hamowanie DPD, takie jak wspólne podawanie 5-FU lub jego pochodnych z inhibitorem DPD, takim jak uracyl (USP 4328229), 5-etynylouracyl (WO 92/04901), 5-chloro-2,4-dihydroksypirydyna (USP 5525603) itp. Wynikiem takiego wspólnego podawania było polepszenie aktywności przeciwnowotworowej 5-FU lub jego pochodnych, lecz stopień bezpieczeństwa nie uległ takiemu polepszeniu w związku z niewystarczającą selektywnością przy dostarczaniu inhibitora DPD do tkanek nowotworowych (w związku z czym poziom 5-FU wzrastał zarówno w nowotworze jak i w plazmie).
Nieoczekiwanie stwierdzono, że w wyniku wspólnego podawania nowych pochodnych 5'-dezooksy-cytydyny o ogólnym wzorze (I) wraz z 5-FU lub jego pochodnymi uzyskuje się znacznie polepszone dostarczanie 5-FU selektywnie do tkanek nowotworowych w porównaniu z zestawem 5-FU lub jego pochodnych ze znanym inhibitorem DPD, takim jak 5-etynylouracyl, oraz uzyskuje się znacznie polepszoną aktywność przeciwnowotworową w modelach heteroprzeszczepów ludzkiego raka.
Przedmiotem wynalazku jest pochodna 5'-dezoksy-cytydyny o ogólnym wzorze (I),
w którym:
1
R1 oznacza atom wodoru albo grupę tertbutylodimetylosilylową bądź acetylową,
R2 oznacza atom wodoru albo grupę -CO-OR4, gdzie R4 oznacza nasyconą lub nienasyconą, prostą lub rozgałęzioną grupę węglowodorową zawierającą 1-15 atomów węgla albo grupę o wzorze -(CH2)n-Y, gdzie Y oznacza grupę cykloheksylową lub fenylową, a n oznacza liczbę całkowitą 0-4,
R3 oznacza atom wodoru, atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę C1-4-alkilową ewentualnie podstawioną jednym lub kilkoma atomami fluorowca, grupę winylową lub etynylową, które mogą być ewentualnie podstawione jedną lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, albo oznacza benzylową, ewentualnie podstawioną grupą benzyloksylową;
z tym, że R2 i R3 nie oznaczają równocześnie atomu wodoru.
Poniżej wyjaśnia się bliżej znaczenie poszczególnych grup w ogólnym wzorze (I):
Grupa tertbutylodimetylosilylowa jest grupą łatwo ulegającą hydrolizie w warunkach fizjologicznych.
Określenie grupa ulegająca łatwo hydrolizie w warunkach fizjologicznych korzystnie oznacza grupę acetylową, propionylową, benzoilową, toluoilową, glicylową, alanylową, b-alanylową, walilową, lizylową i tym podobne.
PL 192 832 B1
W powyższym podstawniku R4 określenie nasycona lub nienasycona, prosta lub rozgałęziona grupa węglowodorowa zawierająca 1-15 atomów węgla korzystnie oznacza grupę metylową, etylową, n-propylową, 1-izopropylo-2-metylopropylową, 1,1,2-trimetylopropylową, n-butylową, izobutylową, 2-etylobutylową, 3,3-dimetylobutylową, n-pentylową, izopentylową, neopentylową, 2-propylopentylową, n-heksylową, 2-etyloheksylową, n-heptylową, n-oktylową, allilową, 2-buten-1-ylową, 3-buten-1-ylową, 3-penten-1-ylową, 4-penten-1-ylową, 3-heksen-1-ylową, 4-heksen-1-ylową, 5-heksen-1-ylową, n-tridecylową i tym podobne.
Określenie grupa o wzorze -(CH2)n-Y, w której Y oznacza grupę cykloheksylową lub fenylową, a n oznacza liczbę całkowitą 0-4 korzystnie oznacza grupę cykloheksylową, cykloheksylometylową, 2-cykloheksyloetylową, 3-cykloheksylopropylową, 4-cykloheksylobutylową, fenylową, benzylową, fenyloetylową, 3-fenylopropylową, 4-fenylobutylową i tym podobne. W szczególnie korzystnych związkach według wynalazku R4 oznacza grupę n-propylową, n-butylową, n-pentylową, izopentylową, neopentylową, n-heksylową, 3,3-dimetylobutylową, 2-etylobutylową, fenyloetyIową i cykloheksylometylową.
W korzystnym wykonaniu niniejszego wynalazku R3 oznacza atom wodoru, atom jodu, grupę trifluorometylową, etylową, cyjanową, winylową, etynylową.
Jako dalszy przedmiot wynalazku wymienia się pochodne 5'-dezoksy-cytydyny wybrane z grupy składającej się z:
5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyny,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
N4-(etoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyny,
N4-(benzyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-trifluorometylocytydyny,
5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5-cyjano-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-N4-(etoksykarbonylo)-5-etynylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyny,
N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izobutoksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-propylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-N4-[(2-etyloheksylo)-oksykarbonylo]-5-etynylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyny,
N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-etynylocytydyny,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(1-izopropylo-2-metylo-propoksy)-karbonylo]-cytydyny.
Jako kolejny przedmiot wynalazku wymienia się pochodne 5'-5 dezoksy-cytydyny wybrane z grupy składającej się z:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyny,
5-(3-benzyloksybenzylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksycytydyny,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjano-5'-dezoksycytydyny,
5'-dezoksy-5-etylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
N4-(izobutoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-oktyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(tridecyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-decyloksykarbonylo)-cytydyny,
PL 192 832 B1
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(benzyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(etyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-5-jodo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyny,
5'-dezoksy-5-jodo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyny,
N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
5'-dezoksy-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjanocytydyny.
W kolejnym aspekcie wynalazek dotyczy pochodnej 5'-deoksycytydyny opisanej wzorem ogólnym (I) do stosowania w terapii medycznej, zwłaszcza w leczeniu nowotworów.
Kolejnym przedmiotem wynalazku jest kompozycja farmaceutyczna, zwłaszcza do leczenia nowotworów, zawierająca jedną lub więcej zaróbek wybranych spośród wody, żelatyny, gumy arabskiej, laktozy, skrobi, stearynianu magnezu, talku, oleju roślinnego, glikoli polialkilenowych i wazeliny oraz jeden lub więcej składników aktywnych przy czym jako składnik aktywny zawierająca związek o ogólnym wzorze (I) określonym powyżej.
W szczególności przedmiotem wynalazku jest kompozycja farmaceutyczna zwłaszcza do leczenia nowotworów, zawierająca jedną lub więcej typowych zaróbek i dwa składniki aktywne znamienna tym, że zawiera jako składnik aktywny związek o ogólnym wzorze (I) określonym powyżej i 5-fluorouracyl lub jego pochodną w stosunku wagowym odpowiednio od 1:2 do 1:10.
Bardziej szczególnym przedmiotem wynalazku jest kompozycja farmaceutyczna zawierająca jako 5-fluorouracyl lub jego pochodną 5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę.
Kolejnym aspektem wynalazku jest zastosowanie pochodnej 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) określonym powyżej do wytwarzania leku do leczenia nowotworów.
Według jeszcze innego aspektu przedmiotem wynalazku jest zestaw obejmujący kompozycję farmaceutyczną zawierającą jedną lub więcej typowych zaróbek i jako składnik aktywny pochodną 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) określonym powyżej oraz kompozycję farmaceutyczną zawierającą jedną lub więcej typowych zaróbek i jako składnik aktywny 5-fluorouracyl lub jego pochodną.
Nowe pochodne 5'-dezoksy-cytydyny o wzorze (I) można wytwarzać w różny sposób. Tak więc, przedmiotem wynalazku jest także sposób wytwarzania pochodnej 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I)
w którym:
R1 oznacza atom wodoru albo grupę tertbutylodimetylosilylową bądź acetylową,
R2 oznacza atom wodoru albo grupę -CO-OR4, [w której R4 oznacza nasyconą lub nienasyconą, prostą lub rozgałęzioną grupę węglowodorową zawierającą 1-15 atomów węgla albo grupę o wzorze -(CH2)n-Y, (w której Y oznacza grupę cykloheksylową lub fenylową, a n oznacza liczbę całkowitą 0-4)],
R3 oznacza atom wodoru, atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę C1-4-alkilową (ewentualnie podstawioną jednym lub kilkoma atomami fluorowca), grupę winylową lub etynylową, (które to grupy mogą być ewentualnie podstawione jedną lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi), albo oznacza ewentualnie podstawioną grupę aralkilową, która może być ewentualnie podstawiona grupą benzyloksylową; z tym, że R2 i R3 nie oznaczają równocześnie atomu wodoru obejmujący 1 2 3 (A) w przypadku wytwarzania związków o wzorze ogólnym (I), w którym R , R i R mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze (II),
PL 192 832 B1
w którym P1 oznacza grupę ochronną grupy hydroksylowej, a R3 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji ze związkiem o ogólnym wzorze (III),
R4OCOX (III) w którym R4 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), a X oznacza atom chloru, w obecności środka wiążącego kwas, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (B) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R2 mają znaczenia jak określone powyżej, a R3 oznacza grupę etynylową lub winylową, które to grupy są ewentualnie podstawione jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi związek o wzorze (IV),
w którym P1 i R2 mają znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji z pochodną acetylenową lub winylową w obecności katalizatora palladowego, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (C) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R2 mają znaczenia jak określone powyżej, a R3 oznacza grupę cyjanową, związek o wzorze (IV),
w którym P1 i R2 mają znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji z cyjankiem metalu alkalicznego, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (D) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, a R2 oznacza atom wodoru, związek o wzorze (V),
PL 192 832 B1
w którym P1 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, poddaje się reakcji z chlorkiem fosforylu w obecności środka wiążącego kwas, a następnie reakcji z amoniakiem, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e),
2 3 (E) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1, R2 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze (VI),
w którym R2 i R3 mają znaczenia jak określone dla wzoru (I), sprzęga się ze związkiem o wzorze (VII),
1 w którym P1 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), w obecności kwasu Lewisa jako katalizatora, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), 3 (F) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R oznacza grupę winylową, któ12 rą jest ewentualnie podstawiona jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, a R1 i R2 mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze (VIII),
w którym P1 oznacza grupę ochronną grupy hydroksylowej, R3 oznacza grupę etynylową, która jest ewentualnie podstawiona jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, a R2 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się katalitycznemu uwodornianiu w obecności katalizatora Lindlara, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e).
W procesach A-F symbol P1 oznacza grupę ochronną grupy hydroksylowej, taką jak grupa acetylowa, benzoilowa, trimetylosililowa, t-butylodimetylosililowa i tym podobne.
PL 192 832 B1
Poniżej wyjaśnia się bardziej szczegółowo sposób wytwarzania nowych pochodnych 5'-dezoksy-cytydyny o wzorze (I) według wynalazku.
W sposobie A jako przykłady związków o wzorze (II) wymienia się następujące związki:
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-prop-1-ynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-prop-1-ynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5-but-1-ynylo-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-but-1-ynylo-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-pent-1-ynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-pent-1-ynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-heks-1-ynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-heks-1-ynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5-bromo-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-bromo-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksycytydyna,
5-(3-benzyloksybenzylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5-cyjano-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjano-5'-dezoksycytydyna i tym podobne.
Reakcję związku o wzorze (II) ze związkiem o wzorze (III) można prowadzić w rozpuszczalniku, takim jak pirydyna, dioksan, tetrahydrofuran, acetonitryl, chloroform, dichlorometan i tym podobne, w obecności środka wiążącego kwas, takiego jak trietyloamina, pirydyna, pikolina, 4-(N,N-dimetyloamino)-pirydyna, lutydyna i tym podobne. Proces można prowadzić w temperaturze 0-30°C. Grupy ochronne ewentualnie usuwa się znanymi metodami, np. drogą zasadowej lub kwasowej hydrolizy albo przez traktowanie anionem fluorkowym.
W sposobie B jako przykłady związków o wzorze (IV) wymienia się następujące związki:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(metoksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-N4-(etoksykarbonylo)-5-jodocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(n-butoksykarbonylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(izopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-N4-[(2-etylobutylo)-oksykarbonylo]-5-jodocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-jodocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-jodocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(etoksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna, 2',3'-di-O-acetylo-N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyna, 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna i tym podobne.
Jako przykłady pochodnych acetylenowych lub winylowych stosowanych w tej reakcji sprzęgania wymienia się trimetylosililoacetylen, t-butylodimetylosililoacetylen, 1-butyn, 1-pentyn, 1-heptyn, 1-heksyn, 3-metylo-1-butyn, 3,3-dimetylo-1-butyn, cykloheksyloacetylen, fenyloacetylen, 3-fenylo-1-propyn, tri-n-butylo(winylo)cynian i tym podobne.
Reakcję sprzęgania związku o wzorze (IV) z pochodną acetylenową można prowadzić w obecności katalizatora palladowego, takiego jak chlorek bis-(trifenylofosfino)-palladu(II) - jodek miedzi(I),
PL 192 832 B1 octan bis-(trifenylofosfino)-palladu(II) - jodek miedzi(I) i tym podobne. Reakcję sprzęgania związku o wzorze (IV) z pochodną winylową można prowadzić w obecności katalizatora palladowego, takiego jak tris-(dibenzylidenoacetono)-dipallad, tetrakis-(trifenylofosfino)-pallad, chlorek bis-(acetonitrylo)-palladu(II) w obecności tri-2-furylofosfiny, trifenylofosfiny i tym podobne.
Proces ten można prowadzić w rozpuszczalniku, takim jak chloroform, dichlorometan, tetrahydrofuran, N-metylopirolidon, N,N-dimetyloformamid i tym podobne. Reakcję można prowadzić w temperaturze 0-80°C, korzystnie 10-60°C.
W sposobie C reakcję związków o wzorze 4 z cyjankiem metalu alkalicznego, takim jak cyjanek sodu, cyjanek potasu itp., można prowadzić w rozpuszczalniku, takim jak N,N-dimetyloformamid, sulfotlenek dimetylowy, acetonitryl i tym podobne. Proces można prowadzić w temperaturze 0-100°C, korzystnie 10-30°C.
W sposobie D jako przykłady związków o wzorze (V) wymienia się następujące związki:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-prop-1-ynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-but-1-ynylo-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-pent-1-ynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-heks-1-ynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodourydyna,
5-bromo-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-winylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylourydyna,
5-(3-benzyloksybenzylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjano-5'-dezoksyurydyna i tym podobne.
Wymienione powyżej związki wyjściowe można wytwarzać ze znanych 5-podstawionych pochodnych uracylu sposobem analogicznym do sposobu E, w którym stosuje się 5-podstawioną pochodną uracylu zamiast 5-podstawionej pochodnej cytozyny.
Reakcję związku o wzorze (V) z chlorkiem fosforylu można prowadzić w rozpuszczalniku, takim jak pirydyna, dioksan, tetrahydrofuran, acetonitryl, chloroform, dichlorometan i tym podobne, w obecności środka wiążącego kwas, takiego jak trietyloamina, pirydyna, pikolina, 4-(N,N-dimetyloamino)-pirydyna, lutydyna, imidazol, N-metyloimidazol, triazol i tym podobne, w temperaturze 0-30°C, po czym mieszaninę traktuje się wodnym amoniakiem albo amoniakiem gazowym w rozpuszczalniku, takim jak metanol, etanol, acetonitryl, N,N-dimetyloformamid i tym podobne, w temperaturze 0-30°C.
W sposobie E jako przykłady związków o wzorze (VI) wymienia się 5-etynylocytozynę, 5-prop-1-nylocytozynę, 5-prop-1-ynylocytozynę, 5-but-1-ynylo-5'-dezoksycytozynę, 5-pent-1-ynylocytozynę, 5-heks-1-ynylocytozynę, 5-jodocytozynę, 5-bromocytozynę, 5-(1-chlorowinylo)-cytozynę, 5-winylocytozynę, 5-trifluorometylocytozynę, 5-(3-benzyloksy-benzylo)-cytozynę, 5-cyjanocytozynę, 5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytozynę i tym podobne.
Jako przykłady związków o wzorze (VII) wymienia się znany 5-dezoksy-1,2,3-O-triacetylo-D-rybofuranozyd, 5-dezoksy-1,2,3-O-tribenzoilo-D-rybofuranozyd i tym podobne.
Związek o wzorze (VI) można najpierw przeprowadzać w pochodną trimetylosililową za pomocą odczynnika sililującego, takiego jak heksametylodisilazan, a następnie poddawać reakcji sprzęgania ze związkiem o wzorze (VII) w obecności kwasu Lewisa jako katalizatora, takiego jak chlorek cyny(IV), chlorek tytanu(IV) i tym podobne. Proces sprzęgania prowadzi się w rozpuszczalniku, takim jak acetonitryl, dichlorometan, chloroform, 1,2-dichloroetan, nitrometan, toluen i tym podobne, w temperaturze 0-30°C, korzystnie 0-10°C.
W sposobie F jako przykłady związków o wzorze (VIII) wymienia się następujące związki:
5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-N4-(etoksykarbonylo)-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(benzyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(etoksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
PL 192 832 B1
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna i tym podobne.
Katalityczne uwodornianie grupy etynylowej związków o wzorze (VIII) można prowadzić, stosując katalizator Lindlara według znanych metod [np. Synthetic Method, 1952, tom 7, str. 38 (Interscience Publishers, Inc., Nowy Jork)].
Nowe pochodne 5'-dezoksy-cytydyny według wynalazku można stosować jako środek przeciwnowotworowy wraz ze znanymi fizjologicznie dopuszczalnymi nośnikami.
Podane wyżej określenie grupa C1-4-alkilowa ewentualnie podstawiona jednym lub kilkoma atomami fluorowca korzystnie oznacza grupę metylową, trifluorometylową, etylową, propylową i tym podobne.
Określenie grupa winylowa lub etynylowa, które to grupy są ewentualnie podstawione jednym lub kilkoma atomami fluorowca, grupami C1-4-alkilowymi, cykloalkilowymi, aralkilowymi albo pierścieniami aromatycznymi, które mogą zawierać jeden lub więcej heteroatomów korzystnie oznacza grupę winylową, 1-chlorowinylową, 2-bromowinylową, 2-bromo-1-chlorowinylową, etynylową, prop-1-ynylową, but-1-ynylową, pent-1-ynylową, heks-1-ynylową, 3,3-dimetylo-but-1-ynylową, cyklopentyloetynylową, cykloheksyloetynylową, fenyloetynylową, 3-fenyloprop-1-ynylową, piryd-2-yloetynylową, imidazol-2-iloetynylową i tym podobne. Szczególnie korzystna jest grupa etynylowa oraz jod.
Określenie ewentualnie podstawiona grupa aralkilowa oznacza korzystnie grupę 3-(benzyloksy)-benzylową, 3-metoksybenzylową, 3-bromobenzylową, 3-metylobenzylową, 3-hydroksybenzylową i tym podobne.
Związki według wynalazku ujawniono w grupie składającej się z następujących związków:
5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-prop-1-ynylocytydyna,
5-but-1-ynylo-5'-dezoksycytydyna,
5'-dezoksy-5-pent-1-ynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-heks-1-ynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-jodocytydyna,
5-bromo-5'-dezoksycytydyna,
5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyna,
5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyna,
5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksycytydyna,
5-cyjano-5'-dezoksycytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-prop-1-ynylocytydyna,
5-but-1-ynylo-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-pent-1-ynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-heks-1-ynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5-bromo-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(etoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-propoksykarbonylo)-5-winylocytydyna,
N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyna,
N4-(benzyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-trifluorometylocytydyna,
5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5-cyjano-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(metoksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-(etoksykarbonylo)-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izobutoksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-propylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna,
PL 192 832 B1
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-[(2-etylobutylo)-oksykarbonylo]-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-N4-[(2-etyloheksylo)-oksykarbonylo]-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyna,
N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-etynylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-N4-(etoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-N4-(n-propoksykarbonylo)-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-N4-(benzyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-decyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2,6-dimetylocykloheksyloksy)-karbonylo]-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(benzyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(1-izopropylo-2-metylo-propoksy)-karbonylo]-cytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metoksybenzyloksy)-karbonylo]-cytydyna.
Wynalazek niniejszy ujawnia także kompozycję farmaceutyczną zawierającą pochodną 5'-dezoksy-cytydyny o ogólnym wzorze (I) określonym powyżej oraz 5-fluorouracyl (5-FU) albo jego pochodną. Za pomocą tej kompozycji pochodna 5'-dezoksy-cytydyny wzmaga przeciwnowotworowe działanie 5-fluorouracylu lub jego pochodnej przez dostarczanie znacznie większej ilości 5-FU selektywnie do tkanki nowotworowej bez znacznego wzrostu stężenia 5-FU w plazmie.
Następujące związki:
5-fluoro-1-(2-tetrahydrofurylo)-uracyl,
1-(n-heksyloksykarbonylo)-5-fluorouracyl,
5'-dezoksy-5-fluorourydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna,
N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-fluorocytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(izopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-[(2-etylobutylo)-oksykarbonylo]-5-fluorocytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyna,
N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-fluorocytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-fluorocytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(3,5-dimetylobenzoilo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(3,5-dichlorobenzoilo)-cytydyna,
2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna i tym podobne mogą mieć zastosowanie w zestawach analogicznych do zastrzeganego zestawu.
Związek o wzorze (I) można podawać sam albo równocześnie z 5-FU lub jego pochodną.
W związku z tym kompozycję farmaceutyczną według wynalazku można otrzymywać przez formułowanie związku o wzorze (I) i 5-FU lub jego pochodnej w jednym preparacie albo w postaci dwóch oddzielnych preparatów.
Kompozycję farmaceutyczną zawierającą związek o wzorze (I) można podawać przed albo równocześnie z podawaniem 5-FU lub jego pochodnej, korzystnie na 3 godziny przed albo równocześnie z podawaniem 5-FU lub jego pochodnej.
W kompozycji farmaceutycznej według wynalazku zawierającej 5-FU lub jego pochodną oraz pochodną 5'-dezoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) korzystny stosunek molowy tych dwóch składniPL 192 832 B1 ków wynosi około 0,001-10 moli, zwłaszcza 0,002-0,5 moli związku o wzorze (I) na mol 5-FU lub jego pochodnej.
Zestaw według wynalazku zawiera kompozycję farmaceutyczną (składnik A) zawierającą związek o wzorze (I) i kompozycję farmaceutyczną (składnik B) zawierającą 5-FU lub jego pochodną.
Kompozycje farmaceutyczne zawierające związki o wzorze (I) i ewentualnie 5-FU lub jego pochodne oraz zawierające je zestawy mają zastosowanie do leczenia raka okrężnicy i odbytnicy, raka piersi, raka żołądka, raka płuc, raka szyjki macicy, raka pęcherza i innych chorób nowotworowych i tym podobnych.
Kompozycje farmaceutyczne oraz składniki A i B zestawu według wynalazku można podawać w dowolnej postaci, na przykład jako tabletki, pigułki, czopki, kapsułki, granulki, proszki lub emulsje itp. Jako farmaceutycznie dopuszczalne nośniki i podłoża do kompozycji farmaceutycznych według wynalazku stosuje się substancje konwencjonalne. Jako substancje farmaceutycznie dopuszczalne można stosować organiczne lub nieorganiczne obojętne nośniki nadające się do podawania dojelitowego, poprzezskórnego lub pozajelitowego, takie jak woda, żelatyna, guma arabska, laktoza, skrobia, stearynian magnezu, talk, oleje roślinne, glikole polialkilenowe i wazelina. Kompozycję farmaceutyczną według wynalazku można podawać doustnie, np. w postaci tabletek, kapsułek, pigułek, proszków, granulek, roztworów, syropów, zawiesin lub eliksirów. Można je podawać także pozajelitowo, np. w postaci sterylnych roztworów, zawiesin lub emulsji, albo miejscowo, np. w postaci roztworów, zawiesin, maści, proszków lub aerozoli. Kompozycja farmaceutyczna może być sterylizowana i/lub może zawierać dalsze substancje pomocnicze, takie jak substancje konserwujące, stabilizujące, wiążące, środki emulgujące, środki polepszające smak, sole do zmiany ciśnienia osmotycznego albo substancje działające jako bufory.
Kompozycję farmaceutyczną według wynalazku można wytwarzać w sposób konwencjonalny.
Zakres dawkowania kompozycji farmaceutycznej według wynalazku zależy od drogi podawania, wieku, wagi i stanu pacjenta i od rodzaju leczonej choroby. W przypadku doustnego, doodbytniczego lub pozajelitowego podawania osobnikom dorosłym przybliżona dawka dzienna wynosi od około 1 mg do około 2000 mg związku o wzorze (I) i od około 10 mg do około 4000 mg 5-FU lub jego pochodnej, w zależności od rodzaju stosowanej pochodnej 5-FU. Kompozycję farmaceutyczną według wynalazku podaje się korzystnie drogą doustną.
Selektywne dostarczanie 5-FU do nowotworu poprzez selektywne hamowanie nowotworowej DPD za pomocą związku o wzorze l wynika z niżej opisanych testów.
1. Selektywne hamowanie nowotworowej DPD za pomocą związku A z przykładu 6
Działanie związku A z przykładu 6 hamujące aktywność DPD porównuje się z działaniem znanego inhibitora DPD 5-etynylouracylu (5-EU) na nieowłosionych myszach BALB/c z heteroprzeszczepem ludzkiego raka gruczołu krokowego PC-3. Tkanki wątroby i nowotworu wycina się każdej grupie 3 myszy w 2 i 8 godzin po podaniu związku A (0,5 mmoli/kg) i 5-EU (0,05 mmoli/kg). Następnie mierzy się aktywność DPD w tych tkankach w sposób opisany w literaturze (Naguib i inni, Cancer Research 45, 5405-5412, 1985). 5-EU hamuje działanie DPD zarówno w tkance wątroby jak i nowotworu, podczas gdy związek A silnie hamuje tę aktywność tylko w tkance nowotworowej (tabela 1). Wyniki te sugerują, że związek A z przykładu 6 hamuje aktywność DPD selektywnie w tkance nowotworowej. W tabeli 1hr oznacza godziny.
Tabe l a 1
Hamowanie aktywności DPD przez związek A z przykładu 6
Aktywność DPD (pmol/mg białka/minutę)
Tkanki Kontrola 5-EU Związek A
2 hr 8 hr 2 hr 8 hr 2 hr 8 hr
Wątroba 288 162 46 83 177 326
Nowotwór 31 29 17 13 9 9
2. Selektywny wzrost poziomu 5-FU w nowotworach przy użyciu związku A z przykładu 6 u myszy traktowanych fluoropirymidynami
Wyniki testu przedstawione w tabeli 2 wykazują, że związek A z przykładu 6 podwyższa selektywnie 5-FU AUC (Area under curve - pole pod krzywą wykresu funkcji) w nowotworach u myszy trak12
PL 192 832 B1 towanych fluoropirymidynami. W teście tym fluoropirymidyny, takie jak 5-FU, doksyflurydyna (5'dezoksy-5-fluorourydyna) i kapecytabina [5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna], podaje się nieowłosionym myszom BALB/c z heteroprzeszczepem ludzkiego raka żołądka MKN28 w kombinacji albo ze związkiem A albo z 5-EU. Następnie mierzy się poziom 5-FU w plazmie i tkance nowotworowej po upływie 0,25; 0,5; 2; 4 i 7 godzin po każdym podaniu fluoropirymidyny (n=3 myszy) i oblicza się 5-FU AUC. Znany inhibitor DPD, czyli 5-EU, znacznie podwyższa wartość 5-FU AUC zarówno w plazmie jak i w tkance nowotworowej u myszy traktowanej 5-FU, kapecytabiną lub doksyflurydyną. Ponieważ wzrost poziomu 5-FU w plazmie powoduje systemiczną toksyczność 5-FU, 5-EU powinien polepszać zarówno skuteczność jak i stopień toksyczności fluoropirymidyn.
Natomiast związek A znacznie zwiększa 5-FU AUC tylko w tkankach nowotworowych, prawdopodobnie w wyniku selektywnego hamowania przez związek A w nowotworze aktywności DPD, co katabolizuje 5-FU. Związek A z przykładu 6 zwiększa więc skuteczność fluoropirymidyn z niewielkim tylko wzrostem ich toksyczności.
T a b e l a 2
5-FU AUC w plazmie i nowotworach u myszy traktowanych fluoropirymidynami
Testowane związki (mmol/kg) Fluoropirymidyny (mmol/kg) 5-FU AUC (nmolohr/ml)
Plazma Nowotwór
Test 1
- 5-FU (0,3) 9,3 1,3
Związek A (2) 5-FU (0,3) 9,5 6,0
5-EU (1) 5-FU (0,3) 75 48
- Kapecytabina (1,5) 1,3 30
Związek A (2) Kapecytabina (1,5) 3,1 67
5-EU (1) Kapecytabina (1,5) 53 120
Test 2
- Doksyflurydyna (0,75) 2,6 8,0
Związek A (2) Doksyflurydyna (0,75) 11 30
5-EU (1) Doksyflurydyna (0,75) 86 73
- Kapecytabina (1,5) 1,5 30
Związek A (2) Kapecytabina (1,5) 3,8 76
5-EU (1) Kapecytabina (1,5) 54 120
3. Polepszenie działania przeciwnowotworowego kapecytabiny przez związek A z przykładu 6 Związek A z przykładu 6 testuje się pod kątem jego działania polepszającego skuteczność kapecytabiny na nieowłosionych myszach BALB/c z heteroprzeszczepem ludzkiego raka gruczołu krokowego PC-3. Związek A i kapecytabinę podaje się doustnie równocześnie lub kolejno przez 5 kolejnych dni w tygodniu w ciągu 3 tygodni, poczynając od 53 dnia po inokulacji nowotworu, gdy nowotwór staje się macalny. W dniu 75 mierzy się objętość nowotworu i oblicza procentowe hamowanie wzrostu nowotworu. Z tabeli 3 wynika, że kapecytabina hamuje wzrost nowotworu bardziej, gdy stosuje się związek A w kombinacji czy to równocześnie czy w kolejności. Ponieważ sam związek A nie jest cytotoksyczny (danych nie przedstawiono), podwyższa on skuteczność kapecytabiny przez hamowanie aktywności DPD.
PL 192 832 B1
Tabe l a 3
Polepszanie skuteczności kapecytabiny przez związek A z przykładu 6
Kapecytabina (mmol/kg/d) Związek A (mmol/kg/d) 1 2 3 4
- - 981 - -3,6 5/5
1,0 - 757 23 -3,4 5/5
1,0 1,0 323* 67 -1,8 5/5
1,0 1,0# 201* 80 -0,3 4/5
Oznaczenia stosowane w tabeli 3:
* p<0,05 w porównaniu z grupą kontrolną # Związek A podaje się na jedną godzinę przed podaniem kapecytabiny
1- Zmiana objętości nowotworu (mm3) - dzień 53-75
- Hamowanie wzrostu nowotworu (%) - dzień 75
- Zmiana wagi ciała (g) - dzień 75
- Osobniki przeżywające w dniu 75
Następujące przykłady bliżej wyjaśniają wynalazek, nie ograniczając jego zakresu w żadnej mierze.
Przykład odni esi enia I
a) Wytwarzanie 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylourydyny
5-Etynylouracyl (12 g, 88,2 mmoli) zawiesza się w roztworze siarczanu amonu (570 mg, 4,3 mmoli) w heksametylodisilazanie (240 ml). Zawiesinę ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną w ciągu 6 godzin. Mieszaninę reakcyjną zatęża się pod obniżonym ciśnieniem, po czym do pozostałości dodaje się roztwór 5-dezoksy-1,2,3-tri-O-acetylo-D-rybofuranozydu (27,5 g, 105,8 mmoli) w acetonitrylu (300 ml). Następnie do mieszaniny wkrapla się roztwór bezwodnego czterochlorku cyny (27,6 g, 105,8 mmoli) w nitrometanie (60 ml), utrzymując temperaturę poniżej 0°C. Mieszaninę miesza się w temperaturze 0°C przez dodatkowe 4 godziny, dodaje wodorowęglan sodu, po czym wkrapla wodę. Mieszaninę miesza się w ciągu 2 godzin, sączy w celu usunięcia nierozpuszczalnych składników, które przemywa się octanem etylu. Przesącz i przemywki łączy się i suszy nad MgSO4 i sączy. Przesącz odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Po oczyszczeniu pozostałości drogą chromatografii na żelu krzemionkowym (stosując n-heksan:octan etylu=1:2 jako eluent) otrzymuje się 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylourydynę (13,7 g, 48% wydajności). MALDI-MS: (m/z) 359[M+Na]+, 375[M+K]+ 1H-NMR: (270MHz; CDCl3) : d 1,47 (3H, d, J=6,6), 2,10 (3H, s), 2,12 (3H, s), 3,23 (1H, s), 4,19-4,28 (1H, m), 5,01-5,05 (1H, m), 5,30-5,34 (1H, m), 5,90 (1H, d, J=4,95), 7,57 (1H, s), 8,34 (1H, br.s)
b) Wytwarzanie 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylourydyny
Do roztworu 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-etynylourydyny (13,7 g, 40,7 mmoli) w metanolu (100 ml) wkrapla się roztwór wodorotlenku sodu (3,3 g, 81,4 mmoli) w wodzie (10 ml), mieszając, w temperaturze 0°C. Miesza się dalej w temperaturze 0°C w ciągu 30 minut, po czym mieszaninę reakcyjną doprowadza się do wartości pH 7 za pomocą wodnego 1N kwasu solnego. Następnie mieszaninę odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w DMF (250 ml) i do roztworu dodaje się, mieszając, imidazol (41,6 g, 610 mM) i t-butylodimetylochlorosilan (30,7 g, 203 mmoli). Mieszaninę miesza się dalej w ciągu 23 godzin, po czym rozdziela pomiędzy octan etylu i wodę. Warstwę wodną reekstrahuje się octanem etylu. Połączone warstwy organiczne przemywa się solanką, suszy nad Na2SO4, sączy i odparowuje pod obniżonym ciśnieniem. Po oczyszczeniu pozostałości drogą chromatografii na żelu krzemionkowym (stosując n-heksan:octan etylu=3:1 jako eluent) otrzymuje się 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylourydynę (14,9 g, 76% wydajności). FAB-MS: (m/z) 481 (M+H)+ 1H-NMR: (270 MHz; CDCl3): d 0,10-0,13 (12H, m), 0,91 (18H, m), 1,40 (3H, d, J=6,6), 3,21 (1H, s), 3,58 (1H, dd, J=4,29, 6,6), 4,08-4,17 (2H, m), 5,62 (1H, d, J=2,64), 7,68 (1H, s), 8,24 (1H, br.s).
W sposób analogiczny do wyżej opisanego wytwarza się też następujące związki, stosując odpowiednie znane 5-podstawione pochodne uracylu:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodourydyna FAB-MS: (m/z) 583[M+H]+, 605[M+Na]+
PL 192 832 B1 1H-NMR: (270MHz;DMSO-d6): d -0.09 (3H, s), -0.03 (3H, s), 0.00 (3H, s), 0.02 (3H, s), 0.75 (9H,s), 0.81 (9H,s), 1.24 (3H, d, J = 6.6), 3.75 (1H,dd, J = 4.6, 4.0), 3.86 (1H, m), 4.36 (1H, dd, J = 5.3, 5.0), 5.59 (1H, d, J = 5.6), 7.91 (1H, s), 11.69 (1H, br.s)
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylourydyna
FAB-MS: (m/z) 525 [M+H]+ 1H-NMR : (400MHz; CDCI3): d 0.00 (6H, s), 0.02 (3H, s), 0.06 (3H, s), 0.83 (9H, s), 0.83 (9H, s), 1.32 (3H, d, J = 5.9), 3.47 (1H, m), 4.05 (1H, m), 4.16 (1H, m), 5.54 (1H, d, J = 2.2), 7.84 (1H, s), 8.43 (1H, br.s)
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksy-urydyna
FAB-MS : (m/z) 653 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; CDCI3): d -0.09-0.01 (12H, m), 0.77-0.82 (18H, m), 0.90 (3H, d, J = 6.3), 3.27 (1 H, m), 3.31 (1H, d, J = 16.5), 3.61 (1H, d, J = 16.5), 3.86 (1H, m), 3.95 (1H, m), 4.94 (2H, s), 5.50 (1H, d, J = 2.0), 6.68-6.78 (4H, m), 7.12-7.34 (6H, m), 8.54 (1H, br.s)
W sposób analogiczny do wyżej opisanego można też wytwarzać następujące związki, wychodząc z odpowiednich znanych 5-podstawionych pochodnych uracylu:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-prop-1-ynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-but-1-ynylo-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-pent-1-ynylourydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-heks-1-ynylourydyna,
5-bromo-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksyurydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-winylourydyna.
Przykład 1. Wytwarzanie 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny
Do roztworu dimetyloaminopirydyny (19,0 g, 155,5 mmoli) w acetonitrylu (120 ml) i pirydynie (12,6 ml, 155,5 mmoli) wkrapla się chlorek fosforylu (14,4 g, 93,8 mM) w kąpieli lodowej w atmosferze argonu. Mieszaninę miesza się w ciągu 1 godziny w temperaturze pokojowej, po czym dodaje się roztwór 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylourydyny (14,9 g, 31,1 mmoli) w acetonitrylu (80 ml) w temperaturze 5°C, chłodząc w kąpieli lodowej. Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 2 godzin. Następnie do mieszaniny reakcyjnej w jednej porcji dodaje się 25% wodny roztwór amoniaku (10 ml), utrzymując temperaturę poniżej 10°C. Następnie do mieszaniny reakcyjnej dodaje się drugą porcję 25% wodnego roztworu amoniaku (65 ml), utrzymując temperaturę poniżej 10°C. Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 45 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się wodą (200 ml) w temperaturze pokojowej i ekstrahuje trzykrotnie octanem etylu. Połączone warstwy organiczne przemywa się kolejno wodnym 1N roztworem kwasu solnego, wodnym nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Warstwę organiczną suszy się nad MgSO4, sączy i odparowuje pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się drogą chromatografii na żelu krzemionkowym (stosując n-heksan:octan etylu = 2:1 jako eluent) i otrzymuje się 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydynę (14,8 g, 99% wydajności).
MALDI-MS : (m/z) 502[M+Na]+, 518[M+K]+ 1H-NMR : (400MHz;CDCl3): d 0.05 (3H, s), 0.06 (3H, s), 0.12 (3H, s), 0.24 (3H, s), 0.89 (9H, s), 0.92 (9H, s), 1.41 (3H, d, J = 6.35), 3.36 (1H, s), 3.46 (1H, dd, J = 3.91,7.81), 4.19-4.26 (2H, m), 5.57 (1H, s), 5.79 (1H, br.s), 7.57 (1H, br.s), 7.80 (1H, s)
Analogicznie do przykładu 1 otrzymuje się następujące związki:
Przykład 2. 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyna
FAB-MS : (m/z) 582[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6) d 0.00 (3H, s), 0.02 (3H, s), 0.06 (3H, s), 0.08 (3H, s), 0.82 (9H, s), 0.88 (9H, s), 1.30 (3H, d, J = 6.6), 3.78 (1H, dd, J = 4.6, 4.3), 3.93 (1H, m), 4.33 (1H, dd, J = 4.9, 4.6), 5.67 (1H, d, J = 5.0), 6.67(1H, br.s), 7.87 (2H, br.s)
Przykład 3. 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyna
FAB-MS : (m/z) 524 [M+H]+ 1H-NMR : (400MHz;CDCI3): d 0.00 (6H, s), 0.08 (3H, s), 0.19 (3H, s), 0.84 (9H, s), 0.87 (9H, s),
1.35 (3H, d, J = 6.6), 3.38 (1H, m), 4.15 (1H, m), 4.21 (1 H, m), 5.51 (1 H, s), 7.97 (1H, s)
Przykład 4. 5-(3-benzyloksybenzylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksycytydyna
FAB-MS : (m/z) 652 [M+H]+
PL 192 832 B1 1H-NMR : (270MHz;CDCl3) : d -0.01 (3H, s), 0.00 (3H, s), 0.09 (3H, s), 0.22 (3H, s), 0.86 (9H, s), 0.90 (9H, s), 1.10 (3H, d, J = 6.6), 3.37 (1H, m), 3.57 (2H, s), 4.08-4.18 (2H, m), 5.03 (2H, s), 5.59 (1H, s), 6.75-6.90 (3H, m), 7.11 (1 H, s), 7.26 (1H, m), 7.31-7.44 (5H, m)
P r zyk ł a d 5. 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjano-5'-dezoksycytydyna
FAB-MS: (m/z) 481[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d -0.04 (3H, s), 0.00 (3H, s), 0.02 (3H,s), 0.76 (9H, s), 0.82 (9H, s), 1.21 (3H, d, J = 6.3), 3.81 (1H, m), 4.05 (1H, t, J = 5.0), 4.71 (1H, t, J = 5.0), 5.65 (1H, d, J = 5.3), 6.41 (1H, s), 7.69 (1H, br.s), 7.85 (1H, br.s)
W sposób analogiczny do przykładu 5 można też otrzymywać następujące związki:
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-prop-1-ynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-but-1-ynylo-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-pent-1-ynylocytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-heks-1-ynylocytydyna,
5-bromo-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyna,
2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna.
P r zyk ł a d 6. Wytwarzanie 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny a) 2',3'-Bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydynę (45 mg, 0,09 mmola) rozpuszcza się w dichlorometanie (1 ml) i pirydynie (33 ml, 42 mM). Do mieszaniny wkrapla się chloromrówczan n-pentylu (42 mg, 0,28 mmola) w kąpieli lodowej w atmosferze argonu. Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 2 godzin. Dodaje się wodę i mieszaninę reakcyjną miesza się w ciągu 30 minut. Mieszaninę reakcyjną rozdziela się pomiędzy dichlorometan i wodę. Warstwę wodną ekstrahuje się dichlorometanem. Połączone warstwy organiczne suszy się nad Na2SO4 i sączy. Przesącz odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem.
Pozostałość oczyszcza się drogą chromatografii na żelu krzemionkowym (stosując n-heksan:octan etylu = 4:1 jako eluent) i otrzymuje się 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę (40 mg, 72% wydajności).
FAB-MS : (m/z) 594[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3) d 0.12-0.27 (12H, m), 0.90-0.92 (21H, m), 1.26-1.42 (7H, m), 1.64-1.74 (2H, m), 3.25-3.51 (2H, m), 4.15-4.23 (4H, m), 5.55-5.60 (1H, m), 7.62 (0.5H, br.s), 7.73 (0.5H, br.s), 8.00 (0.5H, br.s), 12.3 (0.5H, br.s)
b) Do roztworu 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny (19 mg, 0,03 mmola) w tetrahydrofuranie (500 ml) wkrapla się fluorek tetrabutyloamoniowy (93 ml, 0,09 mmola) (1,0 M roztwór w tetrahydrofuranie) w temperaturze pokojowej w atmosferze argonu. Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 2 godzin, po czym odparowuje pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość rozdziela się pomiędzy dichlorometan i wodę. Warstwę wodną reekstrahuje się dichlorometanem. Połączone warstwy organiczne suszy się nad Na2SO4, sączy i odparowuje pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się drogą chromatografii na żelu krzemionkowym (stosując dichlorometan:metanol = 20:1 jako eluent) i otrzymuje się 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę (związek A) (9 mg, 81% wydajności).
FAB-MS : (m/z) 366[M+H]+ 1H-NMR : (400MHz;DMSO-d6): d 0.88 (3H, t, J=6.84), 1.30-1.32 (7H, m), 1.59-1.63 (2H, m), 3.67-3.71 (1H, m), 3.90-4.46 (5H, m), 5.07 (1H, m), 5.42 (1H, m), 5.66 (1H, m), 7.89 (0.5H, br.s), 8.14 (0.5H, br.s), 9.53 (0.5H, br.s), 11.7 (0.5H br.s)
Następujące związki (przykłady 7-35) wytwarza się analogicznie do przykładu 6.
P r zyk ł a d 7. 5'-dezoksy-5-etylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 370[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3): d 0.91 (3H, t, J = 6.93), 1.16 (3H, t, J = 7.5), 1.36 (4H, m), 1.41 (3H, d, J = 6.6), 1.72 (2H, m), 2.47 (2H, q, J = 7.5), 3.22 (1H, br.s), 3.93 (1H, m), 4.16 (2H, t, J = 6.93), 4.28 (2H, m), 4.49 (1H, br.s), 5.66 (1H, d, J = 3.63), 7.37 (1H, br.s), 12.46 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 8. 5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 468 [M+H]+, 4.90[M+Na]+ 1H-NMR : (270 MHz; DMSO-d6) : d 1.36 (3H, t, J = 7.0), 1.76-1.78 (7H, m), 2.09 (2H, m), 4.18 (1H, m), 4.36 (1H, m), 4.54 (2H, t, J = 5.9), 5.54 (1H, br.d, J = 5.0), 5.84 (1H, br.d, J = 5.0), 6.09 (1H, d, J = 4.3), 8.47 (1H, s), 12.24 (1 H, br.s)
PL 192 832 B1
P r zyk ł a d 9. 5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-trifluorometylocytydyna
FAB-MS: (m/z) 410[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3): d 0.88-0.94 (3H, m), 1.32-1.39 (4H, m), 1.42 (3H, d, J = 6.6), 1.68-1.75 (2H, m), 3.09-3.30 (1H, m), 3.92 (1H, m), 4.15-4.27 (5H, m), 5.67 (1H, d, J = 3.3), 8.05-8.31 (1H, m), 12.6 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 10. 5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS: (m/z) 538 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3): d 0.90 (3H, t, J = 6.9), 1.04 (3H, d, J = 6.6), 1.26-1.39 (4H, m), 1.72 (2H, m), 3.16 (1H, br.s), 3.67 (1H, d, J = 16.5), 3.71 (1H, m), 3.75 (1H, d, J = 16.5), 4.10 (2H, m), 4.16 (2H, t, J = 6.9), 4.40 (1H, br.s), 5.04 (2H, s), 5.62 (1H, d, J = 3.3), 6.79 (1H, d, J = 7.6), 6.84-6.89 (2H, m), 6.97 (1H, br.s), 7.22-7.43 (6H, m), 12.41 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 11. 5-cyjano-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 367[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d3): d 0.88 (3H, t, J = 6.9), 1.30 (4H, s), 1.31 (3H, d, J = 6.3), 1.62 (2H, m), 3.81 (1H, quin., J = 6.3), 3.91 (1H, quin., J= 6.3), 4.13 (2H, t, J = 6.6), 4.39 (1H, m), 5.09 (1H, d, J = 6.3), 5.31 (1H, d, J = 5.3), 5.83 (1H, d, J = 4.0), 7.57 (1H, s), 11.23 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 12. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 338[M+H]+, 360[M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.91 (3H, t, J = 7.3), 1.31 (3H, d, J = 6.3), 1,63 (2H, sextet, J = 7.3), 3.69 (1H, dt, J = 5.9,5.3), 3.91 (1H, quin., J = 5.9), 4.03 (2H, t, J = 6.6), 4.13 (1 H, dt, J = 5.0, 4.3), 4.35 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.41 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 4.0), 8.01 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 13. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 338[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 1.24 (6H, d, J = 5.9), 1.31 (3H, d, J = 6.6), 3.68 (1H, dt, J = 5.9, 5.6), 3.90 (1H, quin., J = 5.9), 4.12 (1H, m), 4.30 (1H, s), 4.85 (1H, m), 5.05 (1 H, d, J = 5.9), 5.40 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 3.6), 8.02(1H, br.s)
P r zyk ł a d 14. N4-(izobutoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna
FAB-MS: (m/z) 352[M+H]+ 1H-NMR: (270MHz;DMSO-d6): d 0.91 (6H, d, J = 6.6), 1.30 (3H, d, J = 6.3), 1.91 (2H, m), 3.68 (1H, dt, J = 5.9,5.3), 3.84 (2H, d, J = 6.6), 3.89 (1H, quin., 6.3), 4.11 (1H, m), 4.30 (1H, s), 5.03 (1H, d, J = 5.9), 5.38 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 4.0), 7.96(1H, s)
P r zyk ł a d 15. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna
FAB-MS: (m/z) 380[M+H]+,402[M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.85-0.93 (7H, m), 1.31 (3H, d, J = 6.3), 1.28-1.37 (3H, m), 1.77 (1H, m), 3.69 (1H, dt, J = 5.9, 5.6), 3.88(2H, m), 3.92(1H, m), 4.13 (1H, dt, J = 4.9, 4.6), 4.37(1H, br.s), 5.06 (1H, d, J = 5.9), 5.41 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H,d,J = 4.0), 8.02 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 16. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 380[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3): d 0.86-0.98 (6H, m), 1.15-1.80 (8H, m), 3.25-3.26 (1H, m), 3.53 (1H, brs), 3.90-3.95 (1H, m), 4.25-4.37 (4H, m), 5.33 (1H, brs), 5.71 (1H, d, J =4.28), 7.69 (1H, br.s), 8.13 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 17. 5 '-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-propylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyna
MALDI-MS : (m/z) 408.5[M+H]+, 430.5[M+Na]+, 446[M+K]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.87 (6H, br.m), 1.29 (11H, br.m),1.66 (1H, br.m), 3.69 (1H, br.m), 3.94-4.5 (5H, br.m), 5.06 (1H, br.m), 5.42 (1H, br.m), 5.66 (1H, br.m), 7.90 (0.5H, br.s), 8.14 (0.5H, br.s), 9.53 (0.5H, br.s)
P r zyk ł a d 18. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-oktyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 408[M+H]+, 430[M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.86 (3H, t, J = 5.0), 1.26 (10H, m), 1.31 (3H, d, J = 6.0), 1.60 (2H, m), 3.69 (1H, dt, J = 5.9,5.6), 3.90 (1H, quin., J = 6.3), 4.06 (2H, t, J = 6.3), 4.13 (1H, m), 4.35 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.41 (1 H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 4.0), 8.02 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 19. 5'-dezoksy-N4-[(2-etyloheksylo)-oksykarbonylo]-5-etynylo-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 408[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;CDCl3): d 0.88-0.94 (6H, m), 1.30-1.41 (12H, m), 3.25 (1H, d, J = 3.63), 3.53 (1H, m), 3.92-3.94 (1H, m), 4.15-4.37 (4H, m), 5.32 (1H, m), 5.70 (1H, dt, J =4.61), 7.86 (1H, br.s), 8.14 (1H, br.s)
PL 192 832 B1
P r zyk ł a d 20. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 400[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6) : d 1.31 (3H, d, J = 6.3), 2.94 (2H, t, J = 6.9), 3.69 (1H, dt, J = 5.9, 5.6), 3.90 (1H, quin., J = 6.3), 4.14 (1H, m), 4.28 (2H, t, J = 6.9), 4.31 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.41 (1H, d, J = 4.9), 5.66 (1H, d, J = 4.0), 7.27 (5H, m), 8.01 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 21. N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna
FAB-MS : (m/z) 378[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 1.06-1.48 (9H, m), 1.69 (2H, m), 1.86 (2H, m), 3.65-3.72 (1H, m), 3.88-3.93 (1H, m), 4.13-4.61 (3H, m), 5.06 (1H, d, J = 6.27), 5.42 (1H, d, J = 4.95), 5.66 (1H, d, J = 3.63), 7.9-8.1 (1H, m), 9.4 (0.5H,br.s), 11.8 (0.5H, br.s)
P r zyk ł a d 22. N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna
FAB-MS : (m/z) 392[M+H]+, 414[M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.86-1.25 (5H, m), 1.31 (3H, d, J = 6.3), 1.61 -1.72 (6H, m), 3.69 (1 H, dt, J = 5.9,5.6), 3.89 (2H, d, J = 6.3), 3.90 (1H, m), 4.14 (1H, m), 4.36 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.41 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 4.0), 8.02 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 23. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 366[M+H]+, 388[M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.93 (9H, s), 1.30 (3H, br.d), 3.67-4.27 (5.5H, br.m), 4.47 (0.5H, br.s), 5.06 (1H, br.m), 5.39 (1H, br.m), 5.43 (1H, br.m), 7.88 (0.5H, br.s), 8.16 (0.5H, br.s), 9.56 (0.5H, br.s), 11.69 (0.5H, br.s)
P r zyk ł a d 24. 5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-etynylocytydyna
FAB-MS: (m/z) 380[M+H]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 1.01 (9H, s), 1.39 (3H, br.d), 1.63 (2H, br.t), 3.77 (1H, br.m), 3.98-4.32 (4.5H, br.m), 4.56 (0.5H, br.s), 5.13 (1H, br.m), 5.45-5.51 (1H, br.m), 5.73-5.75 (1 H, br.m), 7.96 (0.5H, br.s), 8.23 (0.5H, br.s), 9.57 (0.5H, br.s), 11.76 (0.5H, br.s)
P r zyk ł a d 25. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(tridecyloksykarbonylo)-cytydyna
MALDI-MS : (m/z) 478[M+H]+, 516[M+K]+ 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6): d 0.85 (3H, d, J = 4.6), 1.24 (20H, m), 1.30 (3H, d, J = 6.3), 1.60 (2H, m), 3.68 (1 H, dt, J = 5.9,5.6), 3.90 (1 H, quin., J = 6.3), 4.05 (2H, t, J = 6.6), 4.13 (1H, dt, J = 5.0,4.3), 4.34 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.40 (1H, d, J = 5.3), 5.65 (1H, d, J = 3.6), 8.00 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 26. N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyna
FAB-MS : (m/z) 352 [M+H]+, 374 [M+Na]+ 1H-NMR : (270 MHz; DMSO-d6): d 0.89 (3H, t, J = 7.2), 1.28 -1.41 (5H, m), 1.53 -1.64 (2H, m), 3.64 -3.71 (1H, m), 3.85 - 3.92 (1H, m), 4.03 - 4.15 (3H, m), 4.34 (1H, s), 5.04 (1H, d, J = 5.9), 5.39 (1H, d, J = 5.3), 5.64 (1H, d, J = 3.6), 8.06 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 27. 5 '-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 380 [M+H]+, 402 [M+Na]+ 1H-NMR : (270 MHz; DMSO-d6): d 0.95 (3H, t, J = 6.6), 1.38 -1.40 (9H, m), 1.63 -1.71 (2H, m), 3.74 -3.80 (1H, m), 3.94 - 4.03 (1H, m), 4.14 (2H, t, J = 6.6), 4.19 - 4.24 (1H, m), 4.43 (1H, s), 5.13 (1H, d, J = 5.9), 5.49 (1H, d, J = 5.3), 5.74 (1H, d, J = 4.0), 8.09 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 28. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-decyloksykarbonylo)-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 436 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 0.85 (3H, t, J = 6.4), 1.15 -1.42 (17H, m), 1.60 (2H, m), 3.69 (1H, m), 3.90 (1H, m), 4.05 (2H, t, J = 6.6), 4.13 (1H, m), 4.34 (1H, br.s), 5.04 (1H, d, J = 5.6), 5.40 (1H, d, J = 4.9), 5.66 (1H, d, J = 3.6), 8.01 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 29. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2,6-dimetylocykloheksyloksy)-karbonylo]-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 406 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 0.83 (36H, d, J = 6.3), 1.20 -1.50 (9H, m), 1.55-1.75 (2H, m), 3.68 (1H, m), 3.93 (1H, m) 4.12 - 4.20 (2H, m), 4.45 (0.7H, s), 4.86 (0.3H, s), 5.04 (1H, d, J = 5.6), 5.43 (1H, br.s), 5.67 (1H, br.s), 7.96 (0.3H, br.s), 8.14 (0.7H, br.s), 9.50 (0.7H, br.s) 12.00 (0.3H, br.s)
P r zyk ł a d 30. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(benzyloksykarbonylo)-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 386 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 1.30 (3H, d, J = 6.3), 3.69 (1H, m), 3.89 (1H, m), 4.13 (1H, m), 4.35 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.14 (2H, s), 5,41 (1H, d, J = 5.3), 5.66 (1H, d, J = 3.6), 7.31-7.45 (5H, m), 8.01 (1 H, br.s)
PL 192 832 B1
Przykład 31. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(1-izopropylo-2-metylopropoksy)-karbonylo]-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 394 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 0.93 (12H, d, J = 6.6), 1.40 (3H, d, J = 6.6), 1.97 (2H, m), 3.33 (1 H, d, J = 3.6), 3.55 (1H, s), 3.91 (1H, m), 4.30 (1H, m), 4.36 (1H, m), 4.62 (1H, m), 5.40 (1H, s), 5.72 (1H, d, J =4.3), 7.69 (1H, s), 8.11 (1H,s)
P r zyk ł a d 32. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metylobenzyloksy)-karbonylo]-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 416 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 1.31 (3H, d, J = 6.0), 3.70 (1H, m), 3.76 (3H, s), 3.90 (1H, m) 4.14 (1H, m), 4.26 (0.5H, br.s), 4.44 (0.5H, br.s), 5.06 (2H, s), 5.16 (1H, br.s), 5.41 (1H, br.s), 5.66 (1H, m), 6.91 (1H, d, J = 7.9), 7.00 (2H, m), 7.30 (1H, dd, J = 7.9, 7.9), 7.89 (0.5H, br.s), 8.14 (0.5H, br.s), 9.72 (0.5H, br.s), 11.7 (0.5H, br.s)
P r zyk ł a d 33. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(metoksykarbonylo)-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 310 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 1.30 (3H, d, J = 6.3), 3.66 (3H, s), 3.70 (1H, m), 3.90 (1H, quin., J = 6,3), 4.13 (1H, m), 4.34 (1H, s), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.40 (1H, d, J = 5.3) 5.66 (1H, d, J = 4.0), 8.00 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 34. 5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(etyloksykarbonylo)-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 324 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6) : d 1.23 (3H, t, J = 6.93), 1.31 (3H, d, J = 6.27), 3.69 (1H, m), 3.90 (1H, m), 4.08 - 4.14 (3H, m), 4.35 (1H, br.s), 5.05 (1H, d, J = 5.94), 5.40 (1H, d, J = 5.27), 5.66 (1H, d, J =3.63), 8.02 (1H, br.s)
P r zyk ł a d 35. 5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna
FAB-MS : (m/z) 342[M+H]+, 1H-NMR : (270MHz;DMSO-d6) : d 0.88 (3H, t, J=6.9), 1.31 (4H, m), 1.32 (3H, d, J=6.3), 1.55-1.63 (2H, m), 3.63 (1H, dt, J=5.6, 5.6), 3.93 (1H, quin., J=6.3), 3.98 (1H, m), 4.01 (2H, t, J=6.9), 5.04 (1H, d, J=5.9), 5.42 (1H, d, J=4.6), 5.73 (1H, d, J=3.0), 7.07 (1H, d, J=7.6), 7.97 (1H, d, J=7.6), 10.66 (1H, br. s)
P r zyk ł a d 36. 5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyna
MS:LC-MS : (m/z) 368 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 0.88 (3H, t, J = 7.1), 1.31 (7H, m), 1.61 (2H, m), 3.74 (1H, m), 3.91 (1H, m), 4.06 (2H, t, J = 6.4), 4.22 (1H, m), 5.08 (1H, d, J = 5.3), 5.20 (1H, d, J = 11.3), 5.40 (1H, d, J =4.9), 5.69 (1H, d, J = 4.0), 5.88 (1H, d, J = 17.9), 6.57 (1H, dd, J = 11.3, 17.9), 7.78 (1H, s), 11.88 (1H, s)
P r zyk ł a d 37. 5'-dezoksy-N4-(benzyloksykarbonylo)-5-winylocytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 388 [M+H]+, 410 [M+Na]+, 1H-NMR : (270 MHz; DMSO-d6) : d 1.30 (3H, d, J = 6.3), 3.73 (1H, m), 3.92 (1H, m), 4.23 (1H, m), 5.13 (2H, s), 5.04-5.22 (2H, m), 5.42 (1H, d, J = 5.3), 5.69 (1H, d, J = 4.3), 5.69 (1H, dd, J = 15.8, 2.0), 6.55 (1H, dd, J =11.2, 15.8), 7.36-7.42 (5H, m), 7.78 (1H, s), 11.87 (1H, s).
P r zyk ł a d 38. N4-(etoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyna
MS:FAB-MS : (M/Z) 326 [M+H]+, 348 [M+NA]+ 1H-NMR : (270 MHZ; DMSO-D6): D 1.23 (3H, T, J = 7.26), 1.32 (3H, D, J = 6.27), 3.70-3.76 (1H, M), 3.89-3.94 (1H, M), 4.11 (2H, Q, J = 7.26), 4.22 (1H, M), 5.09 (1H, D, J = 5.61), 5.18-5.22 (1H, M), 5.42 (1H, D, J = 5.61), 5.69 (1H, D, J = 3.96), 5.85-5.92 (1H, M), 6.57 (1H, DD, J =11.88, 17.82), 7.79 (1H, S), 11.88(1 H, BR.S)
P r zyk ł a d 39. 5'-dezoksy-5-jodo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyna
MS:FAB-MS : (m/z) 502 [M+H]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 1.30 (3H, d, J = 6.3), 2.96 (2H, t, J = 7.1), 3.69 (1H, m), 3.88 (1H, m), 4.17 (1H, m), 4.29 (2H, t, J = 7.1), 5.07 (1H, d, J = 5.9), 5.38 (1H, d, J = 5.3), 5.62 (1H, d, J = 4.6), 7.19 - 7.35 (5H, m), 8.01 (1H, s), 11.70(1H, br.s)
P r zyk ł a d 40. 5'-dezoksy-5-jodo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyna
MS:MALDI-TOF : (m/z) 462.5 [M+Na]+ 1H-NMR : (270MHz; DMSO, d6): d 1.24 (6H, d, J = 6.3), 1.30 (3H, d, J = 6.3), 3.69 (1H, m), 3.88 (1H, m), 4.17 (1H, m), 4.87 (1H, m), 5.07 (1H, d, J = 5.6), 5.38 (1H, d, J = 5.3), 5.62 (1H, d, J = 4.3), 8.02 (1H, s), 11.77 (1 H, br.s)
P r zyk ł a d 41. N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyna
MS:LC-MS : (m/z) 479.9 [M+H]+
PL 192 832 B1 1H-NMR : (270MHz; DMSO-d6): d 1,23-1.42 (6H, m), 1.29 (3H, d, J = 6.3), 1.70 (2H, m), 1.89 (2H, m), 3.69 (1H, m), 3.88 (1H, m), 4.16 (1H, m), 4.60 (1H, m), 5.05 (1H, d, J = 5.9), 5.37 (1H, d, J = 5.3), 5.62 (1H, d, J = 4.3), 8.00 (1H, s)
Analogicznie do przykładu 6 można też otrzymywać następujące związki:
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-prop-1-ynylocytydyna,
5-but-1-ynylo-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-pent-1-ynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-heks-1-ynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-bromo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-5-(1-chlorowinylo)-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna,
5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyna,
5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopentyloksykarbonylo)-cytydyna i
5'-dezoksy-N4-[(2-etylobutylo)-oksykarbonylo]-5-etynylocytydyna.
Przykład 42. Wytwarzanie 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodocytydyny
5-Jodocytozynę (1,0 g, 4,22 mmoli) i katalityczną ilość (NH4)2SO4 zawiesza się w roztworze toluenu (10 ml) i heksametylosilazanu (20 ml). Zawiesinę ogrzewa się do temperatury 110°C w ciągu 18 godzin, uzyskując klarowny roztwór. Roztwór reakcyjny zatęża się pod obniżonym ciśnieniem, a do pozostałości dodaje się acetonitryl (25 ml) i 5-dezoksy-1,2,3-tri-O-acetylo-D-rybofuranozyd (1,32 g, 5,06 mmoli). Następnie do mieszaniny wkrapla się bezwodny chlorek cynowy (0,58 ml, 5,06 mmoli) w nitrometanie (5 ml) w ciągu 5 minut. W czasie dodawania mieszaninę utrzymuje się w temperaturze poniżej 0°C, chłodząc lodem. Mieszaninę miesza się w temperaturze 0~5°C w ciągu 2 godzin, dodaje 2 g wodorowęglanu sodu, a następnie wkrapla wodę (0,7 ml). Po zakończeniu dodawania mieszaninę miesza się energicznie w temperaturze pokojowej w ciągu 30 minut. Mieszaninę reakcyjną sączy się w celu usunięcia substancji nierozpuszczalnych, które przemywa się za pomocą CH2Cl2. Przesącz i przemywki łączy się i przemywa wodą i nasyconym wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, po czym suszy nad Na2SO4 i sączy. Przesącz odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się drogą szybkiej chromatografii na SiO2 (eluent: 5% MeOH/CH2Cl2), otrzymując 5'-dezoksy-2',3'-di-O-acetylo-5-jodocytydynę w postaci bezbarwnej substancji stałej (1,22 g, 66% wydajności).
FAB-MS: (m/z) 438[M+H]+, 460[M+Na]+ 1NMR: (270 MHz; DMSO-d6) : d 1,32 (3H, d, J=6,3), 2,04 (3H, s), 2,06 (3H, s), 4,02 (1H, kwintet, J=6,3), 5,14 (1H, t, J=6,6), 5,48 (1H, dd, J-6,6, 4,3), 5,69 (1H, d, J=4,0), 6,78 (1H, br.s), 8,01 (1H, br.s), 8,11 (1H, s).
P r z y k ł a d 43. Wytwarzanie 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny
a) 5'-Dezoksy-2',3'-di-O-acetylo-5-jodocytydynę (200 mg, 0,46 mmola) rozpuszcza się w metanolu (5 ml). Do tego roztworu wkrapla się roztwór 1 mola/litr wodorotlenku sodu w temperaturze 0°C. Mieszaninę reakcyjną miesza się w ciągu 10 minut, po czym doprowadza do wartości pH 7 za pomocą 1N roztworu kwasu solnego. Mieszaninę reakcyjną odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Do pozostałości dodaje się mieszaninę imidazolu (467 mg, 6,9 mmoli) w DMF (5 ml). Następnie do mieszaniny dodaje się t-butylodimetylochlorosilan (345 mg, 2,29 mmoli). Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze 50°C w ciągu 1 godziny. Mieszaninę ekstrahuje się dichlorometanem, przemywa wodą i następnie suszy nad Na2SO4 i sączy. Przesącz odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się drogą szybkiej chromatografii na SiO2 (eluent: 70% EtOAc/n-heksan do 100% EtOAc) i otrzymuje się 5'-dezoksy-2',3'-di-O-t-butylodimetylosililo-5-jodocytydynę w postaci bezbarwnej substancji stałej (176,5 mg, 66% wydajności).
FAB-MS: (m/z) 582[M+H]+ 1NMR: (270 MHz; DMSO-d6) d 0,00 (3H, s), 0,02 (3H, s), 0,06 (3H,s), 0,08 (3H,s), 0,82 (9H,s), 0,88 (9H,s), 1,30 (3H, d, J=6,6), 3,78 (1H, dd, J=4,6, 4,3), 3,93 (1H,m), 4,33 (1H, dd, J=4,9, 4,6), 5,67 (1H, d, J=5,0), 1H, br.s), 7,87 (2H, br.s).
b) Do roztworu 5'-dezoksy-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-jodocytydyny (116 mg, 0,200 mmola) w CH2Cl2 (2 ml) dodaje się, mieszając, pirydynę (84 ml, 1,00 mmol), N,N-dimetyloaminopirydynę (6 mg, 0,05 mmola) i chloromrówczan n-pentylu (95 ml, 0,600 mmola) w temperaturze pokojowej w atmosferze argonu. Mieszaninę miesza się w ciągu 30 minut, po czym rozdziela pomiędzy dichlorometan i wodę i fazę organiczną oddziela się, a fazę wodną ekstrahuje CH2Cl2 (15 ml x 4). Połączone fazy organiczne przemywa się wodą i solanką, suszy nad Na2SO4 i sączy. Przesącz odpa20
PL 192 832 B1 rowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się drogą szybkiej chromatografii na SiO2 (eluent: 20% EtOAc/n-heksan), otrzymując 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodoN4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę jako bezbarwną bezpostaciową substancję stałą (132,4 mg, 91% wydajności).
FAB-MS: (m/z) 696 [M+H]+ 1H-NMR: (270 MHz; DMSO-d6) : d 0,00 (3H,s), 0,03 (3H,s), 0,05 (3H,s), 0,07 (3H,s), 0,77 (9H,s), 0,81 (9H,s), 1,20-1,27 (10H,m), 1,46-1,55 (2H,m), 3,74 (1H, dd, J=4,6, 4,6), 3,89-4,01 (3H,m), 4,37 (1H, dd, J=4,5, 4,6), 5,55 (1H, d, J=4,6), 7,92 (1H,s), 11,70 (1H, br.s).
P r z y k ł a d 44. Wytwarzanie 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-[(trimetylosililo)-etynylo]-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny
Do roztworu 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny (130 mg, 0,18 mmola) w CH2Cl2 (2 ml) i Et3N (2 ml) wprowadza się CuJ (10,7 mg, 0,1056 mmola), Pd(PPh3)2Cl2 (2,6 mg, 0,0036 mmola) i trimetylosililoacetylen (58,6 ml, 0,40 mmola) i miesza się w ciągu 2 godzin w temperaturze pokojowej w atmosferze argonu bez dostępu światła. Mieszaninę reakcyjną zatęża się pod obniżonym ciśnieniem, a pozostałość rozpuszcza się w EtOAc (25 ml x 3), przemywa 2% wodnym EDTA.2Na (10 ml x 2), wodą i solanką, suszy nad Na2SO4 i sączy. Przesącz odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się drogą szybkiej chromatografii na SiO2 (eluent: 10% EtOAc/n-heksan) i otrzymuje się 2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-[(trimetylosililo)-etynylo]-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę jako bezbarwną bezpostaciową substancję stałą (30,2 mg, 26% wydajności).
FAB-MS: (m/z): 666[M+H]+, 688[M+Na]+ 1H-NMR: (270 MHz; DMSO-d6) : d -0,18 (3H,s), -0,16 (3H,s), -0,14 (3H,s), -0,12 (3H,s), 0,00 (9H,s), 0,64 (9H,s), 0,65 (3H,s), 0,67 (9H,s), 1,01 (4H,m), 1,14 (3H,d, J=6,6), 1,40 (2H,m), 3,58 (1H,t,J=4,9), 3,79 (1H,m), 3,87 (2H,m), 4,20 (1H,m), 5,43 (1H, d, J=3,6), 7,88 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 45. 5'-Dezoksy-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjanocytydyna
Do roztworu 5'-dezoksy-2',3'-bis-(O-t-butylodimetylosililoksy)-5-jodocytydyny (153 mg, 0,263 mmola) w DMF (5 ml) wprowadza się, mieszając, NaCN (34,3 mg, 0,70 mmola) w temperaturze pokojowej. Mieszaninę miesza się przez 1 dzień, po czym zatęża pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt rozpuszcza się w EtOAc, po czym przemywa wodą i solanką. Wyciąg suszy się nad Na2SO4 i sączy. Przesącz zatęża się pod obniżonym ciśnieniem. Surowy produkt oczyszcza się drogą szybkiej chromatografii na SiO2 (eluent: EtOAc), otrzymując 5'-dezoksy-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjanocytydynę w postaci bladożółtej substancji stałej (71,1 mg, 56% wydajności).
FAB-MS: (m/z) 481 [M+H]+ 1H-NMR: (270 MHz; DMSO-d6) : d -0,04 (3H,s), 0,00 (3H,s), 0,02 (3H,s), 0,76 (9H,s), 0,82 (9H,s), 1,21 (3H, d, J=6,3), 3,81 (1H, m), 4,05 (1H, t, J=5,0), 4,71 (1H, t, J=5,0), 5,65 (1H, d, J=5,3), 6,41 (1H,s), 7,69 (1H, br.s), 7,85 (1H, br.s).
P r zyk ł a d 46. Wytwarzanie 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyny
Do roztworu 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodocytydyny, Ro 09-4620, (1,6 g, 3,66 ramoli) w 10 ml DMF wprowadza się Pd2(dba)3 (67 mg, 0,073 mmola) i tri-2-furylofosfinę (85 mg, 0,366 mmola) oraz cynian tri-n-butylo-(winylu) (2,1 ml, 7,318 mmoli) w atmosferze argonu w temperaturze pokojowej. Mieszaninę miesza się w ciągu 19 godzin, po czym dodaje cynian tri-n-butylo-(winylu) (2,1 ml, 7,318 mmoli) i następnie mieszaninę reakcyjną ogrzewa się do 40°C, mieszając w ciągu 24 godzin. Rozpuszczalnik usuwa się w próżni, a pozostałość oczyszcza się na kolumnie z żelem krzemionkowym (eluent: octan etylu ~ CH2Cl2:MeOH=95:5) i otrzymuje się 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydynę (1,13 g, 92%) w postaci bezbarwnej substancji stałej.
MS:FABMS: (m/z) 338 [M+H]+ 1H-NMR : (270 MHz; DMSO-d6) : d 1,33 (3H, d, J=6,3), 2,05 (3H,s), 2,06 (3H,s), 4,05 (1H, kwintet, J=6,3), 5,14 (1H, d, J=10,8), 5,16 (1H, t, J=6,6), 5,54 (1H, d, J=17,2), 5,53 (1H, dd, J=6,9, 5,9), 5,73 (1H, d, J=4,3), 6,55 (1H, dd, J=17,2, 10,8), 7,20 (1H, br.s), 7,57 (1H, br.s), 7,88 (1H,s).
P r zyk ł a d 47. Wytwarzanie 5'-dezoksy-5-winylocytydyny
Do roztworu 2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyny (111 mg, 3,29 mmoli) w 5 ml metanolu wprowadza się 1N NaOH (0,32 ml, 0,32 mmola) w temperaturze pokojowej. Mieszaninę miesza się w ciągu 1 godziny, dodaje 1N HCl (około 0,3 ml), po czym mieszaninę reakcyjną zatęża się pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszcza się drogą ekstrakcji fazy stałej (MEGA Bond Elute LRC, eluent: woda ~ woda:MeOH = 1:1, gradient stopniowy) i otrzymuje się 5'-dezoksy-5-winylocytydynę (82 mg, 98%) w postaci bezbarwnej substancji stałej.
PL 192 832 B1
MS:LC-MS: (m/z) 253,9 [M+H]+ 1H-NMR: (270 MHz; DMSO-d6) : d 1,29 (3H, d, J=6,3), 3,68 (1H, m), 3,86 (1H,m), 4,08 (1H,m), 4,97 (1H, d, J=5,9), 5,12 (1H, d, J=11,1), 5,28 (1H, d, J=5,3), 5,50 (1H, d, J=17,2), 5,70 (1H, d, J=3,6), 6,58 (1H, dd, J=11,1, 17,2), 7,10 (1H, br.s), 7,42 (1H, br.s), 7,64 (1H,s).
Następujące przykłady przedstawiają preparaty farmaceutyczne zawierające związki według wynalazku.
Przykład A. Sprzężone kapsułki żelatynowe, każda zawierająca następujące składniki, wytwarza się w sposób konwencjonalny:
5'-Dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 40 mg
Laktoza 70 mg
Skrobia kukurydziana 25 mg
Stearynian magnezu 1mg
Krospowidon_4 mg
140 mg
Przykład B. Sprzężonekapsułki żelatynowe, każda zawierająca następujące składniki, wytwarza się w sposób konwencjonalny:
5'-Dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 100 mg
5'-Dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 10 mg
Laktoza 70 mg
Skrobia kukurydziana 25 mg
Stearynian magnezu 1mg
Krospowidon_4 mg
210 mg
P r z y k ł a d C. Tabletki, każda zawierająca następujące składniki, wytwarza się w sposób konwencjonalny:
5'-Dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 40 mg
Laktoza 70 mg
Stearynian magnezu 3 mg
Krospowidon 7 mg
Powidon_10 mg
130 mg
Jeśli to pożądane, tabletki można powlekać hydroksypropylometylocelulozą, talkiem i barwnikiem.
P r z y k ł a d D. Tabletki, każda zawierająca następujące składniki, wytwarza się w sposób konwencjonalny:
5'-Dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 300 mg
5'-Dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyna 20 mg
Laktoza 70 mg
Stearynian magnezu 3 mg
Krospowidon 7 mg
Powidon_10 mg
186 mg
Jeśli to pożądane, tabletki można powlekać hydroksypropylometylocelulozą, talkiem i barwnikiem.

Claims (11)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny o ogólnym wzorze (l) w którym:
    R1 oznacza atom wodoru albo grupę tertbutylodimetylosilylową bądź acetylową,
    R2 oznacza atom wodoru albo grupę -CO-OR4, gdzie R4 oznacza nasyconą lub nienasyconą, prostą lub rozgałęzioną grupę węglowodorową zawierającą 1-15 atomów węgla albo grupę o wzorze -(CH2)n-Y, gdzie Y oznacza grupę cykloheksylową lub fenylową, a n oznacza liczbę całkowitą 0-4,
    R3 oznacza atom wodoru, atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę C1-4-alkilową ewentualnie podstawioną jednym lub kilkoma atomami fluorowca, grupę winylową lub etynylową, które mogą być ewentualnie podstawione jedną lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, albo oznacza benzylową, ewentualnie podstawioną grupą benzyloksylową;
    z tym, że R2 i R3 nie oznaczają równocześnie atomu wodoru.
  2. 2. Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny według zastrz. 1, w której R3 oznacza atom wodoru, jodu, grupę trifluorometylową, etylową, cyjanową, winylową, etynylową.
  3. 3. Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny według zastrz. 1 wybrana z grupy składającej się z:
    5-(1-chlorowinylo)-5'-dezoksycytydyny,
    5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    N4-(etoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
    5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-winylocytydyny,
    N4-(benzyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
    5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-5-trifluorometylocytydyny,
    5-(3-benzyloksybenzylo)-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5-cyjano-5'-dezoksy-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-N4-(etoksykarbonylo)-5-etynylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-propoksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyny,
    N4-(n-butoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(izobutoksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-propylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(3-metylopentyloksy)-karbonylo]-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-heksyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-N4-[(2-etyloheksylo)-oksykarbonylo]-5-etynylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyny,
    N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
    N4-[(cykloheksylometoksy)-karbonylo]-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(neopentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-N4-[(3,3-dimetylobutoksy)-karbonylo]-5-etynylocytydyny,
    2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-winylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-[(1-izopropylo-2-metylopropoksy)-karbonylo]-cytydyny.
  4. 4. Pochodna 5'-deoksy-cytydyny według zastrz. 1 wybrana z grupy składającej się z:
    PL 192 832 B1
    2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
    2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
    2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-trifluorometylocytydyny,
    5-(3-benzyloksybenzylo)-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksycytydyny,
    2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjano-5'-dezoksycytydyny,
    5'-dezoksy-5-etylo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    N4-(izobutoksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-etynylocytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-oktyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(tridecyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(n-decyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(benzyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-etynylo-N4-(etyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-jodo-N4-[(2-fenyloetoksy)-karbonylo]-cytydyny,
    5'-dezoksy-5-jodo-N4-(izopropoksykarbonylo)-cytydyny,
    N4-(cykloheksyloksykarbonylo)-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
    2',3'-di-O-acetylo-5'-dezoksy-5-jodocytydyny,
    2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5'-dezoksy-5-jodo-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydyny,
    5'-dezoksy-2',3'-bis-O-(t-butylodimetylosililo)-5-cyjanocytydyny.
  5. 5. Pochodna 5'-deoksy-cytydyny według zastrz. 1, do stosowania w terapii medycznej, zwłaszcza w leczeniu nowotworów.
  6. 6. Sposób wytwarzania 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) w którym:
    1
    R1 oznacza atom wodoru albo grupę tertbutylodimetylosilylową bądź acetylową,
    R2 oznacza atom wodoru albo grupę -CO-OR4, [w której R4 oznacza nasyconą lub nienasyconą, prostą lub rozgałęzioną grupę węglowodorową zawierającą 1-15 atomów węgla albo grupę wzorze -(CH2)n-Y, (w której Y oznacza grupę cykloheksylową lub fenylową, a n oznacza liczbę całkowitą 0-4)],
    R3 oznacza atom wodoru, atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę C1-4-alkilową (ewentualnie podstawioną jednym lub kilkoma atomami fluorowca), grupę winylową lub etynylową (które to grupy mogą być ewentualnie podstawione jedną lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi), albo oznacza ewentualnie podstawioną grupę aralkilową, która może być ewentualnie podstawiona grupą benzyloksylową;
    z tym, że R2 i R3 nie oznaczają równocześnie atomu wodoru, znamienny tym, że obejmuje (A) w przypadku wytwarzania związków o wzorze ogólnym (I), w którym R1, R2 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze (II),
    PL 192 832 B1
    1 3 w którym P1 oznacza grupę ochronną grupy hydroksylowej, aR3 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji ze związkiem o ogólnym wzorze (III),
    R4OCOX (III) w którym R4 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), a X oznacza atom chloru, w obecności środka wiążącego kwas, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (B) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R2 mają znaczenia jak określone powyżej, a R3 oznacza grupę etynylową lub winylową, które to grupy są ewentualnie podstawione jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi związek o wzorze (IV), w którym P1 i R2 mają znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji z pochodną acetylenową lub winylową w obecności katalizatora palladowego, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (C) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R2 mają znaczenia jak określone powyżej, a R3 oznacza grupę cyjanową, związek o wzorze (IV), w którym P1 i R2 mają znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się reakcji z cyjankiem metalu alkalicznego, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), (D) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, a R2 oznacza atom wodoru, związek o wzorze (V),
    PL 192 832 B1 w którym P1 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej,poddaje się reakcji z chlorkiem fosforylu w obecności środka wiążącego kwas, a następnie reakcji z amoniakiem, po czymewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e),
    1 2 3 (E) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), w którym R1, R2 i R3 mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze (VI), w którym R2 i R3 mają znaczenia jak określone dla wzoru (I), sprzęga się ze związkiem o wzorze (VII), 1 w którym P1 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), wobecności kwasu Lewisa jako katalizatora, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e), 3 (F) w przypadku wytwarzania związków o wzorze (I), wktórym R oznacza grupę winylową, któ12 ra jest ewentualnie podstawiona jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, a R1 iR2 mają znaczenia jak określone powyżej, związek o wzorze(VIII),
    13 w którym P1 oznacza grupę ochronną grupy hydroksylowej, R3 oznacza grupę etynylową, która jest ewentualnie podstawiona jednym lub kilkoma grupami C1-4-alkilowymi, a R2 ma znaczenie jak określone dla wzoru (I), poddaje się katalitycznemu uwodornianiu w obecności katalizatora Lindlara, po czym ewentualnie usuwa się grupę(y) ochronną(e).
  7. 7. Kompozycja farmaceutyczna, zwłaszcza do leczenia nowotworów, zawierająca jedną lub więcej zaróbek wybranych spośród wody, żelatyny, gumy arabskiej, laktozy, skrobi, stearynianu ma26
    PL 192 832 B1 gnezu, talku, oleju roślinnego, glikoli polialkilenowych i wazeliny oraz jeden lub więcej składników aktywnych, znamienna tym, że jako składnik aktywny zawiera związek jak określono w zastrz. 1.
  8. 8. Kompozycja farmaceutyczna według zastrz. 7, zwłaszcza do leczenia nowotworów, zawierająca jedną lub więcej typowych zaróbek i dwa składniki aktywne, znamienna tym, że zawiera jako składnik aktywny związek jak określono w zastrz. 1 i 5-fluorouracyl lub jego pochodną w stosunku wagowym odpowiednio od 1:2 do 1:10.
  9. 9. Kompozycja farmaceutyczna według zastrz. 8, znamienna tym, że jako 5-fluorouracylem lub jego pochodną zawiera 5'-dezoksy-5-fluoro-N4-(n-pentyloksykarbonylo)-cytydynę.
  10. 10. Zastosowanie pochodnej 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) jak określono w zastrz. 1do wytwarzania leku do leczenia nowotworów.
  11. 11. Zestaw obejmujący kompozycję farmaceutyczną zawierającą jedną lub więcej typowych zaróbek i jako składnik aktywny pochodną 5'-deoksy-cytydyny o wzorze ogólnym (I) jak określono w zastrz. 1 oraz kompozycję farmaceutyczną zawierającą jedną lub więcej typowych zaróbek i jako składnik aktywny 5-fluorouracyl lub jego pochodną.
PL326604A 1997-06-02 1998-06-01 Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie, kompozycja farmaceutyczna ją zawierająca oraz zestaw PL192832B1 (pl)

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
EP97108791 1997-06-02

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL326604A1 PL326604A1 (en) 1998-12-07
PL192832B1 true PL192832B1 (pl) 2006-12-29

Family

ID=8226859

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL326604A PL192832B1 (pl) 1997-06-02 1998-06-01 Pochodna 5'-dezoksy-cytydyny, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie, kompozycja farmaceutyczna ją zawierająca oraz zestaw

Country Status (33)

Country Link
US (2) US6114520A (pl)
JP (1) JP3081185B2 (pl)
KR (1) KR100312899B1 (pl)
CN (1) CN1197871C (pl)
AR (1) AR012878A1 (pl)
AT (1) ATE440854T1 (pl)
AU (1) AU746170B2 (pl)
BR (1) BR9801744A (pl)
CA (1) CA2237368C (pl)
CO (1) CO4940436A1 (pl)
CZ (1) CZ295706B6 (pl)
DE (2) DE69841086D1 (pl)
ES (2) ES2329428T3 (pl)
FR (1) FR2763953B1 (pl)
GB (1) GB2325931B (pl)
HR (1) HRP980290A2 (pl)
HU (1) HU227852B1 (pl)
ID (1) ID19801A (pl)
IL (1) IL124661A0 (pl)
IT (1) ITMI981196A1 (pl)
MA (1) MA26503A1 (pl)
MY (1) MY128985A (pl)
NO (1) NO316609B1 (pl)
NZ (1) NZ330360A (pl)
PE (1) PE79599A1 (pl)
PL (1) PL192832B1 (pl)
RS (1) RS50010B (pl)
RU (1) RU2238278C2 (pl)
SA (1) SA98190103B1 (pl)
SG (1) SG66466A1 (pl)
TR (1) TR199800988A2 (pl)
TW (1) TW584636B (pl)
ZA (1) ZA984478B (pl)

Families Citing this family (20)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US20030119724A1 (en) * 1995-11-22 2003-06-26 Ts`O Paul O.P. Ligands to enhance cellular uptake of biomolecules
DK1057831T3 (da) * 1999-05-26 2005-01-31 Hoffmann La Roche Fremgangsmåde til fremstilling af vinylpyrimidinderivater
WO2002043771A2 (en) 2000-12-01 2002-06-06 Cell Works Inc. Conjugates of glycosylated/galactosylated peptide
JP2008521930A (ja) * 2004-12-03 2008-06-26 アドヘレックス テクノロジーズ, インコーポレイテッド 5−fuおよび5−fuプロドラッグと併用してdpd阻害物質を投与するための方法
US20060161076A1 (en) * 2005-01-06 2006-07-20 Diamics, Inc. Systems and methods for collection of cell clusters
US20060189893A1 (en) * 2005-01-06 2006-08-24 Diamics, Inc. Systems and methods for detecting abnormal cells
US8058261B2 (en) * 2006-07-24 2011-11-15 Taiho Pharmaceutical Co., Ltd. 3′-ethynylcytidine derivative
US8741858B2 (en) 2007-09-21 2014-06-03 Zhongxu Ren Oligomer-nucleoside phosphate conjugates
KR101013312B1 (ko) * 2007-11-19 2011-02-09 한미홀딩스 주식회사 카페시타빈의 제조방법 및 이에 사용되는 β-아노머가강화된 트리알킬카보네이트 화합물의 제조방법
CN101469008B (zh) * 2007-12-29 2013-08-07 上海特化医药科技有限公司 卡培他滨羟基衍生物、其制备方法和用于制备卡培他滨
WO2009082844A1 (fr) * 2007-12-28 2009-07-09 Topharman Shanghai Co., Ltd Dérivé hydroxyle de la capécitabine, ses procédés de préparation et ses utilisations pour préparer la capécitabine
WO2009094847A1 (fr) * 2007-12-28 2009-08-06 Topharman Shanghai Co., Ltd. Dérivé hydroxyle de capécitabine, procédés de préparation et d' utilisation de la capécitabine
WO2009082846A1 (fr) * 2007-12-28 2009-07-09 Topharman Shanghai Co., Ltd. Dérivé hydroxyle de la capécitabine, ses procédés de préparation et ses utilisations pour préparer la capécitabine
DK2276774T3 (en) 2008-03-14 2016-11-28 Retrotope Inc Drugs that modulate genome methylation.
WO2010063080A1 (en) 2008-12-05 2010-06-10 Commonwealth Scientific And Industrial Research Organisation Amphiphile prodrugs
GB0907551D0 (en) 2009-05-01 2009-06-10 Univ Dundee Treatment or prophylaxis of proliferative conditions
JP2013508293A (ja) * 2009-10-14 2013-03-07 アドヘレックス テクノロジーズ, インコーポレイテッド 5−fu又はそのプロドラッグと、dpd阻害剤との組合せに付随した神経毒性の処置
CN104926890B (zh) * 2015-06-04 2018-04-03 新乡学院 一种1,2‑o‑二乙酰基‑3,5‑o‑二苯甲酰基核糖的合成方法
PE20210367A1 (es) 2018-02-02 2021-02-26 Maverix Oncology Inc Conjugados de farmacos de molecula pequena de monofosfato de gemcitabina
CN113321694A (zh) * 2021-06-22 2021-08-31 药康众拓(江苏)医药科技有限公司 N4-羟基胞苷衍生物及其制备方法和用途

Family Cites Families (18)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
JPS5726278B2 (pl) * 1973-03-13 1982-06-03
GB1561290A (en) * 1975-10-16 1980-02-20 Nyegaard & Co As Pyrimid - 2 - ones
US4071680A (en) * 1976-12-20 1978-01-31 Hoffmann-La Roche Inc. 5'-Deoxy-5-fluoropyrimidine nucleosides
CH633810A5 (en) * 1978-01-01 1982-12-31 Hoffmann La Roche Novel nucleosides and process for their preparation
US4328229A (en) * 1978-03-29 1982-05-04 Taiho Pharmaceutical Company Limited Anti-cancer composition for delivering 5-fluorouracil to cancer tissues
JPS5677226A (en) * 1979-11-27 1981-06-25 Taiho Yakuhin Kogyo Kk Antitumorigenic agent
WO1985001871A1 (en) * 1983-10-26 1985-05-09 Greer Sheldon B Method and materials for sensitizing neoplastic tissue to radiation
US5736531A (en) * 1987-10-28 1998-04-07 Pro-Neuron, Inc. Compositions of chemotherapeutic agent or antiviral agent with acylated pyrimidine nucleosides
CA1327358C (en) * 1987-11-17 1994-03-01 Morio Fujiu Fluoro cytidine derivatives
GB9020930D0 (en) * 1990-09-26 1990-11-07 Wellcome Found Pharmaceutical combinations
EP0543015B1 (en) * 1991-05-27 1998-11-11 Taiho Pharmaceutical Co., Ltd. Composition, method and kit for potentiating antitumor activity and for curing tumor
DE4123520A1 (de) * 1991-07-16 1993-01-21 Inst Molekularbiologie Ak Mittel zur regeneration des blutbildes durch foerderung der leukozytenproliferation
TW254946B (pl) * 1992-12-18 1995-08-21 Hoffmann La Roche
AU671491B2 (en) * 1992-12-18 1996-08-29 F. Hoffmann-La Roche Ag N-oxycarbonyl substituted 5'-deoxy-5-fluorcytidines
AU6081294A (en) * 1993-05-14 1994-12-12 Pro-Neuron, Inc. Treatment of chemotherapeutic agent and antiviral agent toxicity with acylated pyrimidine nucleosides
ATE160571T1 (de) * 1993-09-14 1997-12-15 Merrell Pharma Inc 5-(1-fluorovinyl)-1h-pyrimidin-2,4-dion-derivat als antineoplastische mittel
US5476932A (en) * 1994-08-26 1995-12-19 Hoffmann-La Roche Inc. Process for producing N4-acyl-5'-deoxy-5-fluorocytidine derivatives
TR199701435T1 (xx) * 1995-05-26 1998-03-21 F. Hoffmann-La Roche Ag İnterleukin ve pirimidin nükleositlerinin kompozisyonları

Also Published As

Publication number Publication date
IL124661A0 (en) 1998-12-06
RU2238278C2 (ru) 2004-10-20
JPH10330395A (ja) 1998-12-15
CO4940436A1 (es) 2000-07-24
CA2237368C (en) 2009-03-03
TR199800988A3 (tr) 1998-12-21
SA98190103B1 (ar) 2006-04-18
KR19990006547A (ko) 1999-01-25
CN1197871C (zh) 2005-04-20
NZ330360A (en) 1999-03-29
FR2763953A1 (fr) 1998-12-04
HU9801256D0 (en) 1998-07-28
CN1201037A (zh) 1998-12-09
AU746170B2 (en) 2002-04-18
US6114520A (en) 2000-09-05
HU227852B1 (en) 2012-05-02
NO316609B1 (no) 2004-03-08
ZA984478B (en) 1998-12-02
HRP980290A2 (en) 1999-04-30
ITMI981196A1 (it) 1999-11-29
ID19801A (id) 1998-08-06
SG66466A1 (en) 1999-07-20
GB2325931A (en) 1998-12-09
HUP9801256A2 (hu) 1999-05-28
MA26503A1 (fr) 2004-12-20
US6211166B1 (en) 2001-04-03
AR012878A1 (es) 2000-11-22
PL326604A1 (en) 1998-12-07
KR100312899B1 (ko) 2002-03-08
CZ167598A3 (cs) 1998-12-16
NO982473L (no) 1998-12-03
YU22598A (sh) 2001-12-26
ES2329428T3 (es) 2009-11-25
GB2325931B (en) 2001-07-25
BR9801744A (pt) 2000-03-21
CA2237368A1 (en) 1998-12-02
TW584636B (en) 2004-04-21
DE69841086D1 (de) 2009-10-08
ES2142763B1 (es) 2001-04-01
ATE440854T1 (de) 2009-09-15
HUP9801256A3 (en) 2004-03-01
DE19823484A1 (de) 1998-12-03
NO982473D0 (no) 1998-05-29
RS50010B (sr) 2008-09-29
MY128985A (en) 2007-03-30
FR2763953B1 (fr) 2005-01-07
TR199800988A2 (xx) 1998-12-21
PE79599A1 (es) 1999-08-25
JP3081185B2 (ja) 2000-08-28
CZ295706B6 (cs) 2005-10-12
GB9811762D0 (en) 1998-07-29
AU6798598A (en) 1998-12-03
ES2142763A1 (es) 2000-04-16

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL192832B1 (pl) Pochodna 5&#39;-dezoksy-cytydyny, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie, kompozycja farmaceutyczna ją zawierająca oraz zestaw
Matsuda et al. Nucleosides and nucleotides. 100. 2'-C-Cyano-2'-deoxy-1-. beta.-D-arabinofuranosylcytosine (CNDAC): design of a potential mechanism-based DNA-strand-breaking antineoplastic nucleoside
JP2501297B2 (ja) N4−(置換−オキシカルボニル)−5′−デオキシ−5−フルオロシチジン誘導体
AU737902B2 (en) Anti-viral pyrimidine nucleoside analogues
Azuma et al. Nucleosides and nucleotides. 122. 2'-C-Cyano-2'-deoxy-1-. beta.-D-arabinofuranosylcytosine and its derivatives. A new class of nucleoside with a broad antitumor spectrum
FI94763B (fi) Menetelmä uusien 2&#39;-halogeenimetylideeni-, 2&#39;-etenylideeni- ja 2&#39;-etynyyliadenosiinijohdannaisten valmistamiseksi
JP3625276B2 (ja) 5′−デオキシシチジン誘導体
EP0882734B1 (en) 5&#39;-Deoxy-cytidine derivatives
EP0799834A1 (en) Modified nucleotides
HK1016991A (en) 5&#39;-deoxy-cytidine derivatives
WO1990004603A1 (en) Nucleoside derivatives
MXPA98004352A (en) Derivatives of 5&#39;-desoxicitid
MXPA00007497A (en) 5&#39;-deoxycytidine derivatives
MXPA99009965A (en) Anti-viral pyrimidine nucleoside analogues

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20100601