PL18950B1 - Sposób otrzymywania organicznych soli bizmutu i ich roztworów olejowych. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze od kilku lat pochodne bizmutu maja szerokie zastosowanie jako srodki antysyfilityczne. Wiadomo jednak równiez (patrz New and non officiel reme- dies, wydanie 1929, str. 92 do 94), ze po¬ chodnych bizmutu nie mozna stosowac do wstrzykiwan dozylnych z powodu duzej to¬ ksycznosci tego metalu przechodzacego szybko do krwiobiegu. Dotychczasowy spo¬ sób leczenia polegal na wstrzykiwaniu do miesnia zawiesiny koloidalnej bizmutu lub jednej z jego soli równiez pod postacia za¬ wiesiny koloidalnej. Do tych wstrzykiwan stosowano ogólnie jako przenosnik olej ro¬ slinny, najkorzystniej olej oliwkowy.Ten rodzaj zastrzyków posiada jednak¬ ze wady, gdyz tworza sie nierozpuszczalne osady bizmutu lub jego soli, trudno przy¬ swajalne, a wiec tern samem o nierównem dzialaniu. Próby ulepszenia kuracji bizmu¬ towej dotycza dwóch punktów: 1°. Otrzymania zwiazku bizmutu rze¬ czywiscie rozpuszczalnego w olejach i rów¬ nie latwo przyswajalnego, jak sam olej. Ja¬ ko przyklady takich zwiazków moga slu¬ zyc naftenjan bizmutu (pat. niem. Nr441871 E. Merck) i kamfoweglan bizmutu (Pat franc.,Nr 657694, KL Picon). 2°. Otrzymania cwiazku bizmutu rozpu¬ szczalnego w wodzie, trwalego i niekwa- snego, takiego jako produkt zwany Thiobis- mol (patrz NeW and Non-Officiel Remedies, 1931).Dotychczas proponowane zwiazki biz¬ mutu, rozpuszczalne w olejach roslinnych i zwierzecych, posiadaja wiele cech ujem¬ nych. Naftenjany sa nietrwale na wode i ich roztwory olejQWa przy zetknieciu sie z nia scinaja sie dosc szybko (patrz Lebeau i Courtois), Traite de pharmacie chimiaue, tom II, strona 482). Kamfoweglany sa nie¬ trwale na cieplo i latwo oddaja kwas we¬ glowy podczas sterylizacji.Stwierdzono, ze sole bizmutu, zawiera¬ jace jedna, dwie luib trzy czasteczki kwaso¬ we na jeden atom Bi, o wzorze: H H / / R-C-C02H lub R-C-COM \ \ SR1 0-R' w których R jest to rodnik alkylowy, ary- lowy lub aryloalkylowy, zawierajacy naj¬ korzystniej przynajmniej 6 atomów wegla, a R* jest to rodinik alkylowy, arylowy lub alkyloarylowy, zawierajacy od 1 do 10 ato¬ mów wegla, sa naogól rozpuszczalne w ole¬ jach roslinnych i zwierzecych; ich roztwo¬ ry olejowe sa trwale nawet w 120°C, moz¬ na je wstrzykiwac do miesnia bez wywoly¬ wania bólu, przyczem przyswajaja sie one szybko.To zjawisko jest zupelnie nowe, gdyz wiadomo (Picon, J. de Pharmacie et de Chimie, 8-a serja, tom 10, strona 481), ze obojetne lub zasadowe sole bizmutu kwa¬ sów tluszczowych lub wyzszych oksykwa¬ sów tluszczowych (oktylany, palmitynja- ny, rycynjany) sa bardzo malo lub calko¬ wicie nierozpuszczalne w olejach; dlatego tez mozna je bylo stosowac do celów tera¬ peutycznych jedynie pod postacia zawiesi¬ ny olejowej, jak np. w przypadku olejami.(Hoffmann-Laroche & Co., patent angielski Nr. 206487).Rozpuszczalnosc soli wzrasta w tym sa¬ mym szeregu wraz z iloscia atomów wegla.Nie mozna bylo przewidziec np., ze zasa¬ dowy butylooksylauran lub butylotiolauran zasadowy bizmutu, które zawieraja jedna reszte kwasowa o 16 atomach wegla na a- tom bizmutu, posiadaja tak wielka rozpu¬ szczalnosc w olejach, ze mozna otrzymy¬ wac roztwory olejowe tych soli, zawieraja¬ ce powyzej 200 g bizmutu w litrze roztwo¬ ru, podczas gdy jak wiadomo, zasadowy palmitynjan bizmutu jest nierozpuszczalny w olejach.Roztwory olejowe tych soli posiadaja bardzo zanczna trwalosc i moga lyc ogrze¬ wane przez pewien czas w 120°C bez spo¬ wodowania rozkladu; mozna je przechowy¬ wac bardzo dlugo bez zadnych zmian. Na¬ lezy stwierdzic zwlaszcza trwalosc, nawet w temperaturze podwyzszonej, soli arylo-, alkylo- lub aryloalkylowych tiokwasów, przyczem siarka i bizmut nie oddzialywaja na siebie w tym przypadku, jakkolwiek po¬ siadaja one naogól duze wzajemne powino¬ wactwo.Wedlug niniejszego wynalazku dziala sie sola sodowa wyzej wymienionych kwa¬ sów na roztwór azotanu bizmutu w miesza¬ ninie wody i gliceryny. Jezeli stosuje sie jedna lub dwie czasteczki soli sodowej na czasteczke azotanu bizmutu, wówczas do¬ daje sie jedna lub dwie czasteczki sody w ten sposób, aby miec zawsze 3 atomy sodu na atom bizmutu.Alkylo- (arylo- lub aryloalkylo-)-oksy- (lub tio)-kwasy otrzymuje sie przez zmy- dlainie odpowiednich estrów.Estry takie otrzymuje sie z latwoscia przez dzialanie pochodnych sodowych al¬ koholi (lub fenoli) lub alkylo- (arylo- lub aryloalkylo-)-merkaptydów sodu na kwasy chlorowcowe. — 2 —Ponizsze przyklady przedstawiaja spo¬ sób uskuteczniania tych re^kcyj, prayczem nie ograniczaja one jednak niniejszego wy¬ nalazku* Przyklad I. 62,4 g kwasu a-fenyloo- ksykaprcmowego rozpuszcza sie w miesza¬ ninie 300 cm8 sody normalnej i 450 g glice¬ ryny; do otrzymanego roztworu wlewa sie roztwór 48f5 g azotanu bizmutu w 50 cm3 wody i 70 g gliceryny. Otrzymana sól biz¬ mutu luguje sie zapomoca benzenu; przez dodanie oleju oliwkowego i oddestylowanie benzenu otrzymuje sie roztwór olejowy a-fenylooksykapronjanu bizmutu, który jest trwaly nawet w 120°C.Zastepujac w tym przykladzie 62,4 g kwasu a-ifenylooksykapronowego 41,6 lub 20,8 g tego samego kwasu, otrzymuje sie w ten sam sposób roztwory olejowe zasado¬ wego feinylooksykapronjamu bizmutu (za¬ wierajace dwie lulb jedna czasteczke kwa¬ sowa na atom bizmutu), równiez trwale, jak i poprzednie.Kwas a-fenylooksykapronowy otrzymu¬ je sie przez zmydlenie a-fenylooksykapro- njanu etylowego, który otrzymuje sie przez dzialanie fenylanem sodowym na a-bromo- kapronjan etylowy w sposób analogiczny do zastosowanego przy a-fenyloaksymaslanie etylowym (Luchmann, Berichte, tom 29, str. 1421), Destyluje w 135°C pod próznia 7 mm.Przyklad II. 86,4 g kwasu a-butylotio- laurowego (otrzymanego przez zmydlenie a-butylotiolauranu etylowego (rozpuszcza sie w mieszaninie 300 cm3 sody normalnej i 450 g gliceryny; do otrzymanego roztwo¬ ru wlewa sie roztwór 48,5 g azotanu bizmu¬ tu w 50 cm3 wody i 70 g gliceryny. Po wy¬ lugowaniu utworzonej soli bizmutu zapo¬ moca benzenu i po dodaniu oleju oliwkowe¬ go, oddestylowuje sie benzen i otrzymuje sie roztwór olejowy a-butylatiolauranu biz¬ mutu, trwalego nawet w; 120°C.Stosujac tylko 57,6 g lub 28,8 g kwasu a-butylo-tiolaurowego zamiast 86,4 g moz¬ naw te* sam sposób otrzymac raztworry o- lejowe zasadowego a-battylotiolauranu 'bi¬ zmutu (zawierajacego dwie lub jedna cza¬ steczke kwasowa na atom biaitttów). Tero&- twory okjowe moga byc bandw stezone i zawierac powyzej 20 g bizmutu w lQ0^cma roztwaraf sa: one równiez; trwalef jak 4 j«jt przednie roztwory. a-butylotiolauran etylowy otrzymuje sie, dzialajac butylomerkaptydem sodu na a- bromolauran etylowy w srodowisku alkoho¬ lowym, przyczem uzyskuje sie bardzo do¬ bre wydajnosci. Otrzymany ester destyluje w 180°C pod próznia 5 mm.Przyklad III. 62,4 g kwasu a-butyloo- ksyfenylooctowego (otrzymanego przez zmydlenie a-butylooksyfenylooctanu etylo¬ wego) rozpuszcza sie w mieszaninie 300 cm3 sody normalnej i 450 g gliceryny; do otrzy¬ manego roztworu wlewa sie roztwór 48,5 g azotanu bizmutu w 50 cm3 wody i 70 g gli¬ ceryny. Do benzenowego roztworu soli bi¬ zmutu, otrzymanej przez wylugowanie, do¬ daje sie oleju oliwkowego; po oddestylowa¬ niu benzenu otrzymuje sie trwaly roztwór olejowy soli bizmutu. a-butylooksyfenylooctan etylowy otrzy¬ muje sie przez dzialanie butylanu sodowe¬ go na fenylochlorooctan etylowy, przyczem uzyskuje sie dobre wydajnosci. Destyluje w 169°C pod próznia 15 mm. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania organicznych soli bizmutu, znamienny tern, ze na roztwór azotanu bizmutu w glicerynie, rozcienczo¬ nej woda, dziala sie sola sodowa kwasu: H H / / R-C-C02H lub R-C-COJI \ \ SR O-K w którym R oznacza rodnik alkylowy, ary- lowy lub aryloalkylowy, zawierajacy naj- — 3 —korzystniej przynajmniej 6 atomów wegla, a i?* — rodnik alkylowy, arylowy lub ary- loalkylowy, zawierajacy od jednego do 10 atomów wegla,
2. 2. Sposób otrzymywania roztworów o- lejowych soli organiczinych bizmutu, przy¬ gotowanych wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze wymienione sole rozpuszcza sie w olejach roslinnych lub zwierzecych. Societe des Usines Chimiaues Rhóne-Poulenc. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Diuk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL