PL188281B1

PL188281B1 - Zastosowanie, zestaw i kompozycja farmaceutyczna

Info

Publication number: PL188281B1
Application number: PL96321791A
Authority: PL
Inventors: Samuel Broder; Kenneth L. Duchin; Sami Selim
Original assignee: Baker Norton Pharma
Priority date: 1995-10-26
Filing date: 1996-10-24
Publication date: 2005-01-31
Also published as: DE794794T1; NZ324801A; EP0794794A4; CN1173817A; WO1997015269A3; US6610735B2; US6245805B1; PL192544B1; IL121160A0; SK85997A3; US7041640B2; MX9704629A; JP3361102B2; DK0794794T3; US20040176439A1; ATE311903T1; US20020058616A1; BR9607066A; CN1119146C; DE69636531T2

Abstract

1. Zastosowanie czynnika zwiekszajacego doustna biodostepnosc do wytwarzania leku do zwiekszania biodostepnosci taksanu przy jednoczesnym doustnym podaniu leku i taksanu, przy czym czynnikiem zwiekszajacym biodostepnosc jest cyklosporyna. 32. Zestaw farmaceutyczny, znamienny tym, ze zawiera doustna postac dawkowana zawierajaca czynnik zwiekszajacy biodostepnosc, który zawiera cyklosporyne i doustna dawkowana postac zawierajaca taksan lub polaczenie doustnej postaci dawkowanej zawie- rajacej zarówno czynnik zwiekszajacy biodostepnosc i taksan. PL PL PL

Description

Wynalazek dotyczy zastosowania, zestawu i kompzycji farmaceutycznej do zwiększania biodostępności taksanu. Wynalazek dotyczy zwłaszcza zwiększania doustnej biodostępności środków farmaceutycznych, które słabo absorbują się z układu żołądkowo-jelitowego, które pozwalają na leczenia pacjentów, poprzez doustne podawanie takich środków. Jeden aspekt wynalazku dotyczy użycia cyklosporyn, w celu wzmocnienia doustnej biodostępności paklitakselu i odpowiednich taksanów.

2. Opis wcześniejszego stanu techniki

Wiele wartościowych aktywnych farmakologicznie związków nie można efektywnie podawać drogą doustną, z powodu słabej absorpcji układowej z przewodu żołądkowojelitowego. Wszystkie te środki farmaceutyczne są przeto generalnie podawane drogą dożylną lub domięśniową, wymagającą interwencji lekarza lub innej osoby zawodowo zajmującej się opieką zdrowotną, stanowiąc poważny dyskomfort i potencjalny miejscowy wstrząs

188 281 dla pacjenta, wymagając nawet podawania w otoczeniu szpitalnym, z dostępem chirurgicznym, w przypadku pewnych wlewów IV.

Rozważano, że w pewnych wypadkach, słaba bidostępność leków po podaniu doustnym jest wynikiem aktywności przenośnika wielu leków - związanej z błoną glikoproteiny P, która działa jako zależny od energii transport albo pompa wypływowa, zmniejszająca wewnątrzkomórkową akumulację leku, przez wytłaczanie substancji obcych z komórki. Ta glikoproteina P została zidentyfikowana w normalnych tkankach śródbłonka wydzielniczego, takiego jak wyściełający drogi żółciowe, rąbek szczoteczkowaty kanalika proksymalnego w nerce i powierzchnia światła jelita, oraz komórki śródbłonka naczyniowego, wyściełające barierę krewmózg, łożysko i jądra.

Uważa się, że pompa wypływowa glikoproteiny P zabezpiecza pewne związki farmaceutyczne przed przekraczaniem komórek błony śluzowej jelita cienkiego i dlatego, przed absorbowaniem do układu krążenia. Liczne znane nietoksyczne środki farmakologiczne okazały się hamującymi wobec glikoproteiny P, włączając, między innymi, cyklosporynę A (znaną także jako cyklosporyna), verapamil, tamoksyfen, chinidyna i fenotiazyny. Wiele z tych badań było nakierowanych na osiągniecie większej akumulacji cytotoksycznych leków wewnątrz komórek nowotworu. Faktycznie, przeprowadzono doświadczenia kliniczne, w celu zbadania skutków działania cyklosporyny na farmakokinetykę i toksyczność paklitakselu (Fisher i in., Proc.Am.Soc.Clm.Óncol.,, ł3: 143,1994); doksorubicyny (Bartlett i in., J.Clin.One., 12: 835-842, 1994); oraz etopozydu (Lum i in., J.Clin.One., 10:1635-42, 1992), z których wszystkie są środkami przeciwnowOtworowymi znanymi jako podlegające oporności na wiele leków (MDR). Doświadczenia te wykazały, że pacjenci otrzymujący cyklosporynę dożylnie przed lub razem z lekami przeciwrakowymi, posiadali wyższe poziomy tych leków we krwi, przypuszczalnie poprzez zredukowany klirens ciała, oraz wykazały oczekiwaną toksyczność przy zasadniczo niższych poziomach dawkowania. Odkrycia te zmierzały do ustalenia, że towarzyszące podawanie cyklosporyny hamowało działanie MDR glikoproteiny P, umożliwiając wyższą akumulację wewnątrzkomórkową środków terapeutycznych. W celu generalnego omówienia farmakologicznych implikacji zastosowania klinicznego inhibitorów glikoproteiny P, patrz Lum i in., Drug ResistClinOnc.Hemat 9:319-336, (1995); Schinkel i in., Eur. J.Cancer. 31 A.: 1295-1298 (1995).

W powyższych studiach, dotyczących stosowania cyklosporyny, w celu zwiększenia we krwi poziomów środków farmaceutycznych, podlegających oporności, w której pośredniczy glikoproteina P, środki aktywne oraz cyklosporyna były podawane dożylnie. Nie sugerowano w tych publikacjach, że cyklosporyna i inne substancje, hamujące pompę wypływową glikoproteiny P, mogłyby być podawane doustnie, w celu istotnego zwiększenia biodostępności podawanych doustnie leków przeciwrakowych i innych środków farmaceutycznych, które same są słabo absorbowane z jelita, bez wytwarzania wysoce toksycznych skutków ubocznych. Rzeczywiście, w 1995 publikacja przeglądowa cytowana powyżej, Lum i in., ukazała, że równoczesne podawanie lV inhibitorów MDR i środków chemioterapeutycznych, podlegających MDR, zwiększa poziom toksyczności i pogarsza poważne skutki uboczne u pacjentów. Schinkel i in., krótko nadmienił o tym, że MDR1 i glikoproteina P są liczne w błonie śluzowej jelita, i że może to oddziaływać na ustną biodostępność leków, będących substratem glikoproteiny P, lecz nie sugeruje ani nie implikuje, że doustne podawanie środków hamujących MDR mogłoby poprawić biodostępność środków niedostępnych doustnie. Ponadto, podobnie jak Lum i in., Schinkel i in., przypominał, że inhibitory glikoproteiny P mogą dramatycznie zwiększyć toksyczność chemioterapii u pacjentów i dlatego powinny być stosowane ostrożnie.

We wcześniejszych publikacjach, Schinkel i in., pokazał, że absorpcja doustnie przyjętej ivermectin była zwiększona u myszy homozygotycznych pod względem rozerwania genu MDR1, w porównaniu z myszami normalnymi, demonstrując, że glikoproteina P odgrywa główną rolę w redukowaniu biodostępności tego środka (Celi, 77:491-502, 1994). W dodatku badania te ukazały także, że penetracja winblastyny do różnych tkanek wzmagała się u myszy zmutowanych.

W żadnych z publikowanych badań nie przewidziano sposobu postępowania, umożliwiającego skuteczne podawanie doustne słabo, skądinąd, biodostępnych leków, np. przez wyznaczenie odpowiednich wielkości dawkowania i koordynacji podawania w czasie specyficznych

188 281 leków docelowych oraz środków, wzmacniających biodostępność, czyli przez demonstrację, które ze środków hamujących MDR są najodpowiedniejsze do pobudzania absorpcji doustnej każdego leku docelowego, czy klasy leków.

Sposoby ujawniane w tej dziedzinie, w celu zwiększenia absorpcji w jelicie leków, które aż do teraz podawano tylko pozajelitowo, generalnie skupiają się na stosowaniu środków, wzmacniających przenikanie i rozpuszczalność, jako środków pobudzających, albo na jednoczesnym podawaniu inhibitorów glikoproteiny P, drogą perfuzji do światła jelita cienkiego lub drogą dożylną, np. Leu i in., Cancer Chemother.Pharmacol. 35:432-436, 1995 (perfuzja lub infuzja IV chinidyny hamuje wypływ etopozydu z krwi do światła przewodu żołądkowojelitowego). Jednak te sposoby obarczone są licznymi wadami. Środki, wzmacniające rozpuszczalność i przenikalność są często albo niepraktyczne albo nieskuteczne przy podawaniu doustnym w wymaganych dawkach oraz mogą pogarszać aktywność farmakologiczną leku docelowego. Podawanie pozajelitowe inhibitorów glikoproteiny P ludziom w dawkach terapeutycznych (lub prawie terapeutycznych), może spowodować liczne następstwa kliniczne. W przypadku chinidyny np., podawanie IV może spowodować arytmie, rozszerzenie naczyń obwodowych, roztrój żołądkowo-jelitowy i temu podobne.

W publikowanym zgłoszeniu PCT WO 95/20980 (publikowanym 10 sierpnia 1995) Benet i in., ujawnia doniosły sposób zwiększania biodostępności podawanych doustnie hydrofobowych związków farmaceutycznych. Sposób ten obejmuje podawanie doustne takich związków pacjentowi równocześnie z biowzmacniaczem, obejmującym inhibitor enzymu cytochromu P450 3A, lub inhibitor transportu błonowego, w którym pośredniczy glikoproteina P. Jednakże Benet i in., nie dostarczyli w rzeczywistości środków do identyfikacji, które czynniki wzmagające biodostępność poprawią dostępność specyficznych „docelowych” związków farmaceutycznych, ani nie wskazali specyficznych ilości dawkowania, planu czy reżimu podawania czynników wzmagających lub docelowych. W rzeczywistości mimo, że zgłoszenie Beneta wymienia tuziny potencjalnych wzmacniaczy (inhibitory P450 3A) i leków docelowych (substraty P4503A), jedynym połączeniem wzmacniacza i środka docelowego popartym jakimkolwiek faktem doświadczalnym w zgłoszeniu, jest ketokonazol jako wzmacniacz, oraz cyklosporyna A jako lek docelowy.

Opisując generalne charakterystyki związków, których można użyć jako biowzmacniaczy przez redukcję aktywności transportu glikoproteiny P, Benet i in., wskazują, że są to związki hydrofobowe, które generalnie, lecz nie koniecznie, zawierają dwa, leżące na wspólnej płaszczyźnie pierścienie aromatyczne, dodatnio naładowaną, grupę, zawierającą azot lub grupę karbonylową - klasę, która obejmuje ogromną liczbę związków, z których najwięcej nie zapewniałoby żądanej aktywności, wzmagającej absorpcję w przypadku specyficznych środków docelowych. Ponadto, klasy środków docelowych opisanych przez Beneta i in., obejmują ogromną większość środków farmaceutycznych wymienionych w Physiciańs Desk Reference. Te kryteria zaliczania do klasy są bez wartości dla praktykujących lekarzy, poszukujących bezpiecznych, praktycznych i skutecznych sposobów podawania doustnego specyficznych środków farmaceutycznych.

Dalszym brakiem w opisie Beneta i in., jest standard stosowany dla określania, czy poprawiła się biodostępność leku, który jest słabo absorbowany przy podawaniu doustnym. Benet i in., wskazują, że każdy środek hamujący glikoproteinę P, który, jeśli znajduje się w jelicie w danym stężeniu, redukuje transport transbłonowy rodaminy 123 przez glikoproteinę P w błonie pęcherzyków rąbka szczoteczkowatego albo komórkach, zawierających glikoproteinę P o 10% lub więcej, może być uznany za środek biowzmacniający przy tym stężeniu i może być stosowany w praktyce ich wynalazku. Ale zwiększenie tylko o 10% absorpcji z jelita, środka skądinąd nie zdolnego do absorpcji, jest nieadekwatne, aby uczynić środek terapeutycznie wartościowym do każdego celu. Rzeczywiście, według Federal Food and Drug Administration, dwa preparaty farmaceutyczne, zawierające ten sam składnik, różniąc się ich poziomami biodostępności w granicach -20%/+25%, są wciąż uznawane za biorównoważne, ponieważ dla większości leków różnica w stężeniu składnika aktywnego we krwi w granicach -20%/+25% nie jest klinicznie znacząca. Approved Drug Products with Therapeutic Equivalence Ęyaluations (Dept. HHS, wyd. 14, 1994). Gdy FDA postanawia, że dwa preparaty

188 281 farmaceutyczne są biorównoważne, lekarze i farmaceuci uznają je za możliwe do dowolnego zastępowania jednego drugim.

Generalnie, Benet i in., nie zapewniają wiedzy, dzięki której mógłby postępować fachowiec z dziedziny medycyny i farmacji, w celu identyfikacji odpowiedniego połączenia biowzmacniacz/lek docelowy, albo w celu specyficznego zaplanowania trybów i planów leczenia, które uczyniłyby środki docelowe terapeutycznie skutecznymi przy podawaniu doustnym.

Tak więc, pożądany jest bezpieczny, i jednak skuteczny sposób zwiększania dostępności układowej przy podawaniu doustnym leków, które obecnie podaje się tylko pozajelitowe, ponieważ nie są one absorbowane wystarczająco lub właściwie, gdy podaje się je drogą doustną, a nie zapewniono go we wcześniejszym stanie techniki.

Streszczenie wynalazku

Niespodzianie, odkryto obecnie i doświadczalnie potwierdzono, że pewne środki, które widocznie hamują aktywność transportu leku przez glikoproteinę P, zwłaszcza cyklosporyny można stosować do zasadniczego zwiększania doustnej biodostępności, skądinąd słabo dostępnych lub nie dostępnych środków farmaceutycznych, np. leków przeciwrakowych jak paklitaksełu (dawniej znanego jako taksol), a także jego analogów i pochodnych, oraz etopozydu.

Niniejszy wynalazek dotyczy w jednym aspekcie sposobu zwiększania doustnej biodostępności środków farmaceutycznych, które są słabo absorbowane albo wcale nie absorbowane z przewodu żołądkowo-jelitowego lub jelita, przez podawanie poprzedzające i/lub równoczesne podmiotowi drogą doustną, jednego środka lub połączenia środków znanych jako skuteczne w hamowaniu transportu leku przez pompę glikoproteiny P. Jeśli stosuje się podawanie poprzedzające, środek lub środki wzmacniające biodostepność muszą, być podawane w wystarczających ilościach i w wystarczająco krótkim czasie przed podaniem leku, którego biodostepność chce się zwiększyć („lek docelowy” lub „środek docelowy”) tak, aby wystarczający poziom środka wzmacniającego pozostawał w miejscu absorpcji w czasie podawania środka docelowego, skutecznie hamując aktywność glikoproteiny P lub innych substancji przenośników wielu leków.

W drugim aspekcie, wynalazek odnosi się do kompozycji lub postaci dawkowania przy podawaniu doustnym środków farmaceutycznych, które dotąd były dostępne tylko przez podawanie pozajelitowe. Trzeci aspekt wynalazku dotyczy podawania pacjentom takich postaci dawkowania lub ich połączeń, w celu leczenia schorzeń, odpowiadających na zawarte środki aktywne.

Wynalazek odnosi się także do zestawów farmaceutycznych, obejmujących jedną lub więcej postaci dawkowania doustnego, zawierających środek docelowy i jedną lub więcej postaci dawkowania doustnego, zawierających środek wzmacniaj ący.

Krótki opis rysunków

Figura 1 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy paklitaksełu w próbkach surowicy pobieranych przez okres 6-3 godzin, od trzech grup szczurów: jednej grupie podawano tylko paklitaksel dożylnie, drugiej grupie podawano tylko paklitaksel doustnie, a trzeciej grupie podawano paklitaksel doustny i cyklosporynę A doustną (przytaczaną tu później jako cyklosporyna lub CsA) w dawkach przed i zaraz po dawce paklitaksełu.

Figura 2 jest wykresem, porównującym poziomy paklitaksełu w surowicy pobieranej od dwóch z trzech grup szczurów odzwierciedlonych na fig. 1: grupa, której podawano doustnie sam paklitaksel i grupa, której podawano doustny paklitaksel z poprzedzającymi i równoczesnymi dawkami cyklosporyny doustnej.

Figura 3 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy paklitaksełu w próbkach osocza pobieranych przez okres 24 godzin, od dwóch grup szczurów: jednej grupie (A) podawano cyklosporynę doustnie jedną godzinę przed połączeniem cyklosporyna plus doustny paklitaksel, oraz drugiej grupie (F) podawano doustną cyklosporynę samą, jedną godzinę przed doustnym paklitakselem.

Figura 4 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy paklitaksełu w próbkach osocza od dwóch grup szczurów: jednej grupie (G) podawano paklitaksel IV, 3 godziny po doustnej dawce cyklosporyny i drugiej grupie (H) podawano tylko paklitaksel IV.

188 281

Figura 5 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie (grupa A) podawano tylko znakowany radiologicznie paklitaksel IV, drugiej grupie (grupa B) podawano doustnie tylko znakowany radiologicznie paklitaksel i trzeciej grupie (grupa C) podawano doustnie znakowany radiologicznie paklitaksel z doustną dawką cykiosporyny jedną godzinę przed i zaraz po dawce paklitakselu.

Figura 6 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobranych od pojedynczych szczurów w grupie B (określonej w odniesieniu do fig. 5).

Figura 7 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobranych od pojedynczych szczurów w grupie C (określonej w odniesieniu do fig. 5).

Figura 7A jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy całkowitej radioaktywności niezmienionego paklitakselu wykrytych w próbkach całkowitej krwi pobieranych od grupy 10 szczurów przez okres 24 godzin, przy czym wspomnianej grupie podawano doustnie znakowany radiologicznie paklitaksel (9 mg/kg) z dawkami doustnej cyklosporyny (5 mg/kg) jedną godzinę przed i zaraz po dawce paklitakselu.

Figura 7B jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy całkowitej radioaktywności i metabolitów 1, 2 i 3 paklitakselu wykrytych w próbkach całkowitej krwi pobieranych od grupy 10 szczurów określonych w odniesieniu do fig. 7A, przez okres 24 godzin.

Figura 8 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie 10 mg/kg werapamilu jako środka wzmacniającego, drugiej grupie podawano doustnie progesteron jako środek wzmacniający i trzeciej grupie podawano doustnie dipirydamol jako środek wzmacniający, przy czym każdej grupie podawano dostną dawkę tego samego środka wzmacniającego jedną godzinę później zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu.

Figura 9 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z pierwszej grupy, określonej w odniesieniu do fig. 8 (której podawano doustnie 10 mg/kg werapamilu), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz z grupy szczurów, której podawano doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 10 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z drugiej grupy określonej w odniesieniu do fig. 8 (której podawano doustnie progesteron), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz z grupy szczurów, której podawano doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 11 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z trzeciej grupy określonej w odniesieniu do fig. 8 (której podawano doustnie dipirydamol), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz z grupy szczurów, otrzymujących doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 12 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie 100 mg/kg werapamilu¹ jako środka wzmacniającego, drugiej grupie podawano doustnie octan megestrolu (komercjalizowanego jako Megace® przez Bristol-Myers Sauibb Oncology) jako środek wzmacniający i trzeciej grupie podawano doustnie ketokonazol jako środek wzmacniający, przy czym każdej grupie podawano taką samą doustną dawkę tego samego środka wzmacniającego, jedną godzinę później zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu.

Figura 13 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z pierwszej grupy

188 281 określonej w odniesieniu do fig. 12 (której podawano doustnie 100 mg/kg werapamilu), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz grupy szczurów, której podawano doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura .14 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z drugiej grupy określonej w odniesieniu do fig. 12 (której podawano doustnie octan megestrolu), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz grupy ¹ Jak odzwierciedlono na fig. 12 szczury w grupie, otrzymującej wysoką dawkę werapamilu, nie przeżyły więcej niż 8 godzin.

szczurów, której podawano doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 15 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z trzeciej grupy określonej w odniesieniu do fig. 12 (której podawano doustnie ketokonazol), grupy której podawano doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz grupy szczurów, otrzymującej doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 16 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z pierwszej grupy określonej w odniesieniu do fig. 8 (której podawano doustnie 10 mg/kg werapamilu), pierwszej grupy określonej w odniesieniu do fig. 12 (której podawano doustnie 100 mg/kg werapamilu), grupy szczurów, otrzymującej doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz grupy szczurów, otrzymującej doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 17 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranych przez okres 24 godzin od szczurów z drugiej grupy określonej w odniesieniu do fig. 8 (której podawano doustnie progesteron), drugiej grupy określonej w odniesieniu do fig. 12 (której podawano doustnie octan megestrolu), grupy szczurów, otrzymującej doustny znakowany radiologicznie paklitaksel sam oraz grupy szczurów, otrzymującej doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu.

Figura 17A jest wykresem, odzwierciedlającym porównanie krzywych odpowiedzi na dawkę w grupie szczurów, otrzymujących doustnie cyklosporynę jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu, z grupą szczurów, otrzymujących doustnie ketokonazol jedną godzinę przed i znów zaraz po znakowanym radiologicznie doustnym paklitakselu. Fig. 17B jest porównaniem wartości AUCQo-24 określonych w odniesieniu do tych samych dwóch grup szczurów.

Figura 18 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano tylko znakowany radiologicznie etopozyd IV, drugiej podawano doustnie tylko znakowany radiologicznie etopozyd i trzeciej podawano doustnie znakowany radiologicznie etopozyd z dawkami doustnej cyklosporyny przed i zaraz po dawce etopozydu, ze skalą rzędnej, biegnąca, od 0 do 1 w ppm równoważników etopozydu w całkowitej krwi.

Figura 19 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 18, ze skalą rzędnej, biegnącą od 0 do 0,2 w ppm równoważników etopozydu znakowanego radiologicznie w całkowitej krwi.

Figura 20 jest wykresem, odzwierciedlającym średni skumulowany % dawki o radioaktywności wykrytej w stolcu i moczu trzech grup szczurów przez okres 168 godzin: jednej grupie podawano tylko znakowany radiologicznie paklitaksel IV, drugiej podawano tylko znakowany radiologicznie paklitaksel doustnie i trzeciej podawano doustnie tylko znakowany radiologicznie paklitaksel z doustnymi dawkami cyklosporyny przed i zaraz po dawce paklitakselu.

188 281

Figura 21 jest wykresem, odzwierciedlającym średnie wartości w ppm równoważników paklitakselu wykryte we krwi i osoczu u trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 20, 168 godzin (7 dni) po podaniu paklitakselu.

Figura 22 jest wykresem słupkowym, odzwierciedlającym średnie wartości w ppm równoważników paklitakselu wykryte w różnych tkankach (wątrobie, nerce, jądrach i tuszce) u trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 20, 168 godzin (7 dni) po podaniu paklitakselu.

Figura 23 jest wykresem słupkowym, odzwierciedlającym średnie wartości w ppm równoważników paklitakselu wykrytych w różnych tkankach (mięśniu, trzustce, kości, płucu i pęcherzykach nasiennych) u trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 20, 168 godzin (7 dni) po podaniu paklitakselu.

Figura 24 jest wykresem słupkowym, odzwierciedlającym średnie wartości w ppm równoważników paklitakselu wykryte w różnych tkankach (mózgu, sercu, przewodzie żolądkowo-jelitowym, śledzionie i prostacie) u trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 20, 168 godzin (7 dni) po podaniu paklitakselu.

Figura 25 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie cyklosporynę D zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, drugiej grupie podawano doustnie cyklosporynę G zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, i trzeciej grupie podawano doustnie cyklosporynę A zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu.

Figura 26 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie ketokonazol zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakseiu, drugiej grupie podawano doustnie połączoną dawkę cyklosporyny A i ketokonazolu zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, i trzeciej grupie podawano cyklosporynę A zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu.

Figura 27 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie kaptopril zarówno dwie godziny przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, drugiej grupie podawano cyklosporynę A zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, i trzeciej grupie podawano doustnie sam znakowany radiologicznie paklitaksel.

Figura 28 ukazuje profil radioaktywności z ekstraktu osocza otrzymanej drogą HPLC u szczurów w grupie C określonej w odniesieniu do fig. 5.

Figura 29 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej grupie podawano doustnie 10 mg/kg cyklosporyny D zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, drugiej grupie podawano doustnie 10 mg/kg cyklosporyny F zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, trzeciej grupie podawano 5 mg/kg cyklosporyny D zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu, i czwartej grupie podawano 5 mg/kg cyklosporyny F zarówno jedną godzinę przed jak i zaraz po doustnej dawce znakowanego radiologicznie paklitakselu.

Figura 30 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej (grupa A) podawano tylko znakowany radiologicznie docetaksel („Taxotere”) IV, drugiej (grupa B) podawano doustnie tylko znakowany radiologicznie docetaksel i trzeciej grupie (grupa C) podawano doustnie znakowany radiologicznie docetaksel z doustnymi dawkami cyklosporyny jedną godzinę przed i zaraz po dawce docetakselu, przy czym rzędna wspomnianego wykresu biegnie, od 0-12,0 średniej równoważników decetakselu w ppm.

188 281

Figura 31 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów określonych w fig. 30 lecz z rzędną wspomnianego wykresu, biegnącą od 0-2,0 średniej równoważników docetakselu w ppm.

Figura 32 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy radioaktywności wykrytej w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów przez okres 24 godzin: jednej (grupa A) podawano tylko znakowany radiologicznie paklitaksel IV, drugiej (grupa B) podawano doustnie tylko znakowany radiologicznie paklitaksel i trzeciej grupie (grupa C) podawano doustnie znakowany radiologicznie paklitaksel z doustnymi dawkami cyklosporyny jedną godzinę przed i zaraz po dawce paklitakselu.

Figura 33 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy niezmienionego znakowanego radiologicznie paklitakselu wykrytego w próbkach całkowitej krwi pobieranej od trzech grup szczurów określonych w odniesieniu do fig. 32 od 1-24 godzin po dawce.

Figura 34 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy niezmienionego znakowanego radiologicznie paklitakselu wykrytego w próbkach całkowitej krwi pobieranej od 0-12 godzin po dawce od szczurów z grupy A określonej w odniesieniu do fig. 32 i od czwartej grupy szczurów (grupą D), której podawano znakowany radiologicznie paklitaksel IV z doustnymi dawkami cyklosporyny jedną godzinę przed i zaraz po dawce paklitakselu, przy czym rzędna wspomnianego wykresu biegnie od 0-30 ppm paklitakselu.

Figura 35 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy niezmienionego znakowanego radiologicznie paklitakselu wykrytego w próbkach całkowitej krwi pobieranej od 1-12 godzin po dawce od szczurów z grupy A określonej w odniesieniu do fig. 32 i od grupy D określonej w odniesieniu do fig. 34, przy czym rzędna wspomnianego wykresu biegnie od 0,000-5,000 ppm paklitakselu.

Figura 36-41 są schematami procesu ekstrakcji i podziału radioaktywności z kompozytu (homogenatu) różnych tkanek szczurów z grup odpowiednio, A i C jak określono w odniesieniu do fig. 32.

Figura 42 jest wykresem, odzwierciedlającym poziomy paklitakselu wykrytego w próbkach osocza pobieranych w wymienionych odstępach czasu, u grupy dziesięciu szczurów na trzeci i czwarty dzień reżimu, w którym podawano im dwa razy dziennie doustną dawkę (5 mg/kg) cyklosporyny oraz, jedną godzinę później, połączenie takiej samej dawki doustnej cyklosporyny plus doustny paklitaksel (3 mg/kg).

Szczegółowy opis wynalazku

Niniejszy wynalazek odnosi się generalnie do zwiększania doustnej absorpcji i biodostępności przy podawaniu doustnym środków aktywnych farmakologicznie, zwłaszcza środków słabo absorbowanych łub wcale nie absorbowanych z przewodu żołądkowe-jelitowego czy jelita. Zalecane postacie realizacji wynalazku odnoszą się (a) do sposobu zwiększania doustnej biodostępności środków przeciwnowotworowych, w szczególności paklitakselu (aktualnie komercjalizowanego jako Taxol® przez Bristol-Myers Quibb Oncology Division) i jego pochodnych; innych taksanów; półsyntetycznego analogu paklitakselu - docetakselu (N-debenzoilo-N-tert-butoksykarbonylo-10-deacetylo paklitakselu), produkowanego pod nazwą handlową Taxotere® przez Rhone-Poulenc Rorer S.A.; oraz etopozydu; (b) do postaci dawkowania i zestawów do podawania doustnego środków przeciwnowotworowych i innych leków dotąd podawanych tylko pozajelitowo.

Wyrażenia „doustna biodostępność” i „biodostępność przy podawaniu doustnym” jak użyto tutaj odnosi się do dostępności układowej (to jest poziomów w krwi/osoczu) o podanej ilości leku podawanego pacjentowi doustnie.

Paklitaksel jest naturalnym produktem diterpenowym izolowanym z cisu pacyficznego (Taxus breyifolia). Jest on członkiem taksanowej rodziny terpenów. Po raz pierwszy izolował go w 1971 Wani i in., (J.Am.Soc., 93:2325, 1971), który scharakteryzował jego strukturę metodami chemicznymi i krystalografii rentgenowskiej. Jeden mechanizm jego aktywności dotyczy zdolności paklitakselu do wiązania tubuliny, i przez to hamowania wzrostu komórki rakowej. Schiff i in., Proc.Natł.Acad.Sci USA, 77:1561-1565 (1980); Schiff i in., Nature, 277:665-667 (1979); Kumar, J.Biol.Chem., 256:10435-10441 (1981).

Paklitaksel został zatwierdzony do stosowania klinicznego w leczeniu opornego na leczenie raka jajnika w Stanach Zjednoczonych (Markman i in., Yale Journal of Biołogy and Medicine, 64:583, 1991; McGuire i in., Ann.Intem.Med., U_:273, 1989). Jest on skuteczny

188 281 w chemioterapii przy kilku typach nowotworów, włączając nowotwór piersi (Holmes i in., J.Nat.Cancer Inst., 83:1797, 1991) i także został zatwierdzony do leczenia raka piersi. Jest on potencjalnym ,kandydatem w leczeniu nowotworów skóry (Einzig i in., Proc.Am.Soc.Clin.Oncol., 20:46) oraz raków głowy i szyi (Forastire i in., Sem.Oncol., 20:56, 1990). Związek ten wykazuje także siłę w leczeniu choroby nerki wielotorbielowatej (Woo i in., Nature, 368:750, 1994), raka płuc oraz malarii.

Paklitaksel jest tylko trochę rozpuszczalny w wodzie i to stwarza problemy w opracowaniu odpowiednich preparatów, do wstrzyknięcia i wlewu, użytecznych w chemioterapii przeciwnowotworowej. Niektóre preparaty paklitakselu do wlewu IV zostały opracowane z wykorzystaniem Cremophor El™ (polietoksylowany olej rycynowy) jako nośnika leku, z powodu nierozpuszczałności w wodzie paklitakselu. Np. paklitaksel stosowany w testach klinicznych pod egidą NCI został sporządzony w 50% Cremophor El™ i 50% odwodnionego alkoholu. Jednakże Cremophor El™ jeśli podawany dożylnie, sam jest toksyczny i powoduje u psów rozszerzenie naczyń, wzmożony oddech, letarg, niedociśnienie i śmierć. Uważa się także, że jest on odpowiedzialny za reakcje typu alergicznego obserwowane podczas podawania paklitakselu.

W próbie zwiększenia rozpuszczalności paklitakselu i opracowania bezpieczniejszych preparatów klinicznych, badania skierowano na zsyntetyzowanie analogów paklitakselu, gdzie pozycja 2' i/lub 7 derywatyzowano grupami, które wzmacniają rozpuszczalność w wodzie. Starania te dały w wyniku związki prolekowe, które są bardziej rozpuszczalne w wodzie niż związek pierwotny, a które wykazują właściwości cytotoksyczne przy aktywacji. Jedna ważna grupa takich proleków obejmuje sole 2’-oniowe paklitakselu i docetakselu, w szczególności sole mesylanu 2'-metylopirydyniowego (2-MPM).

Paklitaksel jest bardzo słabo absorbowany przy podawaniu doustnym (mniej niż 1%); patrz Eiseman i in., Second NCI Workshop on Taxol and Taxus (wrzesień 1992); Suffness i in., w Taxol Science and Appliccations (CRC Press 1995). Eiseman i in., wskazują, że paklitaksel posiada biodostępność 0% przy podawaniu doustnym, a Suffness i in. donosi, że dawkowanie doustne z paklitakselem nie wydaje się możliwe ponieważ nie znaleziono obecności aktywności przeciwnowotworowej przy podawaniu doustnym aż do 160 mg/kg/dzień. Ponadto, nie osiągnięto skutecznego sposobu, efektywnego podawania doustnego paklitakselu (to jest sposobu zwiększenia doustnej biodostępności paklitakselu) albo innych doustnych taksanów, czy analogów paklitakselu, takich jak docetaksel, które wykazują aktywność przeciwnowotworową. Z tego powodu paklitaksel dotąd nie był podawany doustnie ludziom, a z pewnością nie w trakcie leczenia chorób, odpowiadających na paklitaksel.

Docetaksel stał się dostępny w handlu jako Taxotere® w postaci pozajelitowej do leczenia raka piersi. Do dziś nie uczyniono wzmianki w literaturze naukowej o absorpcji doustnej docetakselu u zwierząt lub pacjentów.

Etopozyd jest półsyntetyczną pochodną podofilotoksyny i stosuje się go do leczenia pewnych chorób nowotworowych, zwłaszcza raków gamet (np. raków jądrowych) i raków małych komórek płuc (Loehrer, Sem.Onc., 19 nr 6 supp.14, str. 48-52, 1992). Jest on dostępny w postaci dawkowania doustnego (kapsułki Vepesid®, Bristol-Myers Sąuibb Oncology) lecz nie jest w sposób właściwy dobrze absorbowany doustnie (średnia wartość biodostępności doustnej dla kapsułek etopozydu wynosi blisko 50%).

Cyklosporyny są grupą niepolamych oligopeptydów cyklicznych (z których kilka posiada aktywność immunosupresyjną) wytwarzanych przez rodzaj Topycladium, obejmując np. Topycladium Inflatum Gams (poprzednio oznaczanego jak Trichoderma polysporum), Topycladium terricola i inne grzyby niedoskonałe. Główny składnik, cyklosporyna A (cyklosporyna lub CsA) została zidentyfikowana równolegle z kilkoma innymi mniejszymi metabolitami np. cyklosporynami B do Z, z których kilka wykazuje znacznie mniejszą aktywność immunosupresyjną niż cyklosporyna A. Wytworzono też liczne syntetyczne i półsyntetyczne analogi. Patrz generalnie Jegorov i in., Phytochemistry, 38:403-407 (1995). Niniejszy wynalazek zawiera naturalne, półsyntetyczne i syntetyczne analogi cyklosporyn.

Cyklosporyny są obojętnymi, lipofiłowymi, cyklicznymi undekapeptydami, o ciężarze cząsteczkowym około 1200. Stosuje się je dożylnie lub doustnie jako immunosupresory głównie do transplantacji narządów i pewnych innych celów. Cyklosporyny, zwłaszcza

188 281 cyklosporyna (cyklosporyna A), są znanymi inhibitorami pompy wypływowej glikoproteiny P, a także pewnych enzymów rozkładających P450, ale do dziś nie opracowano skutecznych sposobów zastosowania tych właściwości klinicznie, pod względem klinicznej i handlowej wykonalności lub zatwierdzenia przepisów.

Z mechanicznego punktu widzenia, doustnie podawana cyklosporyna ma możliwość hamowania pompy glikoproteiny P w górnej części jelita cienkiego, które jest miejscem absorpcji większości leków. Przy podawaniu dożylnym leku wysoko metabolizowanego jak cyklosporyna, nie jest możliwe, aby pojawił się on nieuszkodzony w tym regionie jelita, gdzie leki są normalnie absorbowane. Po podaniu pozajelitowym cyklosporyna jest usuwana przez wątrobę i wchodzi do żółci i części jelita dalszej od obszaru optymalnej absorpcji. Jednym z zaskakujących odkryć wynalazku jest to, że immunosupresja obserwowana u pewnych cyklosporyn nie jest nierozerwalnie związana z poprawieniem dostępności doustnej środków terapeutycznych. Tak więc, cyklosporyna F wzmacnia doustną biodostępność paklitakselu nawet mimo, że, zgodnie z doniesieniami w literaturze, nie wykazuje aktywności immunosupresyjnej. Stewart i in., Transplantation Proceedings, 20: (supp. 3) 989-992 (1988); GranelliPipemo i in., Transplantation, 46:53S-60S (1988).

Ketokonazol jest szeroko stosowaną przeciwgrzybową pochodną imidazolu, którą także stosowano w niektórych obszarach leczenia raka prostaty. Wykazano, że ketokonazol, jako jedna z jego form działania, odwraca MDR w wysoce opornych komórkach ludzkiego raka KB (Siegsmund i in., J.Urology. 151:485-491, 1994), ale także może hamować enzymy cytochromu P-450, metabolizujące leki.

Obecnie odkryto, że wiele środków farmaceutycznych o słabym profilu absorpcji doustnej można skutecznie podawać doustnie z absorpcją układową, wystarczającą do wykazania poziomów aktywności terapeutycznej, gdy wspomniane środki podaje się doustnie równocześnie z doustną dawką pewnych cyklosporyn, czy innych środków, znanych jako hamujące oporność na wiele leków, aktywność transportu leków wewnątrzkomórkowej pompy glikoproteiny P, a także pewnych środków wzmacniających, których zdolność do hamowania transportu glikoproteiny P jeszcze nie została określona. Dalszym zaskakującym odkryciem naszego wynalazku jest to, że w pewnych warunkach, podawanie doustne prowadzi do korzystniejszego profilu farmakokinetycznego, lepszej penetracji tkankowej i wyższej objętości dystrybucji docelowego środka terapeutycznego.

Zaobserwowaliśmy w badaniach na zwierzętach, że pewne środki hamujące oporność na wiele leków, takie jak cyklosporyna i ketokonazol, jeśli podaje się je doustnie zaraz po i/lub przed lekiem, takim jak paklitaksel i etopozyd, zwiększają absorpcję tych ostatnich leków z jelita, w nieoczekiwanym i zadziwiającym stopniu, którego wynikiem są osiągnięte poziomy terapeutyczne. Jednakże wcale nie jest oczywiste, że te obserwowane wyniki są spowodowane supresją pompy glikoproteiny P

Innym możliwym wytłumaczeniem obserwowanego wzrostu biodostępności paklitaksełu i etopozydu jest to, że może istnieć interakcja na poziomie enzymów, metaboliżujących lek, dla cyklosporyny i paklitaksełu. Wiadomo, że oba środki są wysoce metabolizowane przez układ cytochromu P-450 (np. P-450 3A), który koncentruje się w wątrobie, a także w jelicie cienkim. Nie jest wykluczone, że cyklosporyna, którą podawano pierwszą mogła zahamować te enzymy tak, że paklitaksel, który jest niepolamy i lipofilowy, mógł być zaabsorbowany. Przy nieobecności tej miejscowej ihibicji, paklitaksel byłby metabolizowany do metabolitów bardziej polarnych, które nie przemieszczałyby się przez komórki błony śluzowej. Niemożność ukazania interakcji farmakokinetycznej między cyklosporyna i paklitakselem, gdy podano cyklosporynę 3 godziny przed podaniem paklitaksełu IV sugeruje, że miejscem interakcji było światło jelita. Nawet to teoretyczne wyjaśnienie nie tłumaczy, jeśli chodzi o nasze zaskakujące odkrycie, że pewne inhibitory glikoproteiny P (np. cyklosporyny i ketokonazol) zwiększają w wysokim stopniu doustną biodostępność specyficznych leków docelowych, natomiast inne środki znane jako aktywne inhibitory glikoproteiny P wykazują małą aktywność jako wzmacniacze absorpcji doustnej dla takich samych leków docelowych.

To teoretyczne hamowanie metabolizmu jelitowego środków docelowych byłoby mniej lub nie byłoby wcale efektywne w zwiększaniu poziomów we krwi układowej, gdy środek docelowy podaje się dożylnie. Ponadto, ponieważ pierwotny skutek doustnej absorpcji środka

188 281 wzmacniającego może być skutkiem miejscowym w świetle jelita, dawki subterapeutyczne powinny być skuteczne w osiągnięciu pożądanego efektu. Jest to ważna okoliczność w sprawie środków wzmacniających, takich jak cyklosporyny, które posiadają silną aktywność immunosupresyjną i mogą przedstawiać problemy toksyczności, jeśli podaje się je w wysokich dawkach. Nasza obserwacja, że nieimmunosupresyjne cyklosporyny, takie jak cyklosporyna F, mogą wciąż funkcjonować jako doustne wzmacniacze, ma wielką wartość kliniczną.

Warto zauważyć, że chociaż postawiliśmy hipotezę o mechanizmach działania, które są podstawą naszego wynalazku, właściwie nie znamy mechanizmu(ów) odpowiedzialnych za zaskakujące odkrycia tu omawiane; i nie przeszkadza to fachowcowi w stosowaniu w praktyce opisanego wynalazku.

Sposób zwiększania doustnej biodostępności docelowych środków terapeutycznych ze słabą biodostępnością doustną (przeciętna lub średnia biodostępność mniejsza niż 50%), obejmuje podawanie doustne środka, wzmacniającego doustną absorpcję lub biodostępność pacjentom, będącym ssakami (ludzie lub zwierzęta) równocześnie, lub przed, albo równocześnie oraz przed podaniem doustnym, w celu zwiększenia ilości i czasu trwania absorpcji nieuszkodzonego środka docelowego do krwi.

Środki wzmacniające, podawane doustnie, które można stosować zgodnie z wynalazkiem, obejmują, lecz w sposób nie ograniczający, następujące środki:

Cyklosporyny, włączając cyklosporyny od A do Z, lecz zwłaszcza cyklosporynę A (cyklosporynę), cyklosporynę F, cyklosporynę D, dihydrocyklosporynę A, dihydrocyklosporynę C, acetylocyklosporynę A, PSC-833, SDZ-NIM 811² (obie od Sandoz Pharmaceutical Corp.), i odpowiednie oligopeptydy wytwarzane przez gatunki z rodzaju Topycladium. Struktury cyklosporyn A-Z opisano w tabeli 1 poniżej.

Środki przeciwgrzybowe - ketokonazol.

Leki sercowo-naczyniowe - MS-209 (od BASF), amiodaron, nifedypina, rezerpina, chinidyna, nikardypina, kwas etakrynowy, propafenon, rezerpina, amiloryd.

Naturalne produkty przeciwmigrenowe - alkaloidy sporysza.

Antybiotyki - cefoperazon, tetracyklina, chlorochina, fosfomycin.

Środki przeciwpasożytnicze - ivermectin.

Środki odwracające oporność na wiele leków - VX-710 i VX-853 (Vertex Pharmaceutical Incorporated).

Inhibitory kinazy tyrozynowej - genistein i odpowiednie izoflawonoidy, kwercetyna.

Inhibitory kinazy białkowej C - calphostin.

Środki indukujące apoptozę - ceramidy.

Środki aktywne przeciw receptorom endorfiny - morfina, związki pokrewne morfinie, inne opioidy i antagoniści opioidów, włączając (lecz nie ograniczająco) nalokson, naltrexone i nalmefene).

Klasą doustnie podawanych docelowych środków terapeutycznych, których absorpcja doustna jest zwiększona ²SDZ-NIM 811 jest cyklosporyną (Me-Ile-4), cyklosporynąprzeciwwirusowąnieimmunosupresyjną przez środki wzmacniające obejmuje, lecz nie ograniczająco, następujące środki:

Paklitaksel, inne taksany, docetaksel i pochodne oraz proleki z wszystkich, będących w użyciu, zwłaszcza ich sole 2'-MPM i inne sole 2'-metylopirydymowe.

Inne środki chemioterapeutyczne, które posiadają słabą lub wysoko zmienną doustną biodostępność, włączając etopozyd, camptothecin, CPT-11 (Pharmacia i Upjohn), topetecan (SmithKline Beecham), doksorubicyna, winkrystyna, daunorubicyna, mitoxantrone i kolchicyna, z których wszystkie uważa się za takie, na które oddziałuje wypływ glikoproteiny P.

Inne leki, które nie okazały się przemieszczane przez glikoproteinę P, ale które można uczynić absorbowalnymi w obecności inhibitora glikoproteiny P w jelicie, obejmujące gancyklowir, foskamet, camptothecin i pochodne camptothecin.

188 281

Tabela 1

Cyklosporyna A-Z

P-Ala CHCCHjJj

Cyklo- sporyna				Aminokwasy
cy-	1	2	3	4	S	6	7	8	9	10	11
CyA	Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyB	Me bmt	A L a	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyC	Me bmt	Thr	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyD	Me bmt	Val	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyE	Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	vai	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	Va 1
CyF	Doksy Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	Me Leu	MeLeu	MeVa 1
CyG	Me bmt	Nva	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D~Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyH	Me bmt	Abu	Sar	Mel.eu	Val	MeLeu	Ala	D~Ald	MeLeu	MeLeu	D-Mev
Cyl	Me bmt	Val	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	Leu
CyK	Doksy Me bmt	Val	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyL	Bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyM	Me bmt	Nva	Sar	MeLeu	val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyN	Me bmt	Nva	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	Leu	MeVal
CyO	Me Leu	Nva	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
Cyp	Bmt	Thr	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
cyQ	Me bmt	Abu	Sar	Val	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyR	Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	Leu	Ala	D-Ala	MeLeu	Leu	MeVal
CyS	Me bmt	Thr	Sar	Val	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyT	Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	Leu	MeVal
CyU	Me brat	Abu	Sa r	MeLeu	Val	Leu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
^cy^v	Me bmt	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyW	Me bmt	Thr	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	Val
CyX	Me bmt	Nva	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	Leu	MeLeu	MeVal
CyY	Me bmt	Nva	Sar	MeLeu	Val	Leu	Ala	D—Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal
CyZ	Me Amx- nookty Lokwis	Abu	Sar	MeLeu	Val	MeLeu	Ala	D-Ala	MeLeu	MeLeu	MeVal

188 281

Wielkość dawkowania środka wzmacniającego podawanego równocześnie z lekiem docelowym, zgodnie z wynalazkiem, wynosi około 0,1 do około 15 mg/kg ciężaru ciała pacjenta. Przez „podawanie równoczesne” środka wzmacniającego rozumie się podawanie zasadniczo równoczesne ze środkiem docelowym (albo mniej niż 0,5 godziny przed, mniej niż 0,5 godziny potem, albo razem), od około 0,5 do 0 około 24 godzin przed podaniem środka docelowego lub na oba sposoby, to jest jednej lub więcej dawek tych samych lub różnych środków wzmacniających, podanych, co najmniej 0,5 godziny przed, i jednej dawkę podanej zasadniczo równocześnie z (albo razem, albo zaraz przed lub po) środka docelowego. Dodatkowo, przez „podawanie równoczesne” rozumie się podawanie więcej niż jednej dawki środka docelowego w ciągu 24 godzin po dawce środka wzmacniającego, innymi słowy, środek(i) wzmacniaj ący(e) nie musi być podany powtórnie przed lub przy każdym podaniu.

Wielkość dawkowania doustnie podawanych środków docelowych będzie się zmieniać z leku na lek, opierając się o jego indeks terapeutyczny, wymagania leczonego stanu, statusu podmiotu i tak dalej. Sposób według wynalazku umożliwia podanie paklitaksełu doustnie w ilości, wynoszącej około 20 mg/m² do około 1000 mg/m² (w oparciu o obszar powierzchni ciała pacjenta) lub około 2-30 mg/kg (w oparciu o ciężar ciała pacjenta) w dziennej dawce pojedynczej lub podzielonej (2-3), utrzymuje poziomy paklitaksełu w osoczu u ludzi w zakresie 50-500 ng/ml dla okresów przedłużonych (np. 8-12 godzin) po każdej dawce doustnej. Poziomy te są, co najmniej porównywalne z osiągniętymi przy 96-godzinnej terapii z użyciem infuzji IV taksolu (która powoduje wielką niedogodność pacjenta, dyskomfort, stratę czasu, możliwość infekcji itd.). Ponadto, takie poziomy paklitaksełu w osoczu są więcej niż wystarczające do zapewnienia żądanych farmakologicznych aktywności leku docelowego, np. inhibicji rozkładu tubuliny (co ma miejsce przy poziomach około 0,1 μΜ, albo około 85 ng/ml) i inhibicji izoprenylacji białka (co ma miejsce przy poziomach około 0,03 μΜ, albo około 25 ng/ml), co jest bezpośrednio związane z jego działaniem przeciwnowotworowym, przez inhibicję funkcji onkogenu i innych białek przenoszących sygnały, które odgrywają decydującą rolę w regulacji wzrostu komórek.

Może być odpowiednie w niektórych przypadkach, aby podać podmiotowi wyższą obciążającą dawkę początkową środka docelowego, w celu osiągnięcia szczytowego poziomu we krwi, po której następują niższe dawki podtrzymujące.

Dwa lub więcej różnych środków wzmacniających i/lub dwa lub więcej różnych środków docelowych można podawać razem, kolejno albo z przerwami, we wszystkich rozmaitych aspektach sposobu według wynalazku.

Kompozycja farmaceutyczna według wynalazku może być stosowana w sposobie leczenia pacjentów, będących ssakami, cierpiących na guzy nowotworowe, nowotwory, mięsak Kaposiego, schorzenia złośliwe, niekontrolowana proliferacja tkankowa lub komórkowa wtórna do tkanki uszkodzonej, oraz każdy inny stan chorobowy odpowiadający na paklitaksel, taksany, docetaksel, etopozyd, proleki i pochodne wszystkich poprzednich, paklitaksel 2'-MPM i docetaksel 2'-MpM, za pomocą doustnie podawanych postaci dawkowania, zawierających jeden lub więcej tych środków. Wśród typów raka, które można leczyć szczególnie skutecznie doustnym paklitakselem, docetakselem, innymi taksanami oraz ich prolekami i pochodnymi, są rak komórek wątrobowych i przerzuty wątrobowe, oraz raki przewodu żołądkowo-jelitowego, trzustki i płuc. Przykładami stanów chorobowych nienowotworowych, które można skutecznie leczyć tymi aktywnymi środkami, podawanymi doustnie zgodnie z niniejszym wynalazkiem, jest niekontrolowana proliferacja tkankowa i komórkowa, wtórna w stosunku do uszkodzonej tkanki, choroba nerki wielotorbielowatej i malarii, włączając pasożyty malarii oporne na chlorochinę i pirymetaminę (Pouvelle i in., J.Clin.Invest.. 44: 413-417, 1994).

Środki przeciw guzom nowotworowym, które dotąd podawano tylko pozajelitowo, można obecnie podawać zgodnie z wynalazkiem, drogą doustną, z wystarczającą biodostępnością, aby zapewnić farmakologicznie aktywne stężenia we krwi, szczególnie efektywne w leczeniu pacjentów z pierwotnymi guzami nowotworowymi i przerzutami. Składniki aktywne będą penetrować ścianę jelita jako rezultat wcześniejszego i/lub równoczesnego podania inhibitorów MDR lub innych wzmacniaczy, i będą szybko odbierane przez krążenie wrotne, zapewniając wyższe miejscowe stężenie początkowe środków chemioterapeutycznych

188 281 w wątrobie (daleko wyższe stężenie miejscowe niż aktualnie osiągnięte w terapii, z użyciem wlewu IV) niż w ogólnym układzie krążenia, albo w większości innych narządów, przez siedem dni. Ponadto, trzeba zauważyć, że wyższe poziomy paklitakselu w wątrobie po podaniu doustnym, mogą nie odzwierciedlać zwiększenia poziomów w osoczu, z powodu wysokiego pierwszego efektu przejścia przez wątrobę. Sposób polegający na selektywnym wytwarzaniu wysokich stężeń we krwi środków przeciw guzom nowotworowym, jest szczególnie wartościowy w leczeniu raków wątroby (np. raka komórek wątroby i przerzutów wątrobowych), raków żołądkowo-j elitowych (np. okrężnicy, odbytnicy) i raków płuc.

Podobnie, po doustnym podaniu zgodnie z niniejszym wynalazkiem, wyższe poziomy paklitakselu znajduje się po dwudziestu czerech godzinach (przy użyciu analizy rozdziału tkankowego) w przewodzie żołądkowo-j elitowym, trzustce i płucach, w porównaniu z krążeniem układowym i większością innych narządów. Fakt ten sprawia, że doustnie podawany paklitaksel ma wielką wartość w leczeniu raków przewodu żołądkowo-jelitowego, trzustki i płuc.

Figura 21-24 są szczególnie godne uwagi i zaskakujące. Nasz wynalazek, w pewnych wypadkach, dostarcza sposobu osiągnięcia porównywalnych i czasem wyższych miejscowych stężeń paklitakselu w tkankach, poprzez drogę doustną niż drogę dożylną. Jest to zgodne z wyższą objętością rozdziału środka terapeutycznego. Ponadto, okazało się, że podawanie doustne środka wzmacniającego przed i zaraz po środku docelowym (w przypadku cyklosporyny i paklitakselu, patrz fig. 20) wytwarza wyższe stężenie środka docelowego w moczu nawet niż podawanie IV. To powinno uczynić doustne równoczesne podawanie środka wzmacniającego ze środkiem docelowym, leczeniem z wyboru, w przypadku pacjentów z guzami nowotworowymi lub przerzutami w przewodzie moczowo-płciowym.

Oddzielnie od wyższego stężenia miejscowego składników aktywnych w wątrobie, niż poprzednio osiągnięte, rozdział w osoczu i tkankach aktywnego środka docelowego, podawanego doustnie z odpowiednimi środkami wzmacniającymi, jak przewiduje się w niniejszym wynalazku, jest widocznie i zaskakująco podobne do obserwowanego przy podawaniu IV. Serie badań ze zwierzętami doświadczalnymi pokazały, że ustabilizowany stan poziomów paklitakselu w osoczu, osiągnięto przy doustnym podawaniu równoczesnym z CsA do trzeciego dnia reżimu. Poziomy środka docelowego uzyskane w stanie ustabilizowanym, były porównywalne z uzyskanymi u pacjentów w 96-godzinnej infuzji IV paklitakselu. Znaleziono 27% wielkość odpowiedzi u pacjentów z niedziałającym taksanem, z przerzutowym rakiem piersi leczonych ciągłym 96-godzinnym wlewem, co trzy tygodnie (Seidman i in., J.Clin.Oncol., 14:1877, 1996). Uważa się, że podobne wyniki można uzyskać przy sposobach leczenia stosowanych według niniejszego wynalazku, bez dyskomfortu, niedogodności i ryzyka przedłużenia infuzji IV.

Poza tym i całkiem znacząco, stężenie we krwi w fazie usuwania paklitakselu i innych środków przeciw guzom nowotworowym wymienionych powyżej, gdy podawano go doustnie jak przewidziano tutaj, jest w przybliżeniu równe uzyskanemu przy podawaniu IV, i te wyższe, terapeutycznie skuteczne poziomy, można utrzymywać- 8-12 godzin po każdym podaniu. Wzrost wydalania leku do moczu po podaniu doustnym w obecności CsA, nie tylko podtrzymuje wzmocnioną absorpcję doustną paklitakselu, lecz także zapewnia więcej leku, dostarczanego do przewodu moczowo-płciowego w leczeniu raków.

Postacie dawkowania doustnego środków docelowych, których biodostępność zwiększa się przez równoczesne podawanie środków wzmacniających, mogą być postaciami konwencjonalnych tabletek, kapsułek, kapletek (caplets), kapsułek żelatynowych, pigułek, płynów (np. roztworów, zawiesin lub eliksirów), pastylek do ssania i każdej innej doustnej postaci dawkowania znanej w dziedzinie farmacji. Preparaty ciekłe mogą obejmować np. paklitaksel lub inny taksan na podłożu, zawierającym Cremophor El lub inny polietoksylowany olej rycynowy, alkohol i/lub polioksyetylowany monooelinian sorbitanu (np. Tween® 80, ICI Americas, Inc.). Każda postać dawkowania obejmuje skuteczną ilość środka docelowego (np. skuteczne ilości przeciwguzowe lub przeciwnowotworowe, środka przeciw guzom nowotworowym łub przeciwnowotworowego) i składniki farmaceutycznie obojętne np. konwencjonalne zarobki, podłoża, wypełniacze, środki wiążące, środki rozsądzające, rozpuszczalniki, środki rozpuszczające, środki słodzące, środki barwiąjące i wszystkie inne nieaktywne składniki,

188 281 które regularnie włącza się do postaci dawkowania farmaceutycznego do podawania doustnego. Wiele takich postaci dawkowania i doustnych podłoży umieszczono w Reminpton's Pharmaceutical Sciences, 17 wydanie (1985), zaraz po wykazie nieaktywnych składników. Każda postać dawkowania zawiera także farmakologicznie skuteczną ilość np. skuteczną ilość przeciwnowotworową lub redukującą guz nowotworowy··, jednego z leków docelowych.

Dokładne ilości każdego z leków docelowych w postaciach dawkowania doustnego będą się zmieniać w zależności od wieku, ciężaru, choroby i stanu pacjenta. Np. postacie dawkowania paklitaksełu mogą zawierać wystarczające ilości paklitaksełu, aby zapewnić dzienną dawkę około 20-1000 mg/m² (w oparciu o obszar powierzchni ciała pacjenta) lub 2-30 mg/kg (w oparciu o ciężar ciała pacjenta) jako pojedyncze albo podzielone (2-3) dzienne dawki. Postacie dawkowania doustnego etopozydu mogą zawierać wystarczające ilości etopozydu, aby zapewnić dzienną dawkę około 20-200 mg/m2 (w oparciu o przeciętny lub średni obszar powierzchni ciała pacjenta), jako pojedyncze albo podzielone (2-3) dzienne dawki.

Jak już wskazano, pewne środki docelowe są dostępne w handlu w postaciach dawek doustnych, mimo ich relatywnie słabej lub niewłaściwej biodostępności doustnej. Np. są dostępne kapsułki Vepesid®, zawierające 50 mg etopozydu każda.

W ustalonym reżimie leczenia poszczególnego pacjenta leczonego doustną postacią dawkowania, zawierającą lek docelowy według wynalazku, konieczne jest branie pod uwagę zwiększonej biodostępności, zapewnionej przez równoczesne i/lub wcześniejsze podawanie środków wzmacniających. Np. mimo, że zalecaną przez producenta ilością kapsułek Vepesid® w dawce w leczeniu raka małych komórek płuc, jest dwa razy dawka lV zaokrąglona do najbliżej 50 mg, zwiększona biodostępność etopozydu zapewniona przez wcześniejsze i/lub zasadniczo równoczesne podawanie środków wzmacniających, takich jak cyklosporyny, pozwala na znacznie niższe dawkowanie stosowanego doustnego etopozydu, w celu zapewnienia tych samych skutecznych poziomów leku we krwi, o większym przenikaniu i stabilości działania oraz nie zwiększającego (a prawdopodobnie zmniejszającego) toksyczne skutki uboczne. Przy podawaniu doustnym można uniknąć wysokich poziomów szczytowych, które odpowiadają za pewną toksyczność. Opierając się na naszych danych doświadczalnych (patrz fig. 18 i 19 oraz tabela 6), które wskazują, że doustna absorpcja etopozydu jest zasadniczo całkowita (około 96%) w obecności cyklosporyny, wielkość doustnej dawki dziennej dla etopozydu, w leczeniu raka jądra, powinna wynosić około 50-100 mg/m2, a w leczeniu raka małych komórek płuc około 35-50 mg/m2, w oparciu o obszar powierzchni ciała pacjenta.

Plan dawkowania dla sposobu leczenia stosowanego według niniejszego wynalazku, np. leczenie chorób, odpowiadających na paklitaksel postaciami doustnego dawkowania paklitaksełu, podawanymi równocześnie ze środkami wzmacniaj ącymi, można również ustawić ze względu na cechy pacjenta i stan choroby. Zalecanymi planami dawkowania dla podawania doustnego paklitaksełu są (a) dzienne dawkowanie, potrzebującemu go pacjentowi, wynoszące 1-3 równo podzielonych dawek, dostarczających około 20-1000 mg/m2 (w oparciu o obszar powierzchni ciała), ze wspomnianym dziennym dawkowaniem kontynuowanym przez 1-4 dni z rzędu, każdych 2-3 tygodni, albo (b) podawanie przez około jeden dzień każdego tygodnia. Dotychczasowy plan równa się stosowaniu 96-godzinnej infuzji paklitaksełu każdych 2-3 tygodni, co niektórzy uważają za zalecany układ leczenia IV. Zalecanym planem dawkowania przy doustnym podawaniu etopozydu, podawanego równocześnie ze środkami wzmacniającymi, jest dzienne podawanie, potrzebującemu go pacjentowi 1-3 równo podzielonych dawek, dostarczających około 50-100 mg/m2 (w oparciu o obszar powierzchni ciała), w leczeniu pacjentów z rakiem jądra i około 35-50 mg/m2 jako dzienną dawkę w leczeniu raka małych komórek płuc, z dziennym podawaniem kontynuowanym przez 5-21 dni w każdym przypadku i z okresem 2-3 tygodni między każdym cyklem leczenia.

Podawanie doustne silnych środków chemioterapeutycznych w zgodzie z wynalazkiem może obecnie zmniejszyć toksyczne efekty uboczne w wielu przypadkach, w porównaniu z aktualnie wykorzystywaną terapią IV. Absorpcja środka aktywnego przez ścianę jelita (pobudzana przez środki wzmacniające), raczej niż wytwarzanie nagłych i szybkich wysokich stężeń w poziomach we krwi, jak to ma miejsce zwykle w infuzji IV, zapewnia bardziej stopniowe pojawienie się poziomów we krwi i stałe utrzymywanie w stanie ustabilizowanym tych poziomów przy idealnej lub bliskiej idealnej wielkości przez długi okres czasu.

188 281

Stosownie do innego aspektu wynalazku, przewidziano połączenie postaci dawkowania doustnego, zawierającego ustalone ilości, co najmniej jednego środka wzmacniającego i, co najmniej jednego środka docelowego. Np. takie postacie dawkowania mogą obejmować tabletki, kapsułki, kapletki, kapsułki żelatynowe, pigułki, płyny, pastylki do ssania i każdą inną konwencjonalną postać dawkowania doustnego, zawierającą jako składniki aktywne skuteczne, ilość wzmacniającą doustną biodostępność środka przeciw guzom nowotworowym lub przeciwnowotworowego, a także odpowiednie składniki nieaktywne. Jeden z takich połączonych produktów obejmuje od około 0,1 do około 15 mg/kg jednej lub więcej cyklosporyn A, D, C, F i G, dihydroCsA, dihydroCsC i acetyloCsA, razem z około 20-1000 mg/m2 (w oparciu 0 obszar powierzchni ciała pacjenta) paklitakselu, docetakselu, innych taksanów lub pochodnych paklitakselu albo docetakselu, takich jak paklitaksel 2'-MPM lub docetaksel 2'-MPM. Inna postać takiego dawkowania obejmuje około 0,1 do około 15 mg/kg cyklosporyny lub cyklosporyny D lub F, razem z około 20 mg/m2 do 200 mg/m2 etopozydu.

Równoczesne podawanie środków wzmacniających z lekami docelowymi pobudza nie tylko doustną biodostępność tych środków, lecz także umożliwia ich stosowanie w leczeniu guzów nowotworowych w miejscach wysoce zabezpieczonych przez MDR, np. w jądrach i mózgu. Innym aspektem niniejszego wynalazku jest więc sposób dostarczenia leków przeciw guzom nowotworowym do miejsc z guzem, zabezpieczonych przez MDR poprzez doustne podanie równoczesne środków wzmacniających i środków przeciw guzom nowotworowym, co umożliwia leczenie guzów mózgu, takich jak glejak wielopostaciowy.

Jeszcze innym aspektem niniejszego wynalazku jest sposób dostarczania aktywnego metabolitu paklitakselu do miejsc chorych, przy poziomach terapeutycznych, w celu leczenia chorób, odpowiadających na paklitaksel. Zidentyfikowano główne metabolity paklitakselu in vivo, zwłaszcza następujące metabolity hydroksylowanego paklitakselu A, B i C:

A: R,=H, R2=OH; B: Ri=OH, R2=H; C: Rr OH, R2=OH (Paklitaksel: Ri=H, R2=H)

Odkryto w pewnych testach in vivo, że metabolit B ukazany powyżej (przytaczany w literaturze także jako metabolit M4) posiada wyższy indeks terapeutyczny (stosunek poziomu stężenia toksycznego do poziomu stężenia skutecznego) niż paklitaksel w niektórych ludzkich liniach komórek guza nowotworowego. Wynalazek prawdopodobnie umożliwia dostarczenie wzmacniających ilości metabolitu B i innych aktywnych metabolitów paklitakselu do miejsc z guzem, ponieważ przy podawaniu doustnym cały podawany paklitaksel przejdzie przez wątrobę i jest poddany matabolizmowi przez mikrosomy wątroby, dostarczając więcej każdego metabolitu do układu krążenia niż uzyskano w podawaniu IV.

Dodatkowy aspekt wynalazku dotyczy zestawów stosowanych w leczeniu pacjentów, będących ssakami, cierpiących z powodu stanów odpowiadających na każdy aktywny środek docelowy, którego doustna absorpcja i biodostępność jest zwiększona przez środek wzmacniający. Zestawy te obejmują jedną lub więcej doustnych postaci dawkowania, co najmniej

188 281 jednego środka wzmacniającego i jedną lub więcej doustnych postaci dawkowania, co najmniej jednego środka docelowego, albo jedną lub więcej postaci dawkowania, która składa się z obu.

Dla zilustrowania, zestaw według wynalazku może obejmować jedną lub więcej tabletek, kapsułek, kapletek, kapsułek żelatynowych lub preparatów ciekłych, zawierających cyklosporynę lub ketokonazol, oraz jedną lub więcej tabletek, kapsułek, kapletek, kapsułek żelatynowych lub preparatów ciekłych, zawierających paklitaksel lub etopozyd, w ilościach dawkowania, o zakresach opisanych powyżej. Zestawy takie można stosować w szpitalach, klinikach, gabinetach lekarskich lub w domach pacjentów, w celu ułatwienia równoczesnego podawania środków wzmacniających i docelowych. Zestawy powinny także zawierać dołączoną, wydrukowaną informację, dotyczącą równoczesnego podawania środków wzmacniających i docelowych.

Przedmiotowe zestawy mogą także obejmować połączenia różnych środków wzmacniających i/lub połączenia środków docelowych. Np. zestaw może zawierać doustne postacie dawkowania, zawierające odpowiednio cyklosporynę i ketokonazol jako środki wzmacniające, z samym paklitakselem jako środkiem docelowym albo z połączeniem paklitakselu i innego leku przeciw guzom nowotworowym. Drugim środkiem docelowym powinien być (tak jak paklitaksel) lek, który wykazuje słabą biodostępność doustną, ale który z równocześnie podawanymi środkami wzmacniającymi może osiągnąć terapeutycznie efektywne poziomy we krwi przy podawaniu doustnym. Środek docelowy może współistnieć ze środkiem wzmacniającym w tej samej postaci dawkowania lub może być w oddzielnej postaci dawkowania.

Następujące przykłady ilustrują różne aspekty wynalazku i demonstrują uzyskane nieoczekiwane, bardzo znaczne wzrosty absorpcji doustnej środków docelowych. Jednakże przykłady te w żadnym razie nie mają w intencji ograniczania wynalazku albo przytaczania specyficznych środków wzmacniających łub docelowych, wielkości dawkowania, procedur testowania czy innych parametrów, które muszą być użyte wyłącznie w celu zastosowania w praktyce wynalazku.

Przykład 1

Osiemnaście (18) zdrowych szczurów rasy Sprague Dawley, wszystkie ważące od 225-275 gramów i w wieku w przybliżeniu sześć do ośmiu tygodni, podzielono losowo na trzy grupy po sześć zwierząt. Pierwsza grupa sześciu szczurów otrzymała pojedyncze podanie IV paklitakselu w dawce 9 mg/kg. Druga grupa otrzymała pojedynczą dawkę doustną paklitakselu o 9 mg/kg. Trzecia grupa otrzymała pojedynczą dawkę doustną cyklosporyny o 5 mg/kg, i jedną godzinę potem ta sama grupa otrzymała doustną dawkę 5 mg/kg cyklosporyny i 9 mg/kg paklitakselu.

Pobrano próbki krwi z żyły ogonowej każdego szczura 0,5, 1, 2, 3, 4 i 6 godzin po dawce paklitakselu. W przypadku szczurów traktowanych IV z pierwszej grupy, pobrano dodatkową próbkę krwi osiem godzin po dawce paklitakselu. Indywidualne próbki wirowano i oddzielono surowicę. Dla każdego okresu czasu złączono sześć próbek na grupę, w celu wytworzenia pojedynczej próbki reprezentatywnej. Wszystkie próbki oznaczano pod względem nie zmienionego paklitakselu drogą LC/MS z dolną granicą określenia ilościowego 50 pg/ml.

Wyniki badania zilustrowano graficznie na fig. 1 i 2. Fig. 1 porównuje wszystkie trzy grupy szczurów, podczas gdy fig. 2 porównuje tylko drugą i trzecią grupę, które otrzymały paklitaksel doustny. Można zauważyć, że przy nieobecności cyklosporyny, biodostępność paklitakselu w surowicy była mniejsza niż 1%, lecz rosła do 6-7% w trzeciej grupie, która otrzymała cyklosporynę jedną godzinę przed połączoną dawką cyklosporyna/paklitaksel.

Następująca tabela 2 przytacza dane, dotyczące wartości obszaru pod krzywą (AUC) określone dla trzech grup szczurów. Dane te wskazują, że wartość AUC przez sześć godzin w przypadku trzeciej grupy szczurów, otrzymujących paklitaksel i cyklosporynę razem, były prawie osiem razy takie jak AUC dla drugiej grupy szczurów, otrzymujących tylko doustny paklitaksel.

188 281

Tabela 2

Bezwzględna biodostępność paklitakselu

AUC0-6 godz ^IV (ng·godz./ml)	AUC0-6 godz PO (ng-godz./ml)	Bezwzględna F
9230*	80	0,9%
* wartość AUC, która nie obejmuje punktu próbki 1-godzinnej
** F = (AUCpo/AUCiv]x100
Interakcja paklitakselu z cyklosporyną
AUC0-6 godz iv (ng-godz./ml)	AUQ>_6 godz PO z cyklosporyną (ng· godz./ml)	Względna F***
80	629	786%
*** F = (AUCpoZ. cyklosporyną/AUCpo]x100

Przykład 2

Czterdzieści (40) zdrowych szczurów rasy Sprague Dowley o takiej samej charakterystyce jak te, których użyto w badaniu opisanym w przykładzie 1, podzielono losowo na cztery grupy po dziesięć znakowanych grup A, F, G i H. Następująca tabela 3 przedstawia traktowanie przewidziane dla każdej z grup testowych i okresy czasu dla każdego podania dawkowania.

Tabela 3

Grupa	Ilość szczurów	Czas (godzina)	Traktowanie	Dawka (mg/kg)	Droga podawania
A	10	0	cyklosporyna	5	doustna
		1	paklitaksel	9	doustna
		1	cyklosporyna	5	doustna
F	10	0	cyklosporyna	5	doustna
		1	paklitaksel	9	doustna
G	10	0	cyklosporyna	5
		3	paklitaksel	9	IV
H	10	0	paklitaksel	9	IV

Pobrano próbki krwi z żyły ogonowej każdego szczura w 0,25, 0,5, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12 i 24 godziny po podaniu paklitakselu. Po odpowiednim potraktowaniu próbek i stworzeniu jednej próbki zbiorczej dla każdej grupy, oznaczono osocze z każdej próbki, pod względem niezmienionego paklitakselu.

Figury 3 i 4 graficznie ilustrują wyniki tego badania. Na fig. 3 ukazano porównanie między poziomami stężenia uzyskanymi w czasie w grupie A, która otrzymała cyklosporynę w dawce poprzedzającej i połączoną dawkę paklitaksel-cyklosporyna, jedną godzinę później, a grupą F, która otrzymała poprzedzającą dawkę cyklosporyny, a następnie tylko doustny paklitaksel, jedną godzinę później. Fig. 4 odzwierciedla porównanie między

188 281 wynikami uzyskanymi z grupą G i H, z których obie otrzymały paklitaksel IV, ale grupa G, otrzymała poprzedzającą dawkę doustnej cyklosporyny trzy godziny przed paklitakselem. Jak wskazano na fig. 4, dwie grupy wykazały zasadniczo identyczne poziomy paklitakselu w osoczu w tych samych okresach czasu.

Tabela 4 przytacza dane AUC dla czterech grup szczurów w tym badaniu. Podczas gdy wartości AUC dla grupy G i H były zasadniczo takie same, wartość AUC dla grupy A była 25-30% wyższa niż dla grupy F, wskazując znaczenie zapewnienia zarówno traktowania poprzedzającego cyklosporyną jak i równoczesnego podawania cyklosporyny z paklitakselem.

Tabela 4

Biodostępność paklitakselu w osoczu

Traktowanie		AUCo-,	F (%)
IV	(Grupa H)	24280
IV + CsA dostępne³	(Grupa G)	24137	99,4
Doustne + CsA*	(Grupa F)	1097	4,5
Doustne + CsA**	(Grupa A)	1393	5,7

^a 3 godziny przed paklitakselem * 1 godzina poprzedzającego traktowania CsA ** 1 godzina traktowania poprzedzającego i równoczesnego z paklitakselem

Przykład 3

Osiemnaście (18) zdrowych szczurów rasy Sprague Dowley o takiej samej charakterystyce jak te, których użyto w badaniu opisanym w przykładzie 1, podzielono losowo na trzy grupy po sześć szczurów, grupy A, B i C. Grupie A podano znakowany radiologicznie paklitaksel IV; grupa B otrzymała doustnie znakowany radiologicznie ³H paklitaksel; i grupa C otrzymała doustną dawkę cyklosporyny, po czym jedną godzinę później połączoną doustną dawkę cyklosporyny i znakowanego radiologicznie doustnego paklitakselu.

Pobrano próbki krwi z żyły ogonowej każdego szczura w takich samych okresach czasu jak opisano w przykładzie 2. Próbki przetrzymywano w postaci całkowitej krwi. W dodatku, od każdego szczura pobrano próbki moczu, 4-24 godzin po dawce paklitakselu. Próbki krwi i moczu analizowano pod względem radioaktywności.

Porównanie poziomów paklitakselu w próbkach całkowitej krwi z grup A, B i C przedstawiono na fig. 5. Porównania poziomów dla indywidualnych członków grup B i C przedstawiono odpowiednio na fig. 6 i 7.

W tym badaniu absorpcja doustna radioaktyności (wyrażona jako równoważnika, paklitakselu) w całkowitej krwi wynosiła 10% przy nieobecności cyklosporyny (grupa B) i około 40% przy równoczesnym podaniu cyklosporyny (grupą C). Określono to przez zmierzenie AUC radioaktywności krwi po dożylnym i doustnym paklitakselu znakowanym radiologicznie. Biodostępności paklitakselu nie określono formalnie w tym badaniu, ponieważ wymagałoby to oznaczenia dla leku niezmienionego w każdym punkcie czasu. Mimo tego, w jednym punkcie czasu, radioaktywność wyekstrahowano z osocza i po standardowej HPLC okazało się, że, co najmniej 32% radioaktywności w osoczu było niezmienionym paklitakselem. Profil radioaktywności z ekstraktu osocza po HPLC z grupy zwierząt C, demonstrujący przede wszystkim jeden pik (którym jest paklitaksel), ukazano na fig. 28. Przedstawiona poniżej tabela 5 jest zbiorem danych AUC, C_ma_X' T_ma_X· i innych danych powstałych w tym badaniu.

188 281

Tabela 5

Radioaktywność całkowita dla paklitakselu w krwi/moczu oraz % radioaktywności ekstrahowanej jako paklitaksel we krwi

Parametr PK	IV (A)	PO(B)	PO + CsA**(C)
AUC0-24 (bg r^wn.x godz./ml)	32,8	3,3	12,1
Cma (bg równ./ml)	ND	0,21	0,82
T_max (godz.)		2	5
% dawki w moczu (4-24 godz.)	2,2	1,9	8,3
% paklitakselu*	ND	7,8***	32***

*% jako paklitaksel ekstrahowanej RA w próbce 4-godzinnej ** CsA podana 1 godzinę przed i równocześnie z paklitakselem *** Liczby te są szacunkami dolnymi opartymi na niekompetnej procedurze ekstrakcji

Tabela 5A

Absorpcja całkowitej radioaktywności po podaniu doustnym³H-paklitakselu z/bez cyklosporyny (CsA) u szczurów (n=10)

Parametr PK	Paklitaksel IV	Paklitaksel doustny	Paklitaksel doustny + + CsA
AUC0-24 godz (bg równ.x godz./ml)	23,8	1,4	8,1
AUC0— godz (bg równ.x godz./ml)	27,4	4,5	15,0
F(%) oparte na AUC0.24 godz.		5,9	34,0
F(%) oparte na AUC0—		16,4	54,7

Dawka paklitakselu = 9 mg/kg

CsA (5 mg/kg 1 godzina przed i równocześnie z paklitakselem) F = AUCdj_UStny/AUCiv

Tabela 5B

Parametry farmakokinetyc-zne paklitakselu po podaniu doustnym z/bez cyklosporyny u szczurów (n=10)

Parametr PK	Dawka IV	Dawka PO	PO + CsA
AUC0.24 godz (bg godz./ml)	20,43	0,314	4,27
AUC,,-— bg godz./ml)	21,02	0,349	5,41
F(%)		1,700	25,70
CL (ml/godz./kg)	29,00	440,000	430,00
V (ml/kg)	4236,00	5029,000	5958,00
t1/2 (godz.)	6,80	8,100	9,60
	(r2=0,96)	(r2=0,780)	(r2=0,95)

CL = dawka F*/AUC Dawka = 9 mg/kg F = AUC_doustny/AUCiv

188 281

U szczurów, które traktowano w sposób opisany w przykładzie 3, określono AUC dla całkowitej radioaktywności. W oparciu o stosunek AUC_dostny/AUCrv do nieskończoności, absorpcja doustna w obecności cyklosporyny rosła do 54,7% w porównaniu z 16,4% przy nieobecności cyklosporyny (tabela 5A). Stosując podobną analizę dla niezmienionego paklitakselu we krwi, biodostępność paklitakselu wynosiła 25,7% w obecności cyklosposryny i 1,7% przy nieobecności cyklosporyny (tabela 5b). Klirens ciała był zaskakująco podobny wśród trzech traktowanych grup. Objętość rozdziału paklitakselu podniesiono około 50% więcej w grupie, która otrzymała cyklosporynę i doustny paklitaksel, w porównaniu z grupą z paklitakselem IV.

W przykładach 4-5 wykorzystano następujący plan badawczy: szczury rasy SpragueDawley o tej samej charakterystyce jak te w badaniu opisanym w przykładzie 1, podzielono na trzy grupy po trzy samce szczurów każda. Wszystkie szczury głodzono 12-14 godzin przed dawką. Na końcu okresu głodzenia, szczurom tym, otrzymującym środki wzmacniające podano te środki, i jedną godzinę potem otrzymały dawkę znakowanego radiologicznie (³H) paklitakselu (9 mg/kg) z równoczesnymi dawkami środka wzmacniającego. Szczurom, nie otrzymującym środków wzmacniających podano znakowany radiologicznie paklitaksel po głodzeniu.

Pobierano krew od każdego zwierzęcia w 0,5, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 12 i 24 godziny następujące po dawce paklitakselu. Zbierano mocz od 4-24 godzin po dawce. Następnie określono całkowitą radioaktywność we krwi i moczu dla każdego szczura i obliczono średnią wartość dla każdej grupy.

Przykład 4

Trzem grupom szczurów podano jako środki wzmacniające, odpowiednio 10 mg/kg werapamilu doustnie, 5 mg/kg progesteronu doustnie i 10 mg/kg dipirydamolu, doustnie, zarówno pojedynczo jak i z doustną dawką paklitakselu, jedną godzinę potem. Graficzne porównanie profilu stężenia w całkowitej krwi w czasie (mierzonego jako równoważniki stężenia na czas) określonego dla trzech grup, przedstawiono na fig. 8. Dane odzwierciedlają z grubsza podobne wyniki przy użyciu werapamilu i dipirydamolu jako środków wzmacniających, ze znacznie nizszą biodostępnością uzyskaną przy użyciu progesteronu.

Figura 9 przedstawia graficzne porównanie między profilem stężenia w czasie paklitakselu określonego dla grupy szczurów, którym podawano werapamil (10 mg/kg) jako środek wzmacniający, z wartościami określonymi w poprzednim badaniu dla zwierząt, którym podawano sam doustny paklitaksel (9 mg/kg) i innej grupy, której podawano doustną cyklosporynę (5 mg/kg) zarówno jedną godzinę przed jak i ponownie tuż po dawce doustnego paklitakselu (9 mg/kg). Grupa otrzymująca cyklosporynę uzyskała daleko wyższe poziomy we krwi niż inne grupy w czasie prawie całego 24-godzinnego okresu.

Figura 10 i 11 przedstawiają porównania graficzne analogiczne do fig. 9, ale z wartościami dla grupy, której podawano progesteron, pokazanej na fig. 10 i grupy z dipirydamolem, pokazanej na fig. 11 w miejsce grupy z werapamilem z fig. 9.

Przykład 5

Trzem grupom szczurów podawano jako środki wzmacniające, odpowiednio 100 mg/kg werapamilu doustnie, 5 mg/kg octanu megestrolu doustnie i 50 mg/kg ketokonazolu doustnie, zarówno pojedynczo jak i z doustną dawką paklitakselu znakowanego radiologicznie, jedną godzinę potem. Na fig. 12 przedstawiono porównanie graficzne profilu stężenia w całkowitej krwi w czasie (mierzonego jako równoważniki stężenia na czas) określonego dla trzech grup. Dane odzwierciedlają z grubsza podobne wyniki dla werapamilu i octanu megestrolu jako środków wzmacniających, ze znacznie wyższą biodostępnością uzyskaną z ketokonazolem w pierwszych 12 godzinach.

Figura 13 przedstawia graficzne porównanie między profilem stężenia w czasie radioaktywności określonej dla grupy szczurów, której podawano jako środek wzmacniający werapamil (100 mg/kg), z wartościami określonymi w poprzednim badaniu dla zwierząt, którym podano sam doustny paklitaksel (9 mg/kg), i dla innej grupy zwierząt, którym podawano doustną cyklosporynę (5 mg/kg) zarówno jedną godzinę przed jak i ponownie zaraz po dawce doustnego paklitakselu znakowanego radiologicznie (9 mg/kg).

Figury 14 i 15 przedstawiają porównania graficzne analogiczne do fig. 13, lecz z wartościami dla grupy, której podawano octan megestrolu, pokazanej na fig. 14 i grupy, z ketokonazolem pokazanej na fig. 15 w miejsce grupy z werapamilem z fig. 13.

188 281

Figura 16 przedstawia graficzne porównania między profilami stężenia w czasie radioaktywności określonej dla grupy szczurów, której podawano 10 mg/kg werapamilu w przykładzie 4 i grupy, której podawano 100 mg/kg werapamilu w przykładzie 5.

Figura 17 przedstawia graficzne porównanie między profilami stężenia radioaktywności w czasie określonej dla grupy szczurów, której podawano 5 mg/kg progesteronu w przykładzie 4, oraz grupy, której podawano 5 mg/kg octanu megestrolu w przykładzie 5.

Na obu fig. 16 i 17 także pokazano takie same profile odzwierciedlone w fig. 13-15 dla grup badawczych, otrzymujących sam doustny paklitaksel znakowany radiologicznie i doustny paklitaksel znakowany radiologicznie zaraz po, i jedną godzinę po 5 mg/kg cyklosporyny.

Przeprowadzono badanie danych odpowiedzi na dawkę dla cyklosporyny. Zwiększenie dawki do 10 mg/kg i 20 mg/kg jedną godzinę przed i równocześnie z paklitakselem, dało w wyniku doustną absorpcję radioaktywności około 45%. Można to przeciwstawić odkryciom dla ketokonazolu, w których dawki do 50 mg/kg podawano jedną godzinę przed, oraz równocześnie z paklitakselem i nie dało to w wyniku dalszego wzrostu doustnej absorpcji radioaktywności (patrz fig. 17Ai 17B).

Średnie parametry farmakokinetyczne dla badawczych grup zwierząt omawianych w przykładach 4 i 5 przedstawiono w tabeli 6.

Dane stworzone dzięki badaniom z przykładów 4 i 5 i odzwierciedlonych w tabeli 6 oraz fig. 8-17B wyraźnie wskazują skuteczność cyklośporyny jako środka wzmacniającego doustną biodostępność i jej wyższość nad werapamilem w wysokiej lub niskiej dawce, progesteronem czy octanem megestrolu, zwłaszcza w pierwszych 12 godzinach po dawce paklitaksełu. Wskazują one także, że ketokonazol, chociaż nie tak efektywny jak cyklosporyna, także posiada istotną aktywność w pobudzaniu doustnej absorpcji paklitaksełu.

³Badanie z przykładu 4 określono w tablicy 6 jako protokół NP951202, a badanie z przykładu 5 określono jako protokół NP960101.

Tabela 6

Średnie parametry farmakologiczne dla NP951202 i NP960101

Protokół badania	Traktowanie	Dawka/droga (mg/kg)	AUCo-24 (pg równ.x godz./ml	F%	tl/2 (godziny)	Cmax (pg*równ./ml
1	2	3	4	5	6	7
NP951OO1
	Tylko paklitaksel	9/IV	32,04		20,15	37,00
	Tylko paklitaksel	9/PO	3,24	10,1	18,86	0,21
	Cyklosporyna	5/PO(c), 9/PO(P) 5/PO(C)	12,02	37,5	14,51	0,82
NP951202
	Werapamil	10/PO(W), 9/PO(P) 10/PO(W)	6,34	19,8	24,4	0,78
	Progesteron	5/PO(pro), 9/PO(P) 5/PO(pro)	3,78	11,8	20,0	0,26

188 281

c.d. tabeli 6

1	2	3	4	5	6	7
	Dipirydamol	10/PO(D), 9/PO(P) 10/PO(D)	6,18	19,3	26,6	0,46
NP960101
	*Werapamil (zwierzęta pad-ty)	100/PO(W), 9/PO(P) 100/PO(W)	NA	NA	NA	0,44
	Megace	5/PO(M), 9/PO(P) 5/PO(M)	5,19	16,2	23,1	0,44
	Ketokonazol	50/PO(K), 9/PO(P) 50/PO(KC)	8,03	25,1	9,23	0,69

Przykład 6

Trzy grupy po trzy samce szczurów każda głodzone 16-18 godzin przed dawką. Na końcu okresu głodzenia jednej grupie szczurów podano doustną dawkę 5 mg/kg cyklosporyny. Jedną godzinę później, grupie tej podano 5 mg/kg cyklosporyny doustnie z 1 mg/kg znakowanego radiologicznie ³H etopozydu doustnie. Dwóm innym grupom, po głodzeniu, podano odpowiednio, tylko 1 mg/kg etopozydu ³H IV i 1 mg/kg etopozydu H doustnie. Procedury zbierania krwi i moczu oraz określania radioaktywności całkowitej były takie same jak w przykładach 4 i 5, z wyjątkiem tego, że pobrano krew w dwóch dodatkowych okresach od grupy, otrzymującej etopozyd IV, po 0,033 i 0,25 godzin. Otrzymane dane przedstawia tabela 7.

Figura 18 i 19 przedstawiają graficznie profil średniego stężenia etopozydu w całkowitej krwi w czasie określonym dla trzech grup badawczych. Na fig. 18 skala rzędnej przebiega od 0-1 stężenia równoważników etopozydu (ppm), podczas gdy na fig. 19 skala rzędnej przebiega od 0-0,2 równoważników etopozydu (ppm), w celu jaśniejszego zilustrowania różnic między wartościami uzyskanymi dla trzech grup.

Dane przedstawione w tabeli 7 oraz fig. 18 i 19 ukazują skuteczność cyklosporyny jako środka wzmacniającego doustną biodostępność etopozydu, szczególnie w pierwszych 12 godzinach po podaniu.

Tabela 7

Średnie parametry farmakologiczne dla NP960102

Protokół badania	Traktowanie	Dawka/droga (mg/kg)	AUCq_24 (pg równ.x godz./ml	F%	t1/2 (godziny)	Cmax (pg*równ./ml
NP960102
Grupa A	Tylko etopozyd	1/IV	1,08		26,5	2,16
Grupa B	Tylko etopozyd	1/PO	0,61	56,5	19,1	0,03
Grupa C	CsA, etopozyd + + CsA	5/PO(C), 1/PO(P) 5/PO(C)	1,04	96,3	18,1	0,12

188 281

Przykład 7

W innych seriach badań, trzy grupy po trzy samce szczurów każda, poddano głodzeniu 16-18 godzin przed dawką. Na końcu okresu głodzenia, jednej grupie szczurów podano doustną dawkę ketokonazolu (2 mg/kg). Jedną godzinę później, grupie tej podano doustnie 2 mg/kg ketokonazolu z 1 mg/kg znakowanego radiologicznie etopozydu ³H doustnie. Inne dwie grupy traktowano w ten sam sposób, z wyjątkiem tego, że podano im, odpowiednio, 10 i 50 mg/kg ketokonazolu po okresie głodzenia, przed i tuż po doustnym ''H-etopozydzie. Procedury zbierania krwi i określania całkowitej radioaktywności były takie same jak w przykładach 4 i 5. Otrzymane dane przedstawia tabela 7A. Tak więc, w przeciwieństwie do efektu cyklosporyny, która posiadała blisko podwojoną doustną absorpcję radioaktywności, pochodzącej od paklitaksełu, ketokonazol podawany w szerokim zakresie dawek, nie wzmocnił doustnej absorpcji etopozydu w porównaniu z samym etopozydem.

Tabela 7A

Traktowanie	Dawka (mg/kg)	AUCq.24 godz. (ggrównx godz./ml)	F%	Cmax ((ig*równ/ml)	Tmax (godz.)	Tl/2 (godz.)
NP960501
Grp A Etopozyd + Ketokonazol	I/EO(2/Keto)	0,54	50,39	0,026	1	47,8
Grp B Etopozyd + Ketokonazol	I/EO(l 0/Keto)	0,69	63,95	0,032	24	-91,5
Grp C Etopozyd + Ketokonazol	I/EO(60/Keto)	0,64	58,91	0,060	4	38,1

Przykład 8

Przeprowadzono badania równowagi wydalania dla paklitaksełu u szczurów. Trzy grupy po 4-5 samców szczurów każda, głodzono 12-14 godzin przed dawkowaniem. Na końcu okresu głodzenia jednej grupie szczurów podano doustną dawkę 5 mg/kg cyklosporyny. Jedną godzinę później grupie tej podano doustnie 5 mg/kg cyklosporyny z 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitaksełu doustnie. Innym dwóm grupom podano po okresie głodzenia 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitaksełu IV i 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitaksełu doustnie.

Zebrano mocz i stolec od każdego zwierzęcia w następujących przedziałach: 0-2, 2-4, 4-8, 8-12, 12-24, 24-36, 36-48, 48-72, 72-96, 96-120, 120-144 i 144-168 godzin po dawce. Przeprowadzono zbieranie tkanek w 168 godzin po dawce. Procedura określania całkowitej radioaktywności była taka sama jak w przykładach 4 i 5. Fig. 20 przedstawia graficzne porównanie średniej procentowości kumulacyjnej dawki paklitakselu wykrytego w stolcu i moczu testowanych zwierząt przez 168-godzinny okres. Grupie szczurów, której podawano cyklosporynę zarówno przed jak i z doustnym paklitakselem, wykazała znacznie niższy udział procentowy dawki w stolcu niż inne dwie grupy, oraz wyraźnie wyższy udział procentowy dawki w moczu, wskazując, że zasadniczo więcej doustnego paklitaksełu przeniknęło przez ścianę jelita i weszło do układu krążenia zwierząt w grupie, którą traktowano cyklosporyną. W dodatku, fakt, że udział procentowy dawki w moczu był wyraźnie wyższy dla szczurów, którym podawano doustną cyklosporynę i paklitaksel, w porównaniu z grupą, której podawano paklitaksel IV, wskazuje, że równoczesne podawanie doustne powoduje wyższe stężenie radioaktywności, przechodzącej przez przewód moczowo-płciowy.

188 281

Figura 21-24 są wykresami słupkowymi, odzwierciedlającymi średnie wartości w ppm paklitakselu, wykrytego w różnych tkankach wyciętych ze szczurów w trzech grupach badawczych, grupie A, reprezentującej zwierzęta, którym podawano paklitaksel IV, grupie B, reprezentującej te, którym podawano paklitaksel doustnie i grupie C, reprezentującej grupę traktowaną cyklosporyną. Wykresy te pokazują, że poziomy paklitakselu znalezione w różnych tkankach ze szczurów .w grupie C były z grubsza porównywalne z poziomami obserwowanymi u szczurów z grupy A, która otrzymała paklitaksel IV, z wyjątkiem wątroby, gdzie poziom paklitakselu był więcej niż dwa razy wyższy w grupie traktowanej cyklosporyną, jak w grupie, której podawano paklitaksel IV. Poziomy wykryte w tkankach szczurów z grupy B (której podawano sam doustny paklitaksel), były całkiem niskie, w większości przypadków daleko mniejsze niż połowa poziomów w obu pozostałych grupach.

Otrzymane z tego badania dane przedstawiono w tabelach 8 i 9.

Tabela 8

Badanie równowagi wydalania dla paklitakselu u szczurów Radioaktywność w moczu, stolcu i tkankach wyrażona jako % dawki (średnie wartości)

Próbka	Grupa A	Grupa B	Grupa C
Mocz	9,160	6,660	18,350
Stolec	79,660	84,410	61,250
Tkanki	1,710	0,600	1,430
Całość	90,530	91,670	81,030

Tabela 9

Badanie równowagi wydalania dla paklitakselu u szczurów Pozostałość radioaktywności w tkankach wyrażona w ppm (średnie wartości)

Próbka	Grupa A	Grupa B	Grupa C
Mózg	0,101	0,029	0,096
Serce	0,085	0,025	0,088
Płuca	0,143	0,030	0,136
Wątroba	0,237	0,074	0,566
Nerki	0,180	0,032	0,119
Mięśnie	0,079	0,025	0,080
Przewód żołądkowo-jelitowy	0,083	0,021	0,055
Jądra	0,346	0,037	0,217
Trzystka	0,078	0,018	0,080
Tuszka	0,143	0,053	0,099
Kość	0,035	0,007	0,034
Śledziona	0,101	0,024	0,083
Prostata	0,081	0,022	0,090
Pęcherzyki nasienne	0,121	0,024	0,094
Krew	0,112	0,034	0,106
Osocze	0,126	0,038	0,124

Przykład 9

Przeprowadzono inne badanie rozdziału tkankowego dla paklitakselu u szczurów. Dwie grupy po 10 samców szczurów każda poddano głodzeniu 12-14 godzin przed dawkowaniem. Na końcu okresu głodzenia jednej grupie szczurów podano doustną dawkę 5 mg/kg cyklosporyny.

188 281

Jedną godzinę potem grupie tej podano doustnie 5 mg/kg cyklosporyny z 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitakselu doustnie. Innej grupie podano po głodzeniu tylko 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitakselu IV.

Przeprowadzono zbieranie tkanek w 24 godziny po dawce. Procedura określania całkowitej radioaktywności była taka sama jak w przykładach 4 i 5.

Tabela 9A odzwierciedla wartości w ppm radioaktywności, pochodzącej od paklitakselu, wykrytego w różnych tkankach wyciętych od szczurów z dwóch grup badawczych. Jedna grupa, reprezentująca zwierzęta, którym podano paklitaksel IV i druga grupa, reprezentująca te, którym podano paklitaksel z cyklosporyną podaną 1 godzinę przed i zaraz po paklitakeelu. Poziomy paklitakselu znalezione w różnych tkankach z grupy szczurów traktowanej cyklosporyną, były z grubsza porównywalne z poziomami obserwowanymi u szczurów, którym podano paklitaksel IV, z wyjątkiem śledziony, trzustki i przewodu żołądkowo-jelitowego, gdzie poziom paklitakeelu był około dwukrotnie wyższy w grupie traktowanej cyklosporyną, jak w grupie, której podano paklitaksel IV.

Porównanie stężeń niezmienionego paklitakselu w różnych narządach po samym paklitakselu IV w porównaniu z paklitaSeelem doustnym podanym w obecności cyklosporyny pokazano w tabeli 9B. Wyższe stężenia niezmienionego paklitakselu po doustnym podaniu, znaleziono w płucach i przewodzie żołądkowe-jelitowym, w porównaniu z drogą podawania IV.

Tabela 9A

Stosunek ppm równoważników paklitakselu w tkance dla grupy C i A (średnie wartości)

Tkanka	Dawka doustna z CsA	Dawka IV	Stosunek
Mózg	0,267	0,284	0,94
Serce	1,166	0,576	2,02
Płuca	2,076	1,230	1,69
Wątroba	4,328	3,685	1,17
Nerki	2,325	1,259	1,85
Mięśnie	0,951	0,639	1,49
Przewód żołądkowo-jelitowy	11,282	5,673	1,99
Jądra	0,435	0,804	0,54
Trzustka	1,999	0,911	2,19
Tuszka	1,043	0,858	1,22
Kość	1,057	0,612	1,73
Śledziona	3,089	1,180	2,62
Prostata	2,212	1,660	1,33
Pęcherzyki nasienne	1,891	2,693	0,70
Krew	0,373	0,401	0,93
Osocze	0,370	0,347	1,07

188 281

Tabela 9B

Usuwanie radioaktywności z różnych tkanek

Grupa	Tkanka	Ppm tkankowego 3H	%3h scharakteryzowanego drogą HPLC	Paklitaksel tkankowy ppm	%3h scharakteryzowanego jako paklitaksel
IV	Wątroba	3,7	75,9	1,34	36,2
	Płuca	1,3	79,5	0,82	63,1
	Przewód żoładkowo- -jelitowy	5,4	78,1	1,55	28,7
Doustne	Wątroba	4,5	75,5	0,93	20,7
z CsA	Phica	2,3	91,3	1,42	61,7
	Przewód żołądkowo- jelitowy	10,6	91,4	5,17	48,8
Szczyt przy 1,0 ppm	Wątroba	1,0	102,7	0,77	77,0

Przykład 10

Postępowano według procedury z przykładu 4 i 5, lecz trzem grupom po trzy samce w każdej, podano doustnie odpowiednio 5 mg/kg dawek cykosporyny D, cyklosporyny G i cyklosporyny A, zarówno samej jak i jedną godzinę później, tuż po doustnej dawce 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitakselu. Fig. 25 przedstawia graficzne porównanie profilów stężenia w całkowitej krwi w czasie dla radioaktywności określonej w tych trzech grupach testowych. Chociaż wszystkie trzy cyklosporyny wykazały zasadniczą aktywność w pobudzaniu doustnej absorpcji paklitakselu, cyklosporyna D, która posiada najmniejszą aktywność immunosupresyjną (Jeffery, Clin.Biochem. 2A: 15-21 (1991)), z trzech testowanych cyklosporyn, wykazała największą aktywność wzmacniania biodostępności.

Przykład 11

Przeprowadzono liczne badania, w których następowała procedura stosowana w przykładach 4 i 5, i grupom po trzy samce szczurów w każdej, podano doustnie 5-10 mg/kg różnych cyklosporyn samych, a potem ponownie jedną godzinę później, zaraz po doustnej dawce 9 mg/kg znakowanego radiologicznie paklitakselu. Tabela 10 przedstawia porównanie AUC i % absorpcji z tych badań, każde określone numerem protokołu, zaczynającym się przedrostkiem „NP”.

Tabela 10

AUC & % absorpcji różnych cyklosporyn

Protokół	Cyklosporyna	Dawka (mg/kg)	AUC0-24 (bg równ. godz./ml)	% absorpcji
1	2	3	4	5
NP960507	A	2x5	13,910	42,1
960503	A	2x5	10,17	33,6
960503	A	2 x 10	14,63	48,3
NP960507	AcetyloA	2x5	8,39	25,4
960507	C	2x5	11,39	34,5

188 281

c.d. tabeli 10

1	2	3	4	5
960507	E	2x5	5,96	18,0
960507	H	2x5	6,00	18,1
960507	U	2x5	5,02	15,2
NP960103	D	2x5	15,92	48,2
960103	G	2x5	13,22	40,0
NP960704	D	2x 10	14,23	43,1
960704	F	2x 10	11,99	36,2
NP960605	F	2x5	8,99	27,2
960605	DihydroA	2x5	8,5	25,7
NP960801	Leu⁴	2x5	7,38	24,6
960801	Dihydro C	2x5	13,09	45,1

Przykład 12

Postępowano według procedury z przykładów 4 i 5, lecz trzem grupom po trzy samce szczurów każda, podano odpowiednio dawkę 5 mg/kg cyklosporyny A, 50 mg/kg ketokonazolu i 5 mg/kg cyklosporyny A plus 50 mg/kg ketokonazolu, zarówno samych jak i jedną godzinę później, natychmiast po doustnej dawce 9 mg/kg paklitaksełu znakowanego radiologicznie. Graficzne porównanie uzyskanych wyników przedstawiono na fig. 26. Grupa, otrzymująca połączenie ketokonazolu i cyklosporyny A, nieoczekiwanie wykazała znacząco wyższe poziomy radioaktywności we krwi przez prawie cały okres 24-godzinny, niż grupy, otrzymujące tylko jeden z tych środków wzmacniających.

Przykład 13

Postępowano według procedury z przykładów 4 i 5, lecz trzem grupom po trzy samce szczurów każda, podano odpowiednio dawkę 100 mg/kg kaptoprylu, zarówno samego jak i dwie godziny później, natychmiast po doustnej dawce 9 mg/kg paklitaksełu znakowanego radiologicznie, dawkę 5 mg/kg samej cyklosporyny i znów jedną godzinę później, natychmiast po doustnej dawce 9 mg/kg paklitaksełu znakowanego radiologicznie, oraz doustną dawkę 9 mg/kg samego paklitaksełu znakowanego radiologicznie. Graficzne porównanie uzyskanych wyników przedstawiono na fig. 27.

Opisane dotychczas badania dostarczyły kilku poprzednio nieznanych i nieoczekiwanych odkryć, które wszystkie mają wielkie znaczenie w klinicznym postępowaniu z wieloma chorobami, szczególnie różnymi typami raków:

1. Pewne inhibitory MDR (glikoproteiny P), a także inne środki nie znane jako inhibitory MDR, można podawać doustnie, w celu skutecznego wzmocnienia doustnej biodostępności środków leczących, które do tej pory podawano tylko pozajelitowe, ponieważ nie można uzyskać terapeutycznych poziomów we krwi, przy podawaniu doustnym.

2. Równoczesne podawanie środków wzmacniających według wynalazku ze lekami docelowymi, posiadającymi słabą biodostępność doustną, może spowodować trwałe poziomy we krwi leków docelowych, porównywalne z tymi, które uzyskuje się z użyciem infuzji IV, ale z mniejszym nagłym początkowym wzrostem poziomów we krwi, a wiec mniejszym prawdopodobieństwem toksycznych skutków ubocznych.

3. Doustne podawanie równoczesne środków wzmacniających i leków docelowych zwiększa proporcjonalne stężenie środka docelowego w wątrobie, płucach i przewodzie żołądkowo-jelitowym, w porównaniu z podawaniem IV, czyniąc nowy sposób podawania szczególnie użytecznym w leczeniu guzów nowotworowych wątroby i przerzutów.

4. Podawanie środka wzmacniającego doustnie przed podaniem równoczesnych doustnych dawek środka wzmacniającego i leku docelowego, zwiększa doustną biodostępność leku

188 281 docelowego do znacząco wyższego stopnia niż równoczesne podawanie środków wzmacniającego i docelowego bez poprzedzającego podania środka wzmacniającego. Daje to w wyniku poziomy w osoczu leku docelowego, osiągające poziomy terapeutyczne.

5. Cyklosporyny zwłas zeza cyklaspokynyA, D i F, są środąami dużo bardziej skutecznymi do wzmacniania biodoctępności środków przeciw guzom nowotworowym niż inhibitory MDR, takie jak werapamil i progesteron.

Ketokonazol posiada klinicznie znaczącą aktywność wzmacniającą biodostępność, ale mniejszą niż ca'klocporynγ.

Generalnie, różne aspekty wynalazku umożliwiają i są praktyczne dla podania pierwszy raz doustnej postaci dawkowania szeroko stosowanych środków farmaceutycznych, szczególnie leków przeciwrakowych, takich jak pokrewnych paklitakselowi taksanów i etopozydu, które do tej pory mogły być skutecznie lub pewnie podawane tylko poprzez infuzje IV. Użycie takich postaci dawkowania doustnego w postępowaniu klinicznym z rakami, podniesie komfortu pacjentów, wygodę, uwzględnianie życzeń i bezpieczeństwo, oraz da w rezultacie oszczędności pacjentom, szpitalom i rządowi oraz prywatnym ubezpieczycielom medycznym.

W dodatku, wiedza z wynalazku, przedstawiona tutaj, zapewni informację, dotyczącą wyboru środków docelowych i wzmacniających, a także koordynację w czasie, planowanie i dawkowanie. Informacja ta i sposoby oraz kompozycje według wynalazku dostarczą klinicystom procedur do ustalania poziomów terapeutycznych leków·, które wymagają wąskiego okienka stężeń leku, unikając niekoniecznych i często szkodliwych szczytów i spadków w poziomach stężenia we krwi. W dodatku, zwiększona objętość rozdziału paklitakcelu w obecności cyklosporyny, sugeruje, że więcej leku będzie dostępne dla wywołania aktywności przeciw guzom nowotworowym.

Oprócz oporności na wiele leków, powodowanej przez glikoproteinę P, kodowaną przez gen MDR1, istnieje inny gen, który ostatnio odkryto, nadający fenotyp oporności na wiele leków w pewnych układach laboratoryjnych: gen białka związanego z opornością na wiele leków, MRP (np. Zaman i in., Proc.Natl.Acad.Sci.USA. 91:8822-8826, 1994).

Mniej wiadomo o tym nowym genie i jego produkcie białkowym, glikoproteinie związanej z błoną, o 190 kd. Mimo, że oba geny MRp i MDR1 kodują glikoproteiny błonowe, które mogą zachowywać się jak transportery wielu leków, istnieją różnice w działaniu, prawdopodobnie substratach, oraz prognostycznym znaczeniu między tymi dwoma genami. Np. ekspresja genu MRP, lecz nie MDR1, jest dobrym markerem o słabym klinicznym wyniku u pacjentów z nerwiakami niedojrzałymi. Domniemaną funkcją białek związanych z MRP jest służenie za pompę wypływową dla połączeń glutationu przez S. Tak więc, cząsteczki, które powodują połączenie glutationu, byłyby podatne na działanie układu związanego z MRP.

Biodostępność doustna środków aktywnych farmakologicznie (lub ekspozycja guza nowotworowego na takie środki), które podlegają oporności przez białka związane z MRP, może być wzmocniona przez podawane równocześnie doustnie inhibitory MRP. Zalecaną postacią realizacji tego sposobu zwiększania biodostępności, jest doustne podawanie jednego lub więcej inhibitorów MRP przed równoczesnym doustnym podaniem jednego lub więcej inhibitorów MRP i jednego lub więcej środków docelowych, podlegających oporności związanej z MRP.

Przykłady środków docelowych tego typu obejmują (lecz nie ograniczająco) alkaloidy barwinka (np. winkrystyna), antracykliny, epipodofilotokcyna (np. etopozyd) oraz różne taksany. Przykłady inhibitorów, które mogą zwiększyć doustną biodostępność środków docelowych obejmują, lecz nie ograniczająco, cyklosporyny, ketokonazol oraz doświadczalne leki VX-710 i VX-853 (Vertex Pharmaceuticals, Inc., Cambridge, MA). Struktury VX-710 i VX853, a także wiele związków pokrewnych ujawniono w opisie patentowym US nr 5 192 773.

Innym sposobem polepszania doustnej biodostępności środków, podlegających oporności związanej z MRP jest podanie równoczesne z tymi środkami glutationu lub substancji, które tworzą skoniugowane produkty glutationu, mogące zakłócać działający układ MRp i wzmacniać absorpcję środków docelowych z jelita, albo zwiększać ekspozycją układową środków, podlegających transportowi związanemu z MRP.

188 281

Jeszcze innym układem zdolnym do nadawania oporności na wiele leków jest tak zwane białko związane z opornością płucną (LRP), ponieważ pierwszy raz zidentyfikowano je w linii komórkowej raka płuc opornej na wiele leków. Białko to jest głównym białkiem strukturalnym tak zwanego aparatu sklepienia, cząstki o wielkiej obfitości rybonuklein cytoplazmatycznych, które dostało się do człowieka z pleśni śluzowatych. Inhibicja tego układu może także pozytywnie wpływać na doustną biodostępność pewnych środków. LRP znajduje się w najwyższej ekspresji w komórkach nabłonka o działaniu wydziełniczym i wydalniczym, a także w komórkach chronicznie wystawionych na obce substancje, takich jak komórki wyścielające oskrzela i jelita (Scheffer i in.. Naturę Medicine, 1:578-582, 1955). Dlatego układ ten mógł także służyć jako docelowy dla wzmocnienia biodostępności.

Pokazano więc, że zapewniono sposoby, kompozycje i zestawy, których dostarczają różne przedmioty wynalazku, i które są dobrze przystosowane do zetknięcia z warunkami praktycznego użytkowania.

Jako, że można by wykonać różne możliwe postacie realizacji powyższego wynalazku, oraz jako, że można by wykonać różne zmiany w postaciach realizacji przedstawionych powyżej, jest zrozumiałe, że wszystkie sprawy tu opisane należy interpretować w sensie ilustrującym, lecz nie ograniczającym.

Claims

1. Zastosowanie czynnika zwiększającego doustną biodostępność do wytwarzania leku do zwiększania biodostępności taksanu przy jednoczesnym doustnym podaniu leku i taksanu, przy czym czynnikiem zwiększającym biodostępność jest cyklosporyna.

2. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że cyklosporyna wybrana jest z grupy obejmującej cyklosporyny A do Z, cyklosporyny(Me-Ile-4), dihydrocyklosporynę A, dihydrocyklosporynę C, acetylocyklosporynę A i cyklosporynę nieimmunosupresywną. i pokrewne oligopeptydy wytwarzane przez gatunki z rodzaju Topycladium.

3. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się metabolit paklitakselu.

4. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się metabolit paklitakselu o wzorze:

AcC n

0^: w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupę hydroksylową i R2 oznacza atom wodoru lub grupę hydroksylową, przy czym jeżeli R1 oznacza atom wodoru, R2 oznacza grupę hydroksylową.

5. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się paklitaksel.

6. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się docetaksel.

7. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że taksan, czynnik zwiększający biodostępność lub oba podaje się łącznie w postaci dawkowania wybranej z grupy, obejmującej tabletki, kapsułki, kapletki, pigułki, pastyki do ssania i ciekłe roztwory, zawiesiny lub eliksiry.

8. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że postać dawkowania taksanu, lub postać dawkowania zawierająca zarówno taksan i czynnik zwiększający biodostępność obejmuje paklitaksel jako taksan i polietoksylowany olej rycynowy, alkohol lub polietoksylowany monooleinian sorbitanu.

9. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako cyklosporynę wybiera się cyklosporynę A, cyklosporynę D lub cyklosporynę nieimmunosupresywną.

10. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że lek zawiera od 20 do 1000 mg/m2 taksanu w przeliczeniu powierzchnię ciała pacjenta.

11. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że lek zawiera około od 2 do 30 mg/kg taksan w przeliczeniu na ciężar ciała pacjenta.

12. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że lek zawiera od 0, 1 do 15 mg/kg cyklosporyny, w przeliczeniu na ciężar ciała pacjenta.

188 281

13. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się paklitaksel a jako czynnik zwiększający biodostępnosc cyklosporynę A.

14. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako taksan wybiera się docetaksel a jako czynnik zwiększający biodostępnosc cyklosporynę A.

15. Zastosowanie czynnika zwiększającego doustną biodostępnosc do wytwarzania leku do leczenia pacjentów ssaków w stanach chorobowych wrażliwych na taksan, przy czym czynnikiem zwiększającym biodostępnosc jest cyklosporyna.

16. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że cyklosporyna wybrana jest z grupy obejmującej cyklosporyny A do Z, cyklosporyny (Me-Ile-4), dihydrocyklosporynę A, dihydrocyklosporynę C, acetylocyklosporynę A i cyklosporynę nieimmunosupresywną i pokrewne oligopeptydy wytwarzane przez gatunki z rodzaju Topycladium.

17. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się metabolit paklitakselu.

18. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się metabolit paklitakselu o wzorze:

w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupę hydroksylową i R2 oznacza atom wodoru lub grupę hydroksylową, przy czym jeżeli Ri oznacza atom wodoru, R2 oznacza grupę hydroksylową.

19. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się paklitaksel.

20. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się docetaksel.

21. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że taksan, czynnik zwiększający biodostępność lub oba podaje się łącznie w postaci dawkowania wybranej z grupy, obejmującej tabletki, kapsułki, kapletki, pigułki, pastylki do ssania i ciekłe roztwory, zawiesiny lub eliksiry.

22. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że postać dawkowania taksanu, lub postać dawkowania zawierająca taksan i czynnik zwiększający biodostępność obejmuje paklitaksel jako taksan i polietoksylowany olej rycynowy, alkohol lub polietoksylowany monooleinian sorbitanu.

23. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako cyklosporynę wybiera się cyklosporynę A, cyklosporynę D lub cyklosporynę nieimmunosupresywną.

24. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że lek zawiera od 20 do 1000 mg/m²taksanu w przeliczeniu na powierzchnię ciała pacjenta.

25. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że lek zawiera od 2 do 30 mg/kg taksan w przeliczeniu na ciężar ciała pacjenta.

26. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że lek zawiera od 0,1 do 15 mg/kg cyklosporyny, w przeliczeniu na ciężar ciała pacjenta.

27. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się paklitaksel a jako czynnik zwiększający biodostępność cyklosporynę A.

188 281

28. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że jako taksan wybiera się docetaksel, a jako czynnik zwiększający biodostępność cyklosporynę A.

29. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że chorobą wrażliwą na taksan jest rak, guz nowotworowy, rozrost nowotworowy, albo niekontrolowana proliferacja tkankowa lub komórkowa, wtórna do uszkodzonej tkanki.

30. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że chorobą wrażliwą na taksan jest choroba wybrana z grupy, składającej się z raka jajnika, raka piersi, raka płuc, raków głowy i szyi, raka komórek wątroby, przerzutów wątrobowych, raków dróg moczowo-płciowych i żołądkowo-jelitowych, mięsaka Kaposiego, choroby nerki wielotorbielowatej i malarii.

31. Zastosowanie według zastrz. 15, znamienne tym, że chorobą wrażliwą na taksan jest choroba wybrana z grupy, składającej się z raka płuc, raka piersi i raka dróg żołądkowojelitowych.

32. Zestaw farmaceutyczny, znamienny tym, że zawiera doustną postać dawkowaną zawierającą czynnik zwiększający biodostępność, który zawiera cyklosporynę i doustną dawkowaną postać zawierającą taksan lub połączenie doustnej postaci dawkowanej zawierającej zarówno czynnik zwiększający biodostępność i taksan.

33. Zestaw według zastrz. 32, znamienny tym, że dodatkowo zawiera wkładkę zawierającą, wydrukowaną informację o dawkowaniu, dla równoczesnego podawania czynnika zwiększającego biodostępność i taksanu.

34. Zestaw według zastrz. 32, znamienny tym, że czynnik zwiększający biodostępność i taksan są zawarte w oddzielnych doustnych farmaceutycznych postaciach dawkowania.

35. Zestaw według zastrz. 32, znamienny tym, że doustna dawkowana postać zawierająca taksan w ilości skutecznej do leczenia chorób wrażliwych na taksan i czynnika zwiększającego biodostępność lub połączenie tych postaci dawkowania jest wybrane z grupy obejmującej tabletki, kapsułki, kapletki, pigułki, pastylki do ssania, ciekłe roztwory, zawiesiny lub eliksiry.

36. Kompozycja farmaceutyczna odpowiednia do podawania doustnego, znamienna tym, że zawiera taksan w ilości skutecznej do leczenia chorób wrażliwych na taksan i czynnik zwiększający biodostępność obejmujący cyklosporynę, która kiedy podana jest doustnie osiąga poziom terapeutyczny taksanu te krwi.

37. Kompozycja, według zastrz. 36, znamienna tym, że zawiera taksan wybrany z grupy, obejmującej paklitaksel, docetaksel i ich farmaceutycznie dopuszczalne sole, metabolity, analogi, pochodne i proleki.

38. Kompozycja, według zastrz. 36, znamienna tym, że jako taksan, zawiera paklitaksel.

39. Kompozycja, według zastrz. 36, znamienna tym, że jako taksan zawiera docetaksel.

40. Kompozycja, według zastrz. 36, albo 37, albo 38, albo 39, znamienna tym, że jako cyklosporynę zawiera cyklosporynę A.