PL169108B1 - Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usu-wajacy plamy oleiste PL PL - Google Patents

Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usu-wajacy plamy oleiste PL PL

Info

Publication number
PL169108B1
PL169108B1 PL91298228A PL29822891A PL169108B1 PL 169108 B1 PL169108 B1 PL 169108B1 PL 91298228 A PL91298228 A PL 91298228A PL 29822891 A PL29822891 A PL 29822891A PL 169108 B1 PL169108 B1 PL 169108B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
sodium
methyl
ethylene glycol
terephthalate
hydroxyethyl
Prior art date
Application number
PL91298228A
Other languages
English (en)
Inventor
Robert Y L Pan
Eugene P Gosselink
Stephen W Morrall
Eugene J Pancheri
Original Assignee
Procter & Gamble
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Procter & Gamble filed Critical Procter & Gamble
Publication of PL169108B1 publication Critical patent/PL169108B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C08ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
    • C08GMACROMOLECULAR COMPOUNDS OBTAINED OTHERWISE THAN BY REACTIONS ONLY INVOLVING UNSATURATED CARBON-TO-CARBON BONDS
    • C08G63/00Macromolecular compounds obtained by reactions forming a carboxylic ester link in the main chain of the macromolecule
    • C08G63/68Polyesters containing atoms other than carbon, hydrogen and oxygen
    • C08G63/688Polyesters containing atoms other than carbon, hydrogen and oxygen containing sulfur
    • C08G63/6884Polyesters containing atoms other than carbon, hydrogen and oxygen containing sulfur derived from polycarboxylic acids and polyhydroxy compounds
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C11ANIMAL OR VEGETABLE OILS, FATS, FATTY SUBSTANCES OR WAXES; FATTY ACIDS THEREFROM; DETERGENTS; CANDLES
    • C11DDETERGENT COMPOSITIONS; USE OF SINGLE SUBSTANCES AS DETERGENTS; SOAP OR SOAP-MAKING; RESIN SOAPS; RECOVERY OF GLYCEROL
    • C11D3/00Other compounding ingredients of detergent compositions covered in group C11D1/00
    • C11D3/0005Other compounding ingredients characterised by their effect
    • C11D3/0036Soil deposition preventing compositions; Antiredeposition agents
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C11ANIMAL OR VEGETABLE OILS, FATS, FATTY SUBSTANCES OR WAXES; FATTY ACIDS THEREFROM; DETERGENTS; CANDLES
    • C11DDETERGENT COMPOSITIONS; USE OF SINGLE SUBSTANCES AS DETERGENTS; SOAP OR SOAP-MAKING; RESIN SOAPS; RECOVERY OF GLYCEROL
    • C11D3/00Other compounding ingredients of detergent compositions covered in group C11D1/00
    • C11D3/16Organic compounds
    • C11D3/37Polymers
    • C11D3/3703Macromolecular compounds obtained otherwise than by reactions only involving carbon-to-carbon unsaturated bonds
    • C11D3/3715Polyesters or polycarbonates

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Oil, Petroleum & Natural Gas (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Polymers & Plastics (AREA)
  • Detergent Compositions (AREA)
  • Polyesters Or Polycarbonates (AREA)

Abstract

1. Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usuwajacy plamy oleiste wytworzony przez transestryfikacje i oligomeryzacje mieszaniny monomerów zawierajacej monomery sulfoarylowe, w obecnosci katalizatora srodek powierzchniowo czynny i wypelniacz, znamienna tym, ze zawiera oligomeryczny estrowy srodek usuwajacy plamy oleiste zawierajacy stransestryfikowana i zoligomeryzo- wana w obecnosci katalizatora, do wartosci wskaznika ukonczenia 2,5 lub wyzszej, mieszanine zdolnych do oligomeryzacji monomerów, majacych grupy funkcyjne o wzo- rach MO3 SC6 H4C(O)-, M 'O 3SC6H 3[C(O)O-] 2,-(O)CC 6H4 C(O) - oraz -OCH2 CH2 O-,w których to wzorach M i M' sa niezaleznie wybrane sposród litu, potasu i sodu, przy czym stosunek molowy MO3SC6H 4C(O)- do -(O)CC6H4C(O)- w tej mieszaninie wynosi od 0,2:1 do 1,4:1, stosunek molowy MO3SC6 H4C(O)- do M 'O 3SC6H 3[C(O)-] 2 wynosi od 0,67:1 do 20:1 i stosunek molowy MO3SC6H 4 C(O)- do -OCH2CH 2O- wynosi 0,007:1 do 0,51:1, a mieszanina jest wolna od monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza propylen lub wyzszy alkil. PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest granulowana kompozycja detergentowa zawierająca estrowy, oligomeryczny środek usuwający plamy oleiste, a także zawierająca środek powierzchniowo czynny i wypełniacz. Kompozycja ma stałą, granulowaną postać.
Usuwanie plam ma miejsce w przypadku, gdy tkaniny, zwłaszcza tkaniny zawierające składowe włókno syntetyczne, prane są w kąpieli wodnej w dobrze znanym zestawie do użytku domowego lub powszechnego, która to kąpiel wodna zawiera co najmniej jeden środek powierzchniowo czynny oraz specyficzny rodzaj estru oligomerycznego, zazwyczaj w niskich stężeniach, na przykład od pięciu do kilkudziesięciu części na milion.
Usuwanie plam jest szczególnie wyraźne w przypadku tkanin poliestrowych. Jest ono całkowicie odmienne od zwykłego działania czyszczącego pralniczych detergentowych środków powierzchniowo czynnych i wypełniaczy aktywnych, szczególnie z uwagi na to, że obserwuje się jeden lub dwa spośród następujących efektów: wyraźną poprawę w usuwaniu oleistych plam z zabrudzonych tkanin, w porównaniu z efektami osiąganymi przy stosowaniu samych środków powierzchniowo czynnych i/lub wypełniacza aktywnego oraz efekt prania wielostopniowego; na przykład poddawane powtarzanemu praniu wykazują tendencję łatwiejszego oczyszczania stopniowego, niż w przypadku dwóch, trzech lub czterech cykli prania-noszenia.
169 108
Usuwanie plam w kontekście prania na mokro jest raczej różne od przemysłowego wykańczania przędzy i włókien, zaklejania osnowy, i tym podobnych, ze względu na ogólnie stosowane rodzaje kompozycji środków usuwających plamy, wykazujących najlepsze działanie. Może to być konsekwencją pewnych zasadniczych różnic w warunkach technologicznych. W każdym przypadku, pralnicze środki usuwające plamy stosowane w kompozycji według wynalazku, stosuje się zwykle do tkanin w pralkach mechanicznych, przy znacznych stężeniach zanieczyszczeń oraz uwodnionego środka powierzchniowo czynnego i wypełniacza aktywnego. Środki usuwające plamy osadzają się na tkaninach zazwyczaj tylko w ograniczonym stopniu. W przeciwieństwie do tego, wykańczanie przemysłowe przeprowadzane jest zazwyczaj w dających się dobrze sterować urządzeniach technologicznych, takich jak napawarki. Materiał włókienniczy jest zwykle czysty i stężenie środków czyszczących, o ile takie są stosowane jest małe, przynajmniej w etapie, w którym pożądanym jest przeprowadzenie obróbki odplamiającej na podłożu włókienniczym.
Tak, jak istnieją techniczne różnice między wykańczaniem pralniczym i przemysłowym, tak również istnieją rozróżnialne różnice między pralniczymi typami kompozycji detergentowych, takimi jak granulowane, ciekłe, mające postać pasty, żelowe i dodawane do sykatyw typy pralniczych kompozycji detergentowych.
Specjaliści opracowujący kompozycje detergentowe są w pełni świadomi problemów zawiązanych z tym, że różne postacie kompozycji detergentowych posiadają własne, układane ograniczenia. Na przykład, stałe preparaty detergentowe wymagają z reguły stosowania składników zdolnych do przechodzenia w postać zawiesiny lub rozpuszczania się w wodnych kąpielach pralniczych, natomiast ciekłe preparaty wymagają zwykle stosowania składników, które są łatwo mieszalne, bez nadmiernego, chemicznego lub fizycznego oddziaływania wzajemnego, takiego jak przemiany fazowe lub wytrącanie osadów.
Oprócz różnic między typami kompozycji detergentowych mogących wywierać wpływ na dobór środka usuwającego plamy, cześć odkiycia, które doprowadziło do wynalazku stanowi to, że nie wszystkie środki usuwające plamy są jednakowe pod względem zdolności zadawalającego działania w obecności anionowych detergentowych środków powierzchniowo czynnych. Istotnie, anionowe detergentowe środki powierzchniowo czynne przejawiają tendencję do inhibitowania działania środków usuwających plamy.
Podczas gdy powyżej opisano niektóre spośród zasadniczych sposobów, według których pralnicze środki usuwające plamy powinny pracować, a także wymieniono niektóre z różnic między pralniczymi i przemysłowymi zastosowaniami środków usuwających plamy, to nie dąży się do ograniczenia stosowanych w wywodach terminów usuwanie plam lub środek usuwający plamy do żadnej specyficznej teorii działania. W pełni zgodne z wynalazkiem jest to, że przy stosowaniu środków usuwających plamy we właściwych warunkach, takjak jest to dalej opisane, możliwe jest również osiąganie korzyści przewyższających wyżej opisane, a także całkiem od nich różnych.
Ogólnie, materiały posiadające zdolność omówionego wyżej pralniczego usuwania plam i nie posiadające jako swej głównej funkcji działania powierzchniowo czynnego, działania zwiększającego efekt piorący detergenta, przemysłowego trwałego wykańczania lub tym podobnych, są określane tutaj jako środki usuwające plamy.
Na tym technicznym tle wynalazek dotyczy kompozycji zawierającej środek usuwający plamy typu pralniczego, zwłaszcza w świetle powyżej zarysowanego zapotrzebowania na środki, które mają pracować w obecności granulowanych detergentów pralniczych zawierających anionowe detergentowe środki powierzchniowo czynne. Co więcej, wynalazek dotyczy w szczególności pewnych anionowych estrów oligomerycznych chemicznie modyfikowanych dla bardziej efektywnego działania w charakterze środków usuwających plamy w granulowanych pralniczych kompozycjach detergentowych, w odróżnieniu od wykończeń przemysłowych oraz ciekłych, żelowych, mających postać pasty, lub dodawanych do sykatyw, zawierających nośnik typów pralniczych kompozycji detergentowych.
Rozważania takie uwzględniają fakt, że konsument detergentów pralniczych, przeważnie przedsiębiorstwa publiczne, stosuje dotychczas duże ilości anionowych, zawierających środek powierzchniowo czynny granulowanych detergentów pralniczych, mimo rosnącego stosowania
169 108 cieczy i ciągle domaga się udoskonalania ich receptury, eliminowania szkodliwych oddziaływań na środowisko naturalne, zwiększania działania czyszczącego, efektywności odplamiania i dogodności stosowania, nie chcąc przy tym godzić się na włączanie w koszty granulowanych pralniczych produktów detergentowych nazbyt wysokiego kosztu udoskonalenia.
Istnieje kilka opisów dotyczących techniki poliestrów, a w szczególności ich oligomerów o niskim ciężarze cząsteczkowym, posiadających zdolność działania jako środki usuwające plamy w kompozycjach pralniczych. Wcześniejsze opisy dotyczą modyfikowanych materiałów typu poliestrów, które nie muszą być oligomerycznymi i które zawierają segmenty bez specjalnych grup końcowych. Są one pochodnymi glikolu etylenowego/tereftalanu dwumetylowego z bezładnie przyłączonymi segmentami poliestrowymi pochodzącymi od glikolu polietylenowego. Patrz, na przykład opisy patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 962 152, 4 116 885, 4 238 531, kanadyjski opis patentowy nr 1 100 262, brytyjskie zgłoszenie patentowe nr 2 172 608.
Do bardziej współczesnych osiągnięć w dziedzinie środków usuwających plamy dla ich zastosowań w detergentowych kompozycjach pralniczych należą pewne zabezpieczone na końcach oligomery estrowe, takie jak ogólnie opisane w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 702 857, 4 721 580,4 877 896. Powyższe opisy patentowe przytoczone są tutaj w charakterze bibliografii.
Do środków usuwających plamy według opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 877 896 należą w szczególności pewne oligomery, które mogą być wytwarzane z układu: tereftalan dwumetylowy/ glikol etylenowy/ glikol propylenowy/ kwas sodosulfonylobenzoesowy, przy czym kwas sodosulfonyloizoftalowy wymieniony jest jako ewentualny monomer dodatkowy. Środki te są użytecznejako usuwające brud w kompozycjach detergentowych i wyrobach kondycjonujących do tkanin.
Z europejskiego opisu patentowego EP 342 887 znane są polimeryczne środki usuwające plamy o wysokich lepkościach w stanie stopionym i trudnych do obróbki.
W celu obniżenia lepkości można do nich dodawać pewne substancje organiczne, co ułatwia przeróbkę. Przykładami takich substancji organicznych są kwasy tłuszczowe, pewne pochodne niejonowe glikolu etylenowego itp. W ujawnieniu tym nie występuje mieszanina, która powinna być wolna od monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza propylen lub wyższy alkil. Podobnie jak w poprzednio omawianym opisie nie rozważa się stopnia, w którym wyglądające na nieznaczne zmiany w składzie oligomerycznego środka do usuwania plam powodują poprawę jego skuteczności.
Celem wynalazku jest kompozycja, w której zastosowano środek usuwający plamy o charakterze oligomeru poliestrowego zabezpieczonego na końcach, w szczególności należącego do odmiany estru oligomerycznego zabezpieczonego na końcach sulfoaroilem, do usuwania plam w zawierających anionowy środek powierzchniowo czynny granulowanych, detergentowych kompozycjach pralniczych. Do takich kompozycji należą bardzo korzystne typu bez-fosforanowego, na które istnieje coraz wyższe zapotrzebowanie.
Wszystkie procenty i propozycje są wyrażone w wartościach wagowych, o ile nie jest zaznaczone inaczej.
Przedmiotem wynalazku jest granulowana kompozycja detergentowa zawierająca środek powierzchniowo czynny, wypełniacz i oligomeryczny estrowy środek usuwający plamy oleiste wytworzony przez transestryfikację i oligomeryzację mieszaniny monomerów zawieraj ącej monomery sulfoarylowe, w obecności katalizatora, charakteryzująca się tym, że zawiera oligomeryczny estrowy środek usuwający plamy oleiste zawierający stransestryfikowaną i zoligomeryzowaną w obecności katalizatora, do wartości wskaźnika ukończenia 2,5 lub wyższej, mieszaninę zdolnych do oligomeryzacji monomerów, mających grupy funkcyjne o wzorach MOsSC/JLCtO)-, M'O3SC6H3[C(O)O-]2 -(O)CC6H4C(O)- oraz -OCH2CH2O-, w których to wzorach M i M' są niezależnie wybrane spośród litu, potasu i sodu, przy czym stosunek molowy MO.3SC6HtC(O)- do -(O)CC6H4C(O)- w tej mieszaninie wynosi od 0,2:1 do 1,4:1, stosunek molowy MO3SC6HC(O)- do M'O3SC6H3[C(O)-]2 wynosi od 0,67:1 do 20:1 i stosunek molowy MO3SC6HcC(O)- do -OCH2CH2O- wynosi od -0,007:1 do 0,51:1, a mieszanina jest wolna od monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza propylen lub wyższy alkil.
Granulowane detergentowe kompozycje pralnicze zawierają znaczne poziomy, na przykład, około 5% lub więcej anionowych detergentowych środków powierzchniowo czynnych.
165» 108
W korzystnej postaci wynalazek dotyczy kompozycji zawierającej od 0,25% do 5,0% oligomerycznego, estrowego środka usuwającego plamy oleiste, od 5% do 35% anionowego, detergentowego środka powierzchniowo czynnego, ewentualnie do 95%, korzystnie od 25% do 75% aktywnego wypełniacza zwiększającego zdolność piorącą oraz ewentualnie do 25% niejonowego, detergentowego środka powierzchniowo czynnego, przy czym kompozycja ma gęstość od 200 g/l do 1200 g/l.
Środki usuwające plamy wytwarzane są przez transestryfikację i oligomeryzację odpowiednich mieszanin monomerów zdolnych do oligomeryzacji, posiadających grup funkcyjne MO3SC6H4C(O)-,M'O3SC6H3[C(O)O-]2, -(O)CC6H4C(O)- oraz -OCH2CH2O-, gdzie M i M' oznaczają kationy, zwłaszcza sodu.
Poniżej zilustrowane są liczne, nadające się do stosowania monomery. Szczególnie przydatna mieszanina monomerowa składa się zasadniczo z mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego (dla dostarczenia grup funkcyjnych MO3SC6H4C(O)-), sodosulfonyloizoftalanu dwumetylowego (dla dostarczenia grup funkcyjnych M'O 3SC6H 3[C(O)O)-]2, tereftalanu dwumetylu (dla dostarczenia grup funkcyjnych -(O)CC6H4C(O)-) oraz glikolu etylenowego (dla dostarczenia grup funkcyjnych -OCH2CH2O-). Wszystkie te monomery występują w określonych proporcjach. Szczególnie ważnym jest aby mieszaniny monomerowe posiadały specyficzne proporcje molowe MO3SC6H4C(O)- do -(O)CC6H4C(O)-, MO3SC6H4C(O)- do M'O3SC6H3[C(O)O-]2 oraz MOaSCóH^O)- do -OCH2CH2O-; oraz, . · z · · · · · · z z że wyjściowe mieszaniny monomerowe nie powinny zawierać monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza propylen lub wyższy alkil.
Transestryfikację i oligomeryzację określonych powyżej mieszanin monomerycznych przeprowadza się zwykle w obecności odpowiednich katalizatorów typów dobrze znanych w technice, w warunkach opisanych i zilustrowanych dalej bardziej szczegółowo.
Stwierdzono, że nieodzownym jest przeprowadzenie transestryfikacji i oligomeryzacji aż do osiągnięcia określonych wartości wskaźnika ukończenia, zdefiniowanego poniżej. Wskaźnik ukończenia środka usuwającego plamy winien zwykle posiadać wartość około 2,5 lub wyższą.
Środki usuwające plamy zawarte w kompozycji według wynalazku posiadają szereg zalet w porównaniu ze środkami znanymi ze stanu techniki. W szczególności są one przydatne do mieszanin w niewielkich ilościach, na przykład około 1%, w granulowanych detergentowych kompozycjach pralniczych, zwłaszcza tych, które zawierają anionowe detergentowe środki powierzchniowo czynne, takie jak liniowe alkilobenzenosulfoniany. W tych kompozycjach skuteczne usuwanie plam jest zapewnione mimo obecności anionowego środka powierzchniowo czynnego. Środki usuwające plamy w kompozycjach według wynalazku są użyteczne nawet w obecności niezamaskowanej twardości wody. Dzięki temu są one szczególnie przydatne dla niedostatecznie wyposażonych technicznie pralni. Co więcej, zaobserwowano, że środki usuwające plamy w kompozycjach według wynalazku zapewniają niezwykłe korzyści przy jednostopniowym praniu tkanin poliestrowych. W szczególności obserwuje się korzyści w postaci przeciwdziałania wtórnemu osadzaniu się plam smaru/cząstek stałych, takich jak zanieczyszczenia olejem silnikowym/pyłami z odkurzacza. Jakkolwiek dotyczy to stosowania poliestru, a nie bawełny, to omawiana zaleta może być pomyślana jako podobna do przeciwdziałania wtórnemu osadzaniu się plam wywieranego przez karboksymetylocelulozę.
Wynalazek obejmuje liczne cenne wersje wykonania kompozycji zawierających środki usuwające plamy, który zawiera produkt reakcji powstający w wyniku: sporządzania mieszaniny dających się oligomeryzować momomerów, posiadających grupy funkcyjne MO3SC6H4C(O)M'O3SC6H3[C(O)O-]2 -(O)CC6H4C(O)- oraz -OCH2CH2O-, w których M i M' są niezależnie wybrane spośród litu, potasu i sodu, korzystnie sodu. Mieszanina ta posiada przy tym proporcję molową MO3SC6H4C(O)- do -(O)CC6H4C(O)- od około 0,2:1 do około 1,-4:1, korzystnie od 0,25:1 do 0,8:1, najkorzystniej od 0,33:1 do 0,5:1, proporcję molową MO3SCeH4C(O)- do M'O3SC6H3[C(O)O-]2 od 0,67:1 do 20:1, korzystnie od 1:1 do 4:1, najkorzystniej od 1,43:1 do 2,5:1 oraz propozycję molową MO3SCgH4C(O)- do -OCH2CH2O- od 0,007:1 do 0,51:1, korzystnie od 0,018:1 do 0,25:1, najkorzystniej od 0,048:1 do 0,23:1; mieszanina jest przy tym wolna od monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza grupę propylenową lub wyższy alkil; transestryfikowania i oligomeryzacji tej mieszaniny w obecności katalizatora, aż do osiągnięcia
169 108 wartości wskaźnika ukończenia około 2,5 lub wyższego, korzystnie 3,8 lub wyższego, najkorzystniej 4,0 lub wyższego, na przykład od 4,0 do 15. Możliwe jest również osiągnięcie jeszcze wyższego wskaźnika ukończenia, lecz może to być nazbyt kosztowne i nie prowadzić do dalszych korzyści. Jakkolwiek wszystkie monomery mogą być mieszane na początku, to jest również możliwe ich stopniowe łączenie.
Korzystnie jest schładzać prędko produkt dla otrzymania go w postaci stałej amorficznej substancji. W praktyce można to zwykle realizować dowolną dogodną metodą, na przykład przez pozostawienie kolby z produktem uzyskanym w procesie na małą skalę, do ostygnięcia w naturalny sposób, przez rozłożenie gorącego produktu w postaci cienkiej warstwy na powierzchni metalowej, przez wytłaczanie jego przez dyszę, itd. Te ostatnie metody nadają się doskonale do produkcji na dużą skalę. Szczególną uwagę należy zwracać w czasie produkcji na dużą skalę, jeśli produkowane są duże zbiorniki gorącego roztopionego produktu. Jeżeli dopuści się do bardzo powolnego ostygnięcia tych zbiorników, to produkt może częściowo wykrystalizować, co może w konsekwencji wywrze niekorzystny wpływ na jego właściwości usuwania plam.
Do korzystnych monomerów do wytwarzania środka usuwającego plamy stosowanego w kompozycji według wynalazku należą monomery zawierające co najmniej jeden monomer o wzorze m-MO3SC6H4C(O)- wybrany z grupy składającej się z kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, m-(sodosulfonylo)benzoesanu metylu oraz m-(sodosulfonylo)benzoesanu 2-hydroksyetylu, co najmniej jeden monomer o wzorze M'O3SC6H3[C(O)O-]2 wybrany spośród grupy składającej się z sodosulfonyloizoftalanu metylu, kwasu sodosulfonyloizoftalowego oraz sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu oraz co najmniej jeden monomer o wzorze p-(O)CC6H4C(O)- wybrany spośród grupy obejmującej tereftalan metylu, tereftalan bis-2-hydroksyetylu oraz tereftalan 2-hydroksyetylowometylowy.
Bardzo korzystnie jest stosować posiadające zdolność do oligomeryzacji mieszaniny monomerowe, które są wolne od glikolu dwuetylenowego, glikolu trójetylenowego i glikolu polietylenowego o wzorze HO(CH2CH2O)rH, w którym r oznacza liczbę 4 lub wyższą, gdyż materiały takie mogą posiadać niekorzystny wpływ na osiągi. Ponadto, mieszaniny monomerowe są korzystnie zasadniczo wolne od zanieczyszczeń kwasami nieorganicznymi.
Wynalazek obejmuje kompozycje zawierające liczne możliwe mieszaniny monomerowe, wszystkie nadające się doskonale do wytwarzania środka usuwającego plamy, czego ilustracją mogą być mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu metylu oraz glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu bis-2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu bis-2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)-benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu metylo-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, kwasu tereftalowego i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu 2-hydroksyetylo-m-(sodosulfonylo)-benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu 2-hydroksyetylo-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu oraz tereftalanu bis-2-hydroksyetylu, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu 2-hydroksyetylowometylowego i glikolu etylenowego oraz mieszaniny kwasu 2-hydroksyetylo-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu, treftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego.
Bardzo korzystnie, posiadająca zdolność oligomeryzacji mieszanina monomerowa do wytwarzania środka usuwającego plamy, jest wybrana spośród mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu bis-2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu bis-2-hydrok8
169 108 syetylu i glikolu etylenowego oraz mieszaniny kwasu m-(sodosułfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu bis-2-hydroksyetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego.
Najlepsze i najpraktyczniejsze znane obecnie podejście do rozwiązania problemu polega na stosowaniu w charakterze posiadającej zdolność oligomeryzacji mieszaniny monomerowej, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu dwumetylu oraz glikolu etylenowego w podanych powyżej proporcjach.
Jakość produktu dla celów odplamiania dogodnie jest mierzyć w oparciu o wspomniany wyżej wskaźnik ukończenia, będący parametrem analitycznym, który można mierzyć opisaną poniżej metodą badawczą.
W szczególnie korzystnej wersji wykonania, wynalazek obejmuje kompozycję zawierającą środek usuwający plamy składający się z produktu reakcji polegającej na dostarczaniu posiadającej zdolność oligomeryzacji mieszaniny monomerowej składającej się z kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu dwumetylu, tereftalanu dwumetylu i glikolu etylenowego. Mieszanina ta posiada przy tym proporcję molową MO3SC6H4C(O)- do -(O)CC6H^(4(O)- od 0,33:1 do 0,5:1, proporcję molową mO3SC6H4O(O)- do M'O3SC^lH3[C(O)O-]2 od 1,-43:1 do 2,5:1 oraz proporcję molową MO3SC6H4C(O)- do -OCH2CH2O- od 0,048:1 do 0,23:1. Następnie transestryfikacji tej mieszaniny monomerowej zdolnej do oligomeryzacji, w postaci zasadniczo jednorodnego, roztopionego materiału w obecności katalizatora transestryfikacji, oligomeryzacji otrzymanego produktu w roztopionym materiale pod zmniejszonym ciśnieniem, z równoczesnym usunięciem nadmiaru glikolu etylenowego, ewentualnym zawracaniu do obiegu odzyskanego nadmiaru glikolu etylenowego do mieszaniny monomerowej oraz zestudzeniu, po osiągnięciu wartości wskaźnika ukończenia od 4 do 15, przez co otrzymuje się kompozycję w amorficznej stałej postaci.
W tej wersji wykonania widoczne jest, że proporcje grup funkcyjnych w produkcie są różne od proporcji wyjściowych, ze względu na lotność glikolu etylenowego. W istocie, trudno jest obecnie opisać dokładnie kompozycje produktu w terminach kompletnej struktury chemicznej. Stwierdzono, że mała lecz zwykle analitycznie wykrywalna ilość części uznawanych za O(CH2CH2OCH2CH2)O-, może być wytwarzana i włączona do środka usuwającego plamy zawartego w kompozycji według wynalazku, nawet w przypadku, gdy nie był użyty żaden odpowiedni monomer. Są one często określane jako części glikolu dwuetylenowego, ponieważ monomerem diolowym, który może być napisany przez dodanie atomu wodoru do każdego końca takiej części jest glikol dwuetylenowy. Zaznaczono już, że takie diole nie są dodawane w postaci wolnych monomerów przy syntezie najkorzystniejszych środków usuwających plamy.
Niezależnie od precyzyjnego rozmieszczenia grup funkcyjnych oraz ich liczby w produkcie, poniższy opis umożliwia powtarzalne wytwarzanie kompozycji zawierającej środek usuwający plamy i zapewnia osiąganie pełnych korzyści ze stosowania wynalazku.
Pomimo faktu, że można stosować znane warunki temperatury, ciśnienia i czasu, to w korzystnych wersjach realizacji produkt wytwarzany jest w temperaturze od 180°C do 195°C w etapie transestryfikacji, w etapie oligomeryzacji pod zmniejszonym ciśnieniem od 0,001 mmHg do 20 mmHg oraz w temperaturze od 220°C do 300°C.
Stosowany w etapie transestryfikacji czas wynosi korzystnie od 4 godzin do 24 godzin, ciśnieniejest zwykle zbliżone do atmosferycznego, przydatne może być stosowanie ciśnień nieco wyższych od atmosferycznego, oraz czas w etapie oligomeryzacji waha się korzystnie od 1 minuty do 18 godzin.
W związku ze wspomnianą wyżej tendencją unikania zanieczyszczeń kwasami nieorganicznymi, należy dodać, że takie zanieczyszczenia mogą katalizować reakcje powstawania produktów ubocznych. Jakkolwiek branie pod uwagę jakości materiału wyjściowego prowadzić będzie zwykle do uniknięcia takiego problemu, to szczególnie dogodnym sposobem postępowania w tym przypadku jest dodawanie do mieszaniny monomerów dodatkowego składnika zawierającego octan sodowy w ilości od 0,5% molowego do 3% molowych, w odniesieniu do sumy moli kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego i sodosulfonyloizoftalowego.
Przykład I. Synteza środka usuwającego plamy w kompozycji według wynalazku z kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, tereftalanu dwumetylu, glikolu etylenowego i 5-(sodosulfonylo)izoftalanu dwumetylu.
169 108
Do trójszyjnej, okrągłodennej kolby o pojemności 250 ml wyposażonej w element mieszający mieszadła magnetycznego, zmodyfikowaną głowicę Claisena, chłodnicę (zestaw do destylacji - różny od chłodnicy zwrotnej), termometr oraz regulator temperatury (THERM-OWATCH 12R (TM), Instruments for Research and Industry, Cheltenham, PA.) dodaje się następujące monomery: kwas m-(sodosulfonylo)benzoesowy (znany również jako sól jednosodowa kwasu m-sulfonobenzoesowego, Kodak, 18,7g, 0,083 mol), tereftalan metylu (Aldrich, 48,4g 0,249 mol), glikol etylenowy (Beker, 75,Og, 1,208 mol), oraz 5-sodosulfoizoftalan metylu (określany również jako sól sodowa kwasu dwumetylowego-5-sulfoizoftalowego, Aldrich, 16,0g, 0,054 mol). Należy zauważyć, że powyższa ilość glikolu etylenowego stanowi znaczący nadmiar w porównaniu z ilością definitywnie włączoną do produktu ś.u.p.
Dodaje się katalizatora, specyficznie uwodnionego tlenku monobutylocyny (M&T Chemicals, 0,30g, 0,2% całkowitej wagi monomerów) oraz środka regulującego kwasowość, w szczególności octanu sodowego (Baker, 0,23g, 2% molowe, w stosunku do sumy moli kwasu m-sodosulfobenzoesowego i 5-sodosulfoizoftalanu metylu) oraz 0,30g BHT (butylowany hydroksytoluen, Baker, 0,20% wagowych), środka przeciwutleniającego. Cały układ przepłukuje się argonem i przetrzymuje następnie w atmosferze argonu.
Otrzymaną mieszaninę ogrzewa się, mieszając, do temperatury 180°C. Mieszanie w tej temperaturze kontynuuje się do następnego dnia pod osłoną argonu i w tym czasie oddestylowuje metanol, woda i ślady glikolu etylenowego. Następnego ranka temperaturę podwyższa się do 190°C i tę temperaturę utrzymuje się w ciągu 2 godzin. 13C-MRJ (rozpuszczalnik DMSO-d6, wzorzec = zewnętrzny czterometylosilan, przesunięcia w obszarze dolnym w jednostkach delta, dodatnie) wskazuje na zakończenie tego etapu reakcji, na podstawie zaniku rezonansu przy około 52 ppm, przypisywanemu grupom funkcyjnym estru metylowego wyjściowego tereftalanu metylu i pewnych produktów pośrednich (takich jak tereftalan metylowohydroksyetylowy).
Zawartość okrągłodennej kolby trójszyjnej o pojemności 250 ml przenosi się teraz do okrągłodennej kolby jednoszyjnej o pojemności 500 ml i ogrzewa stopniowo (w ciągu około 55 minut) do temperatury 230°C w aparacie Kugelrohria (Aldrich) pod ciśnieniem obniżonym do około 2,5 mm Hg. Mała ilość jednorodnej mieszaniny reakcyjnej przeskakuje do pułapki na zewnątrz komory ogrzewczej Kugelrohr'a. Prędkość przetłaczania Kugelrohr' reguluje się dla zapewnienia dobrego mieszania zawartości kolby reakcyjnej i do rozprowadzenia mieszaniny reakcyjnej cienką warstwą na ściankach kolb. Strona zewnętrzna komory ogrzewczej Kugelrohr'a jest izolowana szklaną watą dla lepszego utrzymania ciepła i po osiągnięciu temperatury reakcji 230°C, napięcie elementu grzejnego (regulującego temperaturę Kugelrohr'a) obniża się, w celu osiągnięcia bardziej równomiernego, stałego ogrzewania. Regulator THERM-O-WATCH włącza ogrzewanie w ciągu około 70% czasu i wyłącza na przeciąg tylko około 30% czasu. Temperaturę, ciśnienia i mieszanie utrzymuje się w ciągu około 2 godzin. Kolbę z zawartością, utrzymywaną wciąż w warunkach obniżonego ciśnienia, ochładza się dość szybko do temperatury pokojowej przez usunięcie pokrywy ogrzewczej Kugelrohr' i wystawienie kolby reakcyjnej na chłodzenie konwekcyjne przez otaczające powietrze. Studzenie zajmuje około 30 minut.
33C-MRJ (DMSO-d6) wykazuje, że rezonans przy około 60 ppm, reprezentujący niecałkowicie przereagowane jednoestry glikolu etylenowego, stanowi tylko 1/8 wielkości ustalającej się na nowo, rezonansu przy około 63 ppm reprezentującego całkowicie zestryfikowany podwójnie glikol etylenowy. Proporcja wysokości rezonansu 63 ppm do rezonansu 60 ppm, zdefiniowana jako wskaźnik ukończenia wynosi więc około 8,0. Patrz niżej METODA BADAWCZA. Rezonansy związane z włączaniem sulfoizoftalanu są również obecne. Waga produktu ś.u.p. wynosi 57,0g. Jest on klarownym, szklistym ciałem stałym o jasnozłotym zabarwieniu przy badaniu w dużej ilości. Dla wygody można dużą ilość ś.u.p. mleć na proszek o uziarnieniu zbliżonym do granulowanego detergentu pralniczego, z którym ma być on zmieszany. Przy mieleniu zabarwienie jest białe lub zbliżone do białego. Rozpuszczalność świeżo przyrządzonego ś.u.p. bada się przez naważenie niewielkiej ilości do fiolki, rozdrobnienie próbki na małe cząstki, dodanie dostatecznej ilości destylowanej wody dla sporządzenia 5% (wagowych) roztworu i energetyczne wytrząsanie. W tych warunkach materiał jest rozpuszczalny.
169 108
Część wytworzonego powyżej środka usuwającego plamy poddaje się około 2 godzinnej dalszej obróbce w aparacie Kugelrohr'a w opisanych wyżej (230°C/2,5 mmHg) warunkach. Po tej obróbce, rezonans 13C M.R. J. przy około 60 ppm znikł całkowicie lub stał się nierozróżnialny. Zabarwienie uległo tylko niewielkiemu ściemnieniu oraz zachowanie się pod względem rozpuszczalności jest analogiczne jak próbki o wskaźniku ukończenia 8.
Dorywcze określenie identyfikacyjne dla ś.u.p. wytworzonego w tym przykładzie jest SB2 PET6 SI 13.
Przykład II. Synteza ś.u.p. według wynalazku z soli jednosodowej kwasu m-sulfobenzoesowego, tereftalanu metylu, glikolu etylenowego i soli sodowej 5-sulfoizoftalanu dwumetylu.
Do trójszyjnej, okrągłodennej kolby o pojemności 100 ml, wyposażonej w element mieszający mieszadła magnetycznego, modyfikowaną głowicą Claisena, chłodnicę (zestaw do destylacji - różny od chłodnicy zwrotnej), termometr i regulator temperatury (THERM-OWATCH 12R (TM), Instruments for Research and Industry, Cheltenham, PA.) dodaje się następujące monomery: sól jednosodowa kwasu m-sulfobenzoesowego, Kodak, 8,4g, 0,037 mol,) tereftalan metylu (Aldrich, 21,6g 0,111 mol), glikol etylenowy (Baker, 32,9g 0,530 mol) oraz sól sodową 5-sulfoizoftalanu dwumetylu, (Aldrich, 8,6g, 0,029 mol). Dodaje się uwodniony tlenek jednobutylocyny (M&T Chemicals, 0,15g, 0,2% całkowitej wagi układu reakcyjnego) i octan sodowy (Baker, 0,11g, 2% mol. w stosunku do sumy wagi soli sodowej kwasu m-sulfobenzoesowego i soli sodowej 5-sulfoizoftalanu metylu).
Otrzymaną mieszaninę ogrzewa się, mieszając, do temperatury 180°C. Ogrzewanie i mieszanie kontynuuje się do następnego dnia w atmosferze argonu i w tym czasie oddestylowuje metanol, woda i ślady glikolu etylenowego. nC-MRJ (rozpuszczalnik DMSO-dć, wzorzec = zewnętrzny czterometylosilan, przesunięcia w obszarze dolnym w jednostkach delta, dodatnie) wskazuje na zakończenie tego etapu reakcji, na podstawie tego, że produkty pośrednie posiadające rezonans przy około 52 ppm, ulegają zanikowi.
Zawartość trójszyjnej kolby okrągłodennej o pojemności 100 ml przenosi się teraz do jednoszyjnej kolby okrągłodennej o pojemności 500 ml i ogrzewa stopniowo (w ciągu około 20 minut) do temperatury 230°C w aparacie Kugelrohr'a (Aldrich). Aparat Kugelrohr'a nastawia się na intensywne mieszanie: to utrzymuje mieszaninę w warunkach, dla których stosunek pola jej powierzchni do jej objętości jest duży. Aparat Kugelrohra znajduje się pod ciśnieniem zmniejszonym do około 3 mm Hg. Temperaturę, ciśnienia i mieszanie utrzymuje się w ciągu około 3 godzin. Kolbę, wraz zjej zawartością utrzymywaną nadal pod zmniejszonym ciśnieniem, zestudza się szybko do temperatury pokojowej przez eksponowanie zewnętrznej powierzchni kolby na konwekcyjny łub wymuszony przepływ powietrza (powietrze o temperaturze pokojowej). Ochładzanie zajmuje około 30 minut.
13C-MRJ (DMSO-dó) wykazuje, że rezonans przy około 60 ppm, reprezentujący niecałkowicie przereagowane monoestry glikolu etylenowego, jest nierozróżnialny lub nieobecny. Ten sam MRJ dla produktu zawiera nowy, większy rezonans przy około 63 ppm, reprezentujący całkowicie podwójnie zestryfikowany glikol etylenowy. Oznacza to, że wskaźnik ukończenia jest większy od 15. Obecne są również rezonanse związane z włączeniem sulfoizoftalanu. Waga produktu ś.u.p. wynosi 34,1g. Stanowi on szklistą stałą substancję, zazwyczaj o żółtym do pomarańczowego zabarwieniu, przy badaniu w dużej ilości. Dla wygody można dużą ilość ś.u.p. zemleć na proszek o uziarnieniu zbliżonym do granulowanego detergentu pralniczego, z którym ma być on zmieszany. Przy mieleniu zabarwienie jest białe lub zbliżone do białego. Rozpuszczalność świeżo przyrządzonego ś.u.p. bada się przez naważenie niewielkiej ilości do fiolki zmielonego lub rozgniecionego ś.u.p., dodanie dostatecznej ilości destylowanej wody dla sporządzenia 5% (wagowych) roztworu i energiczne wytrząsanie. W tych warunkach materiał jest rozpuszczalny.
Przykład III. Synteza ś.u.p. według wynalazku z soli sodowej kwasu m-sulfobenzoesowego, tereftalanu dwumetylu, glikolu etylenowego i kwasu 5-sodo-sulfoizoftalowego.
Do trójszyjnej kolby okrągłodennej o pojemności 100 ml, wyposażonej w element mieszający mieszadła magnetycznego, modyfikowaną głowicę Claisena, chłodnicę (zestaw do destylacji - różny od chłodnicy zwrotnej), termometr oraz regulator temperatury (THERM-O169 108
WATCH 12R (TM), Instruments for Research and Industry, Cheltenham, PA.) dodaje się następujące monomery: m-sodosulfobenzoesan (określany inaczej jako sól jednosodowa kwasu m-sulfobenzoesowego, Kodak, 8,4g, 0,037 mol), tereftalan metylu (Aldrich, 14,8g, 0,076 mol), glikol etylenowy (Baker, 32,9g, 0,35 mol, co stanowi znaczny nadmiar w stosunku do ilości ostatecznie włączonej do produktu ś.u.p.) i kwas 5-sodosulfoizoftalowy (określany inaczej jako sól jednosodowa kwasu 5-sodosulfoizoftalowego, Aldrich, 5,00g, 0,0186 mol). Dodaje się uwodnionego tlenku jednobutylocyny (M&T Chemicals, 0,12g, 0,2% całkowitej wagi monomerów) oraz octanu sodowego (Baker, 0,06g, 2% mol., licząc na m-sodosulfobenzoesan).
Otrzymaną mieszaninę ogrzewa się, mieszając, do temperatury 180°C. Temperaturę i mieszanie utrzymuje się do następnego dnia w atmosferze argonu i w tym czasie oddestylowuje metanol, woda i ślady glikolu etylenowego. Zazwyczaj nie obserwuje się sublimowania stałych odczynników, lecz jeśli stałe substancje sublimują, to zaskrobuje się je do mieszaniny. Zgodnie z powyższym, w praktyce, monomery różne od glikolu etylenowego są nielotne. Ponieważ, jak zaznaczono, glikol etylenowy znajduje się w nadmiarze, to skład chemiczny produktu zależny jest od proporcji m-sodosulfobenzoesanu, tereftalanu dwumetylu i 5-sodosulfoizoftalanu dwumetylu. 13C-MRJ (rozpuszczalnik DMSO-df>, wzorzec = =zewnętrzny czterometylosilan, przesunięcia w obszarze dolnym w jednostkach delta, dodatnie) wskazuje na zakończenie tego etapu reakcji, na podstawie tego, że rezonans przy około 52 ppm towarzyszący grupom funkcyjnym estru metylowego materiału wyjściowego i pewnych produktów pośrednich (takich jak tereftalan metylowohydroksyetylowy) ulega zanikowi.
Zawartość trójszyjnej okrągłodennej kolby o pojemności 100 ml przenosi się teraz do jednoszyjnej kolby okrągłodennej o pojemności 500 ml i ogrzewa stopniowo (w ciągu około 20 minut) do temperatury 230°C w aparacie Kugelrohra (Aldrich) pod ciśnieniem obniżonym do około 3 mm Hg. Aparat Kugelrohr'a nastawia się na intensywne mieszanie zawartości kolby reakcyjnej dla rozłożenia mieszaniny reakcyjnej w cienkiej warstwie na ściankach kolby. Temperaturę, ciśnienie i mieszanie utrzymuje się w ciągu 3 godzin. Kolbę, wraz z jej zawartością utrzymywaną nadal pod zmniejszonym ciśnieniem, zestudza się szybko do temperatury pokojowej przez eksponowanie zewnętrznej powierzchni kolby na konwekcyjny lub wymuszony przepływ powietrza (powietrze o temperaturze pokojowej). Zestudzanie zajmuje około 30 minut.
3C-MRJ (DMSO-dó) wykazuje, że rezonans przy około 60 ppm reprezentujący niecałkowicie przereagowane jednoestry glikolu etylenowego jest nierozróżnialny lub nieobecny. Ten sam MRJ produktu zawiera nowy, znaczny rezonans przy około 63 ppm, reprezentujący całkowicie zestryfikowany podwójnie glikol etylenowy. Wskaźnik ukończenia jest większy niż
15. Obecne są również rezonansy związane z włączeniem sulfoizoftalanu. Waga produktu ś.u.p. wynosi 32,8g. Stanowi on szklistą stałą substancję, o bardzo jasnobrązowym zabarwieniu przy badaniu w dużej ilości. Dla wygody, można dużą ilość ś.u.p. zemleć na proszek o granulometrii zbliżonej do granulowanego detergentu pralniczego, z którym ma być on zmieszany. Przy mieleniu, zabarwienie jest białe lub zbliżone do białego. Rozpuszczalność świeżo przyrządzonego ś.u.p. bada się przez naważenie niewielkiej ilości do fiolki, rozgniecenie na małe cząstki, dodanie dostatecznej ilości destylowanej wody dla sporządzenia 5% (wagowych) roztworu i energiczne wytrząsanie. W tych warunkach materiał jest całkowicie rozpuszczalny.
Przykład IV. Synteza ś.u.p. według wynalazku z kwasu m-sodosulfobenzoesowego, tereftalanu dwumetylu, glikolu etylenowego i kwasu 5-sodosulfoizoftalowego.
Do trójszyjnej kolby okrągłodennej o pojemności 250 ml, wyposażonej w element mieszający mieszadła magnetycznego, chłodnicę (zestaw do destylacji - różny od chłodnicy zwrotnej), termometr oraz regulator temperatury (THERM-O-WATCH, 12R (TM) Instruments for Research and Industry, Cheltenham, PA) dodaje się następujące monomery: kwas m-sulfobenzoesowy (znany również jako sól jednosodowa kwasu m-sulfobenzoesowego, Kodak, 22,4g, 0,100 mola) i kwas 5-sodosulfoizoftalowy (Aldrich, 13,4g, 0,05 mola) oraz glikol etylenowy (Baker, 86,8g, 1,400 mola. Stanowi to znaczny nadmiar w stosunku do ilości włączonej definitywnie do produktu ś.u.p.). Dodaje się uwodnionego tlenku jednobutylku cyny (M&T Chemicals, 0,30g, 0,24% wagi mieszaniny reakcyjnej) i octanu sodowego (Baker 0,25g, 2% molowe od sumy kwasu m-sodosulfobenzoesowego i kwasu sodosulfoizoftalowego). Cały układ
169 108 jest przepłukiwany argonem i przetrzymywany pod osłoną argonu przy mieszaniu i podnoszeniu temperatury do 185°. Temperaturę i mieszanie utrzymuje się w czasie gdy woda i ślady glikolu etylenowego oddestylowują. W momencie, gdy destylacja wody ulega zasadniczo ukończeniu (w typowych warunkach po około 12 godzinach), dodaje się tereftalan dwumetylu (Aldrich, 48,5g, 0,25 mola) i kontynuuje ogrzewanie w ciągu około 12-18 godzin w atmosferze argonu aż do zasadniczo oddestylowania metanolu. 13C-MRJ (rozpuszcalnik DMSO-d^, wzorzec = zewnętrzny czterometylosilan, przesunięcie w obszarze dolnym, dodatnie) wskazuje na zakończenie tego etapu reakcji, na podstawie tego, że znika rezonans przy około 52 ppm towarzyszący funkcyjnym grupom estru metylowego wyjściowego tereftalanu metylu i pewnych produktów przejściowych (takich jak tereftalan hydroksyetylowometylowy).
Zawartość trójszyjnej, okrągłodennej kolby o pojemności 250 ml, przenosi się obecnie do jednoszyjnej okrągłodennej kolby o pojemności 500 ml i ogrzewa stopniowo (w ciągu około 45 minut) do temperatury 240°C w aparacie Kugelrohr'a (Aldrich) pod ciśnieniem obniżonym do około 2,5 mm Hg. (Podciśnienie również jest podłączane stopniowo w celu uniknięcia przerzucania się mieszaniny reakcyjnej z naczynia reakcyjnego do pułapki Kugelrohr'a). Prędkość wytrząsania reguluje się tak, aby uzyskać dobre mieszanie się zawartości kolby reakcyjnej i rozłożenie się mieszaniny reakcyjnej w cienkiej warstwie na ściankach kolby. Strona zewnętrzna komory grzewczej Kugelrohra izolowana jest watą szklaną dla lepszego zatrzymywania ciepła i po osiągnięciu temperatury reakcji napięcie podłączone na element grzewczy obniża się dla osiągnięcia równomierniejszego, stałego ogrzewania. (THERM-O-WATCH regulator pracuje w taki sposób, że ogrzewanie włączone jest w ciągu 70% czasu i wyłączone w ciągu tylko 30%). Temperaturę, ciśnienie i mieszanie utrzymuje się w ciągu około 1,5 godziny. Kolbę, wraz z jej zawartością utrzymywaną wciąż pod zmniejszonym ciśnieniem zestudza się szybko do temperatury pokojowej przez usuniecie pokrywki komory grzewczej Kugelrohr'a i ekspozycję kolby reakcyjnej na chłodzenie konwekcyjne przez otaczające powietrze. Zestudzanie zajmuje około 60 minut.
13C-MRJ (DMSO-dó) wykazuje wskaźnik ukończenia około 6. Waga produktu ś.u.p. wynosi około 85g. Stanowi on klarowną, szklistą substancję o złotym zabarwieniu, przy badaniu w dużej ilości. Rozpuszczalność świeżo przyrządzonego ś.u.p, bada się przez dodanie niewielkiej ilości do fiolki, rozgniecenie na małe cząstki, dodanie dostatecznej dużej ilości wody dla sporządzenia 5% roztworu i energiczne wytrząsanie. Materiał rozpuszcza się w tych warunkach prawie całkowicie.
Przykład V. Synteza ś.u.p. według wynalazku z m-sodosulfobenzoesanu, tereftalanu bis-(2-hydroksyetylu), glikolu etylenowego, oraz 5-sodosulfoizoftalanu dwumetylu.
Stosując sprzęt i warunki reakcji opisane w przykładzie I (za wyjątkiem stosowania Kugelrohr'a temperatury kondensacji 240°C w ciągu 1 godziny), wytwarza się oligomer z następujących monomerów: kwas m-sulfobenzoesowy (znany również jako sól jednosodowa kwasu m-sulfobenzoesowego, Kodak, 22,4g 0,100 mola), tereftalan bis-(2-hydroksyetylu) (Polysciences, 57,1g, 0,225 mola), glikol etylenowy (Baker, 62,0g, 1,00 mol. To, razem z glikolem etylenowym włączonym już do tereftalanu bis(2-hydroksyetylu), stanowi znaczny nadmiar w stosunku do ilości definitywnie włączonej do produktu ś.u.p.), 5-sodosulfoizoftalan dwumetylu (znany też jako 5-sulfoizoftalan dwumetylu, sól sodowa, Aldrich, 14,8g, 0,050 mola). Uwodniony tlenek jednobutylocyny (M&T Chemicals, 0,31g, 0,2% wagowych od całkowitej wagi monomerów) i octan sodowy (Baker, 0,24g, 2% molowe od sumy kwasu m-sulfobenzoesowego i sodosulfoizoftalanu), dodaje się dla zapewnienia katalizy i regulacji śladów nieorganicznego kwasu.
Po ochłodzeniu, oligomer uzyskuje się w postaci szklistej, kruchej substancji o złotym zabarwieniu. 13C-MRJ (DMSO-dć) wykazuje, że rezonans przy około 59 ppm, reprezentujący niecałkowicie przereagowane jednoestry glikolu etylenowego, stanowi tylko 1/5 rozmiaru nowego narosłego rezonansu przy około 63 ppm, reprezentującego całkowicie zestryfikowany podwójnie glikol etylenowy, odpowiadając wskaźnikowi ukończenia około 8. Obecne są również rezonanse związane z wbudowaniem sulfoizoftalanu. Waga produktu ś.u.p. wynosi około 80 g. Rozpuszczalność świeżo przyrządzonego ś.u.p. bada się przez dodanie małej ilości do fiolki, rozdrobnienie jej na małe cząstki, dodanie wystarczającej ilości destylowanej wody do
169 108 rządzenia 5% roztworu i energiczne wytrząsanie. W tych warunkach materiał ulega całkowitemu rozpuszczeniu.
METODA BADAWCZA
Do oznaczania wskaźnika ukończenia ś.u.p. według wynalazku stosować można następującą metodę badawczą.
1. ś.u.p. miesza się dokładnie w postaci roztopionej dla zapewnienia reprezentatywności próbki i zestudza szybko od temperatury wyższej od temperatury topnienia do temperatury niższej od temperatury witryfikacji, na przykład, 45°C lub niższej.
2. Pobipra się stałąpróbpę masy ś.u.p.
3. Sporządza się roztwór ś.u.p. w (sulfotlenku metylu)-d6 zawierającym 1% obj. czterometylosilanu (Aldrich Chemical Co.), w przypadku potrzeby stosuje się ogrzewanie do temperatury 90-100°C dla osiągnięcia zasadniczo całkowitego rozpuszczenia ś.u.p.
4. Roztwór umieszcza się w rurce MRJ o rozmiarach 180x5 (Wilmad Scientific Glass, 507-pp-7 cienkościenne 5 mm rurki do próbek MRJ, 8, Royal Imperial).
5. 13C widmo MRJ otrzymuje się w następujących warunkach:
a. Przyrząd General Electric QE-300 MRJ
b. temperatura sondy = 25°C
c. jedna sekwencja impulsowa
d. szerokość impulsu = 6,00 mikrosekund = 30 stopni
e. czas wykrycia i ustalenia = 819,20 msek.
f. czas powrotu = 1,00 sek.
g. liczba ustaleń = 5000
h. liczebność danych = 32768
i. rozszerzenie linii = 3,00 Hz
j. prędkość ruchu wirowego = 13 obrotów na sekundę
k. przestrzegać: częstotliwość = 75,480824 MHz; szerokość właść. = 20000 Hz; wzmocnienie = 60 8.
l. odsprzęgacz:stend asdowa soero kśz posmo, moou lmya 64; aą64tocliwor<l = 4,00 ppm; moc = 2785/3000.
m. podziałka wykresu: 510,64 Hz/cm; 6,7652 ppm/cm; od 225,00 do -4,99 ppm.
6. Wysokość najwyższego rezonansu obserwowanego w obszarze 63,0-63,8 ppm (określanego jako pik 63 i związanego z dwuestrami glikolu etylenowego) określa się przez pomiar. (Jest on często obserwowany jako pojedynczy pik w określonych warunkach, lecz może wyglądać jak słabo rozszczepiony multiplet).
7. Mierzy się wysokość najwyższego rezonansu obserwowanego w obszarze 59,5-61-0 ppm (określanego jako pik 60 i związanego zjednoestrami glikolu etylenowego. (W przypadku gdy jest on dostatecznie duży dla odróżnienia od linii podstawowej, to zwykle wygląda na pojedynczy pik w określonych warunkach).
8. Wskaźnik ukończenia obliczany jest jako stosunek wysokości dla pik 63 do piku 60.
Stosowanie ś.u.p. według wynalazku w granulowanych detergentach pralniczych.
Produkt ś.u.p. według wynalazku jest szczególnie użyteczny w granulowanych pralniczych mieszankach detergentowych, które mogą być całkowicie preparowanymi kompozycjami przeznaczonymi do użytku w głównej operacji prania lub kompozycjami o charakterze dodatku pralniczego lub przeznaczonymi do obróbki wstępnej, zawierającymi zasadnicze kompozycje estrowe i dodawane nieobowiązkowo składniki czyszczące tkaniny. Kompozycje ś.u.p., w postaci zgodnej z istotą wynalazku, zawierają typowo od około 0,1% do około 10%, korzystnie od około 0,25% do około 3,0% wagowych granulowanego detergenta. Patrz następujące patenty, które są przytoczone w opisie jako bibliografia, w których można znaleźć szczegółowe ilustracje granulowanych kompozycji detergentowych nadających się do użytku w kombinacji z ś.u.p. według wynalazku; patenty te obejmują opisy typów i poziomów typowych czyszczących środków powierzchniowo czynnych i wypełniaczy aktywnych: Patenty U.S. 3,985,669, Krummel i in. wydany 12 Października, 1976; 4,379,080, Murphy, wydany 5 Kwietnia, 1983; 4,490 271, Sp4ainl i in. wydany 25 Grudnia, 1984 i 4,605,509, Corkill i in. wydany 12 Sierpnia, 1986 (powyższe, granulowane kompozycje detergentowe posiadają nlefosfrpowo układy wypełniaczy
169 108 aktywnych; innymi niefosforowymi wypełniaczami aktywnymi są związkami winianowojednobursztynianowe/winianowo dwubursztynianowe, opisane w Patencie US 4,663,071, Bush i in., wydanym 5 Maja, 1987 oraz 2,2'-ketodwubursztynian, opisane w Patencie US 3,128,287, Berg, wydanym 7 Kwietnia, 1964). Stosować można również zawierające fosfor wypełniacze aktywne dobrze znane w technice, takie jak środki bielące; patrz Patent U.S. 4,412,934, Chung i in., wydany 1 Listopada, 1983.
Ś.u.p. według wynalazku, w stężeniach w wodzie w granicach od około 1 do około 50 ppm w wodnych kąpielach pralniczych, korzystnie około 5 do około 30 ppm, zapewniają efektywne, kombinowane czyszczące i odplamiające działanie dla tkanin zawierających poliester (lub, w mniejszym stopniu, tkanin nylonowych lub akrylowych) pranych w kąpieli. Takie kąpiele pralnicze są korzystnie alkaliczne (zakres wartości pH około 7 do około 11, korzystniej około 8 do około 10) i zawierają anionowe środki powierzchniowo czynne, zazwyczaj obok dodatkowych granulowanych składników detergentowych; oprócz tego zawierają one wypełniacze aktywne, takie jak fosforany, eterokarboksylany lub nierozpuszczalne w wodzie krzemiany (w szczególności zeolitowe wypełniacze aktywne), oraz różne powszechnie stosowane dodatki, takie, jak środki bielące, enzymy, dyspergatory, środki zmiękczające tkaniny, środki pomocnicze dla prowadzenia procesu oraz wybielacze optyczne. Nieoczekiwanie stwierdzono (zwłaszcza na tyle, na ile dotyczy to anionowego środka powierzchniowo czynnego), że wszystkie spośród tych składników detergentowych mogą znajdować się w wodzie piorącej w stężeniach określonych w opisujących je znanych źródłach literaturowych, dla spełniania ich konwencjonalnych zadań, na przykład dla czyszczenia i bielenia tkanin i tym podobnych, bez wywierania niekorzystnego wpływu na właściwości odplamiające ś.u.p.
Do użytecznych anionowych środków powierzchniowo czynnych w granulowanych pralniczych kompozycjach detergentowych według wynalazku należą rozpuszczalne w wodzie sole wyższych kwasów tłuszczowych, to znaczy mydła. Należą do nich mydła metali alkalicznych, takich jak sód, potas, amon, oraz alkiloamonowe sole wyższych kwasów tłuszczowych zawierających od około 8 do około 24 atomów węgla, i korzystnie od około 12 do około 18 atomów węgla. Mydła mogą być wytwarzane przez bezpośrednie zmydlanie tłuszczów i olejów, albo przez zobojętnianie wolnych kwasów tłuszczowych. Szczególnie przydatne są sole sodowe i potasowe mieszanin kwasów tłuszczowych pochodzących od oleju kokosowego i łoju, to znaczy sodowe lub potasowe mydło łojowe i kokosowe.
Do użytecznych anionowych środków powierzchniowo czynnych należą również rozpuszczalne w wodzie sole, korzystnie sole metalu alkalicznego, amonowe i alkiloamonowe organicznych siarkowych produktów reakcji, posiadających w swej strukturze cząsteczkowej grupę alkilową zawierającą od około 10 do około 20 atomów węgla oraz grupę estrową kwasu sulfonowego lub kwasu siarkowego. (Terminem alkil objęta jest również część alkilowa grup acylowych). Przykładami tej grupy syntetycznych środków powierzchniowo czynnych są sodowe i potasowe alkilosiarczany, zwłaszcza te, otrzymywane przez siarczanowanie wyższych alkoholi (Cg-Cis atomów węgla), bądź tez takie, które wytwarza się przez redukcję glicerydów łoju lub oleju kokosowego; oraz alkilobenzenosulfoniany sodu i potasu, w których grupa alkilowa zawiera od około 9 do około 15 atomów węgla w konfiguracji o łańcuchu liniowym lub rozgałęzionym, na przykładach typu opisanego w Patentach US Nr 2,220,099, oraz 2,477,383. Szczególnie cenne są liniowe alkilobenzenosulfoniany o łańcuchu prostym, w których średnia liczba atomów węgla w grupie alkilowej wynosi od około 11 do 13, określane skrótowo jako Ci 113 LAS.
Innymi omawianymi tutaj anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi są sulfoniany sodowoalkilowe estru glicerylowego, zwłaszcza etery wyższych alkoholi stanowiące pochodne łoju i oleju kokosowego; sulfoniany i siarczany sodowe jednoglicerydu kwasu tłuszczowego oleju kokosowego; sole sodowe lub potasowe siarczanów eteru alkilofeeiolowo-1,2-epoksyetanowego zawierających od około 1 do około 10 jednostek denku etylenu w cząsteczce, przy czym grupy alkilowe w nich zawierają od około 8 do około 12 atomów węgla; oraz sodowe lub potasowe sole siarczanów eteru alkilowo-1,2-epoksyetanowego zawierających około 1 do około 10 jednostek tlenku etylenu w cząsteczce, przy czym grupa alkilowa zawiera od około 10 do około 20 atomów węgla.
Do innych użytecznych w aspekcie wynalazku anionowych środków powierzchniowo czynnych należą rozpuszczalne w wodzie sole estrów sulfonowanych na pozycji alfa kwasów
169 108 tłuszczowych zawierających od około 6 do 20 atomów węgla w grupie kwasu tłuszczowego oraz od około 1 do 10 atomów węgla w grupie estrowej; rozpuszczalne w wodzie sole kwasów 2-acyloksyalkano-1-sulfonowych zawierających od około 2 do 9 atomów węgla w grupie acylowej i od około 9 do około 23 atomów węgla w części alkanowej cząsteczki; rozpuszczalne w wodzie sole sulfonianów olefinowych i parafinowych zawierających od około 12 do 20 atomów węgla; oraz sulfoniany beta-alkoksy-alkanowe zawierające od około 1 do 3 atomów węgla w grupie alkilowej i od około 8 do 20 atomów węgla w alkanowej części cząsteczki.
Środki powierzchniowo czynne ogólnie użyteczne zgodnie z istotą wynalazku nie ograniczają się do wytwarzanych z ropy naftowej, nieodnawialnego źródła węgla; stosować można również rozmaite znane środki powierzchniowo czynne z odnawialnych lub mieszanych syntetyczno/odnawialnych źródeł węgla.
Korzystne anionowe środki powierzchniowo czynne wybrane są z grupy składającej się z liniowych Cu - C13 alkilobenzenosulfonianów, siarczanów C10-C18 alkilowych, oraz siarczanów C10-C18 alkilowych podstawionych grupami etoksy, średnio przy pomocy od około 1 do około 6 moli tlenku etylenu na mol siarczanu alkilu, oraz ich mieszanin.
W kompozycjach według wynalazku przydatne są również rozpuszczalne w wodzie niejonowe środki powierzchniowo czynne. Do takich niejonowych materiałów powierzchniowo czynnych należą związki wytwarzane drogą kondensacji grup tlenku alkilenowego (o charakterze hydrofilowym) z organicznym związkiem hydrofobowym, który może mieć charakter alifatyczny lub alkiloaromatyczny. Długość grupy polioksyalkilenowej, którą kondensuje się z dowolną szczególną grupą hydrofobową można łatwo dobierać dla uzyskania rozpuszczalnego w wodzie związku posiadającego żądany stopień równowagi między elementami hydrofilowymi i hydrofobowymi.
Do nadających się do użytku niejonowych środków powierzchniowo czynnych należą kondensaty polioksyetylenowe alkilofenoli, na przykład produkty kondensacji alkilofenoli posiadające grupę alkilową zawierającą od około 6 do 15 atomów węgla, o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierającą od około 3 do 12 moli tlenku etylenu na mol alkilofenolu.
Korzystnymi niejonowymi środkami powierzchniowo czynnymi są rozpuszczalne w wodzie i tworzące zawiesinę w wodzie produkty kondensacji alifatycznych alkoholi o od 8 do 22 atomach węgla, posiadających konfigurację bądź to o łańcuchu prostym, bądź też rozgałęzionym, zawierających od około 3 do około 12 moli tlenku etylenu na mol alkoholu. Szczególnie korzystne są produkcji kondensacji alkoholi posiadających grupę alkilową zawierającą od około 9 do 15 atomów węgla, z od około 4 do około 8 molami tlenku etylenu na mol alkoholu.
Niejonowe środki powierzchniowo czynne przydatne do celów zgodnych z istotą wynalazku, wykazują typowo zmniejszoną rozpuszczalność przy podwyższaniu temperatury, przy osiąganiu temperatury mętnienia, która może wahać się w szerokich granicach. Specjalista opracowujący recepturę zazwyczaj unika stosowania niejonowych środków powierzchniowo czynnych o stosunkowo niskiej temperaturze mętnienia, przy sporządzaniu granulowanych detergentów pralniczych do stosowania w wysokiej temperaturze (na przykład pranie w temperaturze wrzenia). Niejonowe środki powierzchniowo czynne, odporne na mętnienie w szerokich zakresach temperatury, są bardzo użyteczne przy wytwarzaniu kompozycji granulowanych detergentów pralniczych do natychmiastowego przyrządzania.
Granulowane kompozycje detergentowe według wynalazku zazwyczaj zawierają od około 5% do około 45%, korzystnie od około 10% do około 30%, najkorzystniej od około 15% do około 25% wagowych detergentów środka powierzchniowo czynnego. Pełne kompozycje granulowane według wynalazku zawierają korzystnie: od około 0,5% do około 3% (korzystniej około 0,75% do około 2%) ś.u.p. według wynalazku; od około 10% do około 28% (korzystniej około 15% do około 24%) anionowego środka powierzchniowo czynnego; od około 25% do około 75% (korzystniej około 30% do około 55%) wagowych detergentowego wypełniacza aktywnego: oraz od około 0% do około 5% (korzystniej około 0,2% do około 2%) niejonowego środka powierzchniowo czynnego.
Jako dodatek do środka powierzchniowo czynnego, granulowane pralnicze kompozycje detergentowe mieszane z natychmiastowymi ś.u.p. zawierają zazwyczaj wypełniacze aktywne. Nielimitującymi przykładami nadającymi się do użytku rozpuszczalnymi w wodzie, nieorganicznymi wypełniaczami aktywnymi dla detergentów stosowanymi zgodnie z istotą wynalazku
165» 108 są; węglany, borany, fosforany, kwaśne węglany i krzemiany metali alkalicznych. Do specyficznych przykładów takich soli należą czteroborany, kwaśne węglany, węglany, ortofosforany, pirofosforany, trójpolifosforany i metafosforany sodu i potasu.
Do przykładów nadających się do użytku alkalicznych, organicznych detergentowych wypełniaczy aktywnych należą: (1) rozpuszczalne w wodzie aminokarboksylany i aminopolioctany, na przykład, nitrylotrójoctany, glicyniany, etylenodwuaminoczterooctany, N-(2-hydroksyetylo)nitrylodwuoctany i dwuetylenotrójamino-pięciooctany; (2) rozpuszczalne w wodzie sole kwasu fitynowego, na przykład, fityniany sodu i potasu; (3) rozpuszczalne w wodzie polifosforany, obejmujące sodowe, potasowe i litowe sole kwasu etano-1 -hydroksy-1,1 -dwufosfonowego; sodowe, potasowe, oraz litowe sole kwasu etylenodwufosfonowego; i tym podobne; (4) rozpuszczalne w wodzie polikarboksylany, takie jak sole kwasu bursztynowego, kwasu malonowego, kwasu maleinowego, kwasu cytrynowego, kwasu 2,2'-ketodwubursztynowego, kwasu karboksymetyloksybursztynowego, kwasu 2-oksa-1,1,3propanotrójkarboksylowego, 1,1,2,2-etanoczterokarboksylowego, kwasu melitowego i kwasu piromelitowego; (5) rozpuszczalne w wodzie poliacetale, takiejak opisane w Patentach U.S. Nr 4,144,266 i 4,246,495, przytoczonych tutaj w charakterze odniesienia; oraz (6) rozpuszczalne w wodzie winiano-jednobursztyniany i winiano-dwubursztyniany, oraz ich mieszaniny, opisane w Patencie U.S. 4,663,071 Bush i in., wydanym 5 Maja, 1987, przytoczonym tutaj w charakterze odniesienia.
Inny typ materiału zwiększającego efekt piorący detergentów mogący mieć zastosowanie w finalnym granulowanym produkcie detergentowym, obejmuje rozpuszczalny w wodzie materiał zdolny do tworzenia nierozpuszczalnego w wodzie produktu reakcji z kationami stanowiącymi o twardości wody, korzystnie w kombinacji z zarodnikami krystalizacji, które mają zdolność tworzenia miejsc wzrostu dla tego produktu reakcji. Takie kompozycje zaszczepiających wypełniaczy aktywnych są opisane dokładnie w Patencie Brytyjskim Nr 1,,424,406.
Dalszą klasę materiałów zwiększających efekt piorący detergentów znajdujących zastosowanie w niniejszym wynalazku stanowią nierozpuszczalne glinokrzemiany sodu, w szczególności opisane w Patencie Belgijskim Nr 814,817, wydanym 12 Listopada, 1974, jako posiadające wzór:
Naz{(AlO2)(SiO2)}yXH2O w którym z i y oznaczają liczby całkowite o wartości co najmniej 6, stosunku molowym z do y w zakresie od 1,0:1 do około 0,5:1, X oznacza liczbę całkowitą o wartości od około 15 do około 264, przy czym glinokrzemiany te posiadają zdolność wymienną dla jonów wapniowych równą co najmniej 200 miligramorównoważników/gram oraz prędkość wymiany jonów wapniowych nie mniejszą niż około 2 grany/galon/minutę/gram. Korzystnym materiałem jest Zeolit A o ogólnie znanym składzie, a w szczególności:
Nai2(SiO2AlO2)i2-27H2O.
Szczególnie korzystne wypełniacze aktywne oparte na zeolicie A posiadają bardzo małe wielkości ziaren, na przykład od około 1 mikrometra do około 10 mikrometrów.
Wynalazek obejmuje swoim zasięgiem ważne wersje wykonania, zarówno zawierającefosfor, jak i nie zawierające-fosforu. Tak więc, wypełniaczem aktywnym może być dowolny spośród trójpolifosforanu, pirofosforanu, węglanu, polikarboksylanu, lub glinokrzemianu, albo ich mieszanin.
Ilość detergentowego wypełniacza aktywnego wynosi, w przypadku stosowania w środkach według wynalazku, zazwyczaj, do około 95%, korzystnie od około 5% do 45%, najkorzystniej od około 10% do 35%, w stosunku do wagi granulowanej pralniczej kompozycji detergentowej.
Nieobowiązkowymi składnikami, które można włączać do granulowanych detergentów według wynalazku, są takie materiały, jak kationowe środki powierzchniowo czynne, zmiekczacze, enzymy (na przykład protezy i amylazy), środki bielące i ich aktywatory, inne środki usuwające plamy (np. opisane w Patentach U.S. Nr 4,702,857, Gosselink, wydany 27 Października, 1987, oraz 4,721,580 Gosselink, wydany 26 Stycznia, 1988, przytoczonych tu w charakterze odniesienia), dyspergatory plam, wybielacze optyczne tkanin, enzymatyczne środki stabilizują169 108 ce, barwne plamki, środki wzmacniające lub eliminujące pienienie, środki przeciwkorozyjne, barwniki, wypełniacze, środki bakteriobójcze, środki korygujące wartość pH, źródła zasadowości nie posiadające charakteru wypełniacza aktywnego, i tym podobne. Materiały, wrażliwe na ciepło lub ulegające degradacji pod działaniem innych materiałów w specyficznych warunkach procesu granulowania, na przykład w zawiesinach mieszanek przerabianych w mieszalniku śrubowym, dodawane są zwykle razem z przerabianymi granulkami dla uzupełnienia gotowych kompozycji detergentowych.
Do preparowania granulowanych pralniczych kompozycji detergentowych stosować można dowolny znany sposób wytwarzania granulowanego detergenta pralniczego, taki jak suszenia rozpyłowe, zbrylanie, formowanie wytłoczone, płatkowanie i mieszanie na sucho. Jednakowoż zawodowiec będzie zazwyczaj unikać wystawiania składnika ś.u.p. na alkaliczną hydrolizę w wysokiej temperaturze, nagłą zmianę temperatury lub analogiczne skrajne warunki procesu, które mogą wywrzeć szkodliwy wpływ na efektywność ś.u.p. Najkorzystniej jest zemleć ś.u.p. na cząstki o zakresie wielkości ziaren odpowiadającym równowadze granulowanej pralniczej kompozycji detergentowej, przynajmniej w stopniu nie prowadzącym do segregacji w znaczącym stopniu w czasie normalnego przechowywania. Sporządzający mieszanki zdaje sobie sprawę, ponieważ jest to dobrze znane w technice, że właściwy dobór wielkości ziaren może być ważną sprawą, zwłaszcza przy dodawaniu małych ilości suchego składnika do granulowanej pralniczej kompozycji detergentowej.
Do zawierających środek bielący granulowanych detergentów pralniczych według wynalazku można również dodawać kwasy nadtlenowe (zwłaszcza do zawierających nadtlenobora lub nadtlenowęglan detergentów granulowanych). Takie materiały ilustrowane są opisanymi w Patentach U.S.: 4,374,035, Bossu, wydanym 15 Lutego, 1983; 4,681,592, Hardy i in., wydanym 21 Lipca, 1987; 4,634,551, Burns i in., wydanym 6 Stycznia, 1987; 4,686,063, Burns, wydanym 11 Sierpnia, 1987; 4,606,838, Burns, wydanym 19 Sierpnia, 1986; oraz 4,671,891, Hartman, wydanym 9 Czerwca, 1987. Przykładami kompozycji nadających się do prania wybielającego, zawierających nadboranowe środki wybielające i ich aktywatory są także opisane w Patentach U.S.: 4,412,034, Chung i Spadini, wydanym 1 Listopada, 1983; 4,536,314, Hardy i in., wydanym 20 Sierpnia, 1985; 4,681,695, Divo, wydanym 21 Lipca, 1987; oraz 4,539,130, Thompson i in., wydanym 3 Września, 1985. Wszystkie powyższe patenty przytoczone są w niniejszym patencie w charakterze odniesienia. Ogólnie, preparator stara się zapewnić, aby stosowane środki wybialające, były zdolne do jednorodnego mieszania się z preparatem detergentowym. Do tego celu stosować można konwencjonalne próby, takie jak próby działania wybielającego przy przechowywaniu w obecności odrębnych lub całkowicie zmieszanych składników.
Do specyficznych przykładów korzystnych w aspekcie wynalazku należy kwas dwunadtlenodekanodwukarboksylowy (DPDA), nonyloamid kwasu nadtlenobursztynowego (NAPSA), nonyloamid kwasu nadtlenoadypinowego (NAPAA) oraz kwas decylonadtlenobursztynowy (DDPSA). Dla celu zgodnego z istotą niniejszego wynalazku, kwas nadtlenowy korzystnie jest wprowadzać do rozpuszczalnej granulki, zgodnie z metodą opisaną w powyżej przytoczonym Patencie U.S. Nr 4,374,035. Korzystna granulka wybielająca zawiera, wagowo, 1% do 50% egzotermicznego środka regulującego (na przykład kwasu borowego); 1% do 25% środka powierzchniowo czynnego posiadającego zdolność do jednorodnego mieszania się z kwasem nadtlenowym (naprzykład, C13LAS); 0,1% do 10% jednego lub większej liczby chelatyzujących środków stabilizujących (na przykład pirofosforanów sodu); oraz 10% do 70% rozpuszczalnej w wodzie soli technologicznej (na przykład siarczanu sodu).
Wybielający środek nadtlenokwasowy stosowany jest w ilości dostarczającej ilość dostępnego tlenu (AvO) w zakresie od około 0,1% do około 10%, korzystnie od około 0,5% do około 5%, i najkorzystniej od około 1 % do około 4%, w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
Efektywne ilości wybielającego środka nadtlenokwasowego na dawkę jednostkową kompozycji według wynalazku stosowanej w typowej kąpieli pralniczej, na przykład, zawierającej 64 litry wody o temperaturze 16°C - 60°C, dostarczają od około 1 ppm do około 150 ppm (części na milion, wagowych) dostępnego tlenu (AvO), korzystniej od około 2 ppm do około 20 ppm. Kąpiel pralnicza powinna również posiadać wartość pH od 7 do 11, korzystnie 8 do 10, dla
169 108 zapewnienia skutecznego bielenia kwasem nadtlenowym. Patrz Szpalta 6, wiersze 1-10, patentu U.S. Nr 4,374,035.
Wynalazek obejmuje sposób prania tkanin i równoczesnego dokonywania wykończenia odplamiającego. Sposób obejmuje zwykłe kontaktowanie z wodną kąpielą pralniczą zawierającą składniki oczyszczające znanych rodzajów, opisane powyżej, oraz określone wyżej skuteczne ilości udoskonalonego środka usuwającego plamy, według wynalazku. Ważną zaletę wynalazku stanowi zapewnienie doskonałego usuwania plam, przy stosowaniu w granulowanych detergentach, w których środek powierzchniowo czynny jest częściowo lub również wyłącznie anionowy.
Tak więc, korzystny sposób, dla optymalnej kombinacji oczyszczania i usuwania plam, zapewnianej przez wynalazek, polega na stosowaniu wszystkich następujących warunków:
- korzystne ilości środka usuwającego plamy (5-30 ppm);
- anionowy środek powierzchniowo czynny;
- wartość pH od około 8 do około 11 (typowa dla kompletnych granulowanych detergentów pralniczych); oraz, w charakterze środka usuwającego plamy, korzystny produkt ś.u.p. według wynalazku, taki jak zilustrowane powyżej.
W korzystnym sposobie, stosuje się tkaniny poliestrowe; najlepsze wyniki w odplamianiu uzyskuje się na nich, lecz stosować można również inne typy tkaniny.
Niespodziewany zysk wynikający ze stosowania wynalazku polega na tym, że ś.u.p. według wynalazku nadają granulowanym detergentom pralniczym połączone właściwości odplamiania oraz przeciwdziałania wtórnemu osadzaniu się maziastych plam. Przeciwdziałanie wtórnemu osadzaniu się maziastych plam, jako różne od usuwaniaplam, stanowi bardzo wyraźny efekt praniajednostopniowego, w którym materiał aktywnie zapobiegający wtórnemu osadzaniu plam chroni dany rodzaj tkaniny od wtórnego osadzania się wypranego z tkaniny brudu znajdującego się w postaci zawiesiny w kąpieli pralniczej. Jednym ze zwykłych środków przeciwdziałających wtórnemu osadzaniu się dla bawełny jest karboksymetyloceluloza.
Stwierdzono, że ś.u.p. według wynalazku wykazuje znaczną aktywność w pojedynczym cyklu prania, przy zabezpieczeniu tkanin poliestrowych przed wtórnym osadzaniem się z zawiesin zanieczyszczeń maziastych, takich jak olej silnikowy/brud z odkurzacza.
Ponadto, obserwowane są również bardziej typowe właściwości usuwania plam, opisane w historii wynalazku. Tak więc, efekty usuwania plam na tkaninach zarówno poliestrowych, jak i bawełny polimeryzacyjnej, można na ogół oznaczyć przy zastosowaniu dwóch, trzech i również większej liczby cykli. W sensie stosowanym w niniejszych wywodach, cykl pranie/stosowanie zazwyczaj obejmuje uporządkowaną sekwencję etapów:
a) kontaktowanie tkanin z wodną kąpielą pralniczą w konwencjonalnej pralce automatycznej w ciągu od około 5 minut do około 1 godziny;
b) płukanie tkanin wodą;
c) suszenie tkanin na sznurze lub przez odwirowanie; oraz
d) eksponowanie tkanin na zabrudzenie przez normalne noszenie lub stosowanie domowe.
W powyższym cyklu, pranie ręczne stanowi efektywny, lecz mniej korzystny wariant etapu (a), w którym najlepsze wyniki dają amerykańskie lub europejskie pralki pracujące w ich konwencjonalnych warunkach czasu, temperatury, wsadu tkaniny, ilości wody i stężeń produktu pralniczego. Również, w etapie (c), suszenie przez odwirowanie, o którym jest mowa w pierwszej kolejności, obejmuje stosowanie konwencjonalnych domowych rodzajów programowanych suszarek pralniczych (stanowią one często integralną część z pralką), również stosujących ich konwencjonalnych wsadów tkanin, temperatur i czasów pracy.
Następujące nieograniczające zakresu wynalazku przykłady ilustrują stosowanie typowej kompozycji ś.u.p. według wynalazku (tej z Przykładu) jako środka usuwającego plamy dla zastosowania poprzez-pranie do tkanin poliestrowych.
Przykłady VI-VIII. Granulowane kompozycje detergentowe zawierają następujące składniki:
169 108
Składnik Procent (Wagowy)
VI VII VIII
C11-C13 alkilobenzenosulfonian sodu 7,5 11,0 12,0
Etoksylan alkoholu Cz2-C13(EO 6,5) 1,0 0,0 1,0
Siarczan sodowy alkoholu łojowego 7,5 0,0 7,5
Siarczan C14-C15 alkilosodowy 0,0 11,0 0,0
Trójpolifosforan sodowy 25,0 30,0 0,0
Pirofosforan sodowy 6,0 5,0 0,0
Zeolit A, wodzian (wymiar 1-10μm) 0,0 0,0 29,0
Cytrynian sodowy 0,0 5,0 0,0
Węglan sodowy 17,0 12,0 17,0
Krzemian sodowy (1:6 proporcja NaO/SiO2) 5,0 16,0 2,0
PRG 800 0,0 1,0 1,0
Bilans (może, na przykład, zawierać wodę, dysper- do 99,0
gator brudu, środek bielący, wybielacz optyczny,
środek zapachowy, środek hamujący pienienie, po-
mocniczy środek technologiczny, i tym podobne)
Uwodnione mieszanki z mieszadła śrubowego kompozycji detergentowych wytwarza się i suszy rozpyłowo (z wyjątkiem składników wrażliwych na ciepło, takich jak środek bielący, środek zapachowy, itd.), w rezultacie otrzymując mieszanki zawierające wymienione w tabeli składniki, w podanych ilościach. Kompozycję estrową z przykładu I miele się, aż do uzyskania rozkładu wielkości ziaren zgodny z uziarnieniem granulowanego produktu detergentowego, wynoszącego typowo od około 400 do 1000 mikrometrów, dla zminimalizowania segregacji fizycznej. Ze względu na najlepszą trwałość w czasie magazynowania, wielkości ziaren mieszczące się w tym zakresie są korzystniejsze od mniejszych wielkości ziaren, które charakteryzują się wyższą wartością stosunku pola powierzchni do masy. ś.u.p. dodaje się w stężeniu 1% do doprowadzenia kompozycji przykładów VI, VII i VIII do 100%.
Granulki detergentowe i ś.u.p. dodaje się (99 części/1 część wagową, odpowiednio), razem ze wsadem 6 funtów uprzednio wypranych i zanieczyszczonych tkanin (skład wsadu: 20% wagowych tkanin poliestrowych/80% wagowych tkanin bawełnianych) do pralki KENMORE Sears'a. Odpowiednie porcje wagowe detergentu i ś.u.p. stosuje się dla zapewnienia stężeń detergentu 1370 ppm dla przykładów I i VIII oraz 031 ppm dla przykładu VII i stężenia 10 ppm ś.u.p. w 17 l wody napełniającej pralkę. Stosowana woda posiada twardość 7 granów/galon i wartość pH od 7 do 7,5 przed (około 9 do około 10,5 po) dodaniem detergentu i kompozycji estrowych.
Materiały pierze się w temperaturze 35°C (95°F) w pełnym cyklu (12 minut) i przepłukuje w temperaturze 21 °C (70°F). Tkaniny następnie suszy się i eksponuje na różne zanieczyszczenia (przez noszenie lub kontrolowane nanoszenie). Cały cykl prania i plamienia powtarza się kilka razy dla każdej z kompozycji detergentowych, z zarezerwowaniem oddzielnych wiązek tkanin do użytku z każdą z kompozycji detergentowych.
We wszystkich przypadkach (VI-VIII) uzyskuje się doskonałe wyniki, zwłaszcza z tkaninami poliestrowymi lub zawierającymi poliester, które przy jednorazowym lub kilkukrotnym praniu w opisany wyżej sposób, wykazują znacznie lepsze usuwanie plam (zwłaszcza typu oleofilowego) w czasie prania, w porównaniu z tkaninami, które nie były eksponowane na ś.u.p. według wynalazku.
PRZYKŁADY IX-XIIL Granulowane kompozycje detergentowe zawierają następujące składniki:
169 108
Składnik Procent (Wagowy)
IX X XI XII XIII
12,3 (liniowy)alkilobenzenosulfonian sodowy 3,6 16,9 12,0 9,0 8,0
Siarczan C14-C15 alkilosodowy 5,7 5,3 5,4 3,9 0,0
Siarczan sodowy alkoholu łojowego 5,7 0,0 0,0 0,0 2,2
Etoksylan alkoholu C12-C13 (EO 6,5) 1,0 0,5 0,9 0,4 3,0
Trójpolifosforan sodowy 6,2 0,0 0,0 4,6 0,0
Pirofosforan sodowy 24,8 0,0 0,0 17,2 0,0
Zeolit A, wodzian (wymiar 1-10 mikrometrów) 0,0 26,1 17,9 0,0 23,0
Kwas cytrynowy 3,0 0,0 0,0 0,0
Węglan sodowy 17,0 18,3 22,7 22,0 15,0
Krzemian sodowy (1,6 proporcja NaO/SiO2) 3,7 2,0 3,0 7,2 4,0
Glikol polietylenowy 8000 0,5 1,7 1,2 0,3 0,0
Poliakrylan sodowy (CC 4500) 1,2 3,8 1,7 1,0 5,0
Enzym proteaza/granulat 0,35 2,2 0,45 0,37 1,6
Jednowodzian nadboranu sodowego 0,0 0,0 4,5 3,7 13,0
Czteroacetyloetylenodwuamina 0,0 0,0 0,0 0,0 4,0
Pięciooctan sodowodwuetylenotrójaminowy 0,0 0,0 0,4 0,4 0,0
Nonanoiloksybenzenosulfonian 0,0 0,0 5,1 5,3
Siarczan sodowy 29,5 10,5 16,4 21,1 1,5
Ester usuwający plamy z przykładu I 1,1 1,0 0,9 0,8 0,4
Wyrównanie (obejmujące wodę, wybielacz optyczny, śro- do 100,0
dek zapachowy, środek osłabiający pienienie i w przypad-
ku Przykładu X, odpowietrzacz silikonowy)
Wodne mieszanki mieszalnikowe kompozycji detergentowych wytwarza się i suszy rozpyłowo, za wyjątkiem enzymu, etoksylanu alkilu, środka bielącego, środka zapachowego, kwasu cytrynowego, które dodaje się w ilościach takich, że zawierają one składniki zestawione w tabelach, w podanych stężeniach. Dodatkowo, w przykładzie X, dodaje się 50% domieszkę składnika w postaci Zeolitu A, jako aglomeratu z LAS, stanowiącego środek aglomeracyjny.
W warunkach Stanów Zjednoczonych, do pralki KENMORE Sears'a, dodaje się kompozycję detergentową, razem ze wsadem 6 funtów uprzednio wypranych i zabrudzonych tkanin (skład wsadu: 20% wagowych tkanin prllostrrwych/80% wagowych tkanin bawełnianych). Bierze się stosowne naważki kompozycji detergentowych dla uzyskania stężenia 1322 ppm dla Kompozycji DC, 1031 ppm dla Kompozycji X, oraz 1718 dla Kompozycji XI i XII, w około 17 galonach (około 60 1) wody napełniającej pralkę. Stosowana woda posiada twardość 7 granów/galon oraz wartość pH 7 do 7,5 przed dra4niem (około 9 do około 10,5 po) detergentu i kompozycji estrowej.
Tkaniny pierze się w temperaturze 35°C (95°F) przez cały cykl (12 minut) i płucze w temperaturze 21°C (70°F). Tkaniny następnie suszy się i wystawia na różne zanieczyszczenia (przez noszenie lub kontrolowane nanoszenie). Cały cykl prania i plamienia jest powtarzany szereg razy dla każdej z kompozycji detergentowych, przy zastosowaniu oddzielnych wiązek materiału zarezerwowanych dla każdej z kompozycji detergentowych. Analogicznie, w warunkach Europejskich, kompozycję detergentową, dodaje się razem z wsadem 6 funtów tkanin uprzednio wypranych i poplamionych (skład wsadu: 20% wagowych tkanin poliestrowych/80% wagowych tkanin bawełnianych), do pralki Miele^o. Dla zapewnienia 6000 ppm w 3,2 galonach wody napełniającej pralkę, bierze się stosowną naważkę kompozycji detergentowej z Przykładu XIII. Stosowana woda posiada twardość 21 granów/galon i wartość pH 7-7,5 przed dodatkiem detergentu i kompozycji estrowych. Tkaniny pierze się w temperaturze 60°C (140°F) /alternatywnie w temperaturze 30°C (86°F) lub 90°C (194°F)/ dla pełnego cyklu (1 godzina w temperaturze 60°C lub 90°C lub 30 minut w temperaturze 30°C) i płucze w temperaturze 23°C (73°F).
169 108
Tkaniny następnie suszy się i eksponuje na różnorodne zanieczyszczenia (przez noszenie ubrań) lub kontrolowane nanoszenie. Pełen cykl prania i brudzenia powtarzany jest kilkakrotnie. We wszystkich przypadkach (IX-XII i XIII) uzyskuje się doskonałe wyniki, wyrażające się tym, że zwłaszcza tkaniny poliestrowe lub zawierające poliestry (albo również tkaniny nylonowe i akrylowe) prane jednorazowo lub wielokrotnie w opisany sposób, wykazują znacznie polepszone usuwanie plam (zwłaszcza typów oleofilowych) w czasie prania, w porównaniu z tkaninami, które nie były eksponowane na działanie ś.u.p. według wynalazku.
169 108
Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz.
Cena 1,50 zł

Claims (9)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Granulowana kompozycja detergentowa zawierająca oligomeryczny estrowy środek usuwający plamy oleiste wytworzony przez transestryfikację i oligomeryzację mieszaniny monomerów zawierającej monomery sulfoarylowe, w obecności katalizatora środek powierzchniowo czynny i wypełniacz, znamienna tym, że zawiera oligomeryczny estrowy środek usuwający plamy oleiste zawierający stransestryfikowaną i zoligomeryzowaną w obecności katalizatora, do wartości wskaźnika ukończenia 2,5 lub wyższej, mieszaninę zdolnych do oligomeryzacji monomerów, mających grupy funkcyjne o wzorach MO3SC6H4C(O)-, M'O3SC6H3[C(O)O-]2,-(O)CCćH4C(O) - oraz -OCH2CH2O-, w których to wzorach M i M' są niezależnie wybrane spośród litu, potasu i sodu, przy czym stosunek molowy MO3SC61HtC(O)- do -(O)CCóHąC(O)- w tej mieszaninie wynosi od 0,2:1 do 1,4:1, stosunek molowy MO3SCH4C(O)- do M'O3SC6H3[C(O)-]2 wynosi od 0,67:1 do 20:1 i stosunek molowy MO3sC6H4C(O)- do -OCH2CH2O- wynosi 0,007:1 do 0,51:1, a mieszaninajest wolna od monomerów o wzorze HOROH, w którym R oznacza propylen lub wyższy alkil.
  2. 2. Granulowana kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera mieszaninę monomerów obejmującą co najmniej jeden monomer o wzorze m-MO3SC6H4C(O)- wybrany z grupy składającej się z kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, m-(sodosulfonylo)benzoesanu metylu i m-(sodosulfonylo)benzoesanu 2-hydroksyetylu, co najmniej jeden monomer o wzorze MO3SC6H3[C(O)O-]2 wybrany z grupy składającej się z sodosulfonyloizoftalanu metylu, kwasu sodosulfonyloizoftalowego oraz sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu oraz co najmniej jeden monomer o wzorze p-(O)CC6H4C(O)- wybrany z grupy składającej się z tereftalanu metylu, tereftalanu 2-hydroksyetylu oraz tereftalanu 2-hydroksyetylowometylowego.
  3. 3. Granulowana kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, ze zawiera mieszaninę monomerów zdolnych do oligomeryzacji, która przed transestryfikacją i oligomeryzacją jest wolna od glikolu dwuetylenowego, glikolu trójetylenowego i glikolu polietylenowego o wzorze HO(CH2CH2O)rH, w którym r oznacza liczbę 4 lub wyższą, a także jest wolna od zanieczyszczeń kwasami nieorganicznymi.
  4. 4. Granulowana kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że zawiera mieszaninę wybraną spośród mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu 2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo)-benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu 2-hydroksyetylu 1 glikolu etylenowego, mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu metylo-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu m-(sodosulfonylo')bcnzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, kwasu tereftalowego i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu (2-hydroksyetylo)-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftlanu metylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszanin kwasu (2-hydroksyetylo)-m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu i tereftalanu 2-hydroksyetylu, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu 2-hydroksyetylowometylowego i glikolu etylenowego oraz mieszaniny kwasu (2-hydroksyetylo)-m-(sodosulfonylo)-benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego.
  5. 5. Granulowana kompozycja według zastrz. 4, znamienna tym, że zawiera mieszaninę monomerów zdolnych do oligomeryzacji wybraną spośród mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosulfonyloizoftalowego, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, kwasu sodosul169 108 fonyloizoftalowego, tereftalanu 2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego, mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)-benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu 2-hydroksyetylu i glikolu etylenowego oraz mieszaniny kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu 2-hydroksyetylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego.
  6. 6. Granulowana kompozycja według zastrz. 5, znamienna tym, że zawiera mieszaninę monomerów zdolnych do oligomeryzacji stanowiącą mieszaninę kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, przy czym korzystnie stosunek molowy MO3SC6H4C(O) - do -(O)CC6H4C(O)- wynosi od 0,25 : 1 do 0,8 : 1, stosunek molowy MO3SCóH4(O) - do M'O3SCeH3[C(O)O]2- wynosi od 1 : 1 do 4 : 1, a stosunek molowy MO3SCóH4C(O) - do -OCH2CH2O- wynosi od 0,018 : 1 do 0,25 : 1.
  7. 7. Granulowana kompozycja według zastrz. 6, znamienna tym, że zawiera produkt oligomeryzacj i o wskaźniku ukończenia 3,8 lub wyższym, korzystnie wynoszącym 4,0 - 15.
  8. 8. Granulowana kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera środek składający się z produktu reakcji otrzymywanego przez sporządzenie mieszaniny monomerów zdolnych do oligomeryzacji, złożonej z kwasu m-(sodosulfonylo)benzoesowego, sodosulfonyloizoftalanu metylu, tereftalanu metylu i glikolu etylenowego, przy czym stosunek molowy MO3SC6HtC(O)- do -(O)CC6H4C(O)- wynosi od 0,33 : 1do 0,5 : 1, stosunek molowy MO3SCóH4C(O)- do M'O3SC6H3[C(O)O-]2 wynosi od 1,43 : 1 do 2,5 : 1, a stosunek molowy MO3SC6H4C(O)- do -OCH2CH2O- wynosi od 0,048 : 1 do 0,23 : 1, transestryfikowanie tej mieszaniny monomerów zdolnych do oligomeryzacji, stanowiącej zasadniczo ujednorodniony drogą poddawania dużym naprężeniom ścinającym stop, w obecności katalizatora transestryfikacji, oligomeryzację produktu po transestryfikacji w stopie pod zmniejszonym ciśnieniem, z usuwaniem nadmiaru glikolu etylenowego, ewentualnie zawracanie do obiegu odzyskanego nadmiaru glikolu etylenowego oraz ochładzanie, po osiągnięciu wskaźnikaukończenia od4 do 15, przez co otrzymuje się tę kompozycję jako bezpostaciową stałą substancję, przy czym kompozycję korzystnie wytwarza się przez transestryfikację w temperaturze od 180°C do 195°C, przez oligomeryzację pod ciśnieniem obniżonym od 0,001 mm Hg do 20 mm Hg oraz w temperaturze w zakresie od 220°C do 300°C, a ponadto kompozycję tę najkorzystniej wytwarza się przez dodanie octanu sodowego, w ilości od 0,5% molowego do 3% molowych, w stosunku do sumy moli kwasu m-(sodosulfonylo)izoftalanu metylu.
  9. 9. Granulowana kompozycja według zastrz. 1 albo 8, znamienna tym, że zawiera od 0,25% do 5,0% oligomerycznego estrowego środka usuwającego plamy oleiste według zastrz. 1 albo 8, od 5% do 35% anionowego, detergentowego środka powierzchniowo czynnego, ewentualnie do 95%, korzystnie od 25% do 75% wypełniacza aktywnego, zwiększającego zdolność piorącą oraz ewentualnie do 25% niejonowego, detergentowego środka powierzchniowo czynnego, przy czym kompozycja ma gęstość od 200 g/l do 1200 g/l.
PL91298228A 1990-09-07 1991-08-12 Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usu-wajacy plamy oleiste PL PL PL169108B1 (pl)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
US57974290A 1990-09-07 1990-09-07
PCT/US1991/005723 WO1992004433A1 (en) 1990-09-07 1991-08-12 Improved soil release agents for granular laundry detergents

Publications (1)

Publication Number Publication Date
PL169108B1 true PL169108B1 (pl) 1996-06-28

Family

ID=24318159

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL91298228A PL169108B1 (pl) 1990-09-07 1991-08-12 Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usu-wajacy plamy oleiste PL PL

Country Status (26)

Country Link
US (1) US5599782A (pl)
EP (1) EP0547106B1 (pl)
JP (1) JP3357049B2 (pl)
CN (1) CN1035625C (pl)
AR (1) AR247918A1 (pl)
AU (1) AU8499091A (pl)
BR (1) BR9106816A (pl)
CA (1) CA2090236C (pl)
CZ (1) CZ284879B6 (pl)
DE (1) DE69115915T2 (pl)
EG (1) EG19989A (pl)
ES (1) ES2080960T3 (pl)
GR (1) GR3018550T3 (pl)
HU (1) HUT64387A (pl)
ID (1) ID909B (pl)
IE (1) IE913144A1 (pl)
MA (1) MA22273A1 (pl)
MX (1) MX9100968A (pl)
NZ (1) NZ239696A (pl)
PH (1) PH31241A (pl)
PL (1) PL169108B1 (pl)
PT (1) PT98875A (pl)
SK (1) SK19193A3 (pl)
TR (1) TR25196A (pl)
TW (1) TW221707B (pl)
WO (1) WO1992004433A1 (pl)

Families Citing this family (35)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
CA2117997A1 (en) * 1992-04-13 1993-10-28 Robin G. Hall Use of modified polyesters for the washing of cotton-containing fabrics
ATE178090T1 (de) * 1992-07-31 1999-04-15 Procter & Gamble Verwendung von modifizierten polyestern zum entfernen von fett aus textilien
BR9405863A (pt) * 1993-04-07 1995-12-26 Procter & Gamble Oligômeros éster sulfonatados adequados como agentes dispersantes em composições de detergentes
US5415807A (en) * 1993-07-08 1995-05-16 The Procter & Gamble Company Sulfonated poly-ethoxy/propoxy end-capped ester oligomers suitable as soil release agents in detergent compositions
ES2101544T3 (es) * 1993-07-08 1997-07-01 Procter & Gamble Composiciones detergentes que comprenden agentes desprendedores de la suciedad.
US5843878A (en) * 1993-07-08 1998-12-01 Procter & Gamble Company Detergent compositions comprising soil release agents
AU7256494A (en) * 1993-07-08 1995-02-06 Procter & Gamble Company, The Detergent compositions comprising soil release agents
FR2720399B1 (fr) * 1994-05-30 1996-06-28 Rhone Poulenc Chimie Nouveaux polyesters sulfones et leur utilisation comme agent anti-salissure dans les compositions détergentes, de rinçage, d'adoucissage et de traitement des textiles.
FR2720400B1 (fr) * 1994-05-30 1996-06-28 Rhone Poulenc Chimie Nouveaux polyesters sulfones et leur utilisation comme agent anti-salissure dans les compositions détergentes, de rinçage, d'adoucissage et de traitement des textiles.
US5486297A (en) * 1994-06-14 1996-01-23 The Procter & Gamble Company Dye fading protection from soil release agents
DE4440956A1 (de) * 1994-11-17 1996-05-23 Henkel Kgaa Schmutzabweisendes Waschmittel mit bestimmter Tensidkombination
US5691298A (en) * 1994-12-14 1997-11-25 The Procter & Gamble Company Ester oligomers suitable as soil release agents in detergent compositions
GB9524494D0 (en) * 1995-11-30 1996-01-31 Unilever Plc Detergent compositions containing soil release polymers
GB9524491D0 (en) * 1995-11-30 1996-01-31 Unilever Plc Detergent compositions containing soil release polymers
GB9524488D0 (en) * 1995-11-30 1996-01-31 Unilever Plc Detergent compositions containing soil release polymers
US5728671A (en) * 1995-12-21 1998-03-17 The Procter & Gamble Company Soil release polymers with fluorescent whitening properties
US5858948A (en) * 1996-05-03 1999-01-12 Procter & Gamble Company Liquid laundry detergent compositions comprising cotton soil release polymers and protease enzymes
DE19711303A1 (de) * 1997-03-18 1998-09-24 Huels Chemische Werke Ag Amphiphile Polymere auf Basis von Polyestern mit einkondensierten acetalischen Gruppen in Wasch- und Reinigungsmitteln
DE19725508A1 (de) 1997-06-17 1998-12-24 Clariant Gmbh Wasch- und Reinigungsmittel
US6576716B1 (en) 1999-12-01 2003-06-10 Rhodia, Inc Process for making sulfonated polyester compounds
GB2366797A (en) * 2000-09-13 2002-03-20 Procter & Gamble Process for making foam component by pressurising/depressurising
US6861396B2 (en) * 2000-10-20 2005-03-01 The Procter & Gamble Company Compositions for pre-treating shoes and methods and articles employing same
MXPA03003739A (es) 2000-10-27 2003-07-28 Procter & Gamble Composiciones liquidas estabilizadas.
WO2003012024A1 (en) 2001-07-27 2003-02-13 Rhodia Inc. Sulfonated polyester compounds with enhanced shelf stability and processes of making the same
US20040242838A1 (en) * 2003-06-02 2004-12-02 Duan Jiwen F. Sulfonated polyester and process therewith
WO2005061685A1 (en) * 2003-12-03 2005-07-07 The Procter & Gamble Company Automatic machine laundering of fabrics
DE102005061058A1 (de) * 2005-12-21 2007-07-05 Clariant Produkte (Deutschland) Gmbh Anionische Soil Release Polymere
US9376648B2 (en) * 2008-04-07 2016-06-28 The Procter & Gamble Company Foam manipulation compositions containing fine particles
US20110005002A1 (en) * 2009-07-09 2011-01-13 Hiroshi Oh Method of Laundering Fabric
ES2519343T3 (es) 2009-11-27 2014-11-06 Clariant Finance (Bvi) Limited Polímeros desprendedores de la suciedad con efecto inhibidor del engrisamiento y elevada estabilidad en disolución
EP2504379B1 (de) 2009-11-27 2014-07-02 Clariant Finance (BVI) Limited Verwendung von polyester-konzentraten mit hoher lösestabilität und vergrauungsinhibierender wirkung in wasch- und reinigungsmitteln
DE102014218952A1 (de) * 2014-09-19 2016-03-24 Henkel Ag & Co. Kgaa Mittel für die Textilbehandlung, enthaltend mindestens einen anionischen, aromatischen Polyester und mindestens einen nichtionischen, aromatischen Polyester
DE102016003544A1 (de) 2016-03-22 2017-09-28 Weylchem Wiesbaden Gmbh Polyester, Verfahren zu deren Herstellung und deren Verwendung
US11071591B2 (en) 2018-07-26 2021-07-27 Covidien Lp Modeling a collapsed lung using CT data
DE102020006977A1 (de) 2020-11-13 2022-05-19 WeylChem Performance Products GmbH Wässrig-alkoholische Polyesterzusammensetzungen, Wasch- und Reinigungsmittel enthaltend diese und deren Verwendung

Family Cites Families (17)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US3962152A (en) * 1974-06-25 1976-06-08 The Procter & Gamble Company Detergent compositions having improved soil release properties
US4116885A (en) * 1977-09-23 1978-09-26 The Procter & Gamble Company Anionic surfactant-containing detergent compositions having soil-release properties
CA1100262A (en) * 1977-11-16 1981-05-05 Gert Becker Softening composition
US4238531A (en) * 1977-11-21 1980-12-09 Lever Brothers Company Additives for clothes dryers
JPS5698230A (en) * 1980-01-04 1981-08-07 Nippon Ester Co Ltd Production of polyester
CA1190695A (en) * 1981-05-14 1985-07-16 George J. Stockburger Anionic textile treating compositions
US4661287A (en) * 1983-10-05 1987-04-28 Colgate-Palmolive Company Stable soil release promoting enzymatic liquid detergent composition
US4702857A (en) * 1984-12-21 1987-10-27 The Procter & Gamble Company Block polyesters and like compounds useful as soil release agents in detergent compositions
US4721580A (en) * 1987-01-07 1988-01-26 The Procter & Gamble Company Anionic end-capped oligomeric esters as soil release agents in detergent compositions
US4877896A (en) * 1987-10-05 1989-10-31 The Procter & Gamble Company Sulfoaroyl end-capped ester of oligomers suitable as soil-release agents in detergent compositions and fabric-conditioner articles
US4976879A (en) * 1987-10-05 1990-12-11 The Procter & Gamble Company Sulfoaroyl end-capped ester oligomers suitable as soil-release agents in detergent compositions and fabric-conditioner articles
US4863619A (en) * 1988-05-16 1989-09-05 The Proctor & Gamble Company Soil release polymer compositions having improved processability
US4968451A (en) * 1988-08-26 1990-11-06 The Procter & Gamble Company Soil release agents having allyl-derived sulfonated end caps
US5196133A (en) * 1989-10-31 1993-03-23 The Procter & Gamble Company Granular detergent compositions containing peroxyacid bleach and sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil-release agents
US5182043A (en) * 1989-10-31 1993-01-26 The Procter & Gamble Company Sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil release agents in granular detergent compositions
US5415807A (en) * 1993-07-08 1995-05-16 The Procter & Gamble Company Sulfonated poly-ethoxy/propoxy end-capped ester oligomers suitable as soil release agents in detergent compositions
US5486297A (en) * 1994-06-14 1996-01-23 The Procter & Gamble Company Dye fading protection from soil release agents

Also Published As

Publication number Publication date
AR247918A1 (es) 1995-04-28
HU9300622D0 (en) 1993-05-28
EG19989A (en) 1996-10-31
ID909B (id) 1996-09-10
IE913144A1 (en) 1992-03-11
DE69115915T2 (de) 1996-08-14
HUT64387A (en) 1993-12-28
MA22273A1 (fr) 1992-04-01
BR9106816A (pt) 1993-06-29
TR25196A (tr) 1993-01-01
JP3357049B2 (ja) 2002-12-16
TW221707B (pl) 1994-03-11
ES2080960T3 (es) 1996-02-16
MX9100968A (es) 1992-05-04
DE69115915D1 (de) 1996-02-08
CN1035625C (zh) 1997-08-13
CZ284879B6 (cs) 1999-03-17
CA2090236A1 (en) 1992-03-08
SK19193A3 (en) 1993-07-07
CA2090236C (en) 1998-09-29
PT98875A (pt) 1992-07-31
AU8499091A (en) 1992-03-30
GR3018550T3 (en) 1996-03-31
JPH06503589A (ja) 1994-04-21
US5599782A (en) 1997-02-04
PH31241A (en) 1998-06-18
EP0547106B1 (en) 1995-12-27
CN1059555A (zh) 1992-03-18
CZ36093A3 (en) 1994-04-13
WO1992004433A1 (en) 1992-03-19
EP0547106A1 (en) 1993-06-23
NZ239696A (en) 1995-03-28

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL169108B1 (pl) Granulowana kompozycja detergentowa zawierajaca oligomeryczny estrowy srodek usu-wajacy plamy oleiste PL PL
US4877896A (en) Sulfoaroyl end-capped ester of oligomers suitable as soil-release agents in detergent compositions and fabric-conditioner articles
US4976879A (en) Sulfoaroyl end-capped ester oligomers suitable as soil-release agents in detergent compositions and fabric-conditioner articles
CN1061368C (zh) 污垢解脱剂、含有它们的洗涤组合物及其用途
US5196133A (en) Granular detergent compositions containing peroxyacid bleach and sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil-release agents
US4888119A (en) Cationic/anionic surfactant complex antistatic and fabric softening emulsion for wash cycle laundry applications
JPH08512351A (ja) 汚れ放出剤を含んでなる洗剤組成物
US20090036641A1 (en) Anionic Soil Release Polymers
US5182043A (en) Sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil release agents in granular detergent compositions
PL182842B1 (pl) Kompozycja detergentowa do prania
US4999128A (en) Soil release polymers having improved performance, stability and economy
US5256168A (en) Sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil release agents in granular detergent compositions
JPH09500405A (ja) 汚れ放出剤を含んでなる洗剤組成物
JP2986533B2 (ja) 粒状洗剤組成物で汚れ放出剤として有用なスルホベンゾイル末端封鎖エステルオリゴマー
EP0131393A1 (en) Glyceryl monoester emulsifier systems for improved oily soil removal in detergent compositions
EP0085448B1 (en) Detergent compositions
CA2027990C (en) Granular detergent compositions containing peroxyacid bleach and sulfobenzoyl end-capped ester oligomers useful as soil release agents
JPH10511127A (ja) 洗剤組成物で汚れ放出剤として適したエステルオリゴマー