Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia hamulcowego, dzialajacego zapomoca sprezonego powietrza i pozwalajacego zmieniac dowolnie sile hamowania w za¬ leznosci np, od stopnia naladowania wa¬ gonu. Urzadzenie wedlug wynalazku po¬ siada cylinder hamulcowy do hamowania wozu próznego, cylinder do hamowania wozu ladownego oraz przyrzad, urucho¬ miany przy okreslonym wzroscie cisnienia w cylindrze hamulcowym do hamowania wozu próznego, w celu wprowadzenia spre¬ zonego powietrza do cylindra hamulcowe¬ go do hamowania wozu ladownego, jak równiez w celu ograniczenia doplywu po¬ wietrza do cylindra do hamowania wozu próznego.Istota wynalazku polega na zastosowa¬ niu przyrzadów, zapobiegajacych obnizeniu cisnienia powietrza w cylindrze do hamo¬ wania wozu próznego wskutek doplywu jego do cylindra do hamowania wozu la¬ downego w chwili jego uruchomiania, W mysl wynalazku doplyw powietrza do cylindra do hamowania wozu ladowne¬ go ulega kontroli przyrzadu regulujacego, umieszczonego pomiedzy wzmiankowanym powyzej przyrzadem a cylindrem do ha¬ mowania wozu ladownego.Przedmiot wynalazku jest przedstawio¬ ny schematycznie tytulem przykladu na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia prze¬ krój urzadzenia hamulcowego z czescio¬ wym jego widokiem, fig. 2 zas — przekrójkurka przelaczajacego w polozeirfu, odpo- wiadajacem wylaczeniu cylindra hamulco- * *vr©ZP.*do hamowania wozu ladownego. 1 Urzadzenie hamulcowe zawiera prze¬ wód glówny 1, zawór trójdrogowy 2, zbiornik pomocniczy 3, cylinder hamulcowy 4 do hamowania woizu próznego, cylinder hamulcowy 5 do hamowania wozu ladow¬ nego, zawór 6 do wylaczania cylindra 5, zawór regulujacy 7 cylindra 5, kurek prze¬ laczajacy 8 oraz kurek 9, regulujacy zwal¬ nianie hamulców.Zawór trójdrogowy 2 posiada kadlub, zawierajacy zwykla komore tlokowa 10 z Wlokiem 11, polaczona iz przewodem glów¬ nym 1 kanalem 12; kadlub 2 posiada rów¬ niez komore 13, w której znajduje sie glów¬ ny suwak zaworowy 14 oraz pomocniczy suwak zaworowy 15, uruchomiane tlokiem 11; komora 13 laczy sie ze zbiornikiem pomocniczym 3 przewodem i kanalem 16.Komora 10 ma polaczenie z komora 13 zapomoca zwyklego rowka 17.W kadlubie zaworu 6 cylindra 5 prze¬ suwa sie tlok 18, stykajacy sie w górnem swem polozeniu z siodelkiem pierscienio- wem 19; dolna powierzchnia czolowa tlo¬ ka 18 w najnizszem jego polozeniu spo¬ czywa na wkladce pierscieniowej 21, u- anieszczonej w kadlubie. W komorze 22 wewnajtrz tloka 18 miesci sie sprezyna 23, przyciskajaca normalnie tlok ten do sio¬ delka f 9.Tlok 18 jest zaopatrzony u góry w wy¬ step 24j wspóldzialajacy z dolnym koncem wrzeciona 25 szybkodzialajacego zawo¬ du 26.W kadlubie zaworu regulujacego 7 cy¬ lindra 5 miesci sie gietka przepona 27. W kolatorze 28 ponad przepona znajduje sie iglica zaworu 29, przymocowana do prze¬ pony; komora 30 po drugiej stronie prze¬ pony zawiera sprezyne 31, oddzialywa jaca na przepone 27.W kadlubie cylindra hamulcowego 5 znajduje sie tlok 32, wyposazony w wydra¬ zony trzon 33, w którym miesci sie prze¬ suwny drazek 34, zaopatrzony w naciecia 35, z któremi sprzega sie odpowiednio do¬ stosowana zapadka 36, osadzona w skrzyn¬ ce 37, umocowanej na koncu zewnetrznym trzona 33, i podlegajaca dzialaniu obciazo¬ nego sprezyna tloczka 38, który wywoluje sprzeganie sie zapadki z zabkami drazka 34. Gdy cylinder 5 znajduje sie w poloze¬ niu zwolnienia, zapadka 36 wskutek ze¬ tkniecia sie zatyczki 39 z kadlubem cylin¬ dra hamulcowego nie sprzega sie z draz¬ kiem 34, przyczem zatyczka ta osadzona jest w skrzynce 37 w sposób, umozliwiaja¬ cy jej slizganie sie.W kadlubie cylindra 4 miesci sie tlok 40 z wydrazonym trzonem, w którym znaj¬ duje sie przesuwny drazek 41.Konce zewnetrzne drazków 34 i 41 sa polaczone z dzwignia hamulcowa 42, po¬ laczona w sposób zwykly z drazkami ha- mulcowemi.Podczas dzialania lub zwalniania ha¬ mulców, gdy czynny jest tylko cylinder ha¬ mulcowy 4\ dfrazek 34 cylindra hamulcowe¬ go 5 przesuwa sie do wnetrza lub naze- wnatrz wydrazonego trzona 33. Gdy pod¬ czas dzialania hamulców czynne sa obydwa cylindry hamulcowe, mechanizm cylindra 4 zmniejsza luzy klocków hamulcowych, przy¬ czem drazek 34, uruchomiany dzwignia 42, wysuwa sie z trzona 33. Gdy w cylindrze 4 zostalo osiagniete zgóry okreslone cisnie¬ nie, zostaje uruchomiony tldk 32 cylindra hamulcowego 5, a trzon 33, drazek 34 oraz skrzynka zapadki 37 przesuwaja sie naze- wn^trz. Wskutek przesuniecia skrzynki 37 slabnie nacisk na zatyczke 39, wskutek cze¬ go naciskany sprezyna tloczek 38 zmusza zapadke 36 do sprzezenia z drazkiem 34, a dalsze przesuwanie sie tloka 32 bedzie zwiekszalo sile, dzialajaca na dzwignie ha¬ mulcowe i w nastepstwie na klocki hamul¬ cowe (nie przedstawione na rysunku).Podczas napelniania zbiorników pomoc¬ niczych sprezone powietrze, dostarczane do — 2 —przewodu hamulcowego /, naplywa do ko¬ mory tlokowej 10 zaworu 2 kanalem 12, Wywolujac przesuniecie sie tloka 11 do krancowego polozenia wewnetrznego, czyli do polozenia zwolnienia, jak przedstawiono na fig. 1, przyczem tlok 11 pociaga za soba suwaki 14 i 15. Przy tern polozeniu tloka 11 powietrze doplywa z komory tlokowej 10 do fcbiofnika pomocniczego 3 przez ro¬ wek 17, komore 13 i kanal oraz przewód 16.Przy uruchomianiu urzadzenia hamul¬ cowego, gdy kurek 8 zajmuje polozenie, przedstawione na fig. 1, przeprowadza sie w sposób zwykly (zmniejszenie cisnienia w przewodzie glównym, poniewaz zas prze¬ wód ten jest polaczony z komora tlokowa 10 kanalem 12, zmniejszy sie równiez ci¬ snienie w komorze 10. Wskutek spadku ci¬ snienia w komorze 10 cisnienie w zbiorni¬ ku pomocniczym i w komorze 13 dziala na tlok U i przesuwa go w polozenie, odpo¬ wiadajace hamowaniu, przyczem tlok ten pociagnie za soba suwaki 14 i 15.Gdy suwaki 14 i 15 zostana przesunie¬ te w prawo, powietrze wyplywa ze zlbior- inika pomocniczego 3 db cylindra 4, prze¬ plywajac przez komore 13, otwór 60 w glównym suwaku 14, kanal 61, komore 62, zawór 26, mimo jego wrzeciona 25 i kanal oraz przewód 43.Gdy grzybek zaworu 26 nie dotyka gniazda, doplyw powietrza do cylindra ha¬ mulcowego 4 nie jest ograniczony i cisnie¬ nie w nim szybko wzrasta, wskutek czego przed uruchomieniem mechanizmu cylindra hamulcowego 5 luzy hamulców zostana szybko usuniete.Gd^ cisnienie powietrza w cylindrze 4t podniesie sie do okreslonej zg?óry wysoko¬ sci, np. 0,7 kg na cm2, powietrze, przeply¬ wajac kanalem 43 i pinzedostajac sie nad górna powierzchnie tloka 18 przez otwór/ 44, powoduje* opuszczenie sie tego tloka wbrew naciskowi sprezyny 23 i wywoluje przylgniecie jego do Wkladki pierscienio¬ wej 21. Gdy tlok 18 przesuwa sie w ten sposób, grzybek zaworu szybkodziaJlajace- go 26 pod dzialaniem ciezaru wlasnego o- pada na swe gniazdo i jprzerywa wskutek tego nieograniczony doplyw powietrza do cylindra 4.Przy zamknietym zaworze szybkodzia- lajacym 26 powietrze przeplywa do cylin¬ dra 4 w ograniczonych ilosciach przez* ka% nal 61, kanal dlawiacy 45 w kurku 8 i ka¬ nal oraz 'przewód 43.Gdy tlok 18 nie przylega do siodelka pierscieniowego 19, powietrze z kanalu 43 prócz przeplywu do cylindra hamulcowe¬ go 4 plynie równiez do komory 28 zaworu regulujacego 7 cylindra 5, przechodzac przez otwór 44, ponad górna powierzchnia tloka 18, kanal 46, kanal 47 w kurku 8 i ka¬ naly 48 oraz 49.Jezeli cisnienie powietrza w cylindrze. 4 wzrasta w stopniu dostatecznym do sil- netgo przyciagniecia klocków hamulcowych, wówczas powietrze w komorze 28, pozosta¬ jace pod cisnieniem, panujacem w cylin¬ drze 4, dziala na górna powierzchnie prze¬ pony 27 i odgina ja nadól wbrew cisnieniu sprezyny 31, otwierajac zawór 29, który pozwala powietrzu przeplywac z komory 28 do cylindra 5 przez zawór 29, kanal 50 i kanal oraz przewód 51, Napiecie sprezyny 31 posiada taka war¬ tosc, ze .dopóki cisnienie powietrza w cylin¬ drze hamulcowym 4 nie wzrosnie do zgóry okreslonej wysokosci, dostatecznej do uru¬ chomienia mechanizmu cylindra 4 w celu usuniecia luzów hamulców, przepona 27 nie moze otworzyc zaworu 29 w celu do¬ starczenia powietrza do cylindra 5.Gdy zawór 29 jest otwairty i powietrze »dqplywa do cylindra 5, cisnienie powietrza w komorze 28 zmniejsza sie i sprezyna 31 zmusza przepone 27 do przesuwania iglicy zaworu 29 ku jej gmazdu, a przy dalszym ^doplywie, powietrza do komory zaLWoru 28 zawór 29 pozostaje na tyle otwartym, aby ilosc powietrza, przeplywajacego do cy¬ lindra 5, zasadniczo byla równa ilosci po- — 3 —wietrza, dostarczanego do komory 28. Za¬ wór 29 pozostaje w ternpolozeniu, dopóki cisnienie powietrza w cylindrze hamulco¬ wym 5 nie zrówna sie z cisnieniem w cylin¬ drze 4; jezeli cisnienie w obu cylindrach hamulcowych bedzie w dalszym ciagu wzra¬ stalo i wzrastajace cisnienie, dzialajac na górna powierzchnie przepony 27, bedzie dostateczne do przezwyciezenia nacisku sprezyny 31, to przepona bedzie sie prze¬ suwala w celu zupelnego otworzenia zawo¬ ru 29.Jezeli z jakichkolwiek przyczyn zawór 29 bylby zupelnie otwarty i cisnienie po¬ wietrza osiagnelaby w cylindrze hamulco¬ wymi 4 swa zgóry okreslona wartosc naj¬ mniejsza, a doplyw powietrza do cylindra hamulcowego 5 wystarczalby do wywola¬ nia naglego spadku cisnienia w komorze 28, wówczas nacisk sprezyny 31 wywola za¬ mkniecie zaworu 29 i wskutek tego prze¬ rwe polaczenia z cylindrem 5; zawór 29 zo¬ stanie zamkniety, dopóki cisnienie powie¬ trza w komorze 28 nie bedzie dostateczne do; umchojniienia przepony 27 w celu po¬ nownego otworzenia zaworu 29. Wynika stad, ze cisnienie powietrza w cylindrze hamulcowym 4 nie moze byc zmniejszone przez odplyw powietrza do cylindra ha¬ mulcowego 5. Gdyby pozwolic na odplyw powietrza z cylindra hamulcowego 4 do cy¬ lindra hamulcowego 5, sprezyna 23 spowo¬ dowalaby podniesienie sie tloka 18, wsku¬ tek czego powietrze, które mogloby byc dostarczone do cylindra hamulcowego 5, uchodziloby do atmosfery zapomoca prze¬ wodu i kanalu 5i, kanalu 50, przez zawór kulowy dlawiacy 52, kanal 48, kanal 47 w kurku 8, kanal 46, komore 22 zaworu 6%o- raz otwór 53. Cisnienie w cylindrze ha¬ mulcowym 5 byloby wskutek tego ograni¬ czone do cisnienia, jfrzy którem tlok 18 przesuwa sie nadól w celu dostarczenia po¬ wietrza do komory 28 w zaworze reguluja¬ cym 7: W celu zwolnienia hamulców zwieksza sie cisnienie w przewodzie glównym w zwykly sposób, co pociaga za soba przesu¬ niecie tloka U zaworu trój drogowego do jego krancowego polozenia wewnetrznego czyli polozenia zwolnienia, przyczem tlok ten przesuwa suwaki 14 i 15. Gdy stiwak 14 znajduje sie w polozeniu zwolnienia, po¬ wietrze z cylindra hamulcowego 4 odply¬ wa do atmosfery przez przewód i kanal 43, wydrazenie 54 w glównym suwaku 14, ka¬ nal 55, kanal dlawiacy 56 oraz otwór 57.Powietrze z cylindra hamulcowego 5 ucho¬ dzi do atmosfery przez przewód i kanal 51, kanal 50, przez zawór kulowy dlawia¬ cy 52, kanal 48, kanal 47 w kurku 8, kanal 46, komore ponad tlokiem 18, przez otwór 44 i kanal 43, a stad do atmosfery, jak to juz opisano powyzej. Gdy cisnienie w cy¬ lindrach hamulcowych zostalo dostatecz¬ nie zmniejszone i umozliwia sprezynie 23 "wywolanie zetkniecia sie tloka 18 zaworu 6 z siodelkietm pierscieniowem 19, to po* wietrze z cylindra hamulcowego 5 bedzie uchodzilo do atmosfery przez kanal 46, komore 22 zaworu 6 i otwór 53.Jezeli pozadane jest szybkie zwolnie¬ nie hamulców, ustawia sie kurek 9, regulu¬ jacy zwolnienie, w polozenie, przedstawio¬ ne na fijg. 1, w którem powietrze z kanalu 55 przeplywa równiez do otworu 57 przez kanal dlawiacy 58.Przy hamowaniu pojazdów próznych zaleca sie ze znanych powod-ów wylacze¬ nie mechanizmu cylindra hamulcowego 5.Sluzy do tego kurek przelaczajacy 8. W celu wylaczenia cylindra hamulcowego 5, aby pracowal tylko mechanizm cylindra 4, ustawia sie kurek 8 w polozenie, przedsta¬ wione na fig. 2, które przerywa polaczenie pomiedzy kanalami 43 i 47 oraz kanalami 46 i 48 i ustala polaczenie pomiedzy kana¬ lami 48 i 55 przez wydrazenie 59, wskutek czego nastepuje polaczenie cylindra ha¬ mulcowego 5 i komory przepony 28 zawo¬ ru 7 z atmosfera.Na rysunku wszystkie czesci i przyrza- — 4 —dy zostaly umieszczone w kadlubie zaworu trój drogowego, lecz wspomniane elementy równiez moga byc rozmieszczone w inny sposób. PL