PL161573B1

PL161573B1 - Srodek ochrony roslin PL PL PL

Info

Publication number: PL161573B1
Application number: PL88273756A
Authority: PL
Original assignee: Chinoin Gyogyszer Es Vegyeszet
Priority date: 1987-07-16
Filing date: 1988-07-15
Publication date: 1993-07-30
Also published as: ES2037835T3; CN1036124A; ATE72923T1; DD286097A5; BR8803563A; RU1836011C; EP0300691A3; HU207197B; JPS6490106A; EP0300691B1; PL273756A1; WO1989000380A1; HUT47367A; CN1026548C; DE3868751D1; KR960009483B1; AR247065A1; EP0300691A2; US4943307A; GR3004781T3

Abstract

1. Srodek ochrony roslin w postaci roztworu zawierajacy znany skladnik aktywny i dwa rozpuszczalniki, z których jeden jest dimetyloformamidem, znamienny tym, ze zawiera 2,5-40% co najmniej jeden nierozpuszczalny w wodzie skladnik ochrony roslin, wybrany sposród 2,3- dihydro-2,2-dimetylo-7-benzofuranylokarbaminianu, 2-(1,3-dioksolan-2-ylo)-fenylometylo- karbaminian, 0-(3,5,6-trichloro-2-pirydylo)-0,0-dietylofosforotionian, 3-(4-bromofenylo-1 - metoksy-1 -metylomocznik, 2,6-dinitro-N,N-dipropylo-4-trifluoro-metyloanilino, cykliczny siar- czek 1,4,5,6,7,7-heksachloro-5-norbornenon-2,3-dimetanolu, 3-(3,5-dichlorofenylo)-N-(1- metyloetylo)-2,4-diketo-1 -imidazolidynokarboksamid, 20-71,5% wagowych dimetyloforma- midu i/lub dimetylosulfotlenku i/lub acetonu jako mieszajacego sie z woda rozpuszczalnika, 10-71,5% wagowych furfurolu i/lub alkoholu furfurylowego jako rozpuszczalnika czesciowo mieszajacego sie z woda, przy czym stosunek rozpuszczalnika mieszajacego sie z woda do rozpuszczalnika czesciowo mieszajacego sie z woda wynosi 1,5-5:1, korzystnie 3:1, 1-15% wagowych zwykle stosowanych dodatków, takich jak anionowe i/lub niejonowe substancje powierzchniowo czynne oraz makroczasteczki, przy których powyzszy roztwór srodka ochrony roslin po dodaniu wody jest zdolny utworzyc zawiesine zawierajaca 0,2-10% wagowych powyz- szego nie rozpuszczalnego w wodzie skladnika srodka ochrony roslin, o wymiarach czasteczki wynoszacej 0,1-50 mikronów. PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek ochrony roślin w postaci roztworu albo zawiesiny zawierający znany składnik aktywny i dwa rozpuszczalniki, z których jeden jest dimetyloformamidem. Środek może zawierać jeden lub więcej rozpuszczalnych w wodzie składników aktywnych ochrony roślin rozpuszczony w mieszającym się z wodą i/lub częściowo mieszającym się z wodą rozpuszczalniku w obecności substancji powierzchniowo czynnej i/lub ochronnego koloidu/koloidów i/lub substancji dyspergującej. Po rozcieńczeniu wodą środek według wynalazku (wytwarzanie płynu do spray'u) składnik aktywny spontanicznie wytrąca się i tworzy zawiesinę o odpowiedniej wielkości cząstek w dawkach do stosowania. Zawiesina wytworzona in situ wchodzi również w zakres wynalazku.

Wiadomo, że środki w płynie reprezentują ważną grupę preparatów ochrony roślin. Wiadomo również, że w preparatach w płynie składnik aktywny jest obecny w stanie stałym w postaci zawiesiny lub roztworu.

161 S73

Jeżeli składnik aktywny jest stabilny chemicznie w wodzie, faza ciągła koncentratu zawiesinowego (FW) zawiera wodę jako materiał wypełniający. Właściwości fizyczne i chemiczne takich środków są regulowane odpowiednimi dodatkami, zazwyczaj substancjami powierzchniowo czynnymi, makrocząsteczkami; substancjami wpływającymi na lepkość i przeciwzamarzaniu.

Wbrew użytym dodatkom, stabilność odpowiedniego preparatu w postaci zawiesiny do ochrony roślin jest ograniczona. Jej największa wada polega na tym, że użyteczność preparatów może znacznie się popsuć pod wpływem zmian fizycznych i chemicznych. Takie zmiany polegają np. na krystalizacji lub.sedymentacji fazy stałej zawiesiny, wytwarzaniu twardej, pienistej warstwy itp. Flokulacja i zbrylanie zawiesiny może również często występować podczas przechowywania. Te szkody zasadniczo wpływają na pozbawienie jednorodności stosowanego składnika aktywnego albo przeszkadzanie w opylaniu. Część powyższych wad można wyeliminować przez stosowanie jako fazy ciągłej cieczy organicznej.

Jednakże powoduje to szereg trudności wypływających z użycia preparatu zawiesin zawierających środowisko niewodne jeżeli faza ciekła nie miesza się z wodą. Wiadomo, że składnik aktywny takich preparatów jest bardzo ograniczony (można wytworzyć koncentrat zawierający maksimum składnika aktywnego około 300 g/litr). Szczegółowy problem wyłania się podczas otrzymywania właściwej reologii preparatu oraz w związku z wymaganiem by faza ciągła FW zawierająca środowisko niewodne była w odpowiednio zemulgowanym stanie w dawce do stosowania.

W odniesieniu do takich preparatów szczególnie polega na tym by odpowiednia zawiesina i emulsja osiągnęła stabilność w spray'u zawierającym więcej niż jedną fazę heterogeniczną.

Szereg problemów powinno być także obecnie rozwiązanych w produkcji koncentratów emulsyjnych (EC) w odniesieniu do konwencjonalnych preparatów. Wiadomo, że liczba składników aktywnych, które jeżeli są rozpuszczone w rozpuszczalniku nie mieszającym się z wodą i formowane z odpowiednimi emulgatorami, może przechodzić do stabilnych emulsji po rozcieńczeniu wodą. Największa trudność przy takich preparatach występuje podczas użycia rozpuszczalnika. Najczęściej stosowanymi rozpuszczalnikami są węglowodory aromatyczne i alifatyczne oraz ich mieszaniny, które są zapalne i wybuchowe. Inny problem wypływa stąd, że większość tych rozpuszczalników jest fitotoksyczna w określonym zakresie stężenia. Szereg producentów rozpuszczalników pracuje nad opracowaniem rozpuszczalników lub mieszanin rozpuszczalników satysfakcjonujących rozwiązanie kryterium wybuchowości i fitotoksyczności. Oczywiście, główne koszty tych produktów są znacznie zwiększone przez użycie tych materiałów.

W celu obniżenia fitotoksyczności jak również zapalności i eksplozyjności, opracowano zatężone emulsje (CE), które charakteryzują się tym, że część rozpuszczalnika niemieszającego się z wodą jest zastąpiona wodą. Inną właściwością takich środków jest ich zdolność emulgowania roztworu nie mieszającego się z wodą składnika aktywnego.

Nowym trendem jest zmniejszenie wymiarów zemulgowanej kropli poniżej 0,1/jm w celu ustalenia termodynamicznych układów stabilnej mikroemulsji. Ciekły składnik aktywny może być przeznaczony do mikroemulsji przez użycie odpowiednich dodatków i w ten sposób wady użytych rozpuszczalników mogą być wyeliminowane.

W prostym przypadku, jeżeli składnik aktywny jest rozpuszczalny w wodzie i stabilny chemicznie w wodzie wówczas roztwór wodny zawierający odpowiednie dodatki jest właściwym preparatem ochrony roślin (L). Chociaż biorąc pod uwagę organiczny charakter składników aktywnych liczba preparatów (L) jest mała.

W szeregu przypadkach, takich gdy ziemia jest . dezynfekowana przez opryskiwanie, kryteria otrzymania małej objętości cząstek lub kropli, mogą powodować trudności z punktu widzenia wskaźnika biologicznego, podczas działania i zastosowania takiego środka. Podczas użycia koncentratów zawiesinowych odpowiednią stabilność środka można otrzymać z właściwej wielkości cząstek fazy stałej i praktycznie ze średniej wielkości cząstek 2-3//m. Jednakże te wyniki w szczególnie mocnej adsorpcji składnika czynnego do składników ziemi albo w ryzyku wymywania są powodem bardzo małych wymiarów cząstek. Byłoby największą zaletą otrzymać wymiar cząstek fazy stałej w określonym zakresie, praktycznie 5-50μπι chociażby preparat stawał się niestabilny.

Podobny problem wynika z małych wymiarów kropli cieczy rozpylanej podczas rozcieńczania koncentratów emulsyjnych.

161 573

Obecnie nieoczekiwanie stwierdzono, że zawiesinę odpowiednich wymiarów cząstek można wytworzyć i wytrącić z licznych nie rozpuszczalnych w wodzie składników aktywnych ochrony roślin przez rozpuszczenie ich w mieszaninie rozpuszczalników mieszających się z wodą lub częściowo mieszających się z wodą w obecności odpowiednich dodatków i rozcieńczenie tak wytworzonego roztworu do żądanego zastosowania. Tak więc, przedmiotem wynalazku jest środek ochrony roślin w postaci roztworu, który zawiera 2,5-40% wagowych co najmniej jeden nierozpuszczalny w wodzie składnik ochrony roślin, wybrany spośród 2,3-dihydro-2,2-dimetylo-7benzofuranylokarbaminianu,2-(l,3-<iiok5olan-2-ylo)-fenylometylokarbaminian, 0-(3,5,6-trichloro2-pirydylo)-(^,(^^-^i^tt^ll^fo^f'c^i^(^t:ionian, 3-(4-bromofenylo)-l-metoksy-l-metylomocznik, 2,6-dinitroN, N-dipropylo-4-trifluoro-metyloanilino, cykliczny siarczek 1,4,5,6(7(7-heksachloro-5-norbomtnon2,3-dimetanolu, 3-(3,5-dichlorofenylo)-N--l-metyloetylo)-2,(^diketo-l-imidazolidynokarboksamid, 20-71,5% wagowych dimetyloformamidu i/lub dimetylosulfotlenku i/lub acetonu jako mieszającego się z wodą rozpuszczalnika, 10—71,5% wagowych furfurolu i/lub alkoholu furfurylowego jako rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą, przy czym stosunek rozpuszczalnika mieszającego się z wodą do rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą wynosi

1.5- 5:1, korzystnie 3:1, 1-15% wagowych zwykle stosowanych dodatków, takich jak anionowe i/lub niejonowe substancje powierzchniowo czynne oraz makrocząsteczki, przy których powyższy roztwór środka ochrony roślin po dodaniu wody jest zdolny utworzyć zawiesinę zawierającą

O, 2—10% wagowych powyższego nie: w wodzie środka oclhony roślln, o wymiarach cząsteczki wynoszącej 0,1-50 mikronów.

Przedmiotem wynalazku jest również gotowy do stosowania środek ochrony roślin w postaci zawiesiny, który zawiera 0,2-10% wagowych co najmniej jeden nierozpuszczalny w wodzie składnik ochrony roślin, o wymiarze cząstek 0,1-50/λπ, wybrany spośród 2(3-dihydro-2(2-dimetylo-7benzofuranylometylokarbaminianu, 2-(l ^-dioksolan^-ylo^fenylometylokarbaminian, 0-(3,5,6trichloro-2-pirydylo)-0(0-dietylofosfoΓOtioman, 3-(‘4bΓomofenylo^l-mttoksy-l-metylomocznik(

2.6- dinitro-N(N-dipropylo-4-trifluoro-metyloanilinO( cykliczny siarczek 1,4,5,6,7,7-heksachloro5-noΓbornenon-2(3-dimttanolU( 3-(3,5-<dichloΓofenyloj)-N--l-mttyloetylo)-2,(4—iiketo-l-imidazolidynokarboksamid, 0-60% sztucznego nawozu, 0,2-10% wagowych dwumetyloformamidu i/albo dimetylosulfotlenku i/albo acetonu jako mieszającego się z wodą rozpuszczalnika, 0,2-10% wagowych furfurolu i/lub alkoholu furfurowego jako rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą, przy czym stosunek rozpuszczalnika mieszającego się z wodą do rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą wynosi 1,5-5:1, korzystnie 3:10,2-10% wagowych zwykle stosowanych dodatków, takich jak anionowe i/lub niejonowe substancje powierzchniowo czynne i makrocząsteczki i wodę w ilości uzupełniającej do 100% wagowych.

Środki ochrony roślin według wynalazku wytwarza się w prosty sposób eliminując wady, występujące podczas otrzymywania i przechowywania koncentratów zawiesinowych.

Środek według wynalazku wytwarza się przez rozpuszczenie wymienionych dodatków w mieszaninie rozpuszczalników, następnie rozpuszczenie składnika aktywnego ochrony roślin w temperaturze 0-70°C, korzystnie w temperaturze 50°C, podczas mieszania. Po ochłodzeniu tak wytworzonego roztworu do temperatury pokojowej otrzymuje się przezroczysty roztwór. Z powyższego środka do celów rolniczych można wytworzyć płyn do opryskiwania przez wlanie odpowiedniej ilości środka do wody do opryskiwania albo ewentualnie roztworu lub zawiesiny zawierającej inny składnik aktywny ochrony roślin i/lub nawóz z uzyskaniem zawiesiny zawierającej 0,1-5% wagowych składnika aktywnego w preparacie wstępnym.

Po wlaniu środka do wody w obecności odpowiednio dobranej mieszaniny rozpuszczalników i dodatku, otrzymuje się zawiesinę o żądanej dystrybucji wielkości cząstek.

Określenie „dodatki oznacza substancje powierzchniowo czynne oraz makrocząsteczki. Anionowe tensidia stosuje się zwykle jako substancje powierzchniowo czynne. Szczególnie korzystnie stosuje się alkiloarylosulfoniany, np. sole dodecylobenzenosulfonowe lub alkiloarylofosforany, alkilosulfoniany i fosforany albo ich etoksylowane pochodne W niektórych przypadkach stosuje się niejonowe substancje, takie jak etery nonylo lub oktylofenolopoliglikoli lub alkohole oktylofenolopolieterów lub etoksylowane kwasy thiszczowe (np. etoksylowany kwas oleinowy lub masłowy).

Jako dodatki można stosować makrocząsteczki, np. poliwinylopirolidon, alkohol poliwinylu, octan poliwinylu itp.

161 573

Nieoczekiwanie stwierdzono, że te czynniki ochrony roślin, które są krystaliczne w temperaturze pokojowej o rozpuszczalności poniżej 1000 ppm w wodzie są dobrze rozpuszczalne w wyżej określonych rozpuszczalnikach lub mieszaninach rozpuszczalników stosowanych do wytwarzania nowego typu preparatu według wynalazku.

Jako składniki aktywne środka według wynalazku mogą być stosowane następujące znane składniki aktywne środków ochrony roślin:

Karbaminiany: Bufenkarb-(mieszanina-3(l-metylobutyloXenyłometylokarbaminianu i 3-(letylopropylojfenylometylokarbaminianu); Karbaryl - (l-naftylometylokarbaminian); Karbofuran(2,3-dihydro-2,2-dimetylo-7-benzofuranylometylokarbaminian); Chloropropham-fizopropylo-Jchlorofenylokarbaminian); Dioksakarb-/2-( 1,3-dioksolan-2-ylo)fenylometylokarbaminian); Promekarb-(3-izopropylo-5-metylofenylometylokarbaminian); Propoksur-(2-izopropoksyfenylometylokarbaminian).

Estry kwasu fosforowego i tiofosforowego: Bromofos-/0-(4-bromo-2,5-dichloroeenylo)-0,0dimetylofosforotionian); Chlorpyri0os-/(-(3,5,6-trichloro-2-pirydylo)-0,0-dietylofosforotionian); Chlorpyrifos-metyl-ester metylowy kwasu/0-(3,5,6-trichloro-2-pirydylo)-0,0-dimetylotio0os0orowego; Dialifos - (S)-2-chloro-l-ftalimidoetylo-0,0-dietylofosforoditionian).

Pochodne mocznika: Diflubenzurone - [l-(4-chlorofenylo)-3-(2,6-difluorobenzoilo)-mocznik]; Metabenzthiazuron - (l-benzotiazol-2-ylo-l,3-dimetylomocznik); Metobromuron - [3-(4bromofenylo)-l-metoksy-l-metylomocznik]; Siduron - [l-(2-metylocykloheksylo)-3-fenylomocznik]; Thidiazuron - [l-fenylo^-O^^-tiadiazol^-ylojmocznik]; Nitropochodne: Dinitramin (N',N'-dietylo-2,6-dinitro-4-trifluorometylo-m-fenylenodiamina); Dinoterb - (2-terc-butylo-4,6-dinitrofenol); Nitralin - (4^metylosulfonylo-2,6^(dini'tro-N,N-dipropyloanilina); Trifluralin - (2,6-dinitroN,N-dipropylo-4-trifluorometyloanilina).

Pochodne acetamidu: Alachlor - (2-chloro-2',6'-dietylo-N-metoksymetyloacetanilid); Cymoxanil - [2-cylano-N-etyloaminokarbonylo-2-metoksyiminoacetamid].

Związki heterocykliczne:

Pochodne triazolu: Diclobutrazol - [(2RS, 3RS)l-(2,4-dichlorofenylo)-4,4-dimetylo-2(1Η-1,2,4-triazol-1 -ylo)pentan-3-ol].

Związki bicykliczne: Endosulfan - cykliczny siarczek (1,4,5,6,7,7-heksachloro-5-norborneno2,3-dimetanoIu).

Pochodne oksazolu: Hymexazol - (5-metylo-3-izoksazol).

Pochodne imidazolu: Iprodion - [3-(3,5-dichloro0fnylol-N--l-metyloetylo)-2,4-diketo-limidazolidynokarboksamid].

Pochodne piperazyny: Triforin - [l,4-piperazyno-l,4-diylo-di[N-(2,2,2-trichloroetylo)formamid].

Dystrybucja wielkości cząstek składnika aktywnego w zawiesinie wytworzonej in situ określono metodą przesiewania na mokro i ultradźwiękową.

Otrzymano następujące wyniki dla zawiesiny o różnych stężeniach środka wstępnego opisnego w przykładzie I. Dystrybucja wielkości cząstek w zawiesinie zawierającej 0,2% karbofuranu: Poniżej 20 μτη 95%

Poniżej ΙΟμιη 95%

Poniżej 5 μτη 80%

Dystrybucja wielkości cząstek w zawiesinie zawierającej 0,3% karbofuranu:

Poniżej 20pm 85%

Poniżej ΙΟμηι 60%

Poniżej 5pm 54%

Dystrybucja wielkości cząstek w zawiesinie zawierającej 0,4% karbofuranu:

Poniżej 30pm 99%

Poniżej 20 pm 60%

Poniżej ΙΟμηι 47%

Poniżej 5μηι 41%

Dystrybucja wielkości cząstek w zawiesinie zawierającej 1% karbofuranu:

Poniżej 45μηι 83%

Poniżej 30 pm 81%

161 573

Poniżej 20 pm	28%
Poniżej 10pm	14%
Poniżej 5pm	9%

Poniższe przykłady ilustrują przedmiot wynalazku, nie ograniczając jego zakresu.

Przykład I. W mieszaninie 187,5g furfurolu i 562,5g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g alkiloarylosulfonianu (Altox 486IB), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°Ć podczas ciągłego mieszania rozpuszcza się 200 g karbofuranu. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

W celu dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą, wytwarzają się igiełki kryształów o długości 5-50pm i grubości poniżej 5μιη.

Przykład II. W mieszaninie 187,5g furfurolu i 562,5g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g EL 1734 (Atlas ICI), a następnie podczas ciągłego mieszania w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g karbofuranu. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o długości 30-50 pm i grubości 30 pm.

Przykład III. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 25 g alkiloarylosulfonianu (Atlox 4861B) i 25 g EL 1734 (Atlas ICI)jako substancji powierzchniowoczynnych. Następnie w powyższym roztworze w temperaturze 50°C podczas ciągłego mieszania rozpuszcza się 200 g karbofuranu.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się kryształy długości 5-20pm i grubości poniżej 5 pm.

Przykład IV. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g fosforanowej soli wapniowej (Hoc S 2972), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g karbofuranu.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodny roztwór zawierający 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się igiełki kryształów o wymiarach 2-30 pm (mętny osad).

F i z y k ł a d V. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g karbofuronu. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą, wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 2-40 pm.

JRr z y k ł a d VI. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g Tensiofix (Tensia) jako substancji powierzchniowo czynnej, po czym w powyższym roztworze rozpuszcza się w temperaturze 50°C karbofuranu. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się kryształy o wymiarach 1-20pm (mleczny osad).

Przykład VII. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g dodecylobenzenosulfonianu wapnia, po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 250 g trifluraliny. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Z powyższego roztworu wytwarza się zdyspergowaną fazę wodnej dyspersji o stężeniu 0,2-2% Wagowych i o średniej wielkości cząstek 1-30pm.

Przykład VIII. W mieszaninie 187,5g furfurolu i 562,5g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 220 g dioksacarb. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

161 573

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego dioksacarb. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 20-40μτη.

Przykład IX. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g metakabromurone. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego metabromurone. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 2-70//m.

Przykład X. W mieszaninie 187,5g furfurolu i 562,5g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g metabromurone. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowych endosulfanu.

Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej. Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego metabromurone. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 1-5/zm.

Przykład XI.W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 220 g iprodione. Roztwór chłodzi się do temperatury pokojowej.

Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego iprodione. Po rozcieńczeniu wodą, wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 2-9 μτη.

Przykład XII. W mieszaninie 187,5 g furfurolu i 562,5 g dimetyloformamidu rozpuszcza się 50 g etoksylowanego kwasu tłuszczowego (Genapol 0-050), po czym w powyższym roztworze w temperaturze 50°C rozpuszcza się 200 g chlorpyrifosu. Dla dezynfekcji ziemi z powyższego roztworu wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego chlorpyrifosu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się pryzmatyczne kryształy o wymiarach 3-15μιη.

Przykład XIII. Badania aktywności biologicznej wobec szkodników.

Ciekły środek stosuje się w postaci do traktowania całej powierzchni. Ciekły środek dezynfekujący ziemię stosuje się w postaci płynnego spray'u w ilości 300 1/ha z zastosowaniem urządzenia rozpylającego typu Novor 1005, po czym bronuje się na głębokość 6-8 cm przed wysianiem kukurydzy. Działanie przeciw szkodnikom wegetującym w ziemi (ziemnym) określano według opisu metodą MEM-NAK tzn. według wzoru Schneider-Orelli podanym w następnym przykładzie. Stosowano parcele doświadczalne o powierzchni 500 m². Badanie prowadzono w czterech powtórzeniach. Wyniki badań podsumowano w tabeli 1.

Tabela 1

Środek	Dawka 1 kg/ha	Karbofuran kg/ha	Działanie przeciw larwom sprężykowatych %	Larwa
Przykład 1	4.0	0,8	74	88
Przykład 1 (a)	6,0	1,2	82	100
Chinufur 4Q Fw (b)	4,0	1,6	87	100
Chinufur 5 G	15,0	0,75	81	88

(a) Chinufur 40 FW: preparat w postaci wodnej zawiesiny zawierającej 40% karbofuranu (średnia wielkość cząstek<5ium/.

(b) Chnufur 5 G: granulat zawierający 5% wagowych karbofuranu.

161 573

Przykład XIV. Badanie działania przeciw szkodnikom (Agriotes) wegetującym w ziemi (ziemne).

Badanie działania przeciw szkodnikom wegetującym w ziemi (ziemnym) przeprowadzono z zastosowaniem środka opisanego w przykładzie I. Środek stosowano w zwykły sposób przed zasianiem kukurydzy jako rośliny testowej. Badania te przeprowadzano w Stacji Agrochemii i Ochrony Roślin (Plant-Protective and Agrochemical Station Komarom County) w czterech powtórzeniach. Otrzymane wyniki podsumowano w tabeli 2.

Tabela 2

Środek	Dawka kg/ha	Karbofuran kg/ha	Aktywność przeciw larwom sprężykowatych w %	Infekcja przez ploniarka zbożówka %	Uszkodzenie kukurydzy - %	Rośliny 20Χ lOm
pc/lOm	kontrola %
Przykład 1	4,0	0,8	93,4	5.3	0,37	41,1	137,9
Przykład 1	6,0	1,2	94,2	3,6	0,06	40,0	134,2
Chinufur 40 FW	4,0	1,6	98,0	3,3	0,12	40,4	135,6
Chinufur 5 G	30,0	1,5	91,7	3,8	0,31	39,9	133,8

Wszystkie środki stosowano na całą powierzchnię, przy czym środkami od 1do 3 spryskiwano ziemię w ilości 3001/ha i pracowano na głębokość 6-8 cm.

Aktwyność przeciw larwom sprężykowatych obliczano wzorem Schneider-Orelli

E (skutecznoś^ć)% = Ξ ² ^{X 1}00

100-c

E oznacza aktywność; T oznacza procentową ilość larw zabitych w czasie obróbki; c oznacza liczbę martwych larw w próbie kontrolnej.

Przykład XV. Określanie działania ciekłego środka dezynfekującego ziemię razem z dodatkiem środka chwastobójczego przed wysianiem roślin.

Postępowano w sposób analogiczny do opisanego w przykładzie XIII z tym, że ciekły środek dezynfekujący stosowano w postaci kombinacji zawierającej tiokarbaminian jako składnik aktywny ze środkiem chwastobójczym. Otrzymane wyniki podsumowano w tabeli 3.

Tabela 3

Środek	Dawka kg/ha	Karbofuran kg/ha	Działanie przeciw larwom sprężyko- watych w %	Infekcja przez ploniarka zbożówka %	Uszkodzenie kukurydzy _ %	Rośliny 20Χ lOm
po/lOm	kontrola %
Przykład 1	4,0	0,8	92,8	4,3	0,12	39,3	131,8
+ Alirox 80EC	7,0
Przykład 1	6,0	1,2	96,0	4,12	0,12	40,6	136,2
+ Alirox 80EC	7,0
Chinufur 40 FV	4,0	1,6	95,7	3,9	0,06	39,8	133,6
+ Alirox 80EC	7,0
Chinufur 5 C	30,0	1,5	91,7	3,8	0,31	39,9	133,8

Alirox 80 - środek chwastobójczy stosowany przed wysadzaniem (wytwarzany na Węgrzech f-my Emy Sajobabony) składający się z 72,5% wagowo N,N'-di(n-propylo)-S-etylotiokarbaminianu 17,5% wag. N-(dichloroacetylo-l-okso-4-aza-spiro-4,5)-dekanu.

Przykład XVI. Określanie działania kombinacji z nawozem w postaci zawiesiny.

Środek opisany w przykładzie I stosowano w kombinacji z nawozem w postaci zawiesiny (skład nawozu N:P:K = 16:16:16% wagowych) z zastosowaniem urządzenia spryskującego typu Huniper 2000 z 1981.10.01. Zawiesina nawozu mała wartość pH 7,4. Prace prowadzono na głębokość 6-10 cm przed zasianiem.

161 573

Ocenę przeprowadzono 1986.04.24. Stosowano pszenicę ozimą jako roślinę testową w ilości ziarna nasiennego wynoszącej 210 kg/ha. Doświadczenia prowadzono na czamoziemie na parcelach o powierzchni 0,5 ha w 2 powtórzeniach. Działanie środka oceniano przeciw dwuskrzydłym (Delia sp., Phorbia sp.), uszkadzającym oczka liści roślin na wiosnę.

Wyniki podsumowano w tabeli 4.

Tabela 4

Obróbka środkiem	Dawka 1 kg/ha	Karbofuran kg/ha	Rośliny uszkodzone (8Xlm²)	Aktywność (Abbot)	Fito- toksyczność
1/ Przykład 1'	5,0	1,0	8,4	80,42	0
2/ Chinufur 40 FW*	5,0	2,0	10,3	75.9	0
3/ Przykład 1 +	5,0
zawiesina nawozu	620	1,0	21,1	50,8	0
4/Chinufur 40 FW +	5,0
zawiesina nawozu	620	2,0	22,7	47,1	0
5/ Zawiesina nawozu	620	-	42,9	-	0

x - Obróbkę 1 i 2 powtórzono w spra/u w ilości 2501/h. 0 - wartość zerowa.

Środek opisany w przykładzie I chroni przed szkodnikami Delia i Phorbia spp. uszkodzającymi wyrastające nad ziemią pędy pszenicy nawet 6 miesięcy po obróbce.

Podczas użycia w kombinacji z zawiesiną nawozu jego aktywność zmniejszyła się w mniejszym stopniu niż w przypadku Chinufuru 40 FW ciekłego środka dezynfekującego ziemię.

Przykład XVII. Zastosowanie furfurolu i dimetyloformamidu w stosunku 0,5:2,5.

W mieszaninie zawierającej 133,4 g furfurolu i 666,6 g dimetyloformamidu (DMF) rozpuszcza się 50 g alkiloarylosulfonianu i w otrzymanym roztworze podczas ciągłego mieszania rozpuszcza się 150g karbofuranu.

Po ochłodzeniu roztworu do temperatury 20°C dla dezynfekcji ziemi wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1 % wagowego karbofuranu. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się igły o długości 5-30 μπι i grubości poniżej 8μιτι.

Przykład XVIII. Zastosowanie furfurolu i DMF w stosunku 1,5:3,5.

W roztworze zawierającym 50 g alkiloarylosulfonianu w 240 g furfurolu i 560 (DMF) rozpuszcza się 150 g karbofuranu podczas ciągłego mieszania.

Po ochłodzeniu roztworu do temperatury 20°C wytwarza się wodną zawiesinę zawierającą 0,2-1% wagowego karbofuranu, przeznaczoną do dezynfekcji ziemi. Po rozcieńczeniu wodą wytwarzają się igły kryształów o długości ^^20//m i grubości mniejszej niż 7 μπι.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Środek ochrony roślin w postaci roztworu zawierający znany składnik aktywny i dwa rozpuszczalniki, z których jeden jest dimetyloformamidem, znamienny tym, że zawiera 2,5-40% ćo najmniej jeden nierozpuszczalny w wodzie składnik ochrony roślin, wybrany spośród' 2.3-dihydro2,2-dimetylo-7-benzofuranylokarbaminianu, 2-( 1,3-lioksolan-2-ylo)-fenylometylokarbaminian, 0-(3,5,6-trichloro-2-pirydylo)-0,0-dietylofosforotionian,3-(4-bromofenylo-1 -metoksy- 1-metylomocznik, 2,6-dinitro-N,N-diprfpylo-4-trifluoro-metyloanilino, cykliczny siarczek 1,4,5,6,7,7-heksachloro^-norbormenon^^-dimetanolu, imidazolidynokarboksamid, 20-71,5% wagowych dimetyloformamidu i/lub dimetylosulfotlenku i/lub acetonu jako mieszającego się z wodą rozpuszczalnika, 10-71,5% wagowych furfurolu i/lub alkoholu furfurylowego jako rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą, przy czym stosunek rozpuszczalnika mieszającego się z wodą do rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą wynosi 1,5-5:1, korzystnie 3:1,1-15% wagowych zwykle stosowanych dodatków, takich jak anionowe i/lub niejonowe substancje powierzchniowo czynne oraz makrocząsteczki, przy których powyższy roztwór środka ochrony roślin po dodaniu wody jest zdolny utworzyć zawiesinę zawierającą 0,2-10% wagowych powyższego nie rozpuszczalnego w wodzie składnika środka ochrony roślin, o wymiarach cząsteczki wynoszącej 0,1-50 mikronów.

2. Środek ochrony roślin w postaci zawiesiny zawierający znany składnik aktywny i dwa rozpuszczalniki, z których jeden jest dimetyloformamidem, znamienny tym, że zawiera 0,2-10% wagowych co najmniej jeden nierozpuszczalny w wodzie składnik ochrony roślin, o wymiarze cząstek 0,1-50μιη, wybrany spośród 2,3-dihydrf-2,2-dimetylo-7-benzofuranylometylokarbaminianu, 2-(l,3-dioksolan-2-ylo)-fenylometylokarbaminian, 0-(3,5,6-tΓichlfro-2-pirydylo)-0,0dietylofosforotionion, 3-(4bromofenylo)-1 -metoksy-1 -metylomocznik, 2,6-dinitro-N,N-diprfpylo 4-trifluorf-metylfanilinf, cykliczny siarczek 1,4,5,6,7,7-heksachloro-5-norbornenon-2,3-dimetanolu, 3-(3,5-dichlorofenylo)-N--l-metylfetylo)2,<^diketo-l-imidazolidynokarboksamid, 0-60% sztucznego nawozu, 0,2-10% wagowych dwumetyloformamidu i/albo dimetylosulfotlenku i/albo acetonu jako mieszającego się z wodą rozpuszczalnika, 0,2-10% wagowych furfurolu i/albo alkoholu furfurowego jako rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą, przy czym stosunek rozpuszczalnika mieszającego się z wodą do rozpuszczalnika częściowo mieszającego się z wodą wynosi 1,5-5:1, korzystnie 3:1, 0,2-10% wagowych zwykle stosowanych dodatków, takich jak anionowe i/lub niejonowe substancje powierzchniowo czynne i makrocząsteczki i wodę w ilości uzupełniającej do 100% wagowych.