PL154285B1

PL154285B1 - Środek barwiący do drukowania i barwienia wyrobów z włókien celulozowych na kolor szkarłatny

Info

Publication number: PL154285B1
Application number: PL28021289A
Authority: PL
Priority date: 1989-06-22
Filing date: 1989-06-22
Publication date: 1991-07-31

Description

OPIS PATENTOWY

Patent dodatkowy! do patentu nrZgłoszono: 09 06 22 (p.

Pierwszeństwo Zgłoszenie ogłoszono: 90 04

Opis patentowy opublikowano:

280212)

1991 10 31

154 285

Int. Cl.' C09B 62/008

O S Ó LO

Twórcy wynalazku: Antoni Maciejewski, Eugeniusz Cieślak, Jan Gmaj, Janusz Kloczkowski, Mirosław Muszyński, Józef 4róbel, Piotr Kukuła, Tadeusz Andrzejewski, Jerzy Skrzypkowski, Jerzy Wieczyński, Roman Kóźba

Uprawniony z patentu : Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Barwników Organika,

Zgierz (Polska)

ŚRODEK BARWIĄCY DO DRUKOWANIA I BARWIENIA WYROBÓW Z WŁÓKIEN CELULOZOWYCH NA KOLOR SZKARŁATNY

Przedmiotem wynalazku jest środek barwiący przeznaczony do drukowania i barwienia na kolor szkarłatny , zwłaszcza przez napawanie wyrobów z włókien celulozowych 1 wyrobów z włókien mieszanych zawierających włókna celulozowe.

Znane barwniki reaktywne z grupy barwników chlorotriazynowych barwiące wyroby z włókien celulozowych na kolor szkarłatny, zapewniające dobre odporności mokre zadrukowanego materiału oraz czystą oiel niezadrukowanego tła to produkty przedstawione w C.I. pod nazwą ReactMe Red 13 i 33. Są to barwniki jednorodne, trudnodostępne z uwagi na koszty uzyskania podstawowego półproduktu jakim jest kwas N-metylo-I. Inny znany barwnik jednorodny o podobnym odcieniu to C.I. Reactive Red 16, nadający niezbyt korzystne własności wybarwieniom charakteryzującymi się niskimi odpornościami na działanie czynników alkalicznych i potu. Stosowanie barwników mieszankowych dających pożądany odcień szkarłatny jest szczególnie kłopotliwe ze względu na trudności w uzyskiwaniu powtarzalności odcienia wydruku, albowiem poszczególne komponenty mieszanki posiadają różną wrażliwość na odchylenia parametrów utrwalania wydruku oraz różne współczynniki dyfuzji. Różne współczynniki dyfuzji komponentów we włókno mogą też być przyczyną błędu drukarskiego, polegającego na wyraźnej różnicy odcienia pomiędzy prawą i lewą stroną wydruku.

W wyniku prowadzonych prób i badań, nieoczekiwanie stwierdzono, że środek barwiący według wynalazku zawierający odoowieedio dobrane jakościowo i ilościowo barwniki reaktywne, daje na włóknie celulozowym i mieszankach z jego udziałem wydruki i wybarwienia o żywym odcieniu szkar łatnym, o dobrej powtarzalności, zgodności odcienia lewej i prawej strony zabarwianego materia łu, czystym niezadrukowanym tle i wysokich odpornościach na czynniki mokre w tym alkaliczne, (pranie, pot) jak również na światło.

154 235

154 285

Środek barwiący według wynalazku zawiera: 40-80 części wagowych barwnika o wzorze ogólnym 1 i 15-60 części wagowych barwnika o wzorze ogólnym 2 i/lub 3, w których to wzorach X oznacza atom wodoru lub grupę sulfonową, Yj oznacza grupę aminową podstawioną resztą metanosulfonową lub grupę aminoarylosulfonową lub grupę aminoalkilo-/ lub -alkanolo- lub -cyjanoalkilo/ -fenylową, w której alkil może zawierać 1-4 atomów węgla, Y2 oznacza grupę aminową, grupę aminową podstawioną resztą metanosulfonową lub aminoarylosulfonową lub grupę aminoalkilo- /lub -alkanolo- lub -cyjanoalkilo/ -fenylową, w której alkil może zawierać 1-4 atomów węgla, R^ oznacza grupę acetylową lub acetamidową. Ponadto środek może zawierać znane środki wypełniające jak siarczan i chlorek sodowy i/lub potasowy oraz mocznik, środki stabilizujące pH jak: fosforany sodowe i/lub potasowe oraz środki przeciwpylne jak oleje mineralne, Olan G, olej Twitchella itp.

Nieoczekiwanie okazało się, że użyte do sporządzania środka barwniki zawierające chromogeny dające w wyniku zmieszania zamierzony efekt kolorystyczny - żywy odcień szkarłatny, posiadające różne współczynniki dyfuzji, dają w wyniku synergetycznego działania jednolity odcień również na lewej stronie druku, czyste brzegi wzorów (bez migracji) tak jak to ma miejsce w przypadku stosowania barwnika jednolitego. Ponadto okazało się, że moderatory układów reaktywnych użytych składników, kompensują wpływ chromogenowych części barwników na ich reaktywność, dzięki czemu składniki te mają w przybliżeniu jednakową reaktywność, podczas gdy analogiczne pary barwników posiadających taki sam moderator mają różne reaktywności.

Środek barwiący według wynalazku otrzymuje się na drodze homogenizacji składników barwnych o koncentracji typowej lub skoncentrowanych przy udziale środków wypełniających, stabilizujących, przeciwpylnych. Ola uzyskania bardziej jednorodnej mieszanki składników, celowym jest rozprowadzenie w wodzie surowych past pofiltracyjnych obu barwników w odpowiedniej proporcji wynikającej z przeliczenia koncentracji, dodanie stabilizatorów, środków przeciwpylnych, wypełniaczy, wymieszanie i wysuszenie zawiesiny w suszarni rozpyłowej. Wynalazek ilustrują następujące przykłady, w których części oznaczają części wagowe.

Przykład I. Do 270 części masy poreakcyjnej bezpośrednio po procesie syntezy, zawierającej roztwór wodny 54 części barwnika o wzorze 1, w którym X oznacza atom wodoru, Y^ oznacza resztę etyloaniliny dodaje się 90 części pasty pofiltracyjnej zawierającej 36 części barwnika o wzorze 2, w którym Y^ oznacza resztę kwasu aminometanosulfonowego, a następnie dodaje się 1,5 części technicznego fosforanu jednosodowego, 6 części technicznego fosforanu dwusodowego oraz 2 części środka pomocniczego przeciwpylnego Olan G i miesza 2-3 godziny w temperaturze 20-25°C. Otrzymaną jednorodną zawiesinę suszy się w suszarni rozpyłowej o temperaturze wlotu 175-180°C i wylotu 80-90°C. Otrzymuje się 100 części środka barwiącego, którym się barwi lub drukuje tkaniny z włókien celulozowych na kolor szkarłatny sposobem przedstawionym w przykładzie IV lub V lub VI.

Przykład II. Do 300 części wody o temperaturze 55-60°C dodaje się 2 części technicznego fosforanu jednosodowego, 7 części technicznego fosforanu dwusodowego, miesza około 10 minut 1 dodaje 175 części pasty pofiltracyjnej zawierającej 58 części barwnika o wzorze 1, w którym X oznacza grupę sulfonową, Y^ oznacza resztę metyloaziliny oraz 87 części pasty pofiltracyjnej zawierającej 31 części barwnika o wzorze 2, w którym Y? onaccza resztę kwasu metanilowego i miesza intensywnie do uzyskania jednorodnej zawiesiny w ciągu 1-2 godzin. Następnie dodaje się 2 części środka pomocniczego przeciwpylnego Olan G, miesza 10 minut i zawiesinę podaje bezpośrednio na suszarnię rozpyłową o temperaturze wlotu 155-160°C i wylotu 60-90°C. Otrzymuje się 100 części środka barwiącego, którym drukuje się lub barwi jednym ze sposobów podanych w przykładach IV-VI.

Przykład III . W mieszalniku do substancji sypkich umieszcza się 56 części barwnika o wzorze 1, w którym X oznacza grupę sulfonową, Y^ oznacza resztę etyloazllizy oraz 24 części barwnika o wzorze 3, w którym R^ oznacza grupę acetamidową, Y£ oznacza grupę aminową, wysuszonych wraz z dodatkiem stabilizatorów i środków przeciwpylnych. Następnie do mieszalnika dodaje się 20 części soli glauberskiej i miesza aż do otrzymania jednorodnej mieszaniny. Otrzymuje się 100 części środka barwiącego, którym drukuje się lub barwi jednym ze sposobów podanych w przykładach IV-VI.

154 285

Przykład IV. 30 części środka barwiącego otrzymanego jednym ze sposobów opisanych w przykładach I-III wsypuje się do 1000 części drukarskiego zagęszczenia alginianowego, zawierającego 2,5 części alginianu sodowego, 50 części mocznika, 20 części wodorowęglanu sodowego i 10 części Nitrolu 5 oraz 866 części wody i miesza się mieszadłem szybkoobrotowym do rozpuszczenia środka barwiącego. Otrzymaną farbą drukarską drukuje się tkaninę z włókna celulozowego dowolną techniką druku. Następnie zadrukowaną tkaninę suszy się w temperaturze 40-80°C i poddaje utrwaleniu barwnika przez parowanie w parowniku z parą nasyconą w czasie 8 minut. Po utrwaleniu tkaninę płucze się, pierze i suszy w zwykły sposób. Otrzymuje się wydruki o żywym odcieniu szkarłatnym, zgodnym na prawej i lewej stronie druku, czystym białym niezadrukowanym tle, wysokich odpornościach mokrych i dobrych odpornościach na światło.

Przykład V. 25 części środka barwiącego otrzymanego jednym ze sposobów opisanych w przykładach I-III wsypuje się przy intensywnym mieszaniu do 1000 części roztworu wodnego zawierającego 100 części mocznika, 15 części węglanu sodowego, 5 części Nitrolu S i 2 części niejonowego środka zwilżającego. Uzyskaną kąpielą napawa się tkaninę bawełnianą, odżyma do 80-100% przyrostu masy, suszy w temperaturze 40-80°C, a następnie utrwala barwnik przez parowanie w parze przegrzanej o temperaturze 120°C w ciągu 3 minut. Po utrwaleniu płucze się, pierze i suszy w zwykły sposób. Otrzymuje się wybarwienie o żywym kolorze szkarłatnym, o wysokich odpornościach mokrych i dobrych odpornościach na światło.

Przykład VI. Do,825 części wody, przy intensywnym mieszaniu dodaje się 30 części barwnika zawiesinowego C.I. Oisperse Red 50 oraz 30 części środka otrzymanego jednym ze sposobów opisanych w przykładach I-III, a następnie dodaje 5 części Nitrolu S, 10 części wodorowęglanu sodowego i po rozpuszczeniu całości 100 części zagęszczenia alginianowego 4-procentowego (w charakterze środka przeciwmigracyjnego). Uzyskaną kąpielą napawa się tkaninę o składzie surowcowym 67 części poliestru i 33 części bawełny i odżyma do przyrostu masy 70-75%, suszy w temperaturze 40-80°C, a następnie utrwala barwniki przez dogrzewanie w temperaturze 210°C w ciągu 1 minuty. Po utrwaleniu płucze się, pierze i suszy w zwykły sposób. Uzyskuje się wybarwienie o odcieniu szkarłatnym i dużej głębokości, o wysokich odpornościach mokrych i dobrej odporności na światłe.

Przykład VII . 19 części barwnika o koncentracji typowej o budowie przedstawionej wzorem 1, w którym X oznacza atom wodoru, Yj oznacza resztę etyloaniliny oraz 11 części barwnika o koncentracji typowej i o budowie przedstawionej wzorem 3, w którym R^ oznacza grupę acetylową, Y£ oznacza grupę aminową, dodaje się przy intensywnym mieszaniu do 1000 części drukarskiego zagęszczenia alginianowego o składzie opisanym w przykładzie IV i miesza do rozpuszczenia barwników. Otrzymaną farbą drukarską drukuje się tkaninę bawełnianą i postępuje dalej jak w przykładzie IV. Otrzymuje się wydruki o żywym odcieniu szkarłatnym, zgodnym na prawej i lewej stronie druku, czystym białym niezadrukowanym tle, wysokich odpornościach mokrych i dobrych odpornościach na światło.

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Środek barwiący do drukowania i barwienia wyrobów z włókien celulozowych na kolor szkarłatny zawierający barwniki reaktywne, znamienny tym, że zawiera 40-30 części wagowe barwnika o wzorze ogólnym 1 i 15-60 części wagowe barwnika o wzorze ogólnym 2 i/lub 3, w których to wzorach X oznacza atom wodoru lub grupę sulfonową, Y^ oznacza grupę aminową podstawioną resztą metanosulfonową, aminoarylosulfonową lub grupę aminoalkilo- lub alkanolo- lub cyjanoalkilo- fenylową, w której alkil może zawierać 1-4 atomów węgla, Y? oznacza grupę aminową, lub grupę aminową podstawioną resztą metanosulfonową, aminoarylosulfonową lub grupę aminoalkilo- lub alkanolo- lub cyjanoalkilofenylową , w której alkil może zawierać 1-4 atomów węgla, R? oznacza grupę acetylową lub acetamidową, oraz ewentualny dodatek środków wypełniających, stabilizujących, przeciwpylnych.

154 285

HO ΝΗ- C C ¹ /9 A

SO^Na uiór ί

SON wzór 2

S0₃Nq,

,_}Να Mm.

uzór3

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.

Cena 3000 zł