PL14789B1 - Sposób otrzymywania barwników zasadowych barwiacych czerwonawo-pomaranczowo az do czerwonawo-bronzowego. - Google Patents

Description

Sposób oiiiizymywania oranzu akrydy- noweigjo czteiro-metylo-dwwainino-aiki^ polega fjiaik wynika z angielskiego Golouir Index, strona 198, Nr 788) na tem, ze z czteromeitylo^wuamino - dwufenylometanu przez nitrowanie powstaje zwiazek dwu- njitrowy, który nastepnie ulega .redukcji na produkt, zawierajacy dwie grupy anilinowe, ten zas poddaje sie ogrzewaniu w srodowi¬ sku kwasnem, pnzyczem odszczepia sie amonjalk oraz twoirzy sie pierscien akrydy- mowy, wreszcie utworzony leufcozwiazek u- tlenia sie na barwnik.Stwierdzono, ze w zwiazku z powyz¬ szym .sposobem mozna otrzymac barwniki o inmym odbieniu, stosujac wiecej kwasu azotowego, nitz to jest potrzebne do wytwo¬ rzenia ciala diwundtroweigo. Ilosc teg|o nadl- miaru kwasu azotowego moze sie zmieniac w pewnych graniioach.Tak wiec, np,, 1 czasteczke cztefromety- lo^dwuainimo-idiwufenylometanu poddaje sie dzialaniu 4 czasteczek kwasu azotowego (to jest 2 czasteczek kwasu azotowego, jiak przy otrzymywaniu oranzu aikrydynowego, i nadmiaru 2 czasteczek kwasu azotowego) w postaci mieszaniny, i mieszanine znitro- wana wlewa sie do wody z lodem. Przy¬ puszczalnie powstaje tu najpierw dtwuniitro- czterometylo - dwuamino - dwufenylometan, jak przy dzialaniu kwasu azotowego na czterometylo-dwuamino-idlwufenylome^ tam, a nastepnie dopiero nadmiar kwasu azotowego idziaila na zwiazek dwunitrowy.*^ *'.'. Jezeli ozferometylo-dwuami^ nylometgn rozpusci, sie w stezonym kwasie siarkowyitf i nftinije; a nastepnie mase ni¬ trujaca rozcienczy woda z, Jodem, to po¬ wstaje roztwór utworzonego produktu ni¬ trowego w rozciieifcziCHnyflm kwasie siarko¬ wymi, który posiada stezenie, zaleznie od stosunku lodu do kwasu siarkowego. Moz¬ na postepowac równiez w ten sposób, ze ozterometylo - dwuamiino - dwufenyloimetan rozpuszcza sie w rozcienczonym przez do¬ datek lodu kwasie siarkowym i dodaje kwas azotowy. Przez ogrzewanie mieszani¬ ny nitrufjacej, rozcienczonej woda z lodem, mozna nadmiar kwasu azotowego czescio¬ wo lub calkowicie wydzielic. Tak otrzyma¬ ny barwnik posiada odcien podobny do oranzu akrydynowegjo. Przy wykonywa¬ niu niniejszego wynalazku nalezy uni¬ kac przedwczesnego usuwania wolnego, wzglednie tylko slabo zwiazanego kwasu azotowego.O cbemioznem dzialaniu nadmiaru uzy¬ tego kwasu lazotowego nie mozna nic pew¬ nego powiedziec, przypuszczalnie reaguje on z grupami ailkylowemi czteiroalkylodwu- amino-dwufenylo-mertanu, np. z grupami meitylowemi, pnzyczem tworzy sie aldehyd mrówkowy, bioracy nastepnie udzial w reakcji Po rozcienczeniu mieszaniny nitrujiacej woda z lodem przeprowadza sie redukcje w zmamy sposób, przyczem, aby osiagnac redukcje calkowita odpowiednio do ziwiek- szomej ilosci uzytego kwasu azotowego, na¬ lezy uzyc wiekszej ilosci srodka redukuja¬ cego, niz przy otrzymywaniu oranzu akry- dynowego.Utlenianie leukozwiazku na barwnik od¬ bywa sie tak samo, jak przy otrzymywaniu oraniu akrydynowego.Zamiast 4 moli kwasu azotowego mozna z podobnym skutkiem uzyc 3 moli (to jest 2 moli jiak .zwykle przy otrzymywaniu oran¬ zu akrydfyinofwego ii mola nadmiaru).Produkty, wytworzone sposobem po¬ wyzszym, sa barwnikami zasadowemi, któ¬ re daja z tanina na bawelnie, oraz bez za¬ prawy na jedwabiu cenne odcienie czer- wono-pomairanczowe az do miiedlziano-czer- wonych. Barwniki te isa trwale na dzialanie hydrosiarczynu, tak iz nadaja sie do dru¬ ków wytrawowyoL Ponizsze przyklady wy¬ jasniaj a sposób wedlug wynalazku.Przyklad L 25,4 g czterometylo-dwua- mino-dlwufenylometanu ogrzewa sie w 2:50 g kwasu siarkowego (%%) ponizej 30°C i roztwór oziebia sie ponizej 0°C. Nastepnie, mieszajac, dolewa sie mieszanine kwasu siarkowego z azotowym,, w ilosci odpowia¬ dajacej 4 molom HN0Sl a wiec np. 250 g mieszaniny, zawierajacej 10% HNOs.Mieszanine miesza sie w ciagu 2 — 3 go- dzin, przyczem temperatura powinna sie podniesc powyzej 0°C. Nastepnie produkt reakcji wylewa sie na 450 g lodu i otrzy¬ many jasnozólty roztwór redukuje zapomo- ca 100 do 120 g pylku cynkowego w tempe¬ raturze ponizej 35°C, Otrzymany roztwór rozciencza sie 300 cm3 wody i w celu zamkniecia pierscienia i Utworzenia leuko-zwiazku barwnika ogrze¬ wa sie pod chlodnica -zwrotna w oiagju 12 do 15 godzin:. Po ostygnieciu odsacza sie mieszanine od pozostalosci cynkowych i bronzowo-zólty roztwór utlenia* sie izapo*- moca mniej wiecej 100 g 25% -owego roz¬ tworu chlorku zelaza. Otrzymany branzo¬ wy barwnik wytraca sie przez wysoiemie, odsacza, przemywa az do zobojetnienia roztworem soli i suszy.Otrzymuje sie bronzowy proszek latwo rozpuszczalny w wodzie. Barwnik ten bar¬ wi na ozerwono-ihiTOinzowo bawelne, zapra¬ wiona tanina, a naturalny jedwab w odcie¬ niach mieidziiano-iczierwonych; jest trwaly na dzialanie hydrosiarczynu i nadaje sie zarówno ido posredniego jiak i bezposred- niegp idruku wytrawowego na bawelnie.Przyklad IL 25,4 czesci czterometylo- dwuamino-dlwufenyilomielanu rozpuszcza sie w 350 czesciach kwasu siarkowego — 2 —96%-oweigo ponizej 30°C i otrzymany roz¬ twór oziebia sie «do 0°C. Nastepnie przy temperaturze 0° — 5°C iwkrapla isie, dobrze mieszajac, 176 czesci mieszaniny kwasowej (mieszaniny kwasów azotowego i siarkowe¬ go), zawierajacej 10,7% kwasu aizotowego, i mase miesza sie prziez 4 godziny przy tem¬ peraturze ponizej 10°C.Mase reakcyjna wylewa sie na 600 cze¬ sci lodto i powstaly bezbarwny lub islabo zólty roztwór redukuje sie, dodajac powo¬ li mieszanine 60 czesci opilków zelaznych i 60 czesci pylku cynkowego w temperaturze od 20° — 35QC. Przy redukcji tej roztwór jest najpierw bronzowy, nastepnie czerwo- no-bromizowy, az wreszcie staje sie bez¬ barwny. Ogrzewa go sie potem do 70PC i odsacza od mulku cynkowo-zelaznego.Prziesaczony roztwór otrzymanego zwiazku ogrzewa sie w ciagu 10 do 14 godzin pod chlodnica zwrotna, w celu zamkniecia pier¬ scienia i utworzenia leukozwiazku barwni¬ ka, a po ostygnieciu zadaje sie 80 czescia¬ mi roztworu chlorku zelaza (25 % -owego), wskutek czego barwi sie czerwonawo-bron- zowo. Wytworzony barwnik wytraca sie so¬ la kuchenna, odsacza, przemywa do zobo¬ jetnienia roztworem soli i isoiszy.Otrzymany barwnik przedstawia zie¬ lonkawo blysiziczacy broiuzotwy proszek, la¬ two rozpuszczalny w wodzie, Na bawelnie zaprawionej tanina daje on odcienie mie- dziano-czeirwone, a (bezposrednio na jedwa¬ biu ozerwono-pomaranczowe; jest odporny na dzialanie hydrosianczyniU.Podobny wynik otrzymuje sie w tych przykladach, stosujac zamiast czteromety- loHdwuamino-idWufenylometanu odpowiedni zwiazek ezteroetylowy. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe, Sposób otrzymywania barwników zasa¬ dowych barwiacych czerwonawo-pomaran- czowo az do czerwonawo-bronzowego, zna¬ mienny tern, ze pnzy zastosowaniu znanego isposobu otrzymywania oranzu akrydymo- wego (mianowicie nitrowanie czteroalkylo- dwuamino- dwufenylornetanu, redukc j a u- tworziomego ziwiazku dwunitrowego na od¬ powiedni zwiazek dwuamiinowy, utworzeniie pierscienia akrydynowego przy jednocze- snem odszczepieniu amonjakii, a wiresizcie utlenianie leuko-zwiazku na barwnik) czte- roalkylo-idwuainino-dwufenylometan zada¬ je sie kwasem azotowym w ilosciach wiek¬ szych od ilosci, niezbednych do otrzyma¬ nia pochodniej dwtunitrowej. Durand & Huguenin A.-G. Zastepca: Inz. dypl. M. Zoch, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL