PL14058B1 - Sposób otrzymywania plynnych srodków, stosowanych w przemysle wlókienniczym, skórzanym, papierniczym i tluszczowym. - Google Patents

Description

Kwasy tluszczowe, w szczególnosci kwasy nienasycone i tlenowe kwasy tlu¬ szczowe, znajduja duze zastosowanie w przemysle, zwlaszcza w przemysle wló¬ kienniczym i skórzanym, pod rozmaitemi postaciami. Najczesciej stosuje sie je w postaci soli, czyli mydel, oraz soli ich estrów kwasu siarkowego, t j. olejów tu¬ reckich, Obie grupy tych zwiazków posia¬ daja wspólna wade, polegajaca na tern, ze z solami metali, jako to z solami wapnio- wemi, magnezowemi, zelazowemi i t. d., znajdujacemi sie w uzywanej wodzie, two¬ rza nierozpuszczalne sole, czyli tak zwane mydla metalowe. Nalezy to przypisac o- becnosci w mydlach i olejach tureckich grup karboksylowych, zdolnych jeszcze do reakcji. Ostatniemi czasy, przez; zastoso¬ wanie specjalnych metod sulfonowania, u- dajlo sie otrzymac produkty zblizone do o- leju tureckiego o duzej zawartosci orga¬ nicznie zwiazanego kwasu siarkowego, a wskutek tego o wzglednie duzej odpornosci na wapno. Jednakze, aby calkowicie zapo¬ biec tworzeniu sie mydla wapniowego, na¬ lezy odszczepic zdolne do reakcji grupy karboksylowe.Cel ten osiaga sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze do plynów, sluzacych np. do obróbki materjalów wlókienniczych, za¬ miast mydel, olejów tureckich Itib podob¬ nych materjalów, dodaje sie estrów kwasusiarkowego amidów, anilidów lufo innych amidaw nasycoiw& 1^ nienasyconych jed- nozasaxdb^yc4 StK&tyb^rych kwasów karto¬ nowych o wysokim ciezarze czasteczkowym, podstawionych w reszcie amonjakalnej, np.CH3(CHJ7CH = CH(CHJ7CONHCQH6 [amid kwasu olejowego). Produkty te moz¬ na otrzymac rozmaitemi sposobami, np. przez sulfonowanie amidów, anilidów i t. d. wyzszych kwasów tluszczowych, zwlaszcza nienasyconych lub tlenowych kwasów tlu¬ szczowych. V$ tym celu amid kwasu ole¬ jowego, otrzymany znanym sposobem, traktuje sie zwyklemi srodkami sulfonuja- cemi, np. stezonym kwasem siarkowym, dymiacym kwasem siarkowym lub kwasem chlorosulfonowym, ewentualnie w obecno¬ sci srodków wiazacych wode, np. wobec bezwodnych kwasów organicznych, ich bez¬ wodników, albo chlorków. Estry kwasu siarkowego amidów kwasów tluszczowych (lub anilidów i t. d.) otrzymuje sie wedlug nastepujacego równania: CH3.(CHJ7.CH = CH{CH2)7.COOH (kwas olejowy) CH3.fCHJ7.CH = CH.(CH2)7.CONH2 (amid kwasu olejowego) CHs.fCHJ7.CH^CH.fCH2)7.CONff2 I I H SOLH (ester kwasu siarkowego amidu kwasu o- lejowego).Zobojetnione produkty sulfonowania o- prócz trwalosci, spowodowanej nieobecno¬ scia wolnych grup karboksylowych, wyka¬ zuja duza zdolnosc zwilzania, pienienia, emulgowania i oczyszczania oraz wlasnosc nadawania wlóknom tkackim i materjalom pokrewnym miekkiego, gladkiego i niekle- jacego chwytu. Z tego powodu produkty te moga znalezc liczne zastosowania w prze¬ mysle wlókienniczym i skórzanym oraz w innych dziedzinach. Prócz tego przy trak¬ towaniu materjalów wlókienniczych obo- jetnemi kwasami lub alkalicznemi plyna¬ mi wzmagaja one dzialanie tych ostatnich wskutek tego, ze znacznie zwiekszaja ich zdolnosc przenikania oraz ze przeprowa¬ dzaja tluszcze, zanieczyszczenia lub po¬ dobne substancje w wodna zawiesine, co w znacznym stopniu umozliwia calkowite wy¬ korzystanie tych plynów.Przy farbowaniu kadziowem dodatek tych produktów do kadzi umozliwia ka¬ dziowanie w obecnosci malej ilosci slabych zasad, co jest bardzo wazne przy farbowa¬ niu wlókien zwierzecych barwnikami ka- dziowemi. W ten sposób mozna równiez wlókna zwierzece farbowac czerwienia naftolowa. Dodatek opisanych powyzej produktów ulatwia równiez zwilzanie spro¬ szkowanych barwników lub innych cial sproszkowanych, np. srodków, do tepienia szkodników, jako to nierozpuszczalnych zwiazków arsenowych lub siarki, przy przeprowadzaniu ich w wodne roztwory, przy otrzymywaniu past i t. d. W prze¬ dzalnictwie wodne zawiesiny srodków we¬ dlug wynalazku z dodatkami lub bez nich okazaly sie cennym srodkiem zwilzajacym.Równiez i przy sporzadzaniu i uszlachet¬ nianiu skór dodatek sulfonowanych amidów kwasów tluszczowych przyspiesza dziala¬ nie srodków, sluzacych do obróbki, wzmac¬ nia je i polepsza. Srodki wedlug wynalazku daja sie stosowac w przemysle papierni¬ czym przy wyrobie i przeróbce papieru, w przemysle barwników pigmentowych, przy farbowaniu futer w tych wszystkich przy¬ padkach, gdy chodzi o zwilzanie, wytwa¬ rzanie zawiesin i przenikanie. Dzieki tym wlasnosciom produkty te moga znalezc równiez zastosowanie w przemysle farma¬ ceutycznym do wytwarzania emulsji, jako srodków pieniacych i chroniacych skóre, oraz jako skladników masci, kremów, za¬ miast wazenolu i t. d. Znamiennem jest, ze materjaly wlókiennicze i inne, poddane — 2 —^ dzialaniu tych srodków, staja sie miekkie i gietkie bez kleistego chwytu, dzieki cze¬ mu nadaja sie one do nadawania miekko¬ sci i odswiezania takich produktów. Dzie¬ ki wlasnosci silnego zwilzania i przenika¬ nia srodki te nadaja sie równiez jako srodki do zwalczania szkodników, mozna je równiez stosowac jako dodatki do zapra¬ wiania oraz jako olej przy borowaniu w przemysle metalowym. Prócz tego dzialaja one jako zawiesiny w rodzaju koloidów o- chronnych np. przy wyrobie atramentów i przy rozszczepianiu tluszczów. Wskutek swej zdolnosci przenikania, jak i wlasnosci szybkiego zwilzania, srodki te uzyte jako dodatek do mas ceramicznych sluza do wiazania pylu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania plynnych srod¬ ków, stosowanych w przemysle wlókienni¬ czym, skórzanym, papierniczym i tluszczo¬ wym, znamienny tern, ze do znanych ply¬ nów, sluzacych do obróbki materjalów, na¬ lezacych do wspomnianych dziedzin, doda¬ je sie estrów kwasu siarkowego amidów wyzszych nasyconych lub nienasyconych jedtoozasadowych alifatycznych kwasów karbonowych. H. Th. Bóhme Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego I Skl, Warszawa. PL