Wynalazek niniejszy dotyczy kciukowe¬ go walka rozrzadczego do stawidel zawo¬ rowych silników parowych z tlokiem o ru¬ chu postepowo-zwrotnym, na którym sa u- mieszczone oddzielne tarcze kciukowe o jednakowej wysokosci kciuków, które to tarcze kciukowe sa wzgledem siebie prze¬ suwne, umozliwiaja wiec zmiane dlugosci powierzchni czynnej kciuków, a tern sa¬ mem zmiane stopnia napelnienia cylindra roboczego. Naped walu rozrzadczego usku¬ tecznia sie z którejkolwiek osi parowozu, napednej lub tocznej, zapomoca przekladni stozkowych kól zebatych. Wal rozrzadczy jest umieszczony w lozyskach skrzynki za¬ worowej, przyczem wzdluz swej osi nie jest przesuwny. Krazki dzwigni, napedzaja¬ cych wrzeciona zaworów, tocza sie po ze¬ wnetrznej powierzchni tarcz kciukowych i równiez w kierunku osi walka rozrzadczego nie sa przesuwne, dzieki czemu urzadzenie rozrzadcze posiada budowe prosta i latwa do obslugi.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia podluzny i poprzeczny przekroje kciukowe walka rozrzadczego z przesuw- nemi wzgledem siebie tarczami przy srod- kowem polozeniu dzwigni nastawczej, fig. 2— widok zboku i przekrój poprzecznytego walka przy skrajnem prawem poloze¬ niu dzwigni nastayftfzej, fig. 3 — podluzny i poprzeczny przekroje odmiany wykona¬ nia wynalazku przy srodkowem polozeniu dzwigni nastawczej, a fig. 4 — odpowied¬ nio widok zboku i przekrój poprzeczny tej odmiany walka przy skrajnem prawem po¬ lozeniu dzwigni nastawczej. Fig. 5 przed¬ stawia przekrój podluzny przez silnik pa¬ rowy z walkiem kciukowym, równoleglym do osi cylindra roboczego silnika, a fig. 6 — taki sam przekrój z walkiem kciukowym, którego os jest prostopadla do osi cylindra roboczego silnika.Walek kciukowy w wykonaniu, przed- stawionem na fig. 1, sklada sie z walka /, na którym sa zaklinowane dwie tuleje z tarczami kciukowemi 2 i 2', miedzy które- mi jest umieszczona srodkowa tarcza kciu¬ kowa 3, posiadajaca cylindryczna piaste z umieszczonemi na niej plaskiemi tarczami kciukowemi 4, Wszystkie te tarcze posia¬ daja jednakowe kciuki a. Tarcze kciukowe 4 polaczone sa z tarczami 2 i 3 zapomoca sprezyn 5, umieszczanych we wglebieniach bocznej powierzchni tarcz.Wzdluz walcowej powierzchni walka 1 i wewnetrznej powierzchni walcowej tulej 2 i 2' wyzlobione sa rowki do dwóch pro¬ wadnic 6 i 6', które umieszczone sa na walku 1 swa gladka powierzchnia walcowa.Po stronie przeciwnej prowadnice 6 i 6' po¬ siadaja plaskie zwoje srubowe o duzym skoku, które zazebiaja sie z takiemi same- mi zebami, wykonanemi na wewnetrznej powierzchni walcowej piasty tarczy 3. W rowkach tulej tarcz 2 i 2* zeby prowadnic 6 i 6' moga swobodnie przesuwac sie z pew¬ nym luzem. Srodkowe konce prowadnic 6 i 6' posiadaja kolnierze 7 i 7', pomiedzy któremi znajduja sie konce widelek 9 z krazkami 8, które to widelki 9 sa polaczo¬ ne drazkiem nastawczym 10 do nastawia¬ nia przesuwów prowadnic 6 i 6'. Przesuwa¬ jac naprzód lub wtyl prowadnice 6 i 6' w rowkach walka 1, powoduj.e sie obracanie tarczy kciukowej 3 wzgledem walka 1, a dzieki sprezynom 5 beda równiez obraca¬ ne plaskie tarcze kciukowe 4 o wielkosc strzalki ugiecia sprezyn 5, t. j. na prze¬ strzeni od osi kciuka nieruchomej tarczy 2 az do osi kciuka obrotowej tarczy kciuko¬ wej 3 rozmieszczaja sie równomiernie kciu¬ ki plaskich tarcz kciukowych 4, stwarzajac jeden dlugi kciuk, po którym bedzie sie to¬ czyc krazek b. Dlugosc krazka jest równa sumie grubosci tarcz kciukowych 2, 4, 3, 4* i 2'. Poczatek powierzchni wejsciowej dla krazka fe, zaczyna sie od kciuków tarcz bocznych 2 i 2\ przedluzenie zas tych kciu¬ ków tworzyc beda kciuki tarcz 4 i 4', a po¬ wierzchnie zejsciowa dla krazka zakonczy kciuk srodkowej tarczy kciukowej 3. W ten sposób chwila otwarcia zaworów wlotowych i wylotowych, które sa napedzane od kraz¬ ka b zapomoca dzwigni c i c', bedzie stala, a wielkosc napelniania cylindra swieza pa¬ ra bedzie zalezna od ustawienia dzwigni nastawczej 10, przyczem poczatek wlotu i koniec rozprezania pary zawsze bedzie jednakowy i niezalezny od wielkosci na¬ pelniania cylindra. Stopien sprezania be¬ dzie równiez staly i nieznaczny, celem zmniejszenia ujemnej pracy cylindra. W czasie jazdy wtyl dzialanie bedzie takie samo, jak równiez przy hamowaniu zapo¬ moca kontrpary. O ile dzwignie nastawcza 10 ustawic jeszcze wiecej naprzód, wów¬ czas zawory beda stale otwarte, celem po¬ laczenia przestrzeni roboczych cylindra po obydwóch stronach tloka dla swobodnego przeplywu powietrza z jednej strony tloka na druga.Polozenie, przedstawione na fig. 2, od¬ powiada jezdzie parowozu naprzód. W przekroju walka kciukowego wzdluz linji A widac, za prowadnice 6 i 6' sa zakryte tulejami tarcz kciukowych 2 i 2', które two¬ rza oslone walka rozrzadczego.Na fig. 3 przedstawiona jest odmiana wykonania kciukowego walka rozrzadcze¬ go, w której zamiast plaskich tarcz 4 i 4f — 2 —pomiedzy tarczami 2, 2' i 3 sa umieszczone podwójne sprezyny 11 i 11\ które sa pola¬ czone jednym koncem z tarcza 2 wzglednie 2\ drugim zas koncem z tarcza 3; przy srodkowem polozeniu dzwigni nastawczej sprezyny beda nienapiete w jednej linji równolegle do osi walka 1 pod krazkiem 6, a wówczas krazek b bedzie podniesiony, a czas otwarcia zaworu i wlotu pary bedzie najmniejszy i jednakowy przy biegu silni¬ ka naprzód i wtyl.W polozeniu, przedstawionem na fig. 4, prowadnice sa przesuniete i swemi zwoja¬ mi srubowemi obrócily tarcze kciukowa 3 wzgledem tarcz kciukowych 2 i 2'; tarcza 3 rozciagnela sprezyny, przedluzajac w ten sposób powierzchnie biezna kciuka, a tern samem i czas podniesienia krazka 6, a wiec i zaworu wlotowego do pary. Miedzy kciukami tarcz 2, 2' i 3 krazek bedzie sie toczyc po powierzchni wyciagnietych spre¬ zyn, zejscie zas krazka podniesionego be¬ dzie zawsze odbywac sie wzdluz po¬ wierzchni kciuka tarczy 3. W razie przesu¬ niecia dzwigni nastawczej w odwrotnym kierunku, a tern samem i prowadnic 6 i 6*. tarcze 3 zostana przekrecone w odwrotna strone i sprezyny beda przesuniete na dru¬ ga strone walu 1, wskutek czego nastepuje odwrotne dzialanie mechanizmu przy jez¬ dzie wtyl lub tez przy hamowaniu prze- ciwpreznoscia pary.Na fig. 5 przedstawiony jest przekrój podluzny przez silnik parowy ze stawidla- mi zaworowemi z zastosowaniem kciuko¬ wego walka rozrzadczego, wykonanego w mysl wynalazku. Naped walka rozrzad¬ czego 1 uskuteczniany jest od osi napednej zapomoca przekladni stozkowych kól zeba¬ tych. Walek 1 umieszczony jest koncami w lozyskach skrzynki zaworowej równolegle do osi cylindra. Prowadnice 6 i 6' sa prze¬ suwane zapomoca drazka nastawczego 10 z budki maszynisty. Otwarcie zaworów jest uskuteczniane kciukami walka rozrzadcze¬ go /, zamkniecie zas takowych uskutecz¬ niaja sprezyny d i d\ które wywieraja na¬ cisk na wrzeciona zaworów. Napiecie spre¬ zyn regulowane jest nakretkami 12 i i?.Powyzszy rozrzad pary jest prosty i latwy do obslugi.Na fig. 6 przedstawiony jest taki sam silnik parowy tylko z ta róznica, ze walek rozrzadczy 1 jest umieszczony wpoprzek osi cylindra. Wyprzedzanie krazka b' w strone obrotów walka rozrzadczego jest pozadane, celem wczesniejszego wylotu pa¬ ry oraz poczatku sprezania takowej, a wiel¬ kosc stopnia sprezania jest zalezna od ka¬ ta wyprzedzania krazka b'. Walek rozrzad¬ czy sklada sie z dwóch zespolów tarcz dla kazdej pary zaworów. PL