Przedmiotem wynalazku jest synergiczny srodek chwastobójczy.Ochrona roslin uprawnych przed chwastami i in¬ nymi roslinaani opózniajacymi wzrost zasiewów jest stalym problemem w rolnictwie. Pomagajac w roz¬ wiazaniu tego zagadnienia, naukowcy zajmujacy sie synteza chemiczna opracowali wiele srodków che¬ micznych, skutecznych w ograniczaniu wzrositu ro¬ slin niepozadanych. Liczne chemiczne srodki chwas¬ tobójcze opisano w literaturze, a wiele z nich znajduje sie w uzyciu.W niektórych przypadkach stwierdzono, ze lacz¬ ne dzialanie kilku srodków chwastobójczych jest skuteczniejsze niz suma oddzialywania poszczegól¬ nych tych srodków. Zjawisko to nazwano syner- gizmem.Wynalazek opiera sie na nieoczekiwanym stwier¬ dzeniu, ze pewne tiolokarbaminiany i pewne kar- bamoiloksykarbanilany, znane oddzielnie jako srod¬ ki dzialajace chwastobójczo, przy ich równoczesnym stosowaniu w komlbinaicji przejawiaja takie dzia¬ lanie synergiczne.Obie klasy zwiazków, których stosowanie w kom¬ binacji jest podstawa wynalazku, sa oddzielnie zna-- ne jako zwiazki majace wplyw na wzrost roslin.Tiolokarbaminiany jako srodki chwastobójcze sa znane z opisów patentowych Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr nr 3 135 7^0, 3)198 7186 i 2 9»13 3t2i7, a karibamoiloksykarfoanilany omówiono w opisach 10 15 20 25 30 patentowych Stanów zjednoczonych Ameryki nr nr 3404976 i 3 99(2*8130.Synergiczny srodek chwastobójczy wedlug wy¬ nalazku zawiera mieszanine tidokanbaminianu o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe etylowa, benzylowa lub p-chlorobenzylowa i gdy R1 oznacza grupe etylowa, wówczas R2 i R8 sa jed¬ nakowe lub rózne i oznaczaja grupy Ci—Ce alkilo¬ we albo grupy C5—C7 cykloalkilowe, a gdy R1 oznacza grupe benzylowa lub p-chlorobenzylowa, wówczas R2 i R8 sa jednakowe albo rózne i ozna¬ czaja grupy Ci—C6 alkilowe, albo razem stanowia grupe C5—C7 aMlowa, z fenylokarbamoiloksykar- banilanem o ogólnym wzorze 2, w którym R4 ozna¬ cza grupe Ci^C4 alkilowa, a R6 oznacza atom wo¬ doru lub grupe Ci—C4 alkilowa.Pod pojeciem „grupa alkilowa" i „grupa alke- nylowa" rozumie sie tu grupy o lancuchach pros¬ tych albo rozgalezionych. Przykladami grup alkilo¬ wych sa grupy takie jak metylowa, etylowa, n-pro- pylowa, izoipropylowa, n-ibutylowa, II-rizedJbutylo- wa i izobutylowa, a przykladami grup alfcenylo- wych sa grupy takie jak winylowa, alkilowa, 2- -butenylowa i izoibutenylowa.IPod okresleniem „grupa alkilenowa" rozumie sie tu wielokrotnosci grupy —CH2—, ewentualnie piod- sitaiwione grup-aimi alkilowymi, mp. takie jak —CH2- CH^GH^OH^CHa— (pieciometylanowa), -^GH^CH2- CHdOHdCHaOHg— (sizesciiometylenoiwa), -HOH^CH*- OH^OHaOHdCHaCH*— (isiedlmiomeltyilenowa) i -^CH*- 126 8893 126 889 4 CHJOHj/CHfWCHjCHa— (2-metyaoBEeSciomeityie- nowa)L Przykladami tiolokarbaminianów, (które mozna stosowac zgodnie z wynalazkiem sa: N^^oheksylo^^yl»otloaokailbaaTidiniain S-etylowy (cykloat), dwu-n-propylolSolokarbajminian S-etylowy (EPTC), dwuetytotiolokarbamtoian S-p-chlorobenzylowy (bentiokarb), dwuizobutylotiolokarbammian S-etylowy (butylat), dwu-IlHrzed.butyiotiolokarbamiinian S-benzylowy, szesciowodoro-lH-azepino^l-tfokkarboksylan S^benzyJowy i szesciowodoronlH-azepino-l-tiolokar- boksylan S-p-chlorobenzylowy.Te i inne tiolokarbaminiany, stosowane zgodnie z wynalazkiem, mozna wytwarzac sposobami po¬ danymi we wspomnianych wyzej opisach patento¬ wych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 2 913 327, 3 185 7120 i 31198 786.Korzystnie stosuje sie tiolokarbaminiany o wzo¬ rze 1, w którym R1 oznacza grupe etylowa, benzy¬ lowa lub p^chlorobenzylowa i gdy R1 oznacza gru¬ pe etylowa, wówczas R* i R* sa jednakowe albo rózne i oznaczaja grupy Ci—C4 alkilowe lub gru^ py cykloheksylowe, a gdy R1 oznacza grupe benzy¬ lowa lub p-chlorobenzylowa, wówczas R* i R* sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupy Ci—C3 alki¬ lowe, albo razem stanowia grupe szesciometyleno- wa. Szczególnie korzystnymi sa tiolokarbaminiany o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe etylowa, benzylowa kito p-chlorobenzylowa, a gdy R1 ozna¬ cza grupe etylowa, wówczas R£ oznacza grupe ety¬ lowa i R* oznacza grupe cykloheksylowa, zas gdy R1 oznacza grupe benzylowa lub p-chlorobenzylowa, wówczas R* i R» oznaczaja grupy etylowe lub ra¬ zem tworza grupe szesciometylenowa.Korzystnymi fenylokarbamoiloksykarbanilanami sa: 3,3'-meitylofenylokarbamoilokByfenylokarbami- nian metylowy o wzorze 3 (phehmedLptiam) i 3-fe- nylokarbamoiloksyfenylokarbamdnian etylowy o wzorze 4 (desmedipham). Te i irme fenylokarbamoi- ktayfcarbanilany o wzorze 2, stosowane zgodnie z wynalazkiem, mozna wytwarzac sposobami podany¬ mi w wyzej wymienionych opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 3 40t4dT7D i 3 692 820.Okreslenia „synerglizm" i „Dzialanie synergiczne" sa tu stosowane w celu zaznaczenia zjawiska pole¬ gajacego na tym, ze chwastobójcze zwiazki stoso¬ wane razem przejawiaja dzialanie chwastobójcze silniejsze od tego, którego moznatoy oczekiwac na podstawie chwastobójczego dzialania tych zwiaz¬ ków stosowanych oddzielnie.Okreslenie „Herbicyd" lub „zwiazek chwastobój¬ czy" oznacza zwiazek, który zwalcza lub modyfi¬ kuje wzrost roslin. Okreslenie „ilosc chwastobój¬ czo skuteczna" oznacza ilosc takiego zwiazku lub kombinacji zwiazków zdolna do wywolania efektu zwalczania lub modytfikacji wzrostu roslin.Pojecie zwalczania lub modyfikacji obejmuje wszystkie odchylenia od naturalnego rozwoju, np. zniszczenie, opóznienie wzrostu, niszczenie lisci, karlowacenie itp. Okreslenie „rosliny" obejmuje wszysflrie stadia wegetacji po wzejsciu roslin, od stadium siewki do wegetacji ustalonej.W srodku wedlug wynalazku stosunek wagowy tiolokarbamindanu o wzorze 1 do fenylokarbamoilo- ksykarbanilanu o wzorze 2, przy którym wystepu¬ je synergiczne dzialanie chwastobójcze, wynosi od s okolo 0,01:1 do okolo 20al, korzystnie od okolo 0,1:1 do okolo 10:1, a najkorzystniej od okolo 04:1 do okolo 5:1.Ilosci, w jakich stosuje sie srodki chwastobójcze, zaleza od rodzaju chwastów i zadanego stopnia zwalczania. Srodka wedlug wynalazku dzialaja zwykle najskuteczniej jezeli stosuje sie je w ilo¬ sci 0,011 — 56 kg, a korzystnie 0,U1 — 28 kg czyn¬ nych substancji na 10 000 m*.Wynalazek zilustrowano w nizej podanych przy¬ kladach.Przyklad L Przyklad ten Ilustruje synergicz¬ ne dzialanie 3,3'-tnetylofenylokarb8(rooil karbaminianu o wzorze 3 (phemnedfcham) stopo¬ wanego razem z N-cyklohekBylo-N-etylotiolokarba- minianem S-etylowym o wzorze 5 (cykloat) do zwalczania róznych chwastów po wzejsciu.Plaskie naczynia z wlókien, o wymiarach 15,2X X26,4X7,0 cm, napelniono do glebokosci 5,0 cm ziemia piaszczystogliniasta, zawierajaca 50 czesci wagowych na milion (ppm) srodka grzybobójczego w piostaci imdtiu kwasu ciis^-C(trójdilarometyllo)- -tk)]-4-cykloheksenodwukarboksylowego-l,2, znane¬ go pod nazwa Captan, jak równiez 50 ppm nawo¬ zu mineralnego azotowo-fosforowo-potasowego, za¬ wierajacego po 18*/t wagowych w przeliczeniu na N—P2O5—KsO. W poprzek kazdego naczynia wy¬ cisnieto w ziemi szereg rowków i w kazdym z nich zasiano jeden rodzaj rosliny.W jednym rowku zasiano burak cukrowy (Beta Vuflgaris), a w nastepnych chwasty takie jak pie¬ przyca (Lepidium sp.), rdest powojowy (Polygonum conrolvulus) i portulaka pospolita (Portulacaolera- cea). Chwasty siano w takich ilosciach, aby po wzejsciu w kazdym z rowków bylo okolo 20—50 roslin, zaleznie od ich wielkosci.Nastepnie naczynia umieszczono w cieplarni na okres 2 tygodni i regularnie polewano. Po tym o- kresie liscie wykielkowanych chwastów opryski¬ wano emulsjami srodków chwastobójczych, wy¬ tworzonymi przez rozcienczenie woda dajacych sie emulgowac koncentratów badanych zwiazków.Phenmedipham stosowano w postaci dajacego sie emulgowac koncentratu zawierajacego 16,8P/a wa¬ gowych tego zwiazku, a cykloat stosowano w po¬ staci koncentratu o stezeniu ll&h wagowych. Roz¬ cienczanie prowadzono tak, aby przewidziana ilosc kazdego z badanych zwiazków w kg/10 000 nWo za¬ warta byla w 750 litrach cieczy do rozpylania.W naczyniach z próbami kontrolnymi badane zwiazki stosowano indywidualnie w róznych daw¬ kach, podczas gdy w naczyniach z wlasciwymi pró¬ bami stosowano emulsje obu zwiazków badanych.Dodatkowe naczynia nie poddawano traktowaniu, lecz wykorzystywano je jako wzorce dla pomiaru stopnia zahamowania wzrostu chwastów w naczy¬ niach z wlasciwymi próbami.Po uplywie 18 dni od zabiegów, naczynia z pró¬ bami kontrolnymi i z próbami wlasciwymi porów¬ nywano z naczyniami z próbami wzorcowymi i dla kazdego rowka oceniano wzrokowo w procentach 15 20 25 30 35 40 45 50 55126 889 6 stopien zwalczenia chwastów, stosujac skale 0°/oh- 100V», wedlug której (fih oznacza taki sam stopien wzrostu jak w odpowiednim rowku naczynia wzor¬ cowego, a lOOtyo oznacza calkowite zniszczenie wszystkich roslin w rowku. Brano pod uwage wszystkie typy uszkodzen roslin.Wyniki w odniesieniu do chwastów, jako srednie z 2 prób, podano w tablicy 1 w kolumnach ozna¬ czonych symbolem „O", a w kolumnach oznaczo¬ nych symbolem „S" podano dla porównania wy¬ niki spodziewane, to jest takie, których nalezalo oczekiwac na podstawie obliczen wedlug równania Limpera (Limpel i wspólpracownicy, 1962, Weed Control by Dimethylchloroterephthalate Alone and in Certain Comtoinations, Proc. NEWCC, tom 16, XY strony 48M5»): E=X+Y . 100 ' W równaniu tym X oznacza uszkodzenie w pro¬ centach, zaobserwowane wtedy, gdy stosuje sie tylko jeden z herbicydów sam, a Y oznacza usz¬ kodzenie w procentach, zaobserwowane wtedy, gdy stosuje sie tylko drugi z tych herbicydów sam. 10 15 iW tablicy gwiazdka oznaczono prólby, w których stwierdzono wystepowanie efektu synergicznego, to jest gdy wyniki zaobserwowane sa wyzsze od spo¬ dziewanych. Jak widac, w wielu próbach zaobser¬ wowano dzialanie synergiczne. Nie stwierdzono uszkodzen roslin buraka cukrowego. Nie wypelnio¬ ne miejsca w rubrykach O i S swiadcza o tym, ze wystapilo calkowite zniszczenie roslin (100V«), totez nie bylo podstawy do oceny zjawiska synergizmu.Przyklad II. W przykladzie tym przedstawio¬ no wyniki prób z kombinacja takich samych zwiazków jak w przykladzie I, ale w wyzszych dawkach i w odniesieniu do niektórych innych chwastów, a mianowicie psiankowate (Solanum sp.), gluchy owies (Avena fatua), gorczyca (Brassica juncea) i rdest powojowy (Polygonum convolvulus).Próby prowadzono w sposób opisany w przy¬ kladzie I, zabiegi opryskiwania prowadzono po u- plywie 2 tygodni od siewu i ocene prowadzono w miesiac pózniej. Wyniki podano w tablicy 2, przy czym sa to wyniki srednie z 2 prób i ocene pro¬ wadzono jak w przykladzie I. Wymifci te swiadcza wyraznie o wystepowaniu synergizmu.Tablica I Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m2 | Wzór 3 | Wzór 5 Próby kontrolne | 0,056 1,12 2,24 — — — — 0,112 0,224 0,336 Próby wlasciwe 0,56 0,56 0,56 1,12 142 1,12 2,24 — 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Zwalczanie w f/o Pieprzyca O | S 0 10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 87 0 0 0 0 0 0 100 Rdest powojowy O | S 0 0 30 0 0 0 0 0 0 20* 25* 40* 100* 80* 100* ¦ 0 0 0 0 0 0 30 30 30 Portulaka O 10 20 53 0 0 0 0 58* 60* 40* 66* 70* 75* 75* 88* S 10 10 10 20 20 20 63 53 53 Tablica 2 Wzór badanego 1 zwiazku i jego dawka w kgrilO4 m* 1 Wzór 3 .1) Próby fa 0,56 1,12 Wzór 5 2 ontrolne Zwalczanie w •/• Psiankowate O 3 0 0 S 4 Gluchy owies O 5 0 0 S 6 Gorczyca O X 40 100 S & Rdest powojowy O 9 0 20 S 10126 889 1 1,68 2,24 — 2 — 12,24 3,36 4,48 Próby wlasciwe 10,36 0,36 0,36 1,12 1,12 1,12 1,68 1,68 1,68 2,24 2,24 2,24 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 | 1 51 0 0 0 0 0 0 50* 0 0 50* 60* 0 50* 50* 65* 50* 50* 4 0 0 0 0 0 0 0 ¦ 0 0 1 0 0 (0 1 5 0 0 0 10 130 0 0 0 0 0 20 0 0 50* 20* 0 05* 1 • 0 10 130 0 110 30 0 no 30 0 10 80 7 100 100 0 0 0 50* 60* 0 75 8 40 40 40 100 c.d * 40 60 0 0 0 20* 0 20* 30* 0 30* 75* 40 100* 100* 60 100* tablicy 2 10 0 0 0 20 20 20 | 40 40 40 60 60 60 Tablica 3 Wzór badanego zwiazku ii jego dawka w kg/104 m* Wzór 3 | Wzór 5 Próby kontrolne €,56 | 1,12 1,68 2,24 — — — — — — — 2,24 3,36 4,48 Próby wlasciwe 0,56 0,56 0,56 1,12 1,12 1,12 1,68 1,68 1,68 2,24 2,24 1 2,24 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 2,24 3,36 4,48 Zwalczanie w % Psiankowate O 50 50 60 70 0 0 0 50 50 0 50 50 50 60 60 100* 98* 60 75* S 50 50 50 50 50 50 60 60 60 70 70 70 Owies gluchy O 0 0 0 0 0 0 0 20* 0 •20* 50* 10* 40* 50* 120* 60* 65* 50* 65* S 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Gorczyca O 100 100 100 100 0 0 0 s Rdest powojowy O 0 0 ,100 100 0 0 0 0 100* 75* 75* 100* 75* 75* SI 0 0 0 0 0 0 100 Przyklad III. W przykladzie tym stosowano taka sama kombinacje herbicydów i dio takich sa¬ mych chwastów, ale herbicydy stosowano nie w postaci preparowanej, to jest jako produkty tech¬ niczne. Zwiazki te rozcienczano roztworem aceton — woda w stosunku objetosciowym 1:1, zawierajacym 0,5*/o wagowych preparatu Tween 20 to jest pro¬ duktu kondensacji polioksyetylenu z jednolaurynia- nem sorbitu, bedacego substancja powierzchniowo czynna. Wyniki prób, bedace srednimi z 2 prób, podano w taMcy 3. Wykazuja one wyraznie wy¬ stepowanie synergizmu. 60 (P r z yki l a d IV. W przykladizie (tynn opfflsaino s!ze- reg prób prowadzonych jprzy uzyciu zwiazku o wzo¬ rze 3 w kombinacji z nastepujacymi tiolokarbaimi- nianami: N-cykloheksylo-N-etylotiolokarbaminian S-etylowy 65 o wzorze 5,126 889 10 N,N-dwu^-propylotiolokarbaminian S-etylowy o wzorze 6, N,N-dwuetylotiolokarbaminian S-p-chlorobenzylowy o wzorze 7, szesciowodoro-lH-azepino-l^tiolokalrboksylan S-ben- zylowy o wzorze 8 i szesciowodoro-^lH-azeipinoHl-itiolokarboksylan S^p- -chlorobenzylowy o wzorze 9.Wszystkie tiolokarbamliniany stosowano w posta¬ ci produktów technicznych i zwiazki o wzorach 5, 6, 8 i 9 rozpuszczano w acetonie i rozcienczano woda, natomiast zwiazek o wzorze 7 stosowano w postaci koncentratu dajacego sie emulgowac i za¬ wierajacego SO^/o wagowych czynnego skladnika.Zwiazek o wzorze 3 stosowano takze w postaci koncentratu dajacego sie emulgowac, zawierajace¬ go 16,89/t czynnego skladnika.W próbach stosowano nastepujace chwasty: 10 psiankowate (Solanum sp.), portulaka pospolita (Portulaca oleracea), bielun cfeiedzierzawa (Datura stramonium), gorczyca spolity (Abutilon theophrasti), wlosnica (Setaria sp.) i wilec purpurowy (Ipomoea purpurea).Naczynia traktowano po okolo 2 tygodniach od zasiania i szkody okreslano po uplywie dalszych 3 tygodni. Wyniki prób podano w tablicach 4-^8.|W tablicach tych pominieto portulake i bielun dziedzierzawa, gdyz ©twierdzono, ze w przypadku obu tych chwastów wyniki zarówno zaobserwowa¬ ne jak i spodziewane sa tak zblizone do 100^/o, ze nie pozwalaja na ocene zjawiska synergizmuL Tak jak i w poprzednich tablicach gwiazdka oznacza próby, w których stwierdzono dzialanie 6ynergicz- ne, a puste miejsca O i S oznaczaja, ze wyniki 6a tak zblizone do lOOt/t, ze nie umozliwiaja oceny zjawiska synergizmu.| Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m* 1 Wzór 3 | Wzór 5 Próby kontrolne 0,84 1,08 — — — t— i— 1,12 2,24 3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 1,08 1,88 1,68 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Psiankowate O 85 m 0 0 0 0 98* 70 98* 85 40 S &5 86 85 85 85 05 Tablica 4 Zwalczenie w °/o Gorczyca O 95 100 0 0 0 100* 100* 100* S 95 95 95 Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 0 0 45* 0 20 30 ' S 0 0 0 0 0 0 Wlosnica O 30 40 0 30 40 20 30 75* 50* 75* 00 s 30 51 58 40 58 04 Wilec purpurowy O 98 100 0 0 0 s Wzór badanego zwiazku i jego dawka w tog/104 m* 1 Wzór 3 | Wzór 6 Próby kontrolne 0,84 1,08 — — — — — 1,12 2,24 3,36 Próby wlasciwe 1 0,84 1 0,84 0,84 1,68 1,68 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 Psiankowate O 85 85 0 0 0 100* 0 98* 98* 95* S 85 85 85 85 85 Tablica 5 Zwalczenie w • Gorczyca O 95 100 0 0 0 100* 100* 100* S 95 95 95 Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 0 0 0 30* 10* s 0 0 0 0 0 k Wlosnica O 30 40 0 0 0 25 30 85* 45* 100* S 30 30 30 40 40 Wilec purpurowy O 98 100 0 0 0 95 85 S 98 100126 889 U 12 Tablica 6 Wzór badanego 1 zwiazku i jego dawka w kg/104 m2 Wzór 3 Wzór 7 Próba kontrolna 0,84 1.68 — — 1,12 E,24 13,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 1,68 1,68 1,68 1,12 12,24 13,36 1,12 2,24 336 Zwalczenie w °/o Psiankowate O 85 85 0 0 0 100* 100* 100* 100* 100* 100* S 85 85 85 85 85 85 Gorczyca O 05 100 0 0 0 100* 100* 100* S 95 95 95 Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 20* 20* 20* 20* 35* 45* S 0 0 0 0 0 0 Wlosnica O 30 40 20 20 35 20 100* 55 20 70* 85* S .44 44 55 52 52 61 Wilec - purpurowy O 98 100 0 0 0 20 s 98 Tablica 7 Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kgi/110* m2 Wzór 3 | Wzór 8 Próby kontrolne 0,84 1,68 — — 1,12 2,24 3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 1,68 1,63 1,6U 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Psiankowate O 8(5 l85 0 0 0 100* 100* 100* 100* 100* 100* s 85 85 85 85 85 85 Gorczyca O 95 100 0 0 0 100* 100* 100* Zwalczenie w • S 95 95 95 Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 20* 50* 45* 40* 40* 55* S 0 0 0 0 0 0 /o Wlosnica O V, 30 40 20 20 35 20 30 30 20 ©0* 30 S 30 30 30 40 40 40 Wilec purpurowy O 98 100 45 30 0 S Tablica 8 Wzór badanego zwiazku i jego dawka w k!g/104 m2 Wzór 3 li Wzór 9 2 Ptrólby kontrolnie 0,84 1,68 — — — — — 1,12 2,24 3,36 Psiankowate O 3 85 85 10 0 0 S | 4 Zwalczenie w f Gorczyca O | 5 1 95 100 0 0 0 s 6 1 Zaslaz pospolity O 7 0 0 20 0 3Q S & /o Wlosnica O 9 30 40 10 0 0 s 10 Wilec purpurowy O 11 98 100 98 85 85 S 12126 889 13 14 1 | 2 Próby wlasciwe 0,34 0,84 0,84 0,84 0,84 0,84 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 3 0 85 30 30 45 30 4 80 85 85 8*6 85 183 5 100* 100* 100* 6 05 05 95 7 45* 55* 45* 30* 40* 65* 1 8 20 0 30 20 0 30 1 9 10 75* 30 ilO 60* 30 | 10 37 30 30 46 40 40 c.d. 11 tablicy 8 12 Przyklad V. W przykladzie tym zilustrowa¬ no dalsze próby ze zwiazkiem o wzorze 3 w kom¬ binacjach z nastepujacymi ttolokarbaminianami: N^cykloheksylo-N-et^lotiolokarbaminiain S-etylowy o wzorze 5, NjN-dwiUnnHprapylotiolokarbaminian S- -etylowy o wzorze 6 i N,N-dwuetylotiolokarbami- nian S^p-chlOTObenzylowy o wzorze 7.Próby prowadzono jak w przykladzie I stosujac herbicydy w postaciach podanych w przykladzie IV i chwasty takie jak w przykladzie IV. Chwas¬ ty traktowano w 2 tygodnie po zasianiu i uszko¬ dzenia roslin oceniano 3 tygodnie pózniej. 15 Wyniki podano w tablicach 9, 10 i 11, przy czym pominieto w tych tablicach próby z bielunia dzie- dzierzawa i gorczyca, poniewaz w obu tych przy¬ padkach wyniki byly tak zJbflazone do lOO^/t, ze nde pozwaiLaiy na obserwowanie synergiamu. Gwiatzdki 20 i puste miejsca w tablicach 9—11 maja takie zna¬ czenie jak w tablicach poprzednich.Tablica 9 Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m* Wzór 3 Wzór 5 Próby kontrolne 1,12 2,24 — — — — 1,12 •2,24 3,36 Próby wlasciwe 1,12 1,12 1,12 2,24 | 2,24 2,24 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Zwalazenie w % Psiankowate O 100 100 0 0 0 40 S 100 Portulaka O 100 100 0 0 0 S Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 0 0 0 10* 20* 0 s 0 0 0 0 0 0 Wlosnica O 20 45 0 0 0 40* 10 30* 65* 96* 35 S 20 20 20 45 45 45 Wilec purpurowy O 35 100 0 0 0 95 40 90 S 95 96 96 Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kgtflO* ml Wzór 3 1 Wzór 6 2 Próby kontrolne 1,12 2,24 — — —• — — 1,12 2,24 3,36 O 3 100 100 0 0 0 S 4 Tablica 10 Zwalczenie w • Portulaka O 5 100 100 0 0 0 S 6 ¦Za&Laiz {pospolity O 7 0 0 0 0 0 s 8 k Wlosnica O 9 20 45 0 0 0 S 10 Wilec purpurowy O 11 95 100 0 0 0 s | 12126 889 15 16 1 1 1 2 Próby wlasciwe 1,12 1,12 1,12 2,24 2,24 2,24 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 3 10 55 75 4 100 100 100 5 95 6 100 7 0 0 0 10* 10* 0 8 0 0 0 0 0 0 9 10 50* 60* 20 60* 98* 10 20 20 20 45 45 45 cd. 11 100 M* 100* 75 06 talblicy 10 12 95 95 95 100 100 | Wzór badanego 1 zwiazku 1 jego dawka w kg/104 | Wzór 3 | Wzór 7 Próby kontrolne 1,12 2,24 — — — — — 1,12 2,24 3,36 Próby wlasciwe 1,12 1,12 1,12 2,24 2,24 2,24 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Psiankowate O 100 100 0 0 10 60 1 S 100 Tablica 11 Portulaka O 100 100 0 0 10 80 1 S 100 Zwalczenie w ¦ Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 25 20* 30* 35* 25* 35* 40* S 0 0 25 0 0 25 /t Wlosnica O 20 45 0 0 25 80* 95* m* 80* 95* 97* S 20 20 40 45 45 59 Wilec purpurowy O 95 100 0 0 10 80 75 90 90 00 1 S 95 •95 96 100 100 1 Przyklad VI. W przykladzie tym zilustro¬ wano próby ze zwiazkiem o wzorze 4 (desmedijp- ham) w kombinacjach z tiolokarbaminianami o wzorach 5, 6, 7, 8 i 9 i w odniesieniu do chwas¬ tów podanych w przykladzie IV. Zwiazek o wzo¬ rze 7 stosowano w postaci koncentratu dajacego sie emulgowac, zawierajacego 96M czynnego skladnika, zas zwiazek o wzorze 4 stosowano jako koncentrat dajacy sie emulgowac, zawierajacy 16,8P/t czynnego skladnika. Wyniki prób dla kaz¬ dej z stosowanych kombinacji hebdcydów poda- 40 45 no w dwóch tablicach, z których jedna zawiera wymM zadbselrwowane po uplywie 2 tygodni, a druga po uplywie 4 tygodni od potraktowania roslin badanymi zwiazkami. Przy ocenie po 2 ty¬ godniach wyeliminowano próby z portulaka i wil¬ cem, gdyz uszkodzenia byly zbyt zblizone do 100P/a, a po uplywie 4 tygodni oceniano tylko pró¬ by z wlosnica i zaslazem pospolitym. Gwiazdki i puste miejsca w tablicach maja znaczenie jak w tablicach poprzednich.Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m« [ Wzór 4 [ V Wzór 5 * £s f Próby kontrolne 0,84 1,68 — — 1,12 2,24 3,36 psiankowate O 3 98 98 0 0 0 S 4 Tabl bdelun dziedzierzawa O 5 0 0 0 0 0 S 6 ica 12 Zwalczenie w • gorczyca O 7 95 100 0 0 v 0 s 8 ft zaslaz pospolity O 9 0 20 0 0 0 S 10 -*¦ wlosnica O 11 45 80 0 0 10 s .12126 889 17 18 cd. talblicy 12 1 r 2 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 MB 1,08 | 1,68 1,12 2,24 3,36 1,12 2,84 3,36 1 3 20 30 30 40 4 96 90 918 96 5 0 0 00* 100« 0 98* 6 0 0 0 0 0 0 7 98* 60 95 8 95 95 95 9 20* 30* 30* 35* 30* 30* .10 0 0 0 20 20 20 11 25 20 35 40 35 40 12 • 51 51 51 82 82 82 | Tablica 13 1 Wzór badanego 1 zwiazku i Jego dawka w kgrilft4 m1 | Wzór 4 | Wzór 5 Próby kontrolna 0,84 1,06 — — — — — 1,12 2,24 3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 a ,68 1,68 1,68 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 336 Zwalczenie w •/• (po 4 tygodniach) Wlosnica O 0 50 0 o 1 10 10* 0 10 30 10 40 1 S 0 0 10 50 50 55 Zaslaz pospolitty O 0 0 0 0 20 10* 0 20 10* 0 20 1 S 0 0 20 0 0 20 | Tablica 14 1 ™^ Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m* Wzór 4 | Wzór 6 Próby kontrolne 0,64 MB — — — — — 142 a,24 3,96 Próby wlasciwe 0,84 094 0,84 MB MB MB l',l<2 &;24 3,00 1,12 2,24 3,36 psiankowate O 96 96 0 0 0 20 20 20 95 95 5 08 06 06 98 98 Zwaiozenie w f/o bielun driedtoerza^wa O 0 0 0 0 0 0 10* 40* 96* 40* 40* 5 0 0 0 0 0 0 (po 2 tygodniach) gorczyca O 95 100 0 0 0 08* (90 100* 00 S 95 95 95 100 zaslaiz pospolity O | S 0 20 0 0 0 125* 115* 55* 25* 30* 60* 0 0 0 0 0 0 wlosnica O 45 80 0 0 0 30 15 08* 35 05 85* S 45 45 45 80 80 | 80 1126 889 19 20 Tablica 15 Wzór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 m* | Wzór 4 Wzór 6 Próby kontrolne 0,84 1,68 — ¦— — i—" — li*,!© 12,34 3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 t,08 l,68 | 1,«6 l',12 2,24 3,36 1,1<2 2,24 ¦3,36 Zwalczenie w °y Wlosnica O 0 50 0 0 10 0 0 35* 0 45 1815* fo (po 4 tygodniach) 1 S 0 0 10 60 50 55 Zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 10* 0 0 0 0 75* l s | 0 1 0 0 ; o 0 o I Tablica 16 Wizór badanego zwiazku i jego dawka w kg/104 in* Waór4 | Wzór 7 Próby kontrolne 0,84 1,68 — — '"'— — — lyia 2,24 3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 0,84 1-,-ae 1,68 1,68 1,12 2,24 3,36 1,12 2,24 3,36 Zwalczenie w •/• Cpo 2 tygodniach) 1 Psiankowate O 98 98 0 0 0 45 60 60 S 96 98 08 Bielun diziedizierzawa O 0 0 0 0 0 20* 9»* 20* 90* 20* 46* 6 0 0 0 0 0 0 Gorczyca O 95 100 0 0 0 100* 100* 98* S 06 £5 196 Zaslaz pospolity O 0 20 10 10 10 30* 40* 45* 35* 50* 70* S 10 10 10 28 28 28 Wlosnica O 45 80 0 0 45 20 70* 66 65 65 65 S | 45 45 89 80 80 | 89 1 ITabldca 17 Wizór badanego itfwiazku i jego dawka i w kgAlO4 ni8 IWraór 4 lr Wzór 7 2 Próby kontrolne 0JB4 1,68 — — ta— «— i— 1,112 2,24 3,36 Zwataehie w •/< wlosnica O 3 0 60 0 0 0 S 4 » <|po 4 tygodniach) izaslaz pospolity O ,5 0 0 0 0 20 s 6 *21 126 889 22 c.d. tablicy 17 1 2 Prólby wlasciwe 0,94 0,84 0,84 1,08 1,08 1,08 1,112 2A* 3,36 AjV2 2,24 3,36 3 0 46* 46* 20 415 415 4 0 0 0 50 50 50 5 | ©0* 35* 95* 135* 35* 95* 6 1 1 ° 0 20 0 0 20 | (Tablica 10 1 Wzór badanego I rcwiazktu d Jego dawka w kg/10* ma* 1 Wzór 4 | Wbór 6 Próby kontrolne 0,84 1,08 — — '— ^ ~ 1,12 2,24 3,36 Prólby wlasciwe 0,84 0,04 0,84 1,08 1,08 1,08 1,12 2,24 3,36 ly12 '2,24 3,36 Zwalczenie w •/• (tpo 2 tygodniach) psiankowate Q fe6 90 0 0 0 40 00 05 05 S 98 08 98 98 bielun dziejdote- rzawa O 0 0 0 0 0 '98* 20* 00* 20* 40* 100* S 0 0 0 0 0 0 gorczyca O 615 100 20 1)5 10 98* 100* S 06 05 "Zflnl^lZ pospolity O | *S 0 120 (29 40 05 60* £5* 25 00 05 85 2T 40 145 52 52 68 wlosnica O 45 00 0 0 0 120 20 26 •20 (30 00 1 S 1 40 45 40 80 00 | 80 1 [Tablica 10 (Wzór badanego KWNazIkfu i (jego dawka w kg/104 m2 IWizór 4 | Wzór 8 Prólby kontrolne 0,84 1,08 ^~ — — — — 1,10 2,24 3,30 Prólby Wlasciwe 0,814 0,84 0,84 1,08 1,68 1,08 JUBJ 2,24 3,30 ljlGJ .2,24 •3,36 Zwalczenie w •/ Wlosnica 1 ° 0 50 0 0 0 0 0 0 0 0 56* 1 s 0 0 0 50 60 50 • (po 4 (tygodniach) Zasla-z pospolity o | 0 0 10 20 00 35* 35* T5* 30* 85* 86* 1 6 | 10 20 60 10 GO [ 00126 889 (Tablica 20 £4 Wzór badanego zwiazku i jego idawka iw kg/104 m2 Wzór 4 | Wzór 9 Próby kontrolne 0,84 1,68 1 — — — — — 11,12 • 12,24 <3,36 Próby wlasciwe 0,84 0,84 1,68 •1,68 * 12,24 3,3»6 '1,112 3,36 psiankowate O 190 98 0 0 0 85 65 S 98 ¦99 Zwalczenie bielun dlziedzierzawa O | S (0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 w Vi (po 2 tygodniach) gorczyca Q | S -¦ 9i5 iloo "O 0 0 .100* 98* 95 '95 zaslaz pospolity O ;| S 0 20 0 5 10 eo* 60* 65* 5 1 10 20 29 1 .28 1 wlosnica O | S 145 00 0 0 01 40 45 W 80 1 45 415 80 80 Wfzór badanego •zwiazku i jego dawka w kg/104 rai* Wzór 4 | Wzór 9 Piróby kontrolne 0,84 1,68 '" . __. ':;• — '— — — .11,12 fi,24 3y3€l Próby wlasciwe 0,84 0,84 l',68 11,68 2,24 0,36 1,12 6,36 fTablica ar Zwalczenie w °/o ] wlosnica O 0 50 0 0 0 120* 00* 20 85* 3 " | 0 0 50 | 50 po 4 tygodniach) zaslaz pospolity O 0 0 0 0 0 (45* . 65* 40* tf!5* $ | 0 0 0 0 Srodki wedlug wynalazku, stosowane po wzejsciu roslin, wykazuja przy zwalczaniu niepozadanej roslinnosci synergiczne dzialanie chwastobójcze.Srodki te zwykle maja postac preparatów zawie¬ rajacych oprócz zwiazków czynnych obojetne lub niekiedy aktywne skladniki albo rozcienczalniki.Przykladami takich skladników lulb nosników sa: woda, rozpuszczalniki organiczne, substancje po¬ wierzchniowo — czynne, olej, emulsje typu woda w oleju, subistaneje zwilzajace, dyspergujace i emulgatory. Takie preparaty chwastobójcze maja ewykle postac proszków dajacych sie zwilzac, roz¬ tworów lub koncentratów dajacych sie emulgowac.Proszki 'dajace sie zwilzac stanowia preparaty silnie rozdrobnione, zawierajace rozdrobniony nos¬ nik nasycony zwiazkiem chwastobójczym, a poza tym jedna lub wieksza liczbe substancji po- wierzchniowoHCzynnych. Substancja powierzchnio- wo-czynna ulatwia szybka dyspersje proszku w srodowisku wodnym, z wytworzeniem trwalych zawiesin, nadajacych sie do rozpylania.IMozna stosowac licznie substancje powierzchnio- 45 wo-czynne, op. dlugolancuchowe alkohole tluszczo¬ we, sole siarczanowanych alkoholi tluszczowych z metalami alkalicznymi, sol? kwasów sulfonowych, estry dlugolancuchowych kwasów tluszczowych i alkoholi wielowodorotlenowych, w których sa wol¬ ne grupy alkoholowe oraz podstawione w pozycji co 5° poliglikole etylenowe o stosunkowo dlugim lan¬ cuchu. i&rodkl wedlug wynalazku mozna tez stosowac na listowie roslin. W tym celu srodki te stosuje sie w postaci roztworów w odpowiednich rozpusz- 55 czalnikach, np. takich jak nafta, olej opalowy, ksylen, frakcje ropy naftowej o temperaturze wrzenia wyzszej od temperatury wrzenia ksylenu oraz aromatyczne frakcje ropy naftowej o duzej zawartosci metylowanych naftalenów. 60 (Najkorzystniejszymi preparatami sa koncentraty dajace siie emulgowac, zawierajace roztwór zwiaz¬ ku chwastobójczego w oleju oraz emulgator. Kon¬ centrat taki przed uzyciem rozciencza sie woda, wytwarzajac zawiesine emulsji kropelek oleju. 65 Jako omulgatory zwykle stosuje sie mieszanine126 889 25 26 anionowych i niejonowych substancji powierzdh- niowo-^czynnych. Koncentraty dajace sie emulgo¬ wac moga tez zawierac i inne dodatki, takie jak ulatwiajace rozprowadzanie i zwiekszajace przy¬ czepnosc.Srodki wedlug wynalazku mozna stosowac do zwalczania niepozadanej roslinnosci w znany sjpo- sób, po Waedsciu tej roslinnosci, przy czym rosMn- nosc ta moze byc w dowolnym stopniu rozwoju po waaijsciu, to jest od -siewek az do calkowicie rozwinietych rosJdn. Srodki te stosuije sie dowol¬ nymi znanymi metodami, np. za pomoca naziem¬ nych urzadzen do rozpylania luib za pomoca roz¬ pylaczy uirtiieszczonych w samolotach.Zastrzezenia patentowe 1. Synergiczny srodek chwaistoibójiczy zawierajacy substancje czynna oraz staly luib ciekly nosnik, znamienny tym, ze zawiera mieszanine tiolokarba- mmianu o ogólnym wzorze 1\ w którym R1 ozna¬ cza grupe etyttowa, 'benzylowa lub p-chlorobenzy- lowa i gdy R1 oznacza grupe etylowa, wówczas R2 i Rl sa jednakowe lub rozne i oznaczaja grupy Ci—C6 alkilowe lub grupy C9—C1 cykloaflkilowe, 10 15 20 a gdy R1 oznacza grupe benzylowa lub p-chloro- benzylowa, wówczas Rf i Rl sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupy Ci-^C* alkilowe affibo R* i R1 razem stanowia grupe C5—C7 alkiflienowa, z fe- nylokarbamoilokisykarbamUanem o ogólnym wzorze 2, w którym R4 oznacza grupe Ci—C4 alkilowa, a R5 oznacza atom wodoru lufo grupe Ci—C4 al¬ kilowa, przy czym w mieszaninie t^j wagowy sto¬ sunek zwiazku o wzorze 1' cfco zwiazku o wzorze 2 wynosi od okolo 0,01 : do okolo 20 :H. 12. Srodek wedlug ziaistrz. )T, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe etylowa, R* oznacza grupe etylowa, a R1 oznacza grupe cykloheksylowa i zwiazek o wzorze 2, w którym R4 oznacza grupe metylowa i R* oznacza grupe metylowa znajdujaca sie w pozy¬ cji 3. 3. Srodek wedlug zastrfc. tt albo 2, znamienny tym, ze wagowy stosunek zawartosci zwiazku o wzorze 1 do zawartosci zwiazku o wzorze 2 wynosi od okolo 04': 1 do okolo 10 :1. 4. Srodek wedlug zastrz. ii albo 2, znamienny tym, ze wagowy stosunek zawartosci zwiazku o wzorze 1 do zawartosci zwiazku o wzorze 2 wynosi od okolo 0jll: 1' do okolo 5 :1. o R'-S-C-N -R; R^ Wzór 1 o o R4-0-C- NH-^^yO-C-NH Wzór 2 0 CH»0-C-N C 0-C-NH CH, nzór 3126 889 O o c2h5- o-c-nhy^o- c-nhy^\ Wzór 4 CH3CH2- S- C- U Wzór 5 O CH£H£H3 ch3ch2-s-c-nC^ch^H2C llzór 6 O CKCH- Cl-C' VCH2-S-C-N< ' z 3 L»HpL/Ha Wzór 7 O (2^CH2-S-C-M O Cl-^/CH^S-C-N Wz Wzór 9 Drukarnia Narodowa, Zaklad nr 6, 191/85 Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL