Przedmiotem wynalazku jest srodek do zapobiegania palmistosci skórki jablek, zwlaszcza jablek o cienkiej skórce koloru czerwonego, przykladowo gatunku Jonared i Starking, a szczególnie korzystnie Jonathan.Plamistosc skóry jablek wynika ze spowodowanej rozkladem barwnika zmiany barwy z przyczyn fizjolo¬ gicznych, objawiajacej sie w postaci plam o srednicy 1-15 mm na skórce owocu, powstajacej badz od razu na drzewie, badz w czasie przechowywania. Przy tak zwanej ospowatosci na powierzchni jablka wystepuja male plamki, które rozciagaja sie na miazsz. Dalsza choroba jablka jest tak zwane zaparzenie, powstajace w czasie skladowania i powodujace brazowe przebarwienie skórki.Znany jest szereg sposobów chemicznych lub fizycznych do zapobiegania plamistosci jablek.Co najmniej pieciokrotne opryskiwanie w okresie wegetacyjnym za pomoca roztworu, zawierajacego jony lub sole wapnia przykladowo azotan wapnia lub chlorek wapnia pozwala na uzyskanie ochrony w najwyzej 10—30% owoców, co praktycznie nie jest wynikiem zadawalajacym.Dalsza wada tego sposbu jest to, ze zwieksza on zawartosc pektynianu wapnia w komórkach, a wiadomo przy tym, ze zjawiskiem towarzyszacym plamistosci skórki jest nagromadzenie w plamkach dwuwartosciowych kationów, takich jak jony wapnia [E. Beyers: The Fruit. Grow. 13, 319-335 (1963); N. Schachrestany: Erwerbs- obstbau6, 153-154 (1964); R. Schumacher i F.Fankhauser: Schweiz. Z. fur Obst. - und Weinbau 102, 431—441 (1966); wegierski opis patentowy nr 159 199].Sposób ochrony jablek przed ospowatoscia, opisany w izraelskim opisie patentowym nr 26 740 polega na traktowaniu jablek roztworem wodnym lub zawiesina, zawierajaca sole wapnia i preparat zapobiegajacy zaparza¬ niu. Ten ostatni zawiera przeciwutleniacz np. dwufenyloamine lub 6-etoksy-l,2-dwuwodoro- 2,2,4-trójmetylochi- noline. Jablka traktowane srodkiem wedlug wymienionego opisu patentowego skladuje sie przez 5-7 dni w temperaturze pokojowej, a nastepnie przenosi do chlodni. Wedlug tego opisu partia kontrolna ulegla chorobie ospowatosci w 55%, podczas gdy jablka chronione ulegly tej chorobie jedynie w 2-28%.Przy skladowaniu w kontrolowanej atmosferze (CA) przechowuje sie jablka w pomieszczeniu, w którym utrzymuje sie staly stosunek zawartosci tlenu i dwutlenku wegla. Wade tego sposobu stanowi to, ze powstajace2 119651 w czasie skladowania substancje zapachowe, substancje przyspieszajace dojrzewanie oraz inne produkty przemia¬ ny substancji (dwutlenek wegla, etylen) musza byc usuwane. Urzadzenia chlodni wyposazonych w wentylatory, przyrzady pomiarowe i aparature techniczna sa kosztowne i podrazaja niepotrzebnie koszt jablek.Dalsza wada tego sposobu jest to, ze jablka wyjmowane z przechowalni i,przekazywane do sprzedazy nagle i w wysokim stopniu ulegaja plamistosci [P. M. Smoch i G.D. Blanpied: Proc. Am. Soc. Hort. Sci. 73-77 (1965)] Celem wynalazku jest opracowanie nowego srodka do zapobiegania plamistosci jablek, lepszego, latwiejsze¬ go i bardziej skutecznego niz znane sposoby i srodki.Wynalazek opiera sie na odkryciu, ze mozna zapobiegac plamistosci skórki lub co najmniej zmniejszyc jej wystepowanie do minimum, jesli jablka potraktuje sie preparatem zawierajacym co najmniej jeden srodek ochro¬ ny przed dzialaniem swiatla to znaczy co najmniej pochodna benzofenonu o wzorze ogólnym 1, w którym grupy Ri sa takie same lub rózne i oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa, metylowa lub alkoksylowa o 1-2 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru, grupe —S03H albo —S03Na i R3 oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe hydroksylowa albo karboksylowa, ewentualnie pochodna akrylonitrylowa o wzorze ogólnym 2, w którym Rx oznacza atom wodoru albo grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, jak grupa metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, jak grupa metylowa albo grupe fenylowa, R3 oznacza grupe alkilowa o 1—12 atomach wegla i inne znane w,srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze. Zalety srodka wedlug wynalazku polegaja na tym, ze w przeciwienstwie do zna¬ nych sposobów i srodków nie rozwiazujacych dotychczas problemu plamistosci skórki, umozliwiaja, ogólnie biorac, po jednorazowym zastosowaniu, praktycznie wyeliminowac jej wystepowanie. Zarówno na wielkich plantacjach jak i w malych ogródkach nie jest sprawa obojetna, czy spryskiwanie nalezy przeprowadzac piecio- czy jednokrotnie.Dalsza zaleta polega na tym, ze jablka po przechowywaniu zimowym nie ulegaja zadnym uszkodzeniom, co w.przeciwienstwie do skladowania w kontrolowanej atmosferze daje rezultat trwaly, miazsz owocu nie ulega przy tym zwiekszeniu, wystepujacemu przy ochronie za pomoca promieni gamma, zas stosowanie sposobu wedlug wynalazku nie wymaga zadnych specjalnych urzadzen. Oprócz tego zaleta jest niska toksycznosc doustna substancji chroniacych przed wplywem swiatla.Substancje chroniace przed wplywem swiatla stosowane w srodku wedlug wynalazku stanowia znane zwiazki, które stosuje sie jako srodki ochrony przed wplywem swiatla w przemysle kosmetycznym.Substancje chroniace przed wplywem swiatla mozna wedlug ich dzialania podzielic na nastepujace grupy: filtry swiatla, substancje absorbujace promieniowanie ultrafioletowe, substancje przeslaniajace, pochlaniacze rodników, srodki rozkladajace nadtlenki. Korzystna jednak jest klasyfikacja tych substancji wedlug grup zwiaz¬ ków, poniewaz niektóre z nich moga spelniac po kilka funkcji.Srodek wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jedna pochodna benzofenonu o ogólnym wzorze 1, w którym podstawniki Ri sa jednakowe lub rózne i oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa, metylowa lub alkoksylowa o 1—12 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru, grupe -S03H lub -S03Na, a R3 oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe hydroksylowa lub -COOH; ewentual¬ nie pochodna akrylonitrylu o ogólnym wzorze 2, w którym Rx oznacza atom wodoru lub albo grupe alkoksylo¬ wa o 1—4 atomach wegla, np. metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, np. metylowa lub grupe fenylowa, a R3 oznacza grupe alkilowa o 1-12 atomach wegla; i znane w srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze.Srodkiem wedlug wynalazku jablka traktuje sie na ogól przed zbiorem jeszcze na drzewach korzystnie w rozcienczonej postaci. Mozna jednak zabiegowi poddawac jablka juz zebrane. Jako substancje czynne srodka wedlug wynalazku mozna przykladowo stosowac nastepujace pochodne benzofenonowe: 2,4-dwuhydroksybenzofenon, 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon, 2,2,-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenon, 2,2'-4,4,-czterohydroksybenzofenon, kwas2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy, 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenono-5-sulfonian sodowy, 2-hydroksy-4-metoksy-4'-metylobenzofenon, 2,2'-dwuhydroksy-4-metoksybenzofenon, 2-hydroksy-4-n-heptoksybenzofenon, 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon, 2-hydroksy-4-metoksy-2'-karboksybenzofenon, 2-hydroksy-4-dodecylooksybenzofenon,119651 3 kwas 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetyloksybenzofenono-5-sulfonowy, 2-hydroksy-2'-chlorobenzofenon.Szczególnie korzystnymi pochodnymi benzofenonu sa przykladowo nastepujace zwiazki: 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon, 2-hydroksy4-n-heptoksybenzofenon, 2-hydroksy-4-dodecyloksybenzofenon, 2,2',4,4'-czterohydroksybenzofenon, kwas 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenono-5-sulfonowy.Wedlug wynalazku mozna korzystnie przykladowo stosowac nastepujace podstawione pochodne akrylo- nitrylowe: ester etylowy kwasu 1,1'-dwufenyloakrylonitrylowego, ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego, ester metylowy kwasu d-cyjano- 0 -metylo-4-metoksycynamonowego.W srodku wedlug wynalazku mozna stosowac nie tylko jedna lecz równiez wiecej substancji chroniacych przed wplywem swiatla, tak np. jeden lub wiecej benzofenon i/lub wiecej podstawiony akrylonitryl(e).Te zawierajace wiecej niz jedna substancje chroniaca przed wplywem swiatla preparaty wedlug wynalazku zawieraja przykladowo nastepujace substancje: 2,2',4,4'-czterohydroksybenzofenon i kwas 2-hydroksy-metoksy-benzofenono-5-s\ilfonowy, ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowegoi 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon, ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowegoi 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon.Substancje chroniace przed wplywem swiatla badz ich mieszaniny moga byc przerabiane znanymi sposoba¬ mi na preparaty, przykladowo na zwilzalne proszki (WP), ciekle koncentraty, korzystnie rozpuszczelne w wodzie koncentraty proszkowy, rozpuszczalne w wodzie koncentraty do roztworów (WSC), koncentraty emulsyjne (EC), ewentualnie równiez koncentraty o ultraniskiej objetosci (ULV). Do wytwarzania tych preparatów stosuje sie mieszanie substancji chroniacych przed wplywem swiatla lub ich mieszania ze stalymi lub cieklymi, obojetnymi nosnikami, srodkami rozpraszajacymi, rozpuszczalnikami i ewentualnie innymi srodkami pomocniczymi.Srodkami pomocniczymi moga byc przykladowo substancje powierzchniowo czynne, takie jak srodki zwilzajace, srodki zawiesinowe i dyspergujace, emulgatory, srodki zapobiegajace tworzeniu sie zbrylen i spieka¬ niu, srodki poprawiajace przyczepnosc i zapobiegajace opadaniu, substancje ulatwiajace wnikanie, srodki zapo¬ biegajace powstawaniu piany oraz srodki utrzymujace lub wzmacniajace dzialanie biologiczne.Korzystnymi stalymi nosnikami i srodkami rozpraszajacymi sa obojetne naturalne i syntetyczne krzemia¬ ny, kwas krzemowy, modyfikowane gliniany mineralne, bentonit, tlenki, weglany, fosforany itp. metali ziem alkalicznych, np. diatomit, kaolin, dolomit, kalcynowany tlenek magnezu,itd.Korzystnymi cieklymi nosnikami i srodkami rozcienczajacymi sa np. woda, ewentualnie rozpuszczalniki organiczne zawierajace wode, lub mieszaniny takich rozpuszczalników np. alkohole takie jak metanol, i etanol, glikole, np. gliceryna, ketony, np. dwumetyloketon i metyloetyloketon, estry np. octan etylu, octan n- i izobuty- lu, octan amylu, laktony np. 7-butyrolakton, laktamy np. e-aminokaprolaktam, amidy kwasowe, np. dwumetylo- formamid, alifatyczne, aromatyczne i cykliczne weglowodory, np. heptan, heksan, cykloheksan, ksylen, toluen, rozpuszczalniki o nazwach handlowych Shellsol, Novasol itd.Korzystnymi srodkami zwilzajacymi dyspergujacymi i emulgujacymi, zapobiegajacymi spiekaniu i opadaniu sa substancje jonizujace i niejonizujace. Ze srodków jonizujacych, anionowych, kationowych lub anifoterycznych nalezy wymienic szczególnie siarczany i sulfoniany oraz ich sole np. siarczan laurylowy i jego sole, benzenosulfo- nian i jego sole, naftosulfonian i jego sole, mydla, np. stearynian sodowy itd. Ze srodków niejonizujacych szcze¬ gólnie nalezy wymienic: polimery blokowe tlenku etylenu z tlenkiem propylenu i ich ester oraz eter, a oprócz tego makroczasteczki naturalne i syntetyczne.Zwilzalne proszki natryskowe (WP) mozna przykladowo wytwarzac w ten sposób, ze stale substancje chroniace przed wplywem swiatla, substancje pomocnicze, substancje powierzchniowo czynne i srodki utrzymu¬ jace lub wzmagajace dzialanie biologiczne zmiele sie do wielkosci czastek ponizej lOOjum, korzystnie ponizej 25 jum i podda homogenizacji. Jesli srodek powierzchniowo czynny jest ciecza, to mozna go wprowadzic przez natrysk na mieszanine proszków zlozona ze stalych nieorganicznych lub organicznych nosników i substancji , rozpraszajacych, ewentualnie zawierajaca juz substancje lub substancje czynne. Jesli substancje chroniace przed wplywem swiatla jest ciekla, to mozna postapic podobnie. Zwilzalne proszki natryskowe mozna równiez wytwa¬ rzac poprzez homogenizacje zmielonych skladników, nastepnie prasowanie w walcach i mielenie na podana wiekosc czastek.Rozpuszczalne w wodzie proszkowe koncentraty wytwarza sie przykladowo przez oddzielne zmielenie stalych, rozpuszczalnych w wodzie substancji chroniacych przed wplywem swiatla, stalych srodków powierz-4 119651 chniowo czynnych i pozostalych stalych substancji pomocniczych oraz nastepujaca homogenizacje zmielonych srodków. W przypadku, gdy substancje powierzchniowo czynne sa ciekle mozna je dodawac do jednego z orga¬ nicznych rozpuszczalników i nastepnie zawieszac w tym rozpuszczalniku zmielone skladniki stale. Zawiesine mozna nastepnie np. wysuszyc na pyl. W ten sposób substancje powierzchniowo czynne nanosi sie na powierz¬ chnie stalych substacji chroniacych przed wplywem swiatla i nosników.Do przygotowania natrysków wodnych stosuje sie samoemulgujace ciekle koncentraty, tak zwane koncen¬ traty emulsyjne (EC), wytwarzane przez rozpuszczenie substancji ochraniajacych przed wplywem swiatla razem ze srodkiem powierzchniowo czynnym w rozpuszczalniku nie mieszajacym sie z woda. Takikoncentrat emulsyj¬ ny tworzy z woda sam lub pod nieznacznym dzialaniem mechanicznym natryskowa ciecz emulsyjna, która nawet przy dluzszym stanie pozostanie niezmieniona.Rozpuszczalne w wodzie, ciekle koncentraty (WSC) mozna wytwarzac rozpuszczajac substancje chroniace przed wplywem swiatla i odpowiednie, rozpuszczalne w wodzie substancje pomocnicze w zawierajacym ewen¬ tualnie wode rozpuszczalniku mieszajacym sie z woda.Pozadane stezenie cieczy natryskowej ustala sie nastepnie przez rozcienczenie woda.Wodny koncentrat rozpuszczalny substancji chroniacych przed wplywem swiatla mozna równiez przez dobór korzystnego emulgatora zawieszac rówtflez w cieczach nie mieszajacych sie z woda, otrzymujac przy tym tak zwane odwracalne emulsje. Równiez w ten sposób mozna otrzymac z cieczami nie mieszajacymi sie z woda uklad o dyspersji az do molekularnej, nie zmieniajacy sie w czasie.Z preparatów wedlug wynalazku wytwarza sie ciecz natryskowa srodków absorbujacych promieniowanie ultrafioletowe.Preparat wedlug wynalazku szczególnie korzystnie stosuje sie przez natryskiwanie kroplowe. Stosuje sie w nim na jednostke 2—10 litrów, korzystnie 3-7 litrów cieczy natryskowej. Zajednostke przyjmuje sie powierz¬ chnie (niezaleznie od rodzaju i wieku obiektu), która przy jednorazowym natrysku dysza o srednicy 1,5 mm i cisnieniu poczatkowym w aparacie natryskowym wynoszacym 8 atmosfer moze byc opryskana 15 litrami cieczy [Mezógazdasagi Lexikon, Mezógazdasagi, Kiado, Budapeszt 1958, t.II, str. 593].Wynalazek wyjasniono ponizej w przykladach wykonania, bez ograniczenia wynalazku do tych przykla¬ dów.Zwilzalne proszki do natryskiwania (WP).Przyklad I. 2,4-dwuhydroksybenzofenon (czastki ponizej 10 //m) kwas krzemowy o duzym rozdrobnieniu"1") kaolin sól sodowa kwasu sulfonowego ++) alkohol tluszczowy - eter poliglikolowy + + +) 20% 30% 42% 4% 4% 100% +) Untrasil, Aerosil, Durosil ++) HoeS1880(Hoechst) +++) Hoe S1998 (Hoechst) Przykladu. 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenon (czastki ponizej 10 jum) kwas krzemowy o duzym rozdrobnieniu +) kaolin eter oktylofenolopoliglikolowy ++) laurylosiarczan sodowy poliwinylopirolidon K 90 + ++) +) Ultrasil, Aerosil, Durosil ++) Triton X-100 (Rohm and Haas) +++) GAF Corp.Rozpuszczalne w wodzie koncentraty proszkowe Przyklad HI. kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy 75% suchy weglansodowy 20% dwuoktylosulfobursztyniansodowy 2,5% poliwinylopirolidon K-90+) 2,5% 100% +) GAF Corp. 20% 35% 35% 5% 4% 1% 100%119651 P r z y k l a d IV. 2,2,-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenono-5-sulfonian sodowy dwuoktylosulfobursztynian sodowy poliwinylopirolidon K 90 +) +) GAF Corp.Przyklad V. 2,2,-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenono-5-sulfonian sodowy dwuoktylosulfobursztynian sodowy hydroksyetyloceluloza P r z y k l a d VI. kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy 75% weglansodowy 20% dwuoktylosulfobursztyniansodowy 5% Przyklad VII. kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy trójetynoloamina GafaeRM510+) etanol woda +) GAF Corp.Przyklad VIII. 2,2'-4,4'-czterohydroksybenzofenon kwas2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy trójetanoloamina Gafae RM 510 +) metanol woda +) GAF Corp.P r z y k l a d IX. 2,2',4,4'-czterohydroksybenzofenon trójetanoloamina polioksyetylenosorbitanojednopalmitynian metanol Przyklad X. kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy 2,2',4,4'-czterohydroksybenzofenon trójetanoloamina polioksyetanolosorbitanojednoplamitynian Gafae RM 510+) jednooleinian trójetanoloaminy izopropanol metanol 100% 2g Ig 0,5 g 5,9 ml lml 10 ml 0,5 g 1,5 g 0,75 g 0,75 g 6 ml lml lOml 2g Ig 2g 6,3 g 10 ml Ig Ig 0,5 g 0,5 g 0,5 g 0,5 g lml 6ml +) GAF Corp.Preparat tworzy z woda roztwór koloidalny Koncentraty emulsyjne (EG) 10,0 ml 90% 5% 5% 100% 90% 5% 5% 100%6 119651 Przyklad XI. 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon 2 g Emulsogen IC+) 0,05 g Emulsogen M ++) 0,05 g ksylen 7,5 ml +),++) Hoechst Przyklad XII. 10,0 ml 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon 2 g eter nonylofenolopoliglikolowy (EO10) 1,5 g eter nonylofenolopoliglikolowy (EÓ 4-6) 0,5 g ksylen 7,5 ml 10,0 ml Przyklad XIII. ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon eter nonylofenolopoliglikolowy (EO 10) ksylen 1,5 g 0,5 g 1,5 g 7,4 ml P r z y k l a d XIV 5-(3,3-dwumetylo-2-norbornylideno)-3-pentenon-2 10,0 ml jako 66% roztwór w mirystynianie izopropylu siarczek dwuoktylofenyloniklawy (Ferro AM 101) +) eter nonylofenolopoliglikolowy (EO 10) eter alkoholu tluszczowego i poliglikolu polioksyetylenosorbitanotrójoleinian ksylen +) Ferro Chem.P r z y k l a d XV. ester 2-etyloheksylowy kwasu l,l'-dwufenyloakrylonitryl( 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon eter nonylofenolopoliglikolowy (EO 10) eter alkoholu tluszczowego i poliglikolu polioksyetylenosorbitanotrójoleinian ksylen Przyklad XVI. 2-hydroksy-2'-chlorobenzofenon monooleinian polioksyetylenosorbitanu monooleinian sorbitanu ksylen Przyklad XVII. 2-hydroksy-4-metoksy-2'-karboksybenzofenon monooleinian polioksyetylenosorbitanu monooleinian sorbitanu Przyklad XVIII. 2-hydroksy-4-metoksy-4'-metylobenzofenon monooleinian polioksyetylenosorbitanu monooleinian sorbitanu stearynian sorbitanu ksylen Dwego 2,0 g 1,0 g 0,5 g 7,5 ml 10,0 ml 2,0 g 0,8 g 7,7 ml 10,0 ml 2,0 g 1,3 g 0,2 g 0,2 g 7,5 ml 1,5 g Ig Ig 0,5 g 0,5 g 5 ml 10,0 ml Ig Ig 0,5 g 0,5 g Ig 6,3 ml 10,0 ml 10,0 ml119 651 7 Przyklady XIX - XXVIII (przyklady dzialania). Dla kazdego w powyzszych przykladach opisane¬ go srodka uzyto jeden z trzech gatunków jablek (Jonathan, Jonared i Starking). Zanurzono przy tym 10 jablek w zawierajacym 0,2% wagowych roztworze do natryskiwania substancji chroniacej przed wplywem swiatla, pozostawiono w nim przez 1 minute i suszono w temperaturze pokojowej. Nad tak potraktowanymi jablkami zawieszono w odleglosci 40 cm lampe rteciowa (Tungsram Germicid F, zakresu promieniowania: 185—578 nm).Jablka naswietlano przez 4 godziny a nastepnie skladowano wraz z partia kontrolna 100 sztuk jablek nienaswie- tlonych, przez 2 miesiace w temperaturze +4°C, po czym przeprowadzono kwalifikowanie jablek.Tablica 1 Przykla 1 1 XIX 1 xx XXI XXII XXIII XXIV xxv XXVI XXVII XXVIII Srodek wedlug przykladu I II V VII IX XI XII XVI XVII XVIII Gatunek jablek Jonathan Jonathan Jonathan Jonathan Jonathan Jonathan Jonathan Jonared Starking Jonathan Jonathan Jonathan Substancja chroniaca przed wplywem swiatla zawarta w srodku 2,4-dwuhydroksybenzofenon 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenon | sulfonian sodowy 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofenonu-5 | kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy | 2,2\4,4'-czterohydroksybenzofenon | 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon | 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon 2-hydroksy-2'-chlorobenzofenon ] 2-hydroksy-4-metoksy-2'-karboksybenzofenon | 2-hydroksy-4-metoksy-4*-metylobenzofenon Wyniki kwalifikacji zestawiono w tablicy 2.Tablica 2 Przyklad nr XXVI XXVII XXVIII Srodek wedlug przykladu XVI XVII XVIII Liczba plamistychjablek Jonathan 4 3 3 Jonared — - - Starking — - - Przyklad XXIX - XXXII. Badania na wolnym powietrzu. Opryskano 2 jablonie gatunku Jonathan, 10 letnie, szczepione na podkladach wyselekcjonowanych z gatunku East Mailing MIV. Na kazde drzewo zuzyto 5 litrów cieczy natryskowej, zawierajacej jako substancje czynna zwiazki przedstawione w tablicy 3, dalej 0,1% wagowego jednolaurynianu polioksyetylenosorbitanu (Tween 20) i 0,05% wagowych toluenu, Tablica 3 Przyklad | nr XXIX xxx XXXI XXXII Srodek wedlug przykladu VIII X XII XV Substancja chroniaca przed swiatlem zawarta w srodku kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon-5 -sulfonowy; 2,2\4,4'-tetrahydroksybenzofenon kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon-5-sulfonowy; 2,2\4,4,-tetrahydroksybenzofenon | 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon | ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego 2-hydroksy-4-n-okryloksybenzofenon |8 119 651 Z wymienionych wyzej preparatów przygotowano ciecze do opryskiwania z zawartoscia 0,2% substancji czynnej. Jablonie opryskano dnia 8 wrzesnia, a jablka zebrano dnia 8 pazdziernika. Z kazdej partii pobrano po 100—200 jablek i przechowano do 31 stycznia nastepnego roku w chlodni w temperaturze 4°C.Rozmiary plamistosci okreslono dnia 1 lutego. Wyniki zestawiono w tablicy4. * Tablica 4 Przyklad nietrak Srodek wedlug przykladu owana kontrola XXIX , VIII XXX XXXI XXXII X XII XV Liczba jablek razem 385 132 150 100 100 bez plam 73 67 75 72 65 z 1-2 plamami 181 48 75 28 35 z licznymi plamami 131 17 - - - % jablek bez plam 18,9 50,0 50,0 72,0 65 Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do zapobiegania plamistosci skórki jablek, zwlaszcza jablek gatunku Jonathan znamienny tym, ze jako substancje czynna co najmniej jedna pochodna benzofenonu o ogólnym wzorze 1, w którym podstawniki Rj sa jednakowe lub rózne i oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa, metylowa lub alkoksylo- wa o 1—12 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru, grupe -S03H lub -S03Na, a R3 oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe hydroksylowa lub -COOH; ewentualnie pochodna akrylonitrylu o ogólnymi wzorze 2, w którym Ri oznacza atom wodoru, lub grupe alkoksylowa o 1-4 atomach wegla, korzystnie metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, np. metylowa lub grupe fenylowa, a R3 oznacza grupe alkilowa o 1—12 atomach wegla i znane w srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako pochodna benzofenonowa zawiera 2,4-dwu- hydroksybenzofenon i/lub 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon, i/lub 2,2'-dwuhydroksy-4,4'-dwumetoksybenzofe- non, i/lub 2,2',4,4'-czterohydroksybenzofenon, i/lub kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy, i/lub 2,2'-dwuhydroksy-4,4'- dwumetoksybenzofenono-5-sulfonian sodowy i/lub 2-hydroksy-4-metoksy-4'- metyloben- zofenon i/lub 2,2'-dwuhydroksy-4-metoksybenzofenon i/lub 2-hydroksy-4-n-heptoksybenzofenon i/lub 2-hydro- ksy-4-n-oktylooksybenzofenon i/lub 2-hydroksy-4-metoksy-2'-karboksybenzofenon i/lub 2-hydroksy-4-dodecy- looksybenzofenon i/lub kwas 2,2'-dwuhydroksy-4,4,-dwumetoksybenzofenono- 5-sulfonowy i/lub 2-hydroksy- 2'-chlorobenzofenon. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje chroniaca przed wplywem swiatla zawiera ester 2-etyloheksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego i 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje chroniaca przed wplywem swiatla zawiera ester 2-etyloheksylowy kwasu l,l'-dwufenyloakrylonitrylowego i 2-hydroksy-4-n-oktyloksybenzofenon. 0H R, R, CN \ o WZÓR 1 WZÓR 2 fbcowniaPofiiraficzn* UP PRL. Naklad 100 •&¦ Cena 100 zl \ PL