PL119519B1 - Agent against apple peel pitok - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest nowy srodek do zapobiega¬ nia plamistosci skórki jablek, zwlaszcza jablek o cienkiej skórce kolom czerwonego, przykladowo gatunku Jonared i Starking, a szczególnie korzystnie Jonathan.Plamistosc skóry jablek wynika ze spowodowanej roz¬ kladem barwnika zmiany barwy z przyczyn fizjologicznych objawiajacej sie w postaci plam o srednicy 1—15 mm na skórce owocu, powstajacej badz od razu na drzewie, badz w czasie przechowywania. Przy tak zwanej ospowatosci na powierzchni jablka wystepuja male plamki, które roz¬ ciagaja sie na miazsz. Dalsza choroba jablka jest tak zwane zaparzenie, powstajace w czasie skladowania i powodujace brazowe przebarwienie skórki.Znanych jest szereg sposobów chemicznych lub fizycznych do zapobiegania plamistosci jablek. Co najmniej piecio¬ krotne opryskiwanie w okresie wegetacyjnym za pomoca roztworu, zawierajacego jony lub sole wapnia przykladowo azotan wapnia lub chlorek wapnia pozwala na uzyskanie ochrony w najwyzej .10—30% owoców, co praktycznie nie jest wynikiem zadawalajacym.Dalszawada tego sposobujest to, ze zwieksza on zawartosc pektynianu wapnia w komórkach, a wiadomo przy tym, ze zjawiskiem towarzyszacym plamistosci skórki jest na¬ gromadzenie w plamach dwuwartosciowych kationów, ta¬ kich jak jony wapnia [E. Beyers: The Fruit. Grow. 13, 319—335 (1963); N. Schacherestany: Erwerbsobstbau 6, 153—154 (1964); R. Schumacheri F. Fankhauser: Schweiz.Z. fur Obst —und Weinbau 102, 431^441 (1966); wegierski opis patentowy nr 159 199].Sposób ochrony jablek przed ospowatoscia, opisany 10 15 20 25 30 w izraelskim opisie patentowym nr 26 740 polega na trak¬ towaniu jablek roztworem wodnym lub zawiesina, zawiera¬ jaca sole wapnia i preparat zapobiegajacy zaparzaniu.Ten ostatni zawiera przeciwutleniacz np. dwufenyloamine lub 6-etoksy-l,2-dwuwodoro-2,2,4-trójmetylochinoline.Jablka traktowane srodkiem wedlug wymienionego opisu patentowego skladuje sie przez 5—7 dni w temperaturze pokojowej, a nastepnie przenosi do chlodni. Wedlug tego opisu partia kontrolna ulegla chorobie ospowatosci w 55 %, podczas gdy jablka chronione ulegly tej chorobie jedynie w 2—28%.Przy skladowaniu w kontrolowanej atmosferze (CA) przechowuje sie jablka w pomieszczeniu, w którym utrzy¬ muje sie staly stosunek zawartosci i tlenu i dwutlenku wegla. Wade tego sposobu stanowi to, ze powstajace w czasie skladowania substancje zapachowe, substancje przyspie¬ szajace dojrzewanie oraz inne produkty przemiany sub¬ stancji (dwutlenek wegla, etylen) musza byc usuwane.Urzadzenia chlodni wyposazonych w wentylatory, przy¬ rzady pomiarowe i aparature techniczna sa kosztowne i podrazaja niepotrzebnie koszt jablek. Dalsza wada tego sposobu jest to, ze jablka wyj mowanc z przechowalni i przekazywane do sprzedazy nagle i w wysokim stopniu ulegaja plamistosci [P. M. Smoch i G. D. Blanpied: Proc. Am. Soc. Host. Sci. 73—77 (1965)].Celem wynalazku jest opracowanie nowego srodka do zapobiegania plamistosci jablek, lepszego, latwiejszego i bardziej skutecznego niz znane srodki.Wynalazek opiera sie na odkryciu, ze mozna zapobiegac plamistosci skórki lub co najmniej zmniejszyc jej wystepo- 119 519119 519 3 wanie do minimum, jesli jablka potraktuje sie preparatem, zawierajacym co najmniej»jeden srodek ochrony przed dzialaniem swiatla to znacz? co najmniej pochodna akrylo- nitrylowa o wzorze ogólnyr|i przedstawionym na rysunku, w którym Ri oznacza atom Wodoru albo grupe alkoksylowa o 1^4 atomach wegla jak $rupa metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atoniach wegla jak grupa metylowa albo oznacza grupe fenylowa i R* oznacza grupe alkilowa o 1—12 atomach wegla jak grupa metylowa, etylowa albo oktylowa i inne znane w srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze. Zalety sposobu i srodka wedlug wynalazku polegaja na tym, ze w przeciwienstwie do znanych sposo¬ bów i Srodków nie rozwiazujacych dotychczas problemu plamistosci skórki, umozliwiaja, ogólnie biorac, po jedno¬ razowym zastosowaniu, praktycznie wyeliminowac jej ^^erwwanle^--^-^^ . fZarównoia4 wielkich/plantacjach jak i w malych ogród¬ kach nie jest sprawa pbojfma, czy spryskiwanie nalezy przeprowadzac piecio-fczy jednokrotnie. Dalsza zaleta {piega 'na-'ty»Qf ^#1^ P° przechowywaniu zimowym nie uiegaja zUttUjiii mm uiJ iniom, co w przeciwienstwie do skladowania w kontrolowanej atmosferze daje rezultat trwaly, miazsz owocu nie ulega przy tym zmiekczeniu, wystepujacemu przy ochronie za pomoca promieni gamma, zas stosowanie sposobu wedlug wynalazku nie wymaga zadnych specjalnych urzadzen. Oprócz tego zaleta jest niska toksycznosc doustna substancji chroniacych przed wplywem swiatla.Substancje chroniace przed wplywem swiatla stosowane w srodku wedlug wynalazku stanowia znane zwiazki, które po czesci stanowia stabiliaatory ultrafioletowe, stosowane w przemysle tworzyw sztucznych. Substancje chroniace przed wplywem swiatla mozna wedlug ich dzialania podzielic na nastepujace grupy: filtry swiatla, substancje absorbujace promienie ultrafioletowe, substancje przeslaniajace, pochlaniacze rodników, srodki rozkladajace naitlenki Korzystna jednak jest klasyfikacja tych substancji wedlug grup zwiazków, poniewaz niektóre z nich moga spelniac po kilka funkcji.Przedmiotem wynalazku jest nowy srodek do zapobiegania plairu^tpsci skórki jablek, zwlaszcza gatunku Jonathan; zawierajacy co najmniej jedna substancje chroniaca przed wplywem swiatla, ewentualnie dalsze substancje czynne biologicznie i ewentualnie znane nosniki* srodki rozpra¬ szajace, rozcienczajace i pomocnicze.Srodkiem wedlug wynalazku jablka traktuje sie na ogól przed zbiorem jeszcze na drzewach, korzystnie w rozcien¬ czonej postaci. Mozna równiez zabiegowi poddac jablka juz zebrane. Jako substancje czynne srodka wedlug wynalazku mozna przykladowo stosowac podstawione pochodne akry- lonitrylowe: ester etylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylo- nitrylowego, ester ^-etyloheksyiowy kwasu i,l'-dwufenyIo^ akrylonitrylowego, ester metylowy kwasu a-cyjano- /J-me* tyio-4-rnetoksycynamonowego.Substancje cjironiace przed wplywem swiatla mo$a byc sarne lub w polaczeniach, przerabiane na preparaty, które stosuje sie do ochrony jablek przed wystapieniem plamis¬ tosci skórki.Substancje chroniace przed wplywem swiatla badz iejt* mieszaniny moga byc przerabiane znanymi sposobami na preparaty, przykladowo na zwilzalne proszki (W.P), ciekle koncentraty korzystnie nie rozpuszcj&alne ty wodzie koncentraty proszkowe, rozpuszczalne w wodzie koncen¬ traty dfo roztworów (W5C), koncentraty emulsyjne, 4 (EC), ewentualnie równiez koncentraty o ultraniskiej objetosci (ULV). Do wytvrarzania tych preparatów sto¬ suje sie mieszanie substancji chroniacych przed wplywem swiatla lub ich mieszania U stalymi lub cieklymi, obojet- 5 nymi nosnikami, srodkami rozpraszajacymi, rozpuszczalni¬ kami i ewentualnie innymi srodkami pomocniczymi.Srodkami pomocniczymi moga byc przykladowo sub¬ stancje powierzchniowo czynne, takie jak srodki zwilza¬ jace, srodki zawiesinowe i dyspergujace, emulgatory, 10 srodki zapobiegajace tworzeniu sie zbrylen i spiekaniu, srodki poprawiajace przyczepnosc i zapobiegajace opadaniu, substancje ulatwiajace wnikanie, srodki zapobiegajace powstawaniu piany oraz srodki utrzymujace lub wzmacnia¬ jace dzialanie biologiczne. 15 Korzystnymi stalymi nosnikami i srodkami rozpraszaja¬ cymi sa obojetne naturalne I syntetyczne krzemiany, kwas krzemowy, modyfikowane gliniany mineralne bentonit, tlenki, weglany fosforany itp. metale ziem alkalicznych, np» diatomit, kaolin, dolomit, kalcynowany tlenek magnezu 20 itd.Korzystnymi cieklymi nosnikami i srodkami rozciencza¬ jacymi sa np. woda, ewentualnie rozpuszczalniki organiczne zawierajace wode, lub mieszaniny takich rozpuszczalników np. alkohole takiejak metanol i etanol, glikole np. gliceryna, 25 ketony, np. dwumetyloketon i metyloetyloketon, estry, np, octan etylu, octan n- i izobutylu, octan amylu, laktony, np. y-butyrolakton, laktany np. e-aminokaprolaktam, amidy kwasowe, np. dwjuatfyktformamid, alifatyczne, aromatyczne i cykliczne weglowodory np. heptan, heksan, 30 cykloheksan, ksylen, toluen, rozpuszczalniki o nazwach handlowych Shellsol, Novasol itd.Korzystnymi srodkami zwilzajacymi dyspergujacymi i emulgujacymi, zapobiegajacymi spiekaniu i opadaniu sa substancje jonizujace i niejonizujace. Ze srodków jonizuja- 35 cych, anionowych, kationowych lub amfoterycznych nalezy wymienic szczególnie siarczany i sulfoniany oraz ich sole np. siarczan laurylowy i jego sole* benzenosulfonian i jego sole, naftosulfonian i jego sole, mydla, np. stearynian so¬ dowy itd. Ze srodków niejonizujacych szczególnie nalezy 40 wymienic: polimery blokowe tlenku etylenu z tlenkiem propylenu i ich ester oraz eter, a oprócz tego makroczastecz¬ ki naturalne i syntetyczne.Zwilzalne proszki nastryskowe (WP) mozna przykladowo wytwarzac w ten sposób, ze substancje chroniace przed 45 wplywem swiatla, substancje pomocnicze, substancje powierzchniowo czynne i srodki utrzymujace lub wzmagaja¬ ce dzialanie biologiczne miele sie do wielkosci czastek ponizej 100 firn, korzystnie ponizej 25 #m i poddaje homo¬ genizacji. Jesli srodek powierzchniowo czynny jest ciecza, to 50 mozna go wprowadzic przez natrysk na mieszanine prosz¬ ków zlozona ze stalych nieorganicznych lub organicznych nosników i substancji rozpraszajacych, ewentualnie za¬ wierajaca juz substancje lub substancje czynne* Jesli sub¬ stancja chroniaca przed wplywem swiatla jest ciekla, to 55 mozna postapic podobnie. Zwilzalne proszki natryskowe mozna równiez wytwarzac poprzez homogenizacje zmie¬ lonych skladników, nastepnie prasowanie w walcach i mielenie na podana wielkosc czastek.Rozpuszczalne w wodzie proszkowe koncentraty wy- 60 twarza sie przykladowo przez oddzielne zmielenie stalych, rozpuszczalnych w wodzie substancji chroniacych przed wplywem swiatla, stalych srodków powierzchniowo czyn¬ nych i pozostalych stalych substancji pomocniczych oraz nastepujaca homogenizacje zmielonych srodków, W przy- 65 padku, gdy substancje powierzchniowo czynne sa ciekle11* II* mozna je dodawac do jednego z organicznych rozpuszczal¬ ników i nastepnie zawieszac w tym rozpuszczalniku zmie¬ lone skladniki stale. Zawiesine mozna nastepnie np. wy¬ suszyc na pyl. W ten sposób substancje powierzchniowo czynne nanosi sie na powierzchnie stalych substancji chroniacych przed wplywem swiatla i nosników.Do przygotowania natrysków wodnych stosuje sie samo- emulgujace ciekle koncentraty, tak zwane koncentraty emulsyjne (EC),wytwarzane przez rozpuszczenie substancji ochraniajacych przed wplywem swiatla razem ze srodkiem powierzchniowoczynnym w rozpuszczalniku nie miesza¬ jacym sie z woda. Taki koncentrat emulsyjny tworzy z woda sam lub pod nieznacznym dzialaniem mechanicz¬ nym natryskowa ciecz emulsyjna, która nawet przy dluz¬ szym stanie pozostanie niezmieniona.Rozpuszczalne w wodzie, ciekle koncentraty (WSC) mozna wytwarzac rozpuszczajac substancje chroniace przed wplywem swiatla i odpowiednie, rozpuszczalne w wodzie substancje pomocnicze w zawierajacym ewentu¬ alnie wodo rozpuszczalniku mieszajacym sie z woda.Pozadane stezanie cieczy natryskowej ustala sie nastepnie przez rozcienczenie woda.Wodny koncentrat rozpuszczalny substancji chroniacych przed wplywem swiatla mozna równiez przez dobór ko¬ rzystnego emulgatora zawieszac równiez w cieczach nie mieszajacych sie z woda, otrzymujac przy tym tak zwane odwracalne emulsje. Równiez w ten sposób mozna otrzy¬ mac z cieczami nie mieszajacymi sie z woda uklad o dys¬ persji az do molekularnej, nie zmieniajacy sie w czasie.Z preparatów wedlug wynalazku wytwarza sie ciecz natryskowa w znany sposób, przez rozcienczenie woda.Zawartosc substneji chroniacych przed wplywem swiatla, w gotowym do stosowania srodku wynosi na ogól mniej niz 5% wagowych korzystnie 0,1—1% wagowego. Mozna przygotowywac równiez ciecze natryskowe z preparatów, zawierajacych tylko pojedyncze substancje chroniace przed wplywem swiatla i laczyc te ciecze.Dzialanie ochronne polega na stosowaniu cieczy natrys¬ kowej, wytworzonej ze srodków wedlug wynalazku.W celu wypróbowania srodka zanurza sie na ogól 10 jablek w okolo 1 1 cieczy natryskowej i pozostawia w niej przez 1 minute. Nastepnie jablka suszy sie i umieszcza w odleglosci 40 cm od lampy rteciowej (Tungsram Ger- micid F, wypromieniowywanie energii w zakresie 185— 578 nm). Zaleznie od zawartosci barwnika w skórce, jablka naswietla sie przez 1—5 godzin. Silnie zabarwione owoce na ogól przetrzymuje sie krócej. Jablka tak potraktowane, wraz z nienaswietlona partia kontrolna skladuje sie przez 2 miesiace w temperaturze +4X! i nastepnie kwalifikuje.Na naswietlonej stronie jablek plamy skórki ukazuja sie dokladnie w tym samym czasie co i naturalne plamy, co dowodzi, ze traktowanie za pomoca lampy powstaje w sci¬ slej korelacji z badaniem na wolnym powietrzu.Przy badaniach na wolnym powietrzu jablonie natrys¬ kuje sie wedlug wynalazku, kilka, korzystnie 3—6 tygodni przed zbiorem jablek. Zaleznie od naswietlania slonecznego stosuje sie jedno lub kilkakrotne natryskiwanie, najczesciej jednak wystarczy jednorazowy natrysk. Jesli w czasie dojrzewania jablek slonce swieci silnie, to korzystne jest dla unikniecia wielokrotnego natrysku stosowanie cieczy natryskowej o wiekszym stezeniu srodków absorbujacych promieniowanie ultrafioletowe.Srodkiem wedlug wynalazku szczególnie korzystnie stosuje sie natryskiwanie kroplowe. Stosuje sie w nim na jednostke 2—10 litrów, korzystnie 3—7 litrów cieczy 10 15 20 30 35 49 45 50 55 60 65 natryskowej. Za jednostke przyjmuje sie powierzchnie (mezaleznie od rodzaju i wieku obiektu), która przy jedno¬ razowym natrysku dysza o srednicy 1,5 mm i cisnieniu poczatkowym w aparacie natryskowym wynoszacym 8 at¬ mosfer moze byc opryskana 15 litrami cieczy ([Mezógazda- sagi Lexikon, Mezógazdasagi Kiado, Budapeszt 1958. t. n str. 593].Wynalazek wyjasniono w przykladach wykonania, bez ograniczenia wynalazku do tych przykladów.Przyklad I. Rozpuszczalne w wodzie koncentraty proszkowe. ester etylowy kwasu l,r-dwufenyloakryloni- trylowego — 2% trójoleinian polioksyetylenosorbitanu — Ig jednostearynian polioksyetylenosorbitanu — 0,5 g ksylen — 7,5 ml Przykladu. ester etyloheksylowy kwasu l,l'-dwufenylo- akrylonitrylowego jednoolemian pohoksyetylenu trójstearynian polioksyetylenosorbitanu ksylen Przyklad HI. ester etyloheksylowy kwasu l,l'-dwufenylo- akrylonitrylowego jednooleinian polioksyetylenosorbitanu oleinian sorbitanu ksylen Przyklad IV. ester metylowy kwasu a-cyjano-/?-metylo- -4-metoksycynamonowego metanol oleinian polioksyetylenosorbitanu trójoleinian sor bitanu ksylen 10,0ml - 2g - Ife - U — 7,5ml 10,0 ml - Zfi g - Ig - 0,5 g — 7,1 ml 10,0 ml - 2g — 1,5 ml — 1,0 g. - 1,5 g - 7,2 g 10,0 ml Przyklady V—VI (przyklady dzialania). Dla kazde¬ go opisanego w powyzszych przykladach srodka uzyto jeden z trzech gatunków jablek (Jonathan, Jonared i Star¬ king) do kazdej próby. Zanurzono przy tym 10 jablek w zawierajacym 0,2% wagowych roztworze do natryski¬ wania substancji chroniacej przed wplywem swiatla, po¬ zostawiono w nim przez 1 minute i suszono w temperaturze pokojowej. Nad tak potraktowanymi jablkami zawieszono w odleglosci 40 cm lampe rteciowa (Tungsram Germi- cid F, zakres promieniowania: 85—578 nm). Jablka na^ swietlono przez 4 godziny, a nastepnie skladowano wraz Tablica 1 Przy¬ klad V VI Srodek wedlug przy¬ kladu IV II Gatunek jablek Jonathan Jonared Starking Jonathan Substancja chroniaca przed wplywem swiatla zawarta w srodku ester metylowy kwasu a-cyjano-/J-metylo-4-me- toksycynamonowego | ester metylowy kwasu a-cyjano- /?-metylo-4-me- toksycynamonowego. |119 519 Tablica 2 Przyklad nietraktowana kontrola vn Srodek wedlug przykladu I Liczba jablek razem 385 100 bez plam 73 88 z 1—2 plamami 181 12 z licznymi plamami 131 %jablek bez plam 18,9 88 z partia kontrolna 100 sztuk jablek nienaswietlonych przez 2 miesiace w temperaturze +4°C, po czym przeprowadzono kwalifikowaniejablek.Przyklad VII. Badania na wolnym powietrzu. O- pryskano srodkiem wedlug wynalazku po 2 jablonie ga¬ tunku Jonathan, 10 letnie, szczepione na podkladach wysokocjonowanych z gatunku East Mailing M IV. Na kazde drzewo zuzyto 5 litrów cieczy nastryskowej, zawiera¬ jacej jako substancje czynna ester etylowy kwasu 1,1'- dwufenyloakrylonitrylowego dalej 0,1% wagowego polio- ksyetylenosorbitanojednolaurynianu (Tween 20) i 0,06% wagowych toluenu. Jablonie opryskano dnia 8 wrzesnia, a jablka zebrano dnia 8 pazdziernika z kazdej partii pobrano po 100—200 jablek i przechowano do 31 stycznia nastep¬ nego roku w chlodni w temperaturze 4°C. Rozmiary plamistosci okreslono dnia 1 lutego. Wyniki zestawiono w tablicy 2. 15 20 25 Zastrze zenia pa ten to we 1. Srodek do zapobiegania plamistosci skórki jablek, zwlaszcza gatunku Jonathan, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jedna pochodna akrylo¬ nitrylu, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym Rt oznacza atom wodoru albo grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla jak grupa metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla jak grupa metylowa albo grupe fenylowa a R3 oznacza grupe alkilowa o 1—12 atomach wegla jak grupa metylowa, etylowa albo oktylowa i znane w srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako podstawiona pochodna akrylonitrylu zawiera ester etylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego i/lub ester 2-etylo- heksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego i/lub ester metylowy kwasu a-cyjano-/?-metylo-4-metoksycyna- monowego.C-0R- LDD Z-d 2, z. 311/1400/83, n. 95+20 eg£ Cena 100 zl PL

Claims (2)

1. Zastrze zenia pa ten to we 1. Srodek do zapobiegania plamistosci skórki jablek, zwlaszcza gatunku Jonathan, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jedna pochodna akrylo¬ nitrylu, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym Rt oznacza atom wodoru albo grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla jak grupa metoksylowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla jak grupa metylowa albo grupe fenylowa a R3 oznacza grupe alkilowa o 1—12 atomach wegla jak grupa metylowa, etylowa albo oktylowa i znane w srodkach ochrony roslin nosniki, substancje rozpraszajace, rozcienczajace i inne substancje pomocnicze.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako podstawiona pochodna akrylonitrylu zawiera ester etylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego i/lub ester 2-etylo- heksylowy kwasu l,r-dwufenyloakrylonitrylowego i/lub ester metylowy kwasu a-cyjano-/?-metylo-4-metoksycyna- monowego. C-0R- LDD Z-d 2, z. 311/1400/83, n. 95+20 eg£ Cena 100 zl PL